![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/SK231219_0358090.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Prawa autorskie: 19.12.2023 Warszawa, ulica Wiejska. Sejm. Pikieta #MuremZaGrzegorzemBraunem. Fot. S\u0142awomir Kami\u0144ski \/ Agencja Wyborcza.pl19.12.2023 Warszawa,…<\/p>\n
Prawa autorskie: 19.12.2023 Warszawa, ulica Wiejska. Sejm. Pikieta #MuremZaGrzegorzemBraunem. Fot. S\u0142awomir Kami\u0144ski \/ Agencja Wyborcza.pl19.12.2023 Warszawa,…<\/p>\n
Zaloguj si\u0119, aby zapisa\u0107 na p\u00f3\u017aniej<\/p>\n
Widz\u0119 to tak<\/p>\n
Google News<\/a>Udost\u0119pnij na FacebookuUdost\u0119pnij na TwitterzeUdost\u0119pnij w mailu<\/p>\n Nigdy nie czu\u0142em si\u0119 \u017bydem tak bardzo, jak po Ataku 7 Pa\u017adziernika, kt\u00f3ry fundamentalnie zmieni\u0142 moje postrzeganie problemu antysemityzmu w Polsce<\/p>\n 11 stycznia 2026<\/p>\n Google News<\/a>Udost\u0119pnij na FacebookuUdost\u0119pnij na TwitterzeUdost\u0119pnij w mailu<\/p>\n Kilka miesi\u0119cy po Ataku 7 Pa\u017adziernika napisa\u0142em na swoich mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, \u017ce t\u0119skni\u0119 za czasami, kiedy konflikt mi\u0119dzy Izraelczykami a Palesty\u0144czykami zdawa\u0142 si\u0119 nie obchodzi\u0107 nikogo. To oczywi\u015bcie du\u017ce uproszczenie, ale jest we mnie te\u017c nostalgia za czasem, gdy o syjonizmie czy okupacji Zachodniego Brzegu mo\u017cna by\u0142o rozmawia\u0107 stosunkowo spokojnie i z du\u017co wi\u0119ksz\u0105 cierpliwo\u015bci\u0105 po obu stronach. <\/p>\n Wtedy to ja zazwyczaj podnosi\u0142em przy moich znajomych temat konfliktu na Bliskim Wschodzie czy kultury \u017cydowskiej; czu\u0142em, \u017ce osoby, kt\u00f3rymi si\u0119 otacza\u0142em w szkole i w \u015bwiecie aktywistycznym, mia\u0142y w sobie du\u017co pokory i ciekawo\u015bci. Antysemityzm nam, m\u0142odym Polkom i Polakom \u017cydowskiego pochodzenia, wydawa\u0142 si\u0119 w du\u017cej mierze pozosta\u0142o\u015bci\u0105 przesz\u0142o\u015bci omawian\u0105 na lekcjach historii i literatury. Co prawda \u017byd w s\u0142owniku moich koleg\u00f3w ze szko\u0142y by\u0142 obelg\u0105, ale jednak obelg\u0105 do\u015b\u0107 specyficzn\u0105, bo niekonkretn\u0105 i jakby egzotyczn\u0105. Nikt nie wiedzia\u0142, co tak naprawd\u0119 znaczy wyzywanie si\u0119 od \u017byd\u00f3w, bo nikt z przezywaj\u0105cych si\u0119 nigdy \u017byda nie spotka\u0142, ani nie do ko\u0144ca potrafi\u0142 go sobie wyobrazi\u0107. <\/p>\n Antysemityzm w polityce i w \u017cyciu spo\u0142ecznym by\u0142 obecny, ale podobnie jak w szkole, mia\u0142 renom\u0119 uprzedzenia raczej przestarza\u0142ego i dziwnego.