Wojciech Albert \u0141obodzi\u0144ski: W swojej niedawno wydanej w\u00a0Polsce ksi\u0105\u017cce pt. Putin przeciw Zachodowi: Francuska analiza rosyjskiego zagro\u017cenia,\u00a0 twierdzi Pan w\u00a0zasadzie, \u017ce ostatni\u0105 wojn\u0105 mi\u0119dzy Francj\u0105 a\u00a0Rosj\u0105 by\u0142a wojna krymska i\u00a0od tego czasu relacje by\u0142y mniej lub bardziej bliskie, z\u00a0wyj\u0105tkiem okresu zimnej wojny. Jaka jest tradycyjna francuska konceptualizacja postawy Rosji w\u00a0stosunkach mi\u0119dzynarodowych?<\/p>\n
Aur\u00e9lien Duch\u00eane: Pierwsza szko\u0142a my\u015blenia d\u0105\u017cy do romantyzowania Rosji, opieraj\u0105c si\u0119 na przekonaniu, \u017ce cho\u0107 pozostaje ona aktorem niedemokratycznym i\u00a0agresywnym, jej dzia\u0142ania s\u0105 niezb\u0119dn\u0105 reakcj\u0105 na otoczenie geopolityczne. Na przyk\u0142ad we Francji powszechny by\u0142 pogl\u0105d dotycz\u0105cy wojen czecze\u0144skich sugeruj\u0105cy, \u017ce mimo i\u017c post\u0119powanie Rosji by\u0142o naganne, postrzegano je jako konieczno\u015b\u0107. W\u00a0rezultacie przez dziesi\u0119ciolecia pewne kr\u0119gi stara\u0142y si\u0119 usprawiedliwia\u0107 rosyjskie interwencje wojskowe, od Czeczenii po Syri\u0119.<\/p>\n
Druga szko\u0142a my\u015blenia, wcze\u015bniej stanowi\u0105ca pogl\u0105d mniejszo\u015bciowy, a\u00a0obecnie coraz bardziej dominuj\u0105cy, zak\u0142ada, \u017ce post\u0119powanie Rosji na arenie mi\u0119dzynarodowej jest niewybaczalne. Perspektywa ta g\u0142osi, \u017ce w\u00a0Rosji istnieje nieod\u0142\u0105czna tradycja imperialistyczna, kt\u00f3ra wykracza poza ramy poszczeg\u00f3lnych przyw\u00f3dc\u00f3w.<\/p>\n
Co wi\u0119cej, trzeci\u0105 powszechn\u0105 we Francji koncepcj\u0105 – obecnie poddawan\u0105 rygorystycznej analizie – jest idea naturalnego sojuszu z\u00a0Rosj\u0105 opartego na precedensach historycznych. Historycznie, podczas I\u00a0wojny \u015bwiatowej, Rosja by\u0142a postrzegana jako kluczowa przeciwwaga dla Niemiec; w\u00a0nowszych czasach niekt\u00f3rzy opowiadali si\u0119 za partnerstwem z\u00a0Rosj\u0105 w\u00a0celu r\u00f3wnowa\u017cenia wp\u0142yw\u00f3w ameryka\u0144skich. Paradygmat ten skutecznie si\u0119 za\u0142ama\u0142. Cho\u0107 niekt\u00f3rzy obserwatorzy od dawna identyfikowali Rosj\u0119 jako g\u0142\u00f3wne zagro\u017cenie, francuski nurt g\u0142\u00f3wny dopiero teraz przyznaje, \u017ce pope\u0142ni\u0142 fundamentalne b\u0142\u0119dy w\u00a0swojej wcze\u015bniejszej ocenie.<\/p>\n
Rzeczywi\u015bcie, postrzeganie Rosji przechodzi g\u0142\u0119bok\u0105 zmian\u0119. Ci, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej twierdzili, \u017ce Rosja jest po prostu nierozumiana, poddaj\u0105 narracje historyczne ponownej ocenie. Na przyk\u0142ad, podczas gdy ZSRR d\u0142ugo celebrowano jako sojusznika w\u00a0II wojnie \u015bwiatowej po operacji Barbarossa, we Francji wy\u0142ania si\u0119 nowa perspektywa: taka, kt\u00f3ra podkre\u015bla, \u017ce Zwi\u0105zek Radziecki by\u0142 pocz\u0105tkowo sojusznikiem Hitlera, u\u0142atwiaj\u0105c inwazj\u0119 na Polsk\u0119 i\u00a0przyczyniaj\u0105c si\u0119 do kontekstu strategicznego upadku Francji. Reprezentuje to znacz\u0105c\u0105 transformacj\u0119 w\u00a0narodowej \u015bwiadomo\u015bci strategicznej.<\/p>\n
