![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/20260105-granica-Rudnianska-ilu-IK.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Prawa autorskie: il. Iga Kucharska\/OKO.pressil. Iga Kucharska\/OK…<\/p>\n
Prawa autorskie: il. Iga Kucharska\/OKO.pressil. Iga Kucharska\/OK…<\/p>\n
Zaloguj si\u0119, aby zapisa\u0107 na p\u00f3\u017aniej<\/p>\n
11 stycznia 2026<\/p>\n
Google News<\/a>Udost\u0119pnij na FacebookuUdost\u0119pnij na TwitterzeUdost\u0119pnij w mailu<\/p>\n \u201eI\u00a0znowu to samo. Wiadomo, co b\u0119dzie. Ka\u017c\u0105 wszystkim wsta\u0107, zebra\u0107 rzeczy, szybko, szybko, spakowa\u0107 plecaki, torby, szybciej. Podejd\u0105 blisko, twarz wrza\u015bnie do twarzy”.
Google News<\/a>Udost\u0119pnij na FacebookuUdost\u0119pnij na TwitterzeUdost\u0119pnij w mailu<\/p>\n Kiedy w Polsce na dwa tygodnie nasta\u0142a prawdziwa zima i rado\u015b\u0107, jak\u0105 przynosi \u2013 nie tylko dzieciom \u2013 nie spos\u00f3b nie pomy\u015ble\u0107 o tych, dla kt\u00f3rych zima jest katastrof\u0105. O tych, kt\u00f3rych nie sta\u0107 na ogrzanie domu, tych, kt\u00f3rzy domu nie maj\u0105, a tak\u017ce tych, kt\u00f3rzy utkn\u0119li na granicy Polski z Bia\u0142orusi\u0105. <\/p>\n Joanna Rudnia\u0144ska w swojej tw\u00f3rczo\u015bci cz\u0119sto podejmuje temat wojny, konflikt\u00f3w, a przede wszystkim ich tragicznych konsekwencji dla zwyk\u0142ych ludzi. Jej najnowsza ksi\u0105\u017cka \u201eObudzi\u0142a si\u0119 zimn\u0105 noc\u0105\u201d, wydana przez wydawnictwo Nisza we wrze\u015bniu 2025 roku to poetycki opis los\u00f3w m\u0142odej uchod\u017aczyni\/migrantki\/matki\/\u017cony\/synowej, pr\u00f3buj\u0105cej przedosta\u0107 si\u0119 wraz z dzie\u0107mi do Polski w poszukiwaniu nowego, lepszego \u015bwiata. <\/p>\n Oto fragment rozdzia\u0142u \u201eD\u017cungla\u201d \u2013 w tytu\u0142owej d\u017cungli \u0142atwo rozpozna\u0107 Puszcz\u0119 Bia\u0142owiesk\u0105, ale jest ona tak\u017ce metafor\u0105 niedost\u0119pno\u015bci, bariery nie do przekroczenia, wrogo\u015bci bardziej ze strony ludzi ni\u017c przyrody.<\/p>\n Mars, wzorzec batonika. Mleczno-czekoladowe karmelowe b\u0142oto na palcach mojej c\u00f3reczki, obliza\u0142am je, bo zapomnia\u0142am chusteczek. Wtedy, w moim mie\u015bcie. Fuj, jak mo\u017cesz co\u015b tak s\u0142odkiego dawa\u0107 dziecku, powiedzia\u0142am do m\u0119\u017ca. Teraz wystarczy, bym zobaczy\u0142a czarno-czerwony papierek, a ju\u017c czuj\u0119 tamten smak. S\u0142odko\u015b\u0107, s\u0142odycz, cukier, karmel, kakao. Odrobina soli i troszk\u0119 goryczy. Idea\u0142. Gdybym by\u0142a psem, tobym podbieg\u0142a, skoczy\u0142a, wyrwa\u0142abym batonik z r\u0119ki m\u0119\u017cczyzny w p\u0142aszczu, w\u0142a\u015bnie go wyj\u0105\u0142 z kieszeni, w drugim r\u0119ku trzyma plik kartek. <\/p>\n Nie jeste\u015b psem, jeste\u015b matk\u0105, przypomina mi siostra. <\/p>\n Nie jeste\u015b matk\u0105, jeste\u015b aktork\u0105, to teatr, popatrz dooko\u0142a, m\u00f3wi brat. <\/p>\n Siedz\u0119 na ziemi z niemowl\u0119ciem w ramionach i gram nudn\u0105, m\u0119cz\u0105c\u0105 rol\u0119 matki i uchod\u017aczyni, a m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry