![\"Advertisement\"\/](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1767809589_489_B32963402.414688363;dc_trk_aid=607216972;dc_trk_cid=228291445;ord=[timestamp];dc_lat=;dc_rdid=;tag_f.gif\")
<\/p>\nPlayStation z impetem wdar\u0142o si\u0119 na rynek w grudniu, 1994 roku, i zgodnie z oczekiwaniami, rozpocz\u0119\u0142o sukcesywn\u0105 ekspansj\u0119 w Japonii i wkr\u00f3tce, poza jej granicami. Narodziny tego brandu uznaje si\u0119 za jeden z trzech najwa\u017cniejszych moment\u00f3w w historii wideo. Gracze weszli w \u015bwiat tr\u00f3jwymiarowej grafiki, w mo\u017cliwo\u015bci wyprzedzaj\u0105ce \u00f3wczesn\u0105 ofert\u0119 konkurencyjnych firm. Po\u015br\u00f3d elektoratu PSX’a znale\u017ali si\u0119 ludzie zafascynowani nie tylko poznawaniem wci\u0105\u017c rosn\u0105cego katalogu Sony, lecz zaciekawionych stron\u0105 techniczn\u0105, kreacj\u0105 gier na PlayStation, kt\u00f3re pozostawa\u0142o do\u015b\u0107 hermetyczne dla raczkuj\u0105cych tw\u00f3rc\u00f3w. Japo\u0144czycy wyszli naprzeciw potrzebom tej specyficznej, cho\u0107 szalenie istotnej bazy klient\u00f3w, produkuj\u0105c czarn\u0105 wersj\u0119 konsoli. Dwa lata po debiucie sprz\u0119tu w sprzeda\u017cy pojawi\u0142o si\u0119 PlayStation Net Yaroze, konsumencki zestaw dewelopera.\u00a0<\/p>\n
Zanim spowszednia\u0142 Internet i mo\u017cliwo\u015bci z nim zwi\u0105zane, pocz\u0105tkuj\u0105cym autorom pozostawa\u0142 jedynie PC, by szlifowa\u0107 umiej\u0119tno\u015bci, projektowa\u0107 w\u0142asne \u015bwiaty i dzieli\u0107 si\u0119 nimi w u\u0142amkach sekund. Istnia\u0142y ju\u017c gry udost\u0119pniane w ramach shareware (jak oryginalny Doom), cho\u0107 nadal brakowa\u0142o mo\u017cliwo\u015bci rozwoju dla os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 gamedevem cha\u0142turniczo, nierzadko „po godzinach”. W czasach PlayStation zespo\u0142y tworz\u0105ce gry liczy\u0142o \u015brednio 20-30 os\u00f3b, cho\u0107 pisz\u0119 o tzw. core team’ach, z wy\u0142\u0105czeniem pracownik\u00f3w outsourcingowych, dzia\u0142\u00f3w marketingu, promocji, HR, itd. Wyprodukowanie gry na konsoli wi\u0105za\u0142o si\u0119 z wysokimi kosztami, niezb\u0119dna by\u0142a licencja i dev-kity (zestawy deweloperskie), co rodzi\u0142o kwot\u0119 nieosi\u0105galn\u0105 dla zwyk\u0142ego \u015bmiertelnika.\u00a0<\/p>\n
Dalsza cz\u0119\u015b\u0107 tekstu pod wideo<\/p>\n
„To by\u0142 pomys\u0142 Kena [Kutaragiego]. Pracowa\u0142em bezpo\u015brednio z moimi prze\u0142o\u017conymi w japo\u0144skiej centrali i omawia\u0142em istotne szczeg\u00f3\u0142y. Naszym celem by\u0142o podarowanie mo\u017cliwo\u015bci stworzenia czego\u015b autorskiego wszystkim zainteresowanym klientom. Sam dorasta\u0142em w czasach popularno\u015bci komputera BBC Micro [sprz\u0119t produkowano w latach 80. i ws\u0142awi\u0142 si\u0119 on otwarto\u015bci\u0105 i lekko\u015bci\u0105 w programowaniu \u00a0– dop.red.], wi\u0119c by\u0142 to dla mnie szczeg\u00f3lnie wa\u017cny projekt” – opowiada\u0142 Paul Holman, by\u0142y szef dzia\u0142u rozwoju i technologii w europejskiej centrali Sony (Game Developer, 2012). Konsola i tak by\u0142a droga w por\u00f3wnaniu ze standardowym modelem PlayStation. Jej koszt wynosi\u0142 750 dolar\u00f3w, wi\u0119c okazywa\u0142 si\u0119 kilkukrotnie wy\u017cszy. PlayStation Net Yaroze otworzy\u0142o furtk\u0119 do kariery wielu \u00f3wczesnym deweloperom.\u00a0<\/p>\n
<\/p>\n
Ku\u017ania talent\u00f3w<\/p>\n
![\"undefined\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/183d96c1371e147ff9ad.jpg\")
<\/p>\n