<\/p><\/blockquote>\n O antysemityzmie w og\u00f3le trudno rozmawia\u0107 w kontek\u015bcie ostatnich dw\u00f3ch lat i zupe\u0142nej dewastacji Gazy. Izrael, odpowiadaj\u0105c na terrorystyczny Atak 7 Pa\u017adziernika, rozp\u0119ta\u0142 w Gazie wojn\u0119 totaln\u0105, kt\u00f3ra poch\u0142on\u0119\u0142a \u017cycia ok. 70 000 Palesty\u0144czyk\u00f3w, w tym najprawdopodobniej wi\u0119kszo\u015bci cywili i zr\u00f3wna\u0142a z ziemi\u0105 lokaln\u0105 infrastruktur\u0119 medyczn\u0105, edukacyjn\u0105 i kulturaln\u0105. Izrael odci\u0105\u0142 Gaz\u0119 od medi\u00f3w, a tak\u017ce dostaw \u017cywno\u015bci i energii. Tym samym, wesp\u00f3\u0142 z Hamasem, doprowadzi\u0142 do niewyobra\u017calnej tragedii niewinnych cywili, kt\u00f3rej pe\u0142n\u0105 skal\u0119 poznamy dopiero w nast\u0119pnych latach i dekadach. <\/p>\n Ten tekst, podobnie jak \u017caden inny tekst o do\u015bwiadczeniu diaspory \u017cydowskiej, nie powinien sta\u0107 si\u0119 narz\u0119dziem do przykrycia zbrodni izraelskiego rz\u0105du. Premiera Benjamina Netanjahu, jego poplecznik\u00f3w, jak i IDF nale\u017cy zdecydowanie krytykowa\u0107 i \u017c\u0105da\u0107 poci\u0105gni\u0119cia ich do sprawiedliwo\u015bci. Przeprowadzaj\u0105c dziesi\u0105tki wywiad\u00f3w z lokalnymi dysydentami i ekspertami, uczestnicz\u0105c i fotografuj\u0105c protesty na rzecz zako\u0144czenia wojny w Izraelu i w Europie, organizuj\u0105c wydarzenia edukacyjne i zbieraj\u0105c fundusze z izraelsko-palesty\u0144sk\u0105 organizacj\u0105 pomocow\u0105 Domem Solidarno\u015bci<\/a> czy wydaj\u0105c mini-reporta\u017c na temat izraelskiej lewicy, chc\u0119 wierzy\u0107, \u017ce da\u0142em przynajmniej cz\u0119\u015bciowy wyraz swojej krytyki pod adresem izraelskiego rz\u0105du. <\/p>\n \u201eWidz\u0119 to tak\u201d to cykl, w kt\u00f3rym od czasu do czasu pozwalamy sobie i autorom zewn\u0119trznym na bardziej publicystyczne podej\u015bcie do opisu rzeczywisto\u015bci. Zach\u0119camy do polemik. <\/p>\n Wydarzenia na Bliskim Wschodzie nie powinny jednak powstrzymywa\u0107 nas przed przyjrzeniem si\u0119 problemowi antysemityzmu w Polsce. Jako Polacy, mamy, tak uwa\u017cam, szczeg\u00f3ln\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 wobec naszych wsp\u00f3\u0142obywateli \u2013 odpowiedzialno\u015b\u0107 za ich bezpiecze\u0144stwo i godno\u015b\u0107. \u017bycie polskich \u017byd\u00f3w nie powinny by\u0107 dla polskich medi\u00f3w tematem zast\u0119pczym, bo to tak\u017ce nasz kraj i nasza przysz\u0142o\u015b\u0107. \u017bydzi czuj\u0105 (i wiedz\u0105), \u017ce stopniowy ostracyzm, agresywna retoryka czy przerywanie obchod\u00f3w naszych \u015bwi\u0105t zawsze doprowadzaj\u0105 do powstania spo\u0142ecze\u0144stwa nieprzyjaznego mniejszo\u015bciom. <\/p>\n Za\u0142o\u017cenie, \u017ce polscy \u017bydzi konkuruj\u0105 o uwag\u0119 medi\u00f3w i czytelnik\u00f3w z dramatem w Gazie, jest fa\u0142szywe i kontrproduktywne. To tak, jakby wymagano od nas osi\u0105gni\u0119cia konkretnego poziomu krzywdy zdefiniowanego przez osoby spoza naszej spo\u0142eczno\u015bci, \u017ceby\u015bmy byli wzi\u0119ci na powa\u017cnie. \u017badna rozs\u0105dna osoba nie powiedzia\u0142aby polskiej spo\u0142eczno\u015bci LGBT+, \u017ceby siedzia\u0142a cicho, bo osoby queer gdzie\u015b na \u015bwiecie maj\u0105 gorzej. Dlaczego wi\u0119c obawy polskich \u017byd\u00f3w nie przejmuj\u0105 nas w ten sam spos\u00f3b? Dlaczego tak du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 z nas po lewej stronie podzia\u0142u politycznego przykrywa je gehenn\u0105 Palesty\u0144czyk\u00f3w?