{"id":198913,"date":"2026-01-11T08:02:17","date_gmt":"2026-01-11T08:02:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/198913\/"},"modified":"2026-01-11T08:02:17","modified_gmt":"2026-01-11T08:02:17","slug":"kto-obsieje-trzecie-pole-polityczne-pytanie-ad-2026-opinia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/198913\/","title":{"rendered":"Kto obsieje trzecie pole? Polityczne pytanie ad 2026 [OPINIA]"},"content":{"rendered":"

opinie<\/a><\/p>\n

Przedstawiamy r\u00f3\u017cne punkty widzenia<\/p>\n

Tekst powsta\u0142 w\u00a0ramach projektu WP Opinie. Przedstawiamy w\u00a0nim zr\u00f3\u017cnicowane spojrzenia komentator\u00f3w i\u00a0lider\u00f3w opinii publicznej na kluczowe sprawy spo\u0142eczne i\u00a0polityczne.<\/p>\n

Wszystkie znaki polityczne, pocz\u0105wszy do kolejnych elekcji, w\u00a0tym zw\u0142aszcza tej ostatniej prezydenckiej, przez kolejne sonda\u017ce,<\/a> po sygna\u0142y docieraj\u0105ce z\u00a0poszczeg\u00f3lnych oboz\u00f3w politycznych, zdaj\u0105 si\u0119 potwierdza\u0107 jedno –\u00a0ani PiS ani KO nie b\u0119d\u0105 w\u00a0stanie wygra\u0107 wybor\u00f3w w\u00a02027 r. na tyle wysoko, by rz\u0105dzi\u0107 Polsk\u0105 samodzielnie. <\/p>\n

Jak psychodeliki dzia\u0142aj\u0105 na\u00a0nasz m\u00f3zg? Specjalista nie owija\u0142 w\u00a0bawe\u0142n\u0119 <\/p>\n

Warto przypomnie\u0107, \u017ce w\u00a0pierwszej turze wybor\u00f3w prezydenckich 18 maja 2025 r. ponad 7,6 mln z\u00a019,6 mln g\u0142osuj\u0105cych wskaza\u0142o na kandydata innego ni\u017c reprezentant PiS lub KO.<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

Rzut oka na\u00a0trzecie pole <\/p>\n

Zanim zastanowimy si\u0119: kto w\u00a02026 r. ma szanse obsia\u0107 owo trzecie pole polskiej polityki, na kt\u00f3re obaj hegemoni trac\u0105 wp\u0142yw, i\u00a0kto mo\u017ce spodziewa\u0107 si\u0119 rok p\u00f3\u017aniej wyborczych plon\u00f3w, spr\u00f3bujmy odda\u0107 kr\u00f3tko specyfik\u0119 tej politycznej przestrzeni.<\/p>\n

Z pewno\u015bci\u0105 –\u00a0i\u00a0to do\u015b\u0107 kluczowe –\u00a0jest ona mocno zr\u00f3\u017cnicowana. Nie obejmuje wy\u0142\u0105cznie centrum pomi\u0119dzy PiS i\u00a0KO, ale si\u0119ga tak\u017ce daleko na prawo od PiS, oraz –\u00a0w\u00a0mniejszym zakresie –\u00a0na lewo od KO. A\u00a0wyborcy, kt\u00f3rzy j\u0105 tworz\u0105, to zar\u00f3wno zwolennicy centrowego PSL czy Polski 2025, jak i\u00a0sympatycy Nowej Lewicy i\u00a0Razem, oraz ci popieraj\u0105cy jedn\u0105 z\u00a0dw\u00f3ch Konfederacji. <\/p>\n

Co wi\u0119cej, wyborcy z\u00a0naszego umownego trzeciego pola r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 pokoleniowo (m\u0142odsi wybieraj\u0105 formacje bardziej skrajne, starsi te bardziej centrowe), jak r\u00f3wnie\u017c pod wzgl\u0119dem profilu spo\u0142ecznego. <\/p>\n