„Pami\u0119tam dni, kt\u00f3re sp\u0119dza\u0142em w pokoju uniwersyteckim Fallowfield w Manchesterze, dzi\u0119ki modelowi Yaroze, uczy\u0142em si\u0119 kodowania w j\u0119zyku C [j\u0119zyk C ++ pojawi\u0142 si\u0119 dopiero kilka lat p\u00f3\u017aniej – dop.red.]. Dobrze by\u0142o wtedy mie\u0107 nasz\u0105 ma\u0142\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107” – wspomina\u0142 Matt James, p\u00f3\u017aniejszy za\u0142o\u017cyciel Hermit Games. Dla ludzi takich jak on, PlayStation Net Yaroze dawa\u0142o szanse zaistnienia na rynku. Z czasem p\u0142yty z najlepszymi grami stworzonymi przez u\u017cytkownik\u00f3w Yaroze dorzucano do Oficjalnego Magazynu PlayStation, najpierw do brytyjskich wyda\u0144 czasopisma, lecz kr\u0105\u017cki z wytworami Net Yaroze pojawia\u0142y si\u0119 w polskich wydaniach. Moim faworytem zdecydowania okaza\u0142o si\u0119 gra Psychon, izometryczna strzelanka, kt\u00f3ra z pewno\u015bci\u0105 nawet dzisiaj przekona\u0142aby wielbicieli produkcji takich jak Alien Breed (Team17). Odpowiedzialny za ni\u0105 Ben James osi\u0105gn\u0105\u0142 niebywa\u0142y sukces i rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 jako niezale\u017cny tw\u00f3rca gier.\u00a0<\/p>\n
Kreatorzy d\u0142ubi\u0105c w Net Yaroze narzekali jednak na bardzo s\u0142aby model dystrybucji, a w\u0142a\u015bciwie jego brak. Jedynym miejscem, gdzie mogli si\u0119 podzieli\u0107 ze \u015bwiatem swoimi dokonaniami by\u0142o forum dyskusyjne, dop\u00f3ki deweloperzy z Sony nie zacz\u0119li wy\u0142awia\u0107 tych najciekawszych produkcji i umieszcza\u0107 na kr\u0105\u017ckach do\u0142\u0105czanych do OPM. By\u0142 to pierwszy raz w historii PlayStation, i konsol w og\u00f3le, gdy zaczyna\u0142a rozwija\u0107 si\u0119 scena indie, kolebka tw\u00f3rc\u00f3w niezale\u017cnych. Szkoda, \u017ce producent nie kontynuowa\u0142 podobnego modelu konsoli PlayStation 2. Wtedy uznano, \u017ce nowy system wymaga\u0142 tylko gier drogich, mocnych i dopracowanych. PlayStation Net Yaroze wyhodowa\u0142o kilka ciekawych tytu\u0142\u00f3w, jak chocia\u017cby Terra Incognita, proste RPG lub fanowsk\u0105 reedycj\u0119 klasyka z ery komputer\u00f3w o\u015bmiobitowych, Manic Minera. „Wiedzieli\u015bmy, \u017ce nigdy nie b\u0119dziemy w stanie wypali\u0107 \u017cadnej z p\u0142yt z naszymi grami i podarowa\u0107 przyjacio\u0142om” – opowiada\u0142 Scott Cartier, dawniej tw\u00f3rca gry Yaroze, Decaying Orbit, dzisiaj in\u017cynier w PlayStation.\u00a0<\/p>\n
Skarb indie<\/p>\n
![\"undefined\"](\"https:\/\/pliki.ppe.pl\/storage\/89c0ee390f4499642bb3\/89c0ee390f4499642bb3.webp\")
<\/p>\n
Cho\u0107 trudno w to uwierzy\u0107, to w\u0142a\u015bnie Sony umo\u017cliwi\u0142o tworzenie gier na konsolach samotnym koderom. Paul Holman za ka\u017cdym razem dobrze wspomina\u0142 czasy pracy nad PlayStation Net Yaroze, wskazuj\u0105c, \u017ce nikt z centralnego oddzia\u0142u firmy w \u017caden spos\u00f3b nie negowa\u0142 projektu, nie wstrzymywa\u0142 bud\u017cet\u00f3w i konsol\u0119 wyprodukowano bez najmniejszych przeszk\u00f3d. Warunkiem do korzystania z programu by\u0142o cz\u0142onkostwo Yaroze, wi\u0119c zakup samej konsoli nie wystarczy\u0142, aby stworzy\u0107 gr\u0119 i udost\u0119pni\u0107 pozosta\u0142ym u\u017cytkownikom. Clone, Total Soccer Yaroze, The Incredible Coneman, wszystkie te tytu\u0142y by\u0142y w pewnym sensie kopiami Dooma, Goal 3 czy Pac-Mana, lecz by\u0142y to pocz\u0105tki sceny niezale\u017cnej na konsolach. Sony w dalszej przysz\u0142o\u015bci zrezygnowa\u0142o ze wspierania podobnych inicjatyw, PlayStation Net Yaroze sprzeda\u0142o si\u0119 w ilo\u015bci tysi\u0105ca sztuk w Europie, jak utrzymywa\u0142 Holman, wi\u0119cej konsol wypchni\u0119to w Japonii i Stanach Zjednoczonych. Niezale\u017cnie od wyniku, PlayStation Net Yaroze pozostaje kolebk\u0105 konsolowego indie.\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"PlayStation z impetem wdar\u0142o si\u0119 na rynek w grudniu, 1994 roku, i zgodnie z oczekiwaniami, rozpocz\u0119\u0142o sukcesywn\u0105 ekspansj\u0119…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":199654,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-199653","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115877287623334880","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199653","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=199653"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199653\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/199654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=199653"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=199653"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=199653"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}