Jak obecnie postrzegana jest Rosja we Francji?<\/p>\n
Sonda\u017ce przeprowadzone przed inwazj\u0105 wskazywa\u0142y, \u017ce oko\u0142o 30% do 40% populacji uwa\u017ca\u0142o Rosj\u0119 za „przeciwnika” – termin „wr\u00f3g” by\u0142 w\u00f3wczas wyra\u017anie nieobecny – podczas gdy 25% do 30% postrzega\u0142o Rosj\u0119 jako sojusznika, a\u00a0reszta wyra\u017ca\u0142a oboj\u0119tno\u015b\u0107 lub niepewno\u015b\u0107. Obecnie ponad dwie trzecie francuskiej opinii publicznej definiuje Rosj\u0119 jako wroga. Co wi\u0119cej, 20% kategoryzuje te relacje jako z\u0142o\u017cone, lecz pozbawione wsp\u00f3\u0142pracy, a\u00a0jedynie marginalne 10% do 15% utrzymuje, \u017ce Rosja pozostaje potencjalnym sojusznikiem. Co istotne, oko\u0142o 80% obywateli Francji postrzega obecnie Rosj\u0119 jako znacz\u0105ce zagro\u017cenie.<\/p>\n
Jedyne pytanie brzmi: dlaczego si\u0119 nim sta\u0142a.<\/p>\n
Owszem. Obecnie we Francji trwa debata dotycz\u0105ca tego, czy Rosja wy\u0142oni\u0142a si\u0119 jako zagro\u017cenie z\u00a0powodu rozszerzenia NATO, czy te\u017c pod wp\u0142ywem pa\u0144stw cz\u0119sto okre\u015blanych mianem rusofobicznych, takich jak Polska. Ten dyskurs jest we Francji kontynuowany; niekt\u00f3rzy argumentuj\u0105, \u017ce dzia\u0142ania Zachodu nadmiernie sprowokowa\u0142y prezydenta Xi lub rosyjskie przyw\u00f3dztwo – sugeruj\u0105c, \u017ce cho\u0107 inwazja na Ukrain\u0119 jest niewybaczalna, stanowi\u0142a ona po\u015bredni\u0105 konsekwencj\u0119 polityki Zachodu. Niemniej jednak dominuj\u0105cy konsensus spo\u0142eczny jest taki, \u017ce Rosja stanowi wroga, a\u00a0obrona Ukrainy jest konieczno\u015bci\u0105. W\u015br\u00f3d francuskich ekspert\u00f3w konsensus przesun\u0105\u0142 si\u0119 w\u00a0stron\u0119 postrzegania Rosji jako zagro\u017cenia strukturalnego. Po publikacji mojej ksi\u0105\u017cki w\u00a0zesz\u0142ym roku przyj\u0119cie jej odzwierciedla\u0142o t\u0119 transformacj\u0119; podczas gdy niekt\u00f3re media uzna\u0142y trafno\u015b\u0107 przewidywa\u0144 dotycz\u0105cych inwazji na Ukrain\u0119, pozosta\u0142y sceptyczne wobec twierdzenia, \u017ce Rosja mo\u017ce ostatecznie obra\u0107 za cel Polsk\u0119 lub pa\u0144stwa ba\u0142tyckie, uznaj\u0105c tak\u0105 perspektyw\u0119 za przesad\u0119. Niekt\u00f3rzy wa\u017cni analitycy, jak Bruno Tertrais, zacz\u0119li ju\u017c wcze\u015bniej m\u00f3wi\u0107, \u017ce rosyjski atak na NATO mo\u017ce by\u0107 realn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105, ale pozostawali w\u00a0mniejszo\u015bci.<\/p>\n
A jaka by\u0142a dynamika polityczna wcze\u015bniej, gdy w\u00a02014 roku Rosja zaj\u0119\u0142a Krym?<\/p>\n