\"Zmierzch,<\/p>\n

Zmierzch, trwanie, a mo\u017ce nowy pocz\u0105tek? O scenariuszach dla PiS na rok 2026 [OPINIA]<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Warto przypomnie\u0107, \u017ce w\u00a0wyborach parlamentarnych z\u00a02023 r. \u00f3wczesna Trzecia Droga, zdobywaj\u0105c 14,4 proc.\u00a0g\u0142os\u00f3w, dobre wyniki (powy\u017cej 15 proc. poparcia) odnotowa\u0142a w\u00a0Polsce gminnej (miejscowo\u015bci do 20 tys. mieszka\u0144c\u00f3w), ale tak\u017ce w\u00a0miastach od 200 do 500 tys. (takich jak np. Lublin, Bia\u0142ystok) oraz w\u00a0„wianuszkach” wielkich miast (np. wok\u00f3\u0142 Gda\u0144ska, Torunia, Bydgoszczy, Poznania). Z\u00a0tych r\u00f3\u017cnic musi te\u017c rzecz jasna wynika\u0107 r\u00f3\u017cne zapatrywanie si\u0119 wyborc\u00f3w na kwestie \u015bwiatopogl\u0105dowe (np. ochron\u0119 \u017cycia), polityczne (np. ocen\u0119 UE), czy spo\u0142eczno-gospodarcze (np. polityki publiczne).<\/p>\n

Co zatem wyborc\u00f3w z\u00a0przestrzeni nazwanej tu umownie trzecim polem \u0142\u0105czy? Niema\u0142o.<\/p>\n

<\/p>\n

Po pierwsze, i\u00a0najbardziej oczywiste, to zm\u0119czenie i\u00a0wyczerpanie trwaj\u0105cym ju\u017c 20 lat i\u00a0coraz bardziej dysfunkcjonalnym duopolem PiS-KO. Po drugie, zwi\u0105zane z\u00a0tym, kierowanie si\u0119 bardziej politycznymi aspiracjami („jakich zmian oczekuj\u0119 w\u00a0moim otoczeniu i\u00a0od pa\u0144stwa”), ni\u017c –\u00a0po mistrzowsku s\u0105czonymi przez obu hegemon\u00f3w –\u00a0politycznymi emocjami („dlaczego tamci s\u0105 a\u017c tak niebezpieczni i\u00a0\u017ali”). Po trzecie wreszcie, dystans wobec wielkomiejskich liberalnych elit, kt\u00f3re b\u0119d\u0105c pierwszymi beneficjentami transformacji ustrojowej Polski, nios\u0142y przez lata na sztandarach idea\u0142y liberalnej rewolucji nad Wis\u0142\u0105.<\/p>\n

\"Polska<\/p>\n

Polska polityka 2026: nudy nie b\u0119dzie [OPINIA]<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Pod konfederack\u0105 flag\u0105? <\/p>\n

Wracaj\u0105c do naszego pytania, mo\u017cna oczywi\u015bcie za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce w\u00a02026 r. nad trzecim polem polskiej polityki, podobnie jak w\u00a02025 r., nadal dominowa\u0107 b\u0119d\u0105 pospo\u0142u sztandary Konfederat\u00f3w. Tych bardziej umiarkowanych od S\u0142awomira Mentzena i\u00a0Krzysztofa Bosaka oraz\u00a0tych radykalnych od Grzegorza Brauna. Taki scenariusz –\u00a0cho\u0107 mo\u017cliwy –\u00a0nie wydaje si\u0119 jednak a\u017c tak prawdopodobny, jak jeszcze kilka miesi\u0119cy temu.<\/p>\n

<\/p>\n

Konfederacji pierwszej nie s\u0142u\u017cy bowiem przedwcze\u015bnie zdobyta wysoka pozycja sonda\u017cowa,<\/a> kt\u00f3rej trudno broni\u0107 miesi\u0105cami bez narz\u0119dzi politycznych, jakie maj\u0105 wielkie partie. Rosn\u0105cym k\u0142opotem bardziej umiarkowanej Konfederacji jest tak\u017ce –\u00a0i\u00a0generalne b\u0119dzie –\u00a0przesuni\u0119cie polskiej polityki w\u00a0prawo, na skutek czego uznawani wczoraj za wyrazistych Krzysztof Bosak czy S\u0142awomir Mentzen, dzi\u015b s\u0105 ju\u017c w\u00a0politycznym mainstreamie, trac\u0105c tym samym powab antysystemowej \u015bwie\u017co\u015bci. <\/p>\n

Najwi\u0119kszym jednak ich problemem jest konieczno\u015b\u0107 konkurowania na radykalizm z\u00a0Grzegorzem Braunem,<\/a> kt\u00f3ra ogranicza im drog\u0119 do umiarkowanego konserwatywnego centrum, do kt\u00f3rego zbli\u017cy\u0142a ich kampania prezydencka Mentzena.<\/p>\n

\"Prof.<\/p>\n

Prof. Andrzej Nowak dla WP: Nie wykluczam koalicji PiS z Grzegorzem Braunem<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Z kolei sezonowy sukces Brauna to przede wszystkim fenomen skrajnego, antysystemowego protestu spo\u0142eczno-politycznego, jakich –\u00a0by\u0107 mo\u017ce w\u00a0mniej radykalnej formie –\u00a0polska demokracja po 1989 r. widzia\u0142a ju\u017c kilka. <\/p>\n