<\/p>\n Nigdy nie czu\u0142em si\u0119 \u017bydem tak bardzo, jak po Ataku 7 Pa\u017adziernika, kt\u00f3ry, mimo i\u017c zasta\u0142 mnie w Berlinie, fundamentalnie zmieni\u0142 moje postrzeganie problemu antysemityzmu tak\u017ce w Polsce. Od\u0142\u00f3\u017cmy na chwil\u0119 na bok t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa z prawej i lewej strony, kt\u00f3ra aktywnie \u015bwi\u0119towa\u0142a inwazj\u0119 Hamasu jako uwolnienie si\u0119 Palesty\u0144czyk\u00f3w spod jarzma syjonist\u00f3w (swoj\u0105 drog\u0105, stosuj\u0105c trik stary jak \u015bwiat, bo \u017ceby usprawiedliwi\u0107 przemoc wobec \u017byd\u00f3w, wystarczy ich nazwa\u0107 syjonistami czy kolonizatorami). <\/p>\n Progresywne Polki i Polacy wsp\u00f3\u0142tworz\u0105cy ruchy dzia\u0142aj\u0105ce na rzecz szeroko poj\u0119tej sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej bardzo krytycznie podeszli do wojskowej odpowiedzi Izraela w Gazie, organizuj\u0105c okupacje uniwersytet\u00f3w i domagaj\u0105c si\u0119 bojkotu akademickiego izraelskich uczelni czy wielotysi\u0119czne protesty, cz\u0119sto sprzeciwiaj\u0105ce si\u0119 Izraelowi jako takiemu. <\/p>\n Jak wyja\u015bni\u0107 ten nag\u0142y wzrost zainteresowania spraw\u0105 palesty\u0144sk\u0105 w\u015br\u00f3d m\u0142odych ludzi w Polsce? Nie uwa\u017cam, aby zachodnia, w tym polska, lewica by\u0142a z natury antysemicka i podobne zarzuty oceniam jako leniwy i niekompletny os\u0105d. Stosunek mi\u0119dzynarodowej lewicy do Izraela jest w wi\u0119kszo\u015bci wynikiem ignorancji i b\u0142\u0119dnej interpretacji, a nie z\u0142ej woli. Du\u017cy wp\u0142yw na obecn\u0105 sytuacj\u0119 mia\u0142y reperkusje kryzysu uchod\u017aczego z pierwszej dekady XXI wieku (obecny kryzys na granicy polsko-bia\u0142oruskiej, niepowodzenie integracji wielu uchod\u017ac\u00f3w w Niemczech, Francji czy Szwecji itp.), kt\u00f3re skutecznie ukszta\u0142towa\u0142y to, co oznacza bycie lewicowcem w Europie. Te czasy zmusi\u0142y m\u0142odych ludzi do opowiedzenia si\u0119 po stronie islamofobicznej prawicy lub bardziej inkluzywnej lewicy. <\/p>\n Moje pokolenie, podobnie jak inne, nie dostrzega wielu antysemickich pogl\u0105d\u00f3w obecnych historycznie na lewicy, kt\u00f3re istniej\u0105 pod przykrywk\u0105 antyglobalizmu i antyimperializmu. Stare klisze, wed\u0142ug kt\u00f3rych \u017bydzi kontroluj\u0105 polityk\u00f3w, bankier\u00f3w i mi\u0119dzynarodowe instytucji, \u017bydzi, kt\u00f3rych cieszy zabijanie dzieci, kt\u00f3rzy konspiruj\u0105 przeciwko zwyczajnym ludziom i kt\u00f3rzy maj\u0105 wp\u0142yw na ca\u0142y \u015bwiat, to antysemityzm. Niewa\u017cne, czy \u017byd\u00f3w nazwiemy tutaj Izraelczykami, syjonistami czy ,,Pa\u0144stwem Izrael\u201d. Co wi\u0119cej, umkn\u0119\u0142o im, \u017ce Palesty\u0144czycy, kt\u00f3rzy w jednej cz\u0119\u015bci \u015bwiata byli ofiarami, w innej mogli by\u0107 jednym z agresor\u00f3w. <\/p>\n Za obecn\u0105 sytuacj\u0119 wini\u0119 te\u017c rozczarowuj\u0105c\u0105, wypaczon\u0105 