Odnosz\u0105c si\u0119 do krajobrazu politycznego – w\u00a02014 roku takie perspektywy uwa\u017cano za konwencjonalne. Na skrajnej lewicy Jean-Luc M\u00e9lenchon twierdzi\u0142, \u017ce cho\u0107 nie wspiera \u00bbreakcyjnych, homofobicznych i\u00a0nacjonalistycznych tyran\u00f3w\u00ab, Krym jest w\u00a0swej istocie terytorium rosyjskim. Twierdzi\u0142 ponadto, \u017ce \u201cna Ukrainie s\u0105 nazi\u015bci”, a\u00a0dzia\u0142ania NATO charakteryzowa\u0142 jako pod\u017ceganie do wojny. Takie o\u015bwiadczenia wyg\u0142aszano otwarcie i\u00a0bez wi\u0119kszych kontrowersji. Jednocze\u015bnie na skrajnej prawicy Marine Le Pen utrzymywa\u0142a, \u017ce Krym nale\u017cy do Rosji. Nawet w\u00a0centroprawicowych kr\u0119gach gaullistowskich liderzy tacy jak Nicolas Sarkozy i\u00a0Fran\u00e7ois Fillon sugerowali, \u017ce cho\u0107 dzia\u0142a\u0144 Rosji nie nale\u017cy usprawiedliwia\u0107, trzeba uzna\u0107, i\u017c Krym jest historycznie regionem rosyjskim. By\u0142o to standardowe, akceptowalne stanowisko.<\/p>\n
W kolejnych latach g\u0142\u00f3wne francuskie media – w\u00a0tym telewizja i\u00a0platformy cyfrowe – utrzymywa\u0142y, \u017ce cho\u0107 Rosja jest agresywna, a\u00a0aneksja europejskiej ziemi nienormalna, utrzymywa\u0142y si\u0119 dwie g\u0142\u00f3wne narracje. Pierwsz\u0105 by\u0142a charakterystyka konfliktu jako wojny domowej mi\u0119dzy tymi, kt\u00f3rzy chc\u0105 przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do Rosji, a\u00a0tymi, kt\u00f3rzy si\u0119 temu sprzeciwiaj\u0105. Nieliczni analitycy, z\u00a0chlubnymi wyj\u0105tkami takimi jak Bruno Tertrais, argumentowali, \u017ce sytuacja ta nie jest wojn\u0105 domow\u0105, lecz celowym aktem rosyjskiej destabilizacji.\u00a0<\/p>\n
Pojawia\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c narracja o\u00a0rosyjskiej strefie wp\u0142yw\u00f3w?\u00a0<\/p>\n
Tak,\u00a0 to by\u0142o drugie dominuj\u0105ce przekonanie. Wielu obserwator\u00f3w twierdzi\u0142o, \u017ce cho\u0107 nie sprzyjaj\u0105 Putinowi, Ukraina powinna pozosta\u0107 neutralna, jako w\u0142a\u015bnie kraj nale\u017c\u0105cy do rosyjskiej strefy wp\u0142yw\u00f3w. Perspektyw\u0119 przyst\u0105pienia Ukrainy do NATO postrzegano jako prowokacj\u0119, podczas gdy cz\u0142onkostwo w\u00a0UE uznawano za zagro\u017cenie dla stabilno\u015bci Europy, a\u00a0krytycy argumentowali, \u017ce w\u0142\u0105czenie Ukrainy, obok Polski i\u00a0Rumunii, nadmiernie rozci\u0105gn\u0119\u0142oby Uni\u0119. Stanowi\u0142o to \u00f3wczesny dominuj\u0105cy konsensus we Francji.<\/p>\n
Czy zatem inwazja w\u00a02022 roku zmieni\u0142a wszystko?<\/p>\n
Pocz\u0105tkowym katalizatorem zmian by\u0142 g\u0142\u0119boki szok wywo\u0142any sam\u0105 inwazj\u0105 – wydarzeniem, o\u00a0kt\u00f3rym 99% francuskich ekspert\u00f3w i\u00a0polityk\u00f3w zapewnia\u0142o, \u017ce nigdy nie nast\u0105pi. Ta systemowa pora\u017cka w\u00a0przewidywaniu fakt\u00f3w natychmiast przekszta\u0142ci\u0142a krajobraz medialny, daj\u0105c g\u0142os osobom wcze\u015bniej lekcewa\u017conym jako alarmi\u015bci. Analitycy, kt\u00f3rzy niegdy\u015b byli marginalizowani za postrzeganie Rosji jako realnego zagro\u017cenia, nagle stali si\u0119 po\u017c\u0105dani, gdy ich d\u0142ugo ignorowane ostrze\u017cenia znalaz\u0142y potwierdzenie w\u00a0rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n
