\n–1–
\n—-\n<\/p>\n
My\u015blisz, \u017ce wielkie dzie\u0142a literatury rodz\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w b\u00f3lach genialnych umys\u0142\u00f3w i oparach absyntu? Nic bardziej b\u0142\u0119dnego. Czasami wystarczy sp\u00f3\u017ani\u0107 si\u0119 na \u015bniadanie, by wej\u015b\u0107 w zwarcie z „Form\u0105” i wyj\u015b\u0107 z tego starcia zwyci\u0119sko dzi\u0119ki… pomocy pokoj\u00f3wki.<\/p>\n
\u015aniadanie u Ja\u015bniepanicza. Warszawa, rok 1937<\/p>\n Wyobra\u017amy sobie t\u0119 scen\u0119: Warszawa, rok 1937. Witold Gombrowicz, znany niekt\u00f3rym jako „Ja\u015bniepanicz”, siedzi w pokoju zawalonym papierami i niedopa\u0142kami. W\u0142a\u015bnie domyka swoj\u0105 najs\u0142ynniejsz\u0105 powie\u015b\u0107 \u2013 „Ferdydurke”.<\/p>\n Tekst jest niemal gotowy. G\u0142\u00f3wny bohater, J\u00f3zio, zosta\u0142 ju\u017c dostatecznie „upupiony” przez profesora Pimk\u0119 i uciek\u0142 z Bolimowa z „g\u0119b\u0105 w r\u0119kach”. Autorowi brakuje jednak kropki nad „i”. Witold Gombrowicz, kt\u00f3ry jak nikt inny ba\u0142 si\u0119 nudy i literackich schemat\u00f3w, utkn\u0105\u0142 w martwym punkcie.<\/p>\n Wtedy do pokoju zapuka\u0142a Aniela Brzozowska-\u0141ukasiewiczowa, wierna s\u0142u\u017c\u0105ca rodziny, kt\u00f3r\u0105 pisarz przekornie nazywa\u0142 „Wi\u0119c” lub „Ciemn\u0105 S\u0142ug\u0105” (z sympatii!). Przysz\u0142a go ponagli\u0107, bo jajecznica styg\u0142a, a Ja\u015bniepanicz znowu „buja\u0142 w ob\u0142okach”.<\/p>\n \t\t\t\t „Koniec i bomba!” \u2013 rymowanka, kt\u00f3ra przesz\u0142a do historii<\/p>\n Gombrowicz, szukaj\u0105c ratunku, zwierzy\u0142 si\u0119 Anieli ze swojego literackiego impasu. Przeczyta\u0142 jej fragment zako\u0144czenia, licz\u0105c na iskr\u0119 p\u0142yn\u0105c\u0105 z ludowej prostoty. Aniela, soko\u0142owianka z silnym charakterem, kt\u00f3ra z Gombrowiczem nieraz „dar\u0142a koty”, za\u015bmia\u0142a si\u0119 mu prosto w twarz i wyrzuci\u0142a z siebie rymowank\u0119, kt\u00f3r\u0105 prawdopodobnie zapami\u0119ta\u0142a z dzieci\u0144stwa:<\/p>\n „Koniec i bomba. A kto czyta\u0142, ten tr\u0105ba!”<\/p>\n Gombrowicz oszala\u0142 z zachwytu. Natychmiast dopisa\u0142 ten dwuwiersz do epilogu. S\u0142owa te idealnie wpisa\u0142y si\u0119 w groteskowy charakter „Ferdydurke” \u2013 by\u0142y szelmowskim „pokazaniem j\u0119zyka” czytelnikowi i drwin\u0105 z oczekiwa\u0144 na powa\u017cne, moralizatorskie zako\u0144czenie.<\/p>\n