i nieefektywn\u0105 edukacj\u0119 na temat Holokaustu, jak\u0105 otrzymali m\u0142odzi Europejczycy, gdzie Holokaust uog\u00f3lniono jako histori\u0119 nie o antysemityzmie, a nienawi\u015bci jako takiej, a \u017cydowska to\u017csamo\u015b\u0107 narodowa nie zosta\u0142a nigdy w pe\u0142ni wyja\u015bniona. Z do\u015bwiadczenia mojego i wielu moich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w wynika, \u017ce ostateczna konkluzja p\u0142yn\u0105ca z lekcji czy wizyty w muzeum zwi\u0105zanym z \u017bydami sprowadza\u0142a si\u0119 najcz\u0119\u015bciej do bycia \u017cyczliwym dla innych ludzi lub przeciwstawiania si\u0119 zn\u0119caniu si\u0119 w szkole. To pozbawi\u0142o natomiast uczni\u00f3w lekcji dotycz\u0105cej wyj\u0105tkowo\u015bci antysemityzmu. <\/p>\n Nienawi\u015bci, kt\u00f3ra wydaje si\u0119 odporna na up\u0142yw czasu, bo zawsze dostosowuje si\u0119 do historycznego kontekstu. T\u0119 nad wyraz skuteczn\u0105 elastyczno\u015b\u0107 dobrze obrazuje czas zimnej wojny. Je\u015bli w danym regionie prym wi\u00f3d\u0142 kapitalizm, to problemem byli rewolucyjni \u017cydowscy komuni\u015bci. Je\u015bli panowa\u0142 socjalizm, to wrogiem byli \u017cydowscy kapitali\u015bci i finansi\u015bci. <\/p>\n Antysemityzm wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 spo\u015br\u00f3d innych nienawistnych postaw tak\u017ce tym, \u017ce antysemita jednocze\u015bnie czuje wy\u017cszo\u015b\u0107 wobec \u017byd\u00f3w \u2013 jednostek, jak i ni\u017cszo\u015b\u0107 wobec \u017byd\u00f3w jako grupy. Nie da si\u0119 przecie\u017c wyznawa\u0107 antysemityzmu bez wiary w teorie spiskowe. <\/p>\n Spos\u00f3b, w jaki uczymy o antysemityzmie w szko\u0142ach i muzeach, jest jednak du\u017co bardziej generalizuj\u0105cy i nieprecyzyjny. Ludzie na og\u00f3\u0142 bardziej lubi\u0105 uniwersalne przypowie\u015bci i historie z mora\u0142em ni\u017c narracje dotycz\u0105ce konkretnych grup, w kt\u00f3rych nie mo\u017cna wyobrazi\u0107 samych siebie. <\/p>\n Ameryka\u0144sko-\u017cydowska historyczka i literaturoznawczyni, prof. Dara Horn, w ksi\u0105\u017cce o prowokacyjnym tytule People Love Dead Jews (pol. Ludzie kochaj\u0105 martwych \u017byd\u00f3w) pisze o istotnej ewolucji antysemityzmu w ci\u0105gu ostatnich dekad; liberalni obywatele i obywatelki zachodnich demokracji w XXI wieku nie maj\u0105 zazwyczaj problemu z religi\u0105 \u017cydowsk\u0105, upami\u0119tnianiem Holokaustu czy dbaniem o zabytkowe synagogi i cmentarze. Kultur\u0119 \u017cydowsk\u0105 traktuj\u0105 jako ciekawy folklor, a zapalanie \u015bwiec chanukowych w Sejmie (do kt\u00f3rych wr\u00f3cimy p\u00f3\u017aniej) jako mi\u0142\u0105 tradycj\u0119. <\/p>\n \u017bydzi stali si\u0119 jednak zdepersonalizowanym symbolem; wystarczy zapozna\u0107 si\u0119 z materia\u0142ami internetowymi m\u0142odych aktywist\u00f3w, aby dowiedzie\u0107 si\u0119, \u017ce Zag\u0142ada nie jest ju\u017c o \u017bydach, a o wszystkich ofiarach systemowej przemocy, wspomnienie powstania w getcie warszawskim ma by\u0107 wspomnieniem wszystkich powsta\u0144 (w tym, do\u015b\u0107 