Jednak ostatecznym punktem zwrotnym by\u0142o ujawnienie okrucie\u0144stw w\u00a0Buczy i\u00a0Mariupolu. Wydarzenia te przekszta\u0142ci\u0142y postrzeganie spo\u0142eczne; konflikt przesta\u0142 by\u0107 postrzegany jedynie jako akt agresji, a\u00a0zacz\u0105\u0142 by\u0107 traktowany jako kampania ludob\u00f3jcza, co sprawi\u0142o, \u017ce jakakolwiek obrona Rosji sta\u0142a si\u0119 spo\u0142ecznie i\u00a0politycznie nie do przyj\u0119cia. Ta moralna konstatacja przenikn\u0119\u0142a ca\u0142e francuskie spo\u0142ecze\u0144stwo, wykraczaj\u0105c daleko poza kr\u0119gi elit.<\/p>\n
Co ma Pan na my\u015bli?<\/p>\n
Konsekwencje polityczne by\u0142y szybkie i\u00a0zdecydowane. Kandydaci tacy jak \u00c9ric Zemmour odnotowali za\u0142amanie poparcia z\u00a0powodu etykiety putinisty, podczas gdy Jean-Luc M\u00e9lenchon zosta\u0142 zmuszony do wycofania si\u0119 ze swojego wcze\u015bniejszego stanowiska dotycz\u0105cego Rosji jako potencjalnego sojusznika. Podobnie Marine Le Pen stan\u0119\u0142a w\u00a0obliczu intensywnej kontroli w\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0rosyjskim finansowaniem jej partii.<\/p>\n
W ci\u0105gu zaledwie czterech lat konsensus narodowy uleg\u0142 fundamentalnej zmianie. Niegdy\u015b powszechne przekonanie, \u017ce Putin jest \u00bbsilnym cz\u0142owiekiem\u00ab i\u00a0niezb\u0119dnym sojusznikiem w\u00a0walce z\u00a0terroryzmem, znikn\u0119\u0142o. Dzi\u015b w\u015br\u00f3d zwyk\u0142ych obywateli dominuje por\u00f3wnywanie Putina do historycznych dyktator\u00f3w, takich jak Hitler. Wspieranie Ukrainy sta\u0142o si\u0119 obowi\u0105zkiem g\u0142\u00f3wnego nurtu, a\u00a0pogl\u0105d, \u017ce Rosja dzieli wsp\u00f3lne warto\u015bci z\u00a0Francj\u0105, jest obecnie niemal ca\u0142kowicie zdyskredytowany w\u00a0ca\u0142ym spektrum politycznym.<\/p>\n
Wspomnia\u0142 Pan, \u017ce niekt\u00f3rzy zwykli mawia\u0107, i\u017c zaproszenie Polski do NATO by\u0142o prowokacj\u0105. Jak postrzega Pan rol\u0119 Polski w\u00a0tym wszystkim z\u00a0perspektywy francuskiej, zw\u0142aszcza bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce w\u00a0maju Polska i\u00a0Francja podpisa\u0142y Traktat z\u00a0Nancy?<\/p>\n
Inwazja zasadniczo zmieni\u0142a francusk\u0105 perspektyw\u0119, wymuszaj\u0105c przyznanie – chwilami zabarwione zawodow\u0105 zazdro\u015bci\u0105 – \u017ce Polska i\u00a0jej s\u0105siedzi mieli racj\u0119. Przed konfliktem panuj\u0105cy we Francji konsensus odrzuca\u0142 polskie ostrze\u017cenia jako zwyk\u0142\u0105 „rusofobi\u0119” lub ch\u0119\u0107 przypodobania si\u0119 Waszyngtonowi. Przekonanie, \u017ce pa\u0144stwa Europy \u015arodkowej i\u00a0Wschodniej mog\u0105 mie\u0107 lepsze zrozumienie rosyjskich intencji, by\u0142o w\u00a0zasadzie nieobecne w\u00a0g\u0142\u00f3wnym nurcie dyskursu.<\/p>\n
Ta zmiana wywar\u0142a g\u0142\u0119boki wp\u0142yw na francuski establishment wojskowy. Po dekadach koncentracji na Afryce i\u00a0Bliskim Wschodzie si\u0142y zbrojne dokona\u0142y zwrotu w\u00a0stron\u0119 wschodniej i\u00a0p\u00f3\u0142nocnej Europy. Rozmowy ze Sztabem Generalnym ujawniaj\u0105 przekonanie, \u017ce przysz\u0142e znaczenie Francji zale\u017cy od jej zdolno\u015bci do odstraszania Rosji. Kiedy wojsko dokonuje tak g\u0142\u0119bokiego strategicznego przegrupowania, zazwyczaj definiuje ono ca\u0142e pokolenie polityki obronnej.<\/p>\n