zjawi\u0142 si\u0119 tu z t\u0142umem widz\u00f3w, podnosi batonik do ust. <\/p>\n Boczne \u015bwiat\u0142o zachodz\u0105cego s\u0142o\u0144ca prze\u015blizguj\u0105ce si\u0119 pomi\u0119dzy ga\u0142\u0119ziami. I ci ludzie, nagle przybyli, t\u0142umnie, jak na przedstawienie\u2026 i ju\u017c jestem na scenie, a tamci, ze sto os\u00f3b, nie, nie tyle, mo\u017ce pi\u0119\u0107dziesi\u0105t, sk\u0105d si\u0119 tutaj wzi\u0119li? Zjechali si\u0119 taks\u00f3wkami, przywi\u00f3z\u0142 ich autokar? Widzowie. Stoj\u0105 i patrz\u0105 na nas. A my siedzimy w\u015br\u00f3d rzeczy i \u015bmieci, brudni i brzydcy, nawet dzieci. Ratownicy \u2014 oni te\u017c bior\u0105 udzia\u0142 w przedstawieniu, maj\u0105 swoje napisane role, ratuj\u0105, nomen omen, karmi\u0105, opatruj\u0105, wype\u0142niaj\u0105 papiery, graj\u0105 razem z nami, po spektaklu wr\u00f3c\u0105 do domu, zmyj\u0105 makija\u017c, zdejm\u0105 buty, napij\u0105 si\u0119 piwa. Tylko my, w\u0119drowna trupa graj\u0105ca migrant\u00f3w, zostaniemy na scenie, ju\u017c bez widowni, bez \u015bwiate\u0142, noc\u0105 tak czarn\u0105, \u017ce nie wida\u0107 gestu. B\u0119dziemy gra\u0107 dalej, nie wolno nam przesta\u0107. Scenografia \u2014 le\u015bna polana, jagodowe krzaczki, wszystkie jagody przemarz\u0142y jaki\u015b czas temu, paprocie i jeszcze jakie\u015b badyle, mech, trawa, dooko\u0142a drzewa, choinki, te znam, z innych spad\u0142y li\u015bcie. <\/p>\n Zawsze chcia\u0142a\u015b by\u0107 aktork\u0105. Dawa\u0142em ci g\u0142\u00f3wne role w moich przedstawieniach, m\u00f3wi brat. Pomy\u015bl, jak zagra\u0107 t\u0119 rol\u0119, co czuje ta kobieta. <\/p>\n Och, wiem, co czuje. Wstyd, \u017ce przy\u0142apano j\u0105 w takiej sytuacji; bez domu, bez kraju, bez pieni\u0119dzy, brudn\u0105, w zniszczonym ubraniu. Dobrze, \u017ce w\u0142osy schowa\u0142a pod czapk\u0105, nie my\u0142a ich od dawna. Stopy czarne, resztki lakieru na czarnych paznokciach. Wszyscy je zobacz\u0105, gdy ratownicy zdejm\u0105 jej buty, by za\u0142o\u017cy\u0107 nowe, opatrzy\u0107 stopy. Spuszcza g\u0142ow\u0119 pod wzrokiem kamery. Jeszcze zobaczy j\u0105 kto\u015b znajomy, gdzie\u015b, w jakim\u015b mie\u015bcie, to przecie\u017c ona, popatrz, w tamtym lesie, na granicy, jeszcze dzieci zabra\u0142a ze sob\u0105, nie mog\u0142a siedzie\u0107 w domu, zawsze chcia\u0142a wi\u0119cej\u2026 <\/p>\n Tamten blondyn stoj\u0105cy pod drzewem, czerwony szalik i okulary od s\u0142o\u0144ca, m\u00f3g\u0142by mi si\u0119 podoba\u0107, mog\u0142abym sta\u0107 obok w zielonej parce i butach do kolan, jak kobieta stoj\u0105ca przy nim, z r\u0119k\u0105 w jego r\u0119ce. A ja siedz\u0119 na ziemi, tul\u0105c niemowl\u0119 owini\u0119te chust\u0105, wok\u00f3\u0142 mnie ta wielka rodzina, rodzice, dziadek, dw\u00f3ch podrostk\u00f3w, chmara dzieci, w\u0119drujemy z nimi od kilku dni, pomagamy sobie, przedtem nie by\u0142oby okazji, by\u015bmy razem siedli do sto\u0142u. A teraz podajemy sobie kromki chleba i jemy zup\u0119 ze s\u0142oik\u00f3w, jak w hipsterskim bistro, kiedy\u015b, w jakiej\u015b ksi\u0105\u017cce. <\/p>\n Kobieta w wieku mojej matki, siwa, ostrzy\u017cona, z opalon\u0105 