groteskowo, palesty\u0144skich intifad), postaci zwi\u0105zane z nasz\u0105 partykularn\u0105 histori\u0105 s\u0105 regularnie umieszczane w obcych im kontekstach (patrz: graffiti Anne Frank w kefiji<\/a>), a has\u0142a historycznie odnosz\u0105ce si\u0119 do \u017byd\u00f3w, jak: \u201eNigdy wi\u0119cej\u201e czy \u201eNikt z nas nie jest wolny, dop\u00f3ki wszyscy nie jeste\u015bmy wolni\u201d s\u0105 uparcie uniwersalizowanie. <\/p>\n \u017beby by\u0142o jasne \u2013 polscy aktywi\u015bci nie byli pierwszymi, kt\u00f3rzy przygarn\u0119li te has\u0142a. R\u00f3\u017cne narodowo\u015bci i grupy interesu od dawna wzmacniaj\u0105 sw\u00f3j przekaz nawi\u0105zaniami do nazistowskich zbrodni wobec \u017byd\u00f3w. Przej\u0105\u0107 powinno nas jednak fakt, \u017ce m\u0142ode pokolenie, a wi\u0119c to, kt\u00f3rego rola w spo\u0142ecze\u0144stwie b\u0119dzie tylko rosn\u0105\u0107, nie widzi w tym \u017cadnego problemu. <\/p>\n Cezury \u017cydowskiej historii i kultury w naturalny spos\u00f3b nale\u017c\u0105 do \u017byd\u00f3w, bo opisuj\u0105 do\u015bwiadczenia naszych przodk\u00f3w i przodki\u0144.<\/p><\/blockquote>\n Usilne \u0142\u0105czenie je z innymi grupami, kt\u00f3re do\u015bwiadczaj\u0105 represji jest bardziej wyszukan\u0105 wersj\u0105 powiedzenia ,,All lives matter\u201d. Gdy chcemy sprzeciwi\u0107 si\u0119 antysemityzmowi, powinni\u015bmy m\u00f3c to zrobi\u0107 pe\u0142n\u0105 piersi\u0105, a nie najpierw wymieniaj\u0105c wszystkie inne formy spo\u0142ecznego rasizmu, z kt\u00f3rymi si\u0119 nie zgadzamy. Rocznica wyzwolenia Auschwitz nie ma i nie powinna mie\u0107 nic wsp\u00f3lnego z anihilacj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa Gazy; nie dlatego \u017ce ta druga tragedia tragedi\u0105 nie jest, a dlatego \u017ce Palesty\u0144czykom nie potrzeba \u017cydowskich symboli, \u017ceby opowiada\u0107 w\u0142asn\u0105 histori\u0119. <\/p>\n To, \u017ce Europejczycy nie potrafi\u0105 oddzieli\u0107 od siebie r\u00f3\u017cnych katastrof, \u015bwiadczy o naszym g\u0142\u0119bokim zachodniocentryzmie \u2013 zamiast nauczy\u0107 si\u0119 m\u00f3wi\u0107 Gazie, u\u017cywaj\u0105c lokalnego kontekstu i historii, zbyt wielu z nas woli pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 do\u015bwiadczeniami naszego kontynentu. <\/p>\n G\u0142\u00f3wny argument Horn brzmi nast\u0119puj\u0105co: wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nie ma problemu z martwymi \u017bydami, tj. sztucznym i apolitycznym symbolem z przesz\u0142o\u015bci, ale maj\u0105 problem z \u017bydami, kt\u00f3rzy, jako grupa jak ka\u017cda inna, ma swoje partykularne interesy, wi\u0119zi i warto\u015bci. \u017bydzi s\u0105 oczywi\u015bcie bardzo zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105 i nie trzeba mie\u0107 \u017cadnych powi\u0105za\u0144 z Izraelem, \u017ceby do niej nale\u017ce\u0107. <\/p>\n Niemniej nie spos\u00f3b rozgranicza\u0107 \u017byd\u00f3w jako spo\u0142eczno\u015bci od Izraela, bo wielu z nas ma tam cz\u0142onk\u00f3w rodziny i bliskich przyjaci\u00f3\u0142, udziela\u0142o si\u0119 