Czy analogiczne zmiany maj\u0105 miejsce w\u00a0korpusie dyplomatycznym?<\/p>\n
Oczywi\u015bcie, podobna transformacja zachodzi w\u00a0Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Dyplomaci, kt\u00f3rzy niegdy\u015b marginalizowali Polsk\u0119 z\u00a0powodu spor\u00f3w handlowych, takich jak kontrakt na \u015bmig\u0142owce Caracal, teraz przyznaj\u0105, \u017ce integracja europejska jest niemo\u017cliwa bez wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0Warszaw\u0105. Ten strukturalny zwrot wewn\u0105trz „g\u0142\u0119bokiego pa\u0144stwa” sugeruje, \u017ce nawet zmiana przyw\u00f3dztwa politycznego, na przyk\u0142ad potencjalna administracja Le Pen lub Bardelli, mia\u0142aby trudno\u015bci z\u00a0powrotem do relacji typu „business as usual” z\u00a0Moskw\u0105. Cho\u0107 \u017cale dotycz\u0105ce zam\u00f3wie\u0144 obronnych nadal si\u0119 pojawiaj\u0105, strategiczny \u015brodek ci\u0119\u017cko\u015bci niezaprzeczalnie przesun\u0105\u0142 si\u0119 na wsch\u00f3d.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie, wci\u0105\u017c mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 krytyk\u00f3w pytaj\u0105cych, dlaczego Polska nie kupi\u0142a naszych okr\u0119t\u00f3w podwodnych po podpisaniu kontraktu…<\/p>\n
Poczucie przywileju w\u00a0kwestii kontrakt\u00f3w obronnych – przekonanie, \u017ce podpisana umowa obliguje do zakupu francuskich produkt\u00f3w – by\u0142o rzeczywi\u015bcie mocno krytykowane nawet tutaj, w\u00a0Polsce.<\/p>\n
Mimo to, istotniejsz\u0105 zmian\u0105 jest uznanie Polski za licz\u0105cego si\u0119 aktora geopolitycznego. O\u00a0Polsce m\u00f3wi si\u0119 dzi\u015b powszechnie jako o\u00a0wschodz\u0105cej pot\u0119dze, co stanowi radykalne odej\u015bcie od niedawnej przesz\u0142o\u015bci. Podczas moich studi\u00f3w magisterskich w\u00a0zakresie stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych Polska by\u0142a w\u00a0zasadzie ignorowana; je\u015bli o\u00a0niej wspomniano, cz\u0119sto lekcewa\u017cono j\u0105 jako „51. stan USA”, rzekomo dotowany przez francuskich i\u00a0niemieckich podatnik\u00f3w.<\/p>\n
W przeciwie\u0144stwie do tego, obecne pokolenie student\u00f3w postrzega Polsk\u0119 jako rozkwitaj\u0105ce europejskie supermocarstwo, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem militarnym, jak i\u00a0gospodarczym. Dla tych m\u0142odych profesjonalist\u00f3w narody takie jak Polska czy Estonia nie s\u0105 ju\u017c postrzegane przez pryzmat \u017celaznej kurtyny ani okre\u015blane mianem „postsowieckich”. S\u0105 one postrzegane jednoznacznie jako serce Europy.<\/p>\n
Zmiana tej perspektywy zaj\u0119\u0142a ponad pokolenie.<\/p>\n