Ta sama lekcja polskiej demokracji podpowiada jednak r\u00f3wnie\u017c, \u017ce droga od radykalnego ruchu protestu pod ekscentryczn\u0105 flag\u0105, do trwa\u0142ego, profesjonalnego obozu politycznego, kt\u00f3ry oferuje w\u00a0dniu wybor\u00f3w co\u015b wi\u0119cej od prowokacji, skandalu czy buntu, jest bardzo d\u0142uga, a\u00a0mo\u017ce i\u00a0nie do przej\u015bcia. A\u00a0w\u00a0wyborach parlamentarnych 2027 r. b\u0119dziemy wszak szuka\u0107 mo\u017cliwe przewidywalnych kandydat\u00f3w na rz\u0105dzenie Polsk\u0105, a\u00a0nie na jej o\u015bmieszanie.\u00a0\u00a0<\/p>\n

\"Sezon<\/p>\n

Sezon na Grzegorza Brauna [OPINIA]<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

PiS light albo ludowe skrzyd\u0142o wyborcze KO? <\/p>\n

Scenariusz drugi, jaki trzeba bra\u0107 pod uwag\u0119, to „wodowanie” w\u00a02026 r. przez samych hegemon\u00f3w –\u00a0PiS i\u00a0KO –\u00a0nowych przedwyborczych projekt\u00f3w politycznych, uzupe\u0142niaj\u0105cych ich podstawow\u0105 ofert\u0119 polityczn\u0105. <\/p>\n

W\u00a0przypadku pierwszym, mog\u0142aby to by\u0107 na przyk\u0142ad centroprawicowa formacja polityczna, mocno akcentuj\u0105cego swoj\u0105 podmiotowo\u015b\u0107 w\u00a0ramach PiS, Mateusza Morawieckiego.<\/a> W\u00a0przypadku drugim, budowanie lub zapowied\u017a zbudowania przez KO wsp\u00f3lnej listy wyborczej z\u00a0PSL, kt\u00f3ra mia\u0142aby przyci\u0105gn\u0105\u0107 przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 wyborc\u00f3w konserwatywnych, z\u00a0ro\u017cnych powod\u00f3w nie odnajduj\u0105cych si\u0119 dzi\u015b ani pod sztandarami PiS, ani KO.<\/p>\n

Jednak tak\u017ce i\u00a0te scenariusze, cho\u0107 w\u00a0teorii mo\u017cliwe, w\u00a0praktyce b\u0119dzie bardzo trudno zrealizowa\u0107. By\u0142y premier ma dzi\u015b na pewno du\u017c\u0105 rozpoznawalno\u015b\u0107, bezcenne polityczne do\u015bwiadczenie w\u00a0rz\u0105dzeniu pa\u0144stwem, w\u0142asne zaplecze polityczne i\u00a0szerokie grono wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, a\u00a0tak\u017ce –\u00a0co w\u00a0polityce wa\u017cne –\u00a0wykuwan\u0105 w\u00a0ostatnich tygodniach doz\u0119 politycznej niezale\u017cno\u015bci w\u00a0ramach PiS. To wszystko sprawia jednak zarazem, \u017ce bardzo trudno wyobrazi\u0107 sobie zbudowanie przez Morawieckiego formacji, kt\u00f3ra mia\u0142aby w\u00a0sobie powab politycznej nowo\u015bci, \u015bwie\u017co\u015bci, jakiej\u015b alternatywno\u015bci wobec rz\u0105d\u00f3w PiS. A\u00a0to przecie\u017c warunek niezb\u0119dny w\u00a0powodzeniu takiego projektu.<\/p>\n

Jeszcze mniej prawdopodobna wydaje si\u0119 wsp\u00f3lna lista KO-PSL. Eksperyment wsp\u00f3lnej listy z\u00a0wi\u0119kszymi liberalnymi i\u00a0lewicowymi partnerami ludowcy przerobili ju\u017c w\u00a0wyborach europejskich 2019 r., ze wszystkimi tego negatywnymi skutkami. Dop\u00f3ki wi\u0119c PSL kierowa\u0107 b\u0119d\u0105 pospo\u0142u W\u0142adys\u0142aw Kosiniak-Kamysz z\u00a0Piotrem Zgorzelskim, dop\u00f3ty trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ce ludowcy p\u00f3jd\u0105 do swych konserwatywnych wyborc\u00f3w pod jednym sztandarem na przyk\u0142ad z\u00a0Barbar\u0105 Nowack\u0105 czy S\u0142awomirem Nitrasem.<\/p>\n