tam wolontariacko, m\u00f3wi po hebrajsku, cz\u0119sto w\u0142a\u015bnie tam poczu\u0142o si\u0119 po raz pierwszy w pe\u0142ni zaakceptowanymi i widzi swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 w izraelskich symbolach. Propalesty\u0144scy aktywi\u015bci i aktywistki tego nie rozumiej\u0105; m\u00f3wi\u0105, \u017ce \u017bydzi s\u0105 mile widziani w ich szeregach, ale w rzeczywisto\u015bci dzieje si\u0119 tak tylko pod warunkiem, \u017ce wyzb\u0119d\u0105 si\u0119 jakichkolwiek zwi\u0105zk\u00f3w z Izraelem. <\/p>\n Je\u015bli to si\u0119 nie zmieni, to dla wielu polskich \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rym na sercu le\u017cy pok\u00f3j mi\u0119dzy Izraelczykami a Palesty\u0144czykami, jak ja i moi znajomi, pr\u00f3g wej\u015bcia na propalesty\u0144ski protest czy wydarzenie b\u0119dzie po prostu zbyt wysoki. <\/p>\n Powstanie Pa\u0144stwa Izrael pozwoli\u0142o \u015bwieckim \u017bydom na przynale\u017cno\u015b\u0107 do wi\u0119kszego kolektywu (tj. narodu \u017cydowskiego) i realizowanie w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci bez konieczno\u015bci stawania si\u0119 coraz bardziej religijnym. Wielu \u017byd\u00f3w, mimo \u017cycia w diasporze, rozumie swoj\u0105 \u017cydowsko\u015b\u0107 przynajmniej w cz\u0119\u015bci przez pryzmat swojej relacji z Izraelem. <\/p>\n Wi\u0119c gdy propalesty\u0144scy aktywi\u015bci demonizuj\u0105 Izrael, to uzale\u017cniaj\u0105 inkluzywno\u015b\u0107 swojego ruchu od wyparcia si\u0119 przez \u017byd\u00f3w wa\u017cnych dla nas relacji, wspomnie\u0144, uczu\u0107 i warto\u015bci, kt\u00f3re maj\u0105 zwi\u0105zek z Izraelem i kt\u00f3re fundamentalnie wsp\u00f3\u0142tworz\u0105 to, kim jeste\u015bmy. <\/p>\n Wielu z nas obawia si\u0119, \u017ce je\u015bli dzisiaj b\u0119dziemy musieli odci\u0105\u0107 si\u0119 od wszystkiego, co izraelskie, to jutro b\u0119dziemy zmuszeni odda\u0107 upami\u0119tnienia tragedii swoich przodk\u00f3w na rzecz nag\u0142a\u015bniania niesprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3rej ofiar\u0105 padaj\u0105 Palesty\u0144czycy. Pojutrze \u2013 zrezygnowa\u0107 b\u0119dziemy musieli ze \u015bwi\u0105t jak Chanuka czy Szawuot, bo s\u0105 zbyt syjonistyczne (tak np. brzmi ju\u017c dyskurs na ameryka\u0144skich kampusach) [przyp. red. Chanuka upami\u0119tnia powstanie \u017byd\u00f3w przeciwko Grekom w Ziemi Izraela, a Szawuot otrzymanie 10 Przykaza\u0144 oraz czas zbior\u00f3w w Ziemi Izraela; oba \u015bwi\u0119ta obchodzone by\u0142y przez diaspor\u0119 \u017cydowsk\u0105 przez tysi\u0105clecia i wskazuj\u0105 na historyczny zwi\u0105zek \u017byd\u00f3w z regionem mi\u0119dzy Rzek\u0105 Jordan a Morzem \u015ar\u00f3dziemnym.