Rzeczywi\u015bcie, ale zmiana nast\u0105pi\u0142a i\u00a0obecnie idzie znacznie dalej, ni\u017c mo\u017cna by\u0142o sobie wyobrazi\u0107. Polska jest teraz uwa\u017cana za krain\u0119 mo\u017cliwo\u015bci – realny cel dla francuskich ekspatriant\u00f3w poszukuj\u0105cych kraju o\u00a0ogromnym potencjale. Cho\u0107 Francja musi kontynuowa\u0107 wysi\u0142ki, aby w\u00a0pe\u0142ni zrozumie\u0107 niuanse Europy \u015arodkowej i\u00a0Wschodniej, zmiana postrzegania jest niezaprzeczalna. Era „business as usual” z\u00a0Rosj\u0105 dobieg\u0142a ko\u0144ca, a\u00a0to nowo odkryte strategiczne skupienie na waszym regionie ma szans\u0119 si\u0119 utrzyma\u0107.<\/p>\n
Kiedy obecnie we Francji dyskutuje si\u0119 o\u00a0najwa\u017cniejszych pa\u0144stwach Europy \u015arodkowej, kto jest dla was g\u0142\u00f3wnym partnerem: Estonia, Rumunia czy Polska?<\/p>\n
Trudno o\u00a0jednoznaczn\u0105 ocen\u0119, poniewa\u017c Francja pozostaje g\u0142\u0119boko zaanga\u017cowana w\u00a0silnik francusko-niemiecki, co cz\u0119sto wyklucza budowanie \u00bbspecjalnych relacji\u00ab w\u00a0innych cz\u0119\u015bciach Europy. Jednak ta dynamika mo\u017ce ulec zmianie z\u00a0powodu rosn\u0105cej frustracji sztywnym stanowiskiem Niemiec – czego przyk\u0142adem s\u0105 niedawne doniesienia o\u00a0wyborze przez Berlin ameryka\u0144skich dron\u00f3w zamiast alternatyw francuskich, hiszpa\u0144skich czy w\u0142oskich, pomimo wcze\u015bniejszych porozumie\u0144.<\/p>\n
Obecnie to Estonia reprezentuje by\u0107 mo\u017ce nasze najsilniejsze relacje w\u00a0regionie. Pomimo swoich rozmiar\u00f3w jest ona postrzegana we Francji jako wz\u00f3r odporno\u015bci – uciele\u015bnienie europejskiej demokracji stoj\u0105cej niewzruszenie naprzeciw tyranii. Francja aktywnie wspiera\u0142a Kaj\u0119 Kallas na stanowisko szefa europejskiej dyplomacji i\u00a0popiera\u0142a inne nominacje z\u00a0pa\u0144stw ba\u0142tyckich w\u00a0Komisji UE, aby zademonstrowa\u0107 fundamentaln\u0105 zmian\u0119 w\u00a0naszej polityce wobec Rosji.<\/p>\n
Drugim krajem by\u0142aby Rumunia, w\u00a0kt\u00f3rej stacjonuje ponad 1000 francuskich \u017co\u0142nierzy w\u00a0ramach operacji Aigle, prawda?<\/p>\n
Owszem. Z\u00a0naszego punktu widzenia Rumunia pozostaje tradycyjnym sojusznikiem, a\u00a0wi\u0119zi dwustronne zacie\u015bniaj\u0105 si\u0119, poniewa\u017c Bukareszt zabiega o\u00a0wi\u0119ksz\u0105 obecno\u015b\u0107 wojskow\u0105 Francji. Je\u015bli chodzi o\u00a0kraje nordyckie, rozwijamy bli\u017csz\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze Szwecj\u0105, szczeg\u00f3lnie w\u00a0zakresie zam\u00f3wie\u0144 obronnych. Kupuj\u0105c szwedzki sprz\u0119t, Francja chce pokaza\u0107, \u017ce europejska obronno\u015b\u0107 jest przedsi\u0119wzi\u0119ciem opartym na wzajemno\u015bci, a\u00a0nie tylko narz\u0119dziem eksportu my\u015bliwc\u00f3w Rafale czy haubic Caesar.<\/p>\n