twarz\u0105, kuca i pyta po angielsku, czy mog\u0142aby mnie przytuli\u0107. Obejmiemy si\u0119 i b\u0119dziemy nuci\u0107: tulimy, tulimy, tulimy, jak teletubisie. Jestem chora, mog\u0119 ci\u0119 zarazi\u0107, m\u00f3wi\u0119. Jestem martwa, my\u015bl\u0119. <\/p>\n Zaraz dostan\u0119 nowe salomony ze znakiem goretexu. W sklepie takie stoj\u0105 w akwarium z wod\u0105, \u017ceby uwierzytelni\u0107 nieprzemakalno\u015b\u0107. Tutaj, w lesie, goretex nie obowi\u0105zuje. <\/p>\n My\u015bl\u0119 o moich czarnych sztybletach. Kupi\u0119 ci tam nowe, powiedzia\u0142 m\u0105\u017c. Myli\u0142 si\u0119. K\u0142ama\u0142.<\/p><\/blockquote>\n Kto\u015b filmuje moje stopy, tak wra\u017cliwe, \u017ce boli je spojrzenie kamery. Dziewczyna, bo to ona trzyma kamer\u0119, odgarnia czarne, l\u015bni\u0105ce w\u0142osy. Podnosi oczy znad obiektywu, jakby zobaczy\u0142a w nim ducha. Nie, to tylko niemowl\u0119, kt\u00f3re trzymam, niebieskie zawini\u0105tko, dzieci\u0105tko w chu\u015bcie prababki. Dziewczyna patrzy, wiem, co chcia\u0142aby zrobi\u0107 \u2014 schowa\u0107 niemowl\u0119 do plecaka i uciec z nim. W las i potem dalej, do ciep\u0142a, do jakiego\u015b domu. <\/p>\n Nie dam. Nie wyniesie go z lasu, nie wychowa, nie powiedz\u0105, \u017ce \u015bliczne, \u017ce podobne, jak sk\u00f3ra z niej zdj\u0119ta. Tym razem nic z\u0142ego tu sta\u0107 si\u0119 nie mo\u017ce, za du\u017co widz\u00f3w i kamer, to niemo\u017cliwe, by znowu\u2026 <\/p>\n Dziewczyna podnosi si\u0119 i patrzy gdzie\u015b za mnie. Ogl\u0105dam si\u0119 i widz\u0119 moj\u0105 c\u00f3reczk\u0119, wpatruje si\u0119 w batonik, kt\u00f3ry trzyma w r\u0119ku tamten wysoki facet, zapomnia\u0142 o nim i co\u015b czyta z kartki, na g\u0142os. Czarnow\u0142osa m\u00f3wi co\u015b do m\u0119\u017cczyzny, ostro, nieprzyjemnie, on zmienia si\u0119 na twarzy, wyjmuje z kieszeni drugi baton, kuca, wyci\u0105ga r\u0119k\u0119 w stron\u0119 dziewczynki, a ona cofa si\u0119 i opuszcza g\u0142ow\u0119. Mo\u017cesz wzi\u0105\u0107 batonik, pan chce ci go da\u0107, m\u00f3wi\u0119, dziecko robi dwa kroki i\u2026 <\/p>\n Nagle samochody, syreny, \u017co\u0142nierze przedzieraj\u0105 si\u0119 przez krzaki, ju\u017c tu s\u0105, okr\u0105\u017caj\u0105 nas. Pomi\u0119dzy drzewami czaj\u0105 si\u0119 uzbrojeni, ubrani na czarno faceci. Dziecko, moja c\u00f3reczka, zaczyna p\u0142aka\u0107 g\u0142o\u015bno, bo ju\u017c wie, co b\u0119dzie. Dziewczyna odk\u0142ada kamer\u0119, bierze ma\u0142\u0105 na r\u0119ce. Cz\u0142owiek na czarno, z tych, co stoj\u0105 z ty\u0142u, wielki i ci\u0119\u017cki, doskakuje do niej, wrzeszczy, dziecko sika w majtki, w spodnie, na kurtk\u0119 dziewczyny, ona otrz\u0105sa r\u0119k\u0119, krzyczy na tego cz\u0142owieka, chce mu poda\u0107 dziecko, on si\u0119 cofa i wskazuje miejsce, gdzie ma je postawi\u0107, od\u0142o\u017cy\u0107. Ona przyciska je do siebie, g\u0142aszcze po plecach, co\u015b m\u00f3wi, cicho i spokojnie. Rozgl\u0105da si\u0119, szukaj\u0105c drogi. \u015acie\u017cki, kt\u00f3rej nie ma. <\/p>\n I znowu to samo. Wiadomo, co b\u0119dzie. <\/p>\n Ka\u017c\u0105 wszystkim wsta\u0107, zebra\u0107 rzeczy, szybko, szybko, spakowa\u0107 