<\/p>\n R\u00f3wnie alarmuj\u0105cy dla polskich \u017byd\u00f3w jest wzrost antysemickiej prawicy. Brunatna nienawi\u015b\u0107 Grzegorza Brauna powinna nie mie\u0107 miejsca w nowoczesnym spo\u0142ecze\u0144stwie, a jednak zdaje si\u0119 zakorzenia\u0107 na dobre, o czym informuj\u0105 wzrosty Konfederacji Korony Polskiej w sonda\u017cach. Nie chce mi si\u0119 wierzy\u0107, \u017ce a\u017c tak wielu moich wsp\u00f3\u0142obywateli podziela tak obrzydliwy, dosadny i niczym nieskr\u0119powany antysemityzm, jak ten, kt\u00f3ry mieli\u015bmy okazj\u0119 zobaczy\u0107 podczas obchod\u00f3w Chanuki w Sejmie czy podczas wywiadu radiowego, gdzie Braun negowa\u0142 Holokaust. <\/p>\n Martwi mnie jednak fakt, \u017ce nawet je\u015bli powodem popularno\u015bci Brauna nie s\u0105 jego antysemickie wybryki, to jego wyborcy s\u0105 w stanie mu je wybaczy\u0107. \u017bydzi w oczach Brauna s\u0105 inherentnie \u017ali, wi\u0119c nie ma dla nich miejsca w jego wizji Polski. To typ rasizmu, kt\u00f3ry nie tyle deleguje dan\u0105 grup\u0119 do okre\u015blonego, najni\u017cszego miejsca w hierarchii, a kt\u00f3ry \u017byd\u00f3w najch\u0119tniej by si\u0119 po prostu pozby\u0142. <\/p>\n W jaki\u015b dziwny spos\u00f3b Braun udowadnia, \u017ce antysemityzm wcale nie musi ewoluowa\u0107, \u017ceby rezonowa\u0107 ze spo\u0142ecze\u0144stwem; nie trzeba szuka\u0107 nowych sposob\u00f3w na obarczenie \u017byd\u00f3w win\u0105 za wszystko, co perfidne i zgni\u0142e. <\/p>\n Jak wida\u0107 \u2013 stare sztuczki dzia\u0142aj\u0105 zupe\u0142nie dobrze.<\/p><\/blockquote>\n Bolesna jest r\u00f3wnie\u017c nieudolno\u015b\u0107 pa\u0144stwa w zaprowadzeniu Brauna przed sprawiedliwo\u015b\u0107, a tym samym wys\u0142anie jasnego sygna\u0142u wszystkim tym, kt\u00f3rzy czuj\u0105 si\u0119 przez niego o\u015bmieleni, \u017ce miejsce antysemityzmu, podobnie jak innych form nienawi\u015bci, jest na \u015bmietniku historii. <\/p>\n Nadziej\u0105 napawa mnie jedynie fakt, \u017ce antysemityzm Brauna jest na tyle oczywisty, \u017ce wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa \u0142atwiej rozpozna\u0107 go, jako co\u015b niebezpiecznego. By\u0107 mo\u017ce to moje pobo\u017cne \u017cyczenie, ale, przynajmniej na razie, chc\u0119 wierzy\u0107, \u017ce Brauna i jemu podobnych da si\u0119 odsun\u0105\u0107 od wp\u0142yw\u00f3w zdrowym rozs\u0105dkiem wi\u0119kszo\u015bci Polak\u00f3w. <\/p>\n Jestem w stanie wyobrazi\u0107 sobie niezgod\u0119 cz\u0119\u015bci czytelnik\u00f3w na to, \u017ce wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tekstu po\u015bwi\u0119ci\u0142em omawianiu trudnej relacji z \u017bydami lewej strony politycznego sporu ni\u017c jasnego antysemityzmu Brauna i jego \u015brodowiska. Nie jest tak dlatego, \u017ce uwa\u017cam tych drugich za mniejsze zagro\u017cenie dla polskiej spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej (jest wr\u0119cz na odwr\u00f3t), ale jako osoba, kt\u00f3ra wywodzi si\u0119 ze \u015brodowiska aktywistycznego oraz taka, kt\u00f3r\u0105 lewic\u0119 nazywa swoim politycznym domem, czuj\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107, \u017ceby wypunktowa\u0107 i sprzeciwi\u0107 si\u0119 sposobowi, w jaki progresywizm staje si\u0119 powoli przestrzeni\u0105 nieprzyjazn\u0105 dla \u017byd\u00f3w. <\/p>\n W polskim dyskursie medialnym brak szczerych pr\u00f3b przyjrzenia si\u0119 temu problemowi; wyb\u00f3r jest mi\u0119dzy uog\u00f3lniaj\u0105cymi tekstami