Je\u015bli za\u015b chodzi o\u00a0Polsk\u0119, cieszy si\u0119 ona znaczn\u0105 popularno\u015bci\u0105 i\u00a0szacunkiem w\u015br\u00f3d francuskiej opinii publicznej, gdzie coraz cz\u0119\u015bciej postrzega si\u0119 j\u0105 jako regionaln\u0105 pot\u0119g\u0119, a\u00a0nie przez przestarza\u0142y pryzmat bycia krajem „rusofobicznym” czy „nacjonalistycznym”. Cho\u0107 istnia\u0142 znaczny impet na rzecz rewitalizacji Tr\u00f3jk\u0105ta Weimarskiego – co odzwierciedla\u0142o przej\u015bcie do u\u017cywania terminu „Europa \u015arodkowa” zamiast „Europa Wschodnia” – ten pocz\u0105tkowy entuzjazm nieco opad\u0142. Po wyborach w\u00a02023 roku powszechnie oczekiwano nowej „z\u0142otej ery” w\u00a0relacjach francusko-polskich. Po ostatnich wyborach prezydenckich dominuj\u0105cy pogl\u0105d sta\u0142 si\u0119 jednak bardziej pragmatyczny ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cnice polityczne mi\u0119dzy prezydentami Francji i\u00a0Polski: cho\u0107 wsp\u00f3\u0142praca z\u00a0Polsk\u0105 jest uwa\u017cana za niezb\u0119dn\u0105, dalsza droga jest postrzegana z\u00a0wi\u0119ksz\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105, ni\u017c sugerowa\u0142by to pocz\u0105tkowy optymizm, mimo \u017ce kwestie te pozostaj\u0105 otwarte.<\/p>\n
Czy bior\u0105c pod uwag\u0119 ewoluuj\u0105c\u0105 strategi\u0119 narodow\u0105 Stan\u00f3w Zjednoczonych, uwa\u017ca Pan, \u017ce Polska nadal b\u0119dzie postrzegana jako rzecznik ameryka\u0144skich interes\u00f3w w\u00a0Europie?<\/p>\n
Je\u015bli chodzi o\u00a0Tr\u00f3jk\u0105t Weimarski, sytuacja pozostaje delikatna; Francja ma wyra\u017an\u0105 potrzeb\u0119 uznania i\u00a0wzajemno\u015bci. Je\u015bli Polska nadal b\u0119dzie priorytetyzowa\u0107 Stany Zjednoczone lub Kore\u0119 Po\u0142udniow\u0105 w\u00a0projektach strategicznych, takich jak elektrownie j\u0105drowe, nastroje w\u00a0Pary\u017cu mog\u0105 przesun\u0105\u0107 si\u0119 w\u00a0stron\u0119 rezygnacji. Istnieje ryzyko, \u017ce francuscy urz\u0119dnicy dojd\u0105 do wniosku, i\u017c pomimo ich wysi\u0142k\u00f3w na rzecz zwrotu ku Wschodowi, ch\u0119\u0107 g\u0142\u0119bszej integracji nie jest wzajemna. Prawdziwy prze\u0142om wymaga prawdopodobnie znacz\u0105cego gestu symbolicznego – takiego jak wyb\u00f3r przez Polsk\u0119 francuskiego partnerstwa strategicznego – cho\u0107 Francja r\u00f3wnie\u017c musi wyj\u015b\u0107 z\u00a0inicjatyw\u0105. Na przyk\u0142ad wykluczanie Polski z\u00a0negocjacji wysokiego szczebla obok Wielkiej Brytanii i\u00a0Niemiec podwa\u017ca samo partnerstwo, o\u00a0kt\u00f3re Francja rzekomo zabiega.<\/p>\n
Poza wi\u0119ziami dwustronnymi dominuj\u0105ca francuska perspektywa jest taka, \u017ce obecna strategia ameryka\u0144ska potwierdza s\u0142uszno\u015b\u0107 wieloletniego opowiadania si\u0119 Francji za europejsk\u0105 autonomi\u0105 strategiczn\u0105. Rodz\u0105cy si\u0119 w\u00a0Pary\u017cu konsensus jest pragmatyczny: przyznaj\u0105c, \u017ce Polska mia\u0142a racj\u0119 w\u00a0kwestii zagro\u017cenia rosyjskiego, oczekuje si\u0119, \u017ce Polska musi teraz przyzna\u0107, i\u017c Francja mia\u0142a racj\u0119 co do konieczno\u015bci niezale\u017cno\u015bci UE.<\/p>\n