plecaki, torby, szybciej. Podejd\u0105 blisko, twarz wrza\u015bnie do twarzy. Dzieci b\u0119d\u0105 si\u0119 stara\u0107, upycha\u0107 w plecakach pluszaki, czapki, s\u0142odycze, kt\u00f3re przed chwil\u0105 dosta\u0142y. Ustawi\u0105 si\u0119 w rz\u0119dzie wed\u0142ug wzrostu, z kolorowymi plecaczkami na ramionach, jakby mia\u0142y jecha\u0107 na wycieczk\u0119. <\/p>\n Do ci\u0119\u017car\u00f3wki, wszyscy. Dwie twarde \u0142awki, pomi\u0119dzy nimi zamaskowany m\u0119\u017cczyzna w mundurze i z broni\u0105. Przez zielone p\u0142\u00f3tno zobaczymy p\u0119dz\u0105ce w przeciwn\u0105 stron\u0119 drzewa, ci\u0119\u017car\u00f3wka b\u0119dzie skaka\u0107 na wybojach, my razem z ni\u0105, nikt si\u0119 nie za\u015bmieje. <\/p>\n Ci\u0119\u017car\u00f3wka zahamuje. Nagle, z szarpni\u0119ciem. <\/p>\n Wyrzuc\u0105. Do lasu, jak \u015bmieci. Wszystkich. Doros\u0142ych i dzieci. <\/p>\n A mo\u017ce to wcale si\u0119 nie wydarzy\u0142o, mo\u017ce by\u0142o inaczej, \u015bwiat\u0142o troch\u0119 inne, s\u0142o\u0144ce ciemniejsze i pod drzewami inne cienie, tylko ludzie ci sami, t\u0142um w skafandrach nordfejsa i helihansena i m\u0119\u017cczy\u017ani w mundurach stoj\u0105cy nad nami, siedz\u0105cymi w trawie. A dziewczyna z w\u0142osami jak heban, z niemowl\u0119ciem w plecaku, trzymaj\u0105c w ramionach sp\u0142akan\u0105 dziewczynk\u0119, patrzy mi w oczy, odwraca si\u0119 i odchodzi, jeszcze schyla si\u0119 po le\u017c\u0105c\u0105 na ziemi kamer\u0119, a tamci, nieruchomi jak na fotografii, patrz\u0105 w drug\u0105 stron\u0119, w \u015bcian\u0119, kt\u00f3rej nie ma. Jest cicho, zbyt cicho, \u017caden li\u015b\u0107 nie drgnie. <\/p>\n Dziewczyna znika w lesie, a z ni\u0105 moje dzieci.<\/p>\n ; Pisarka. Autorka nagradzanej \u201eKotki Brygidy”. W swojej tw\u00f3rczo\u015bci porusza tematyk\u0119 wojny i jej wp\u0142ywu na jednostki, zw\u0142aszcza dzieci.<\/p>\n Pisarka. Autorka nagradzanej \u201eKotki Brygidy”. W swojej tw\u00f3rczo\u015bci porusza tematyk\u0119 wojny i jej wp\u0142ywu na jednostki, zw\u0142aszcza dzieci.<\/p>\n Copyright \u00a9 2016 – 2026. Made with love by OKO.press team. All Rights Reserved.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Prawa autorskie: il. Iga Kucharska\/OKO.pressil. Iga Kucharska\/OK… Prawa autorskie: il. Iga Kucharska\/OKO.pressil. Iga Kucharska\/OK… Zaloguj si\u0119, aby zapisa\u0107…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":199451,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-199450","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115876803612113767","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199450","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=199450"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199450\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/199451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=199450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=199450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=199450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nFragment najnowszej ksi\u0105\u017cki Joanny Rudnia\u0144skiej<\/p>\n<\/a>Joanna Rudnia\u0144ska <\/a><\/p>\n