{"id":200014,"date":"2026-01-11T20:31:20","date_gmt":"2026-01-11T20:31:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/200014\/"},"modified":"2026-01-11T20:31:20","modified_gmt":"2026-01-11T20:31:20","slug":"te-panstwa-postawily-sie-trumpowi-porzadek-swiata-ulegl-radykalnej-zmianie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/200014\/","title":{"rendered":"Te pa\u0144stwa postawi\u0142y si\u0119 Trumpowi. „Porz\u0105dek \u015bwiata uleg\u0142 radykalnej zmianie”"},"content":{"rendered":"

Prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych Donald Trump bez ogr\u00f3dek powo\u0142a\u0142 si\u0119 na doktryn\u0119 Monroe’a,<\/a> by wyja\u015bni\u0107 pojmanie wenezuelskiego dyktatora Nicolasa Maduro. Nie poprzesta\u0142 jednak na tym. Podkre\u015bli\u0142 r\u00f3wnie\u017c prymitywn\u0105 zasad\u0119, kt\u00f3r\u0105 kieruje si\u0119 w swoich zagranicznych przedsi\u0119wzi\u0119ciach. \u2014 Wa\u017cne jest, by mnie uszcz\u0119\u015bliwi\u0107 \u2014 powiedzia\u0142 dziennikarzom.<\/p>\n

Maduro tego nie zrobi\u0142, odrzucaj\u0105c nakaz poddania si\u0119 wydany przez Trumpa \u2014 dlatego te\u017c w \u015brodku nocy zosta\u0142 wyci\u0105gni\u0119ty ze swojej rezydencji w Caracas przez komandos\u00f3w Delta Force i bezceremonialnie osadzony w nowojorskim Metropolitan Detention Center.<\/p>\n

Pomimo s\u0142\u00f3w prezydenta USA o konieczno\u015bci zadowalania go \u2014 kt\u00f3rym towarzyszy\u0142y \u017cartobliwe sugestie o mo\u017cliwych przysz\u0142ych nalotach na takie kraje jak Kuba, Kolumbia i Meksyk \u2014 jeden kontynent wykaza\u0142 si\u0119 gotowo\u015bci\u0105 do tego, by si\u0119 mu postawi\u0107.<\/p>\n

Stanowcza reakcja Afryki <\/p>\n

Pojmanie Maduro<\/a> zosta\u0142o jednog\u0142o\u015bnie skrytykowane zar\u00f3wno przez rz\u0105dy afryka\u0144skie, jak i organizacje regionalne tego kontynentu. Jednym z najbardziej zdecydowanych krytyk\u00f3w by\u0142a Republika Po\u0142udniowej Afryki. Jej wys\u0142annik do ONZ ostrzeg\u0142, \u017ce takie dzia\u0142ania pozostawione bez kary gro\u017c\u0105 „powrotem do \u015bwiata sprzed powstania ONZ, \u015bwiata, kt\u00f3ry da\u0142 dwie brutalne wojny \u015bwiatowe i system mi\u0119dzynarodowy podatny na powa\u017cn\u0105 niestabilno\u015b\u0107 strukturaln\u0105 i bezprawie”.<\/p>\n

Unia Afryka\u0144ska obejmuj\u0105ca 54 kraje i 15-osobowa Wsp\u00f3lnota Gospodarcza Pa\u0144stw Afryki Zachodniej (ECOWAS) r\u00f3wnie\u017c kategorycznie pot\u0119pi\u0142y dyplomacj\u0119 kanonierek [polegaj\u0105c\u0105 na demonstrowaniu przewagi militarnej] Trumpa. Prezydent Ugandy Yoweri Museveni mia\u0142 nawet odwag\u0119 rzuci\u0107 Waszyngtonowi bezceremonialne wyzwanie \u2014 je\u015bli si\u0142y ameryka\u0144skie spr\u00f3buj\u0105 zastosowa\u0107 t\u0119 sam\u0105 sztuczk\u0119 w jego kraju, jego s\u0142u\