\"Rok<\/p>\n

Rok politycznych przetasowa\u0144. „Spokojnie ju\u017c by\u0142o” [OPINIA]<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Duety do\u00a0politycznej mety? <\/p>\n

Jest wreszcie jeszcze jeden scenariusz,\u00a0by\u0107 mo\u017ce najbardziej prawdopodobny. Polityczne trzecie pole polskiej polityki zdominowa\u0107 mo\u017ce w\u00a02026 r. nie jedno polityczne ugrupowanie, czy sojusz ugrupowa\u0144, ale duet barwnie, wyrazi\u015bcie i\u00a0przekonuj\u0105co, rywalizuj\u0105cych ze sob\u0105 dw\u00f3ch formacji.<\/p>\n

Gdyby 2026 r. mia\u0142 by\u0107 czasem wielkich spor\u00f3w \u015bwiatopogl\u0105dowych, wi\u0119ksze szanse na tak\u0105 udan\u0105 gr\u0119 w\u00a0duecie, alternatywnym wobec duetu KO-PiS, mia\u0142aby oczywi\u015bcie kt\u00f3ra\u015b z\u00a0formacji lewicowych i\u00a0staj\u0105ca z\u00a0ni\u0105 w\u00a0szranki Konfederacja.<\/p>\n

Je\u015bli jednak przysz\u0142y rok b\u0119dzie przebiega\u0142 pod znakiem sporu o\u00a0polskie bezpiecze\u0144stwo<\/a> i\u00a0utrwalenie polskiej belle \u00e9poque w\u00a0niespokojnym \u015bwiecie –\u00a0a\u00a0to wydaje si\u0119 bardziej prawdopodobne –\u00a0swe role do odegrania mie\u0107 b\u0119dzie z\u00a0jednej strony formacja bardziej centrowa, g\u0142osz\u0105ca potrzeb\u0119 utrwalania wielkiego skoku cywilizacyjnego Polski po wej\u015bciu do UE, i\u00a0formacja bardziej rebeliancka, g\u0142osz\u0105ca potrzeb\u0119 zasadniczej rewizji, zar\u00f3wno dotychczasowego euroatlantyckiego konsensusu polskiej polityki, jak i\u00a0kszta\u0142tu pa\u0144stwa budowanego przez kolejne rz\u0105dy PiS i\u00a0PO. W\u00a0pierwszej roli wyobrazi\u0107 sobie mo\u017cna jak\u0105\u015b polityczn\u0105 formu\u0142\u0119 wsp\u00f3\u0142tworzon\u0105 na przyk\u0142ad przez ludowc\u00f3w, w\u00a0drugiej Konfederat\u00f3w.<\/p>\n

Aby taki plan si\u0119 powi\u00f3d\u0142, obie takie formacje, musia\u0142yby nie tylko barwnie i\u00a0przekonuj\u0105co rywalizowa\u0107 mi\u0119dzy sob\u0105, ale r\u00f3wnie efektownie i\u00a0przekonuj\u0105co odr\u00f3\u017cnia\u0107 si\u0119 tak\u017ce od obu hegemon\u00f3w. To za\u015b b\u0119dzie musia\u0142o powodowa\u0107, przynajmniej rytualne, napi\u0119cia wewn\u0105trz rz\u0105dz\u0105cej koalicji.<\/p>\n

I to jeszcze jedno z\u00a0wyzwa\u0144, na kt\u00f3re musi by\u0107 gotowy w\u00a02026 r. premier Donald Tusk.<\/p>\n

Dla Wirtualnej Polski S\u0142awomir Sowi\u0144ski<\/p>\n

S\u0142awomir Sowi\u0144ski jest politologiem z\u00a0Instytutu Nauk o\u00a0Polityce i\u00a0Administracji UKSW, specjalizuje si\u0119 w\u00a0badaniach nad polityk\u0105 i\u00a0religi\u0105 oraz wsp\u00f3\u0142czesnymi procesami politycznymi. Autor ksi\u0105\u017cki „Boskie, cesarskie, publiczne. Debata o\u00a0legitymizacji Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w\u00a0Polsce w\u00a0sferze publicznej w\u00a0latach 1989-2010”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"opinie Przedstawiamy r\u00f3\u017cne punkty widzenia Tekst powsta\u0142 w\u00a0ramach projektu WP Opinie. Przedstawiamy w\u00a0nim zr\u00f3\u017cnicowane spojrzenia komentator\u00f3w i\u00a0lider\u00f3w opinii…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":198914,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-198913","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115875423504168096","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=198913"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198913\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/198914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=198913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=198913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=198913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}