podszytymi z\u0142\u0105 wol\u0105, jak te autorstwa prof. Hartmana lub takimi, kt\u00f3re zupe\u0142nie oczyszczaj\u0105 z winy lewic\u0119, bo przecie\u017c ta musi by\u0107 moralnie nieskazitelna. <\/p>\n \u017bydzi maj\u0105 prawo wskazywa\u0107 na antysemickie tendencje, tam, gdzie je widz\u0105 i czuj\u0105, nawet je\u015bli budzi to nieprzyjemn\u0105 reakcj\u0119 os\u00f3b, o kt\u00f3rych mowa. Parali\u017cuje mnie widok Grzegorza Brauna, kt\u00f3ry w najbardziej ordynarny odbiera poczucie bezpiecze\u0144stwa spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej. Sk\u0142ama\u0142bym, je\u015bli powiedzia\u0142bym, \u017ce wiem, jak skutecznie z nim walczy\u0107 i polegam tutaj wy\u0142\u0105cznie na spo\u0142ecznym kompasie moralnym i strategii os\u00f3b m\u0105drzejszych ode mnie. <\/p>\n To wszystko nie sprawia jednak, \u017ce nie przejmuje mnie to, co dzieje si\u0119 w\u015br\u00f3d progresywnej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa, dla kt\u00f3rej cz\u0119sto Braun jest wym\u00f3wk\u0105, aby nie przygl\u0105da\u0107 si\u0119 bli\u017cej w\u0142asnym przekonaniom podszytym antysemityzmem. S\u0142owem \u2013 wierz\u0119, \u017ce w walce o inkluzywn\u0105 i bezpieczn\u0105 dla \u017byd\u00f3w Polsce b\u0119dziemy musieli stawi\u0107 czo\u0142a wszystkim \u017ar\u00f3d\u0142om tego koszmarnego uprzedzenia. Antysemityzm zas\u0142uguje na nasze pot\u0119pienie niezale\u017cnie od orientacji politycznej osoby, kt\u00f3ra go szerzy. <\/p>\n Na zdj\u0119ciu: Pikieta #muremzaGrzegorzemBraunem, Sejm, 19 grudnia 2023. Fot. S\u0142awomir Kami\u0144ski\/Agencja Wyborcza.pl<\/p>\n ; Autor publikacji \u201eSmolanim – Leftists. Voices of the Israeli Left in a post-October 7th world”, aktywista klimatyczny i pokojowy, student historii i socjologii na Uniwersytecie Humboldta.<\/p>\n Autor publikacji \u201eSmolanim – Leftists. Voices of the Israeli Left in a post-October 7th world”, aktywista klimatyczny i pokojowy, student historii i socjologii na Uniwersytecie Humboldta.<\/p>\n Copyright \u00a9 2016 – 2026. Made with love by OKO.press team. All Rights Reserved.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Prawa autorskie: 19.12.2023 Warszawa, ulica Wiejska. Sejm. Pikieta #MuremZaGrzegorzemBraunem. Fot. S\u0142awomir Kami\u0144ski \/ Agencja Wyborcza.pl19.12.2023 Warszawa,… Prawa autorskie:…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":199921,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-199920","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115878148544052236","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199920","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=199920"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199920\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/199921"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=199920"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=199920"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=199920"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<\/a>Kacper Max Lubiewski <\/a><\/p>\n