Z francuskiego punktu widzenia powtarzaj\u0105ce si\u0119 „sygna\u0142y” – w\u00a0tym przypadki, w\u00a0kt\u00f3rych USA zdawa\u0142y si\u0119 marginalizowa\u0107 interesy Ukrainy – s\u0142u\u017c\u0105 jako ostateczny dow\u00f3d na to, \u017ce Europa musi przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad w\u0142asnym losem. Je\u015bli pa\u0144stwa Europy \u015arodkowej i\u00a0Wschodniej pozostan\u0105 niech\u0119tne do skorygowania swojej zale\u017cno\u015bci od Waszyngtonu pomimo tych zmian, Francja mo\u017ce porzuci\u0107 szerszy projekt suwerennej Europy. W\u00a0takim scenariuszu Francja utrzyma\u0142aby swoje zobowi\u0105zania obronne wobec Rosji, ale przesta\u0142aby pr\u00f3bowa\u0107 budowa\u0107 zjednoczon\u0105 europejsk\u0105 pot\u0119g\u0119 z\u00a0partnerami, kt\u00f3rych postrzega jako niech\u0119tnych. I\u00a0odwrotnie, je\u015bli Polska przyjmie bardziej zr\u00f3wnowa\u017cone podej\u015bcie – zachowuj\u0105c sojusz z\u00a0USA przy jednoczesnym aktywnym zmniejszaniu zale\u017cno\u015bci – mo\u017ce to wywo\u0142a\u0107 g\u0142\u0119bok\u0105 transformacj\u0119. Taka zmiana prawdopodobnie zmusi\u0142aby Francj\u0119 do wyj\u015bcia poza retoryk\u0119 i\u00a0do bardziej znacz\u0105cego inwestowania w\u00a0bezpiecze\u0144stwo i\u00a0rozw\u00f3j regionu.<\/p>\n
Aur\u00e9lien Duch\u00eane jest ekspertem ds. geopolityki oraz pedagogiem, kt\u00f3ry od 2024 roku wyk\u0142ada w\u00a0ILERI Lyon. Posiada tytu\u0142 magistra w\u00a0zakresie bezpiecze\u0144stwa mi\u0119dzynarodowego i\u00a0obrony, a\u00a0bogate do\u015bwiadczenie badawcze zdobywa\u0142 zar\u00f3wno w\u00a0IRSEM, jak i\u00a0IRIS. Od ko\u0144ca 2022 roku sta\u0142 si\u0119 prominentnym g\u0142osem w\u00a0mediach jako sta\u0142y konsultant ds. obronno\u015bci kana\u0142u informacyjnego LCI. Jest p\u0142odnym autorem – napisa\u0142 dwie ksi\u0105\u017cki, w\u00a0tym \u00bbLa Russie de Poutine contre l’Occident\u00ab (2024), oraz regularnie publikuje na \u0142amach najwa\u017cniejszych francuskich dziennik\u00f3w, takich jak „Le Monde” i\u00a0„Le Figaro”. W\u00a0swojej pracy koncentruje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na strategicznych zagro\u017ceniach ze strony Rosji oraz powrocie wielkich konflikt\u00f3w mi\u0119dzypa\u0144stwowych w\u00a0Europie. Poprzez nauczanie, obecno\u015b\u0107 w\u00a0mediach i\u00a0zaanga\u017cowanie obywatelskie pozostaje w\u00a0samym centrum wsp\u00f3\u0142czesnych debat strategicznych i\u00a0mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wojciech Albert \u0141obodzi\u0144ski: W swojej niedawno wydanej w\u00a0Polsce ksi\u0105\u017cce pt. Putin przeciw Zachodowi: Francuska analiza rosyjskiego zagro\u017cenia,\u00a0 twierdzi…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":198432,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-198431","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115872922541189213","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198431","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=198431"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198431\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/198432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=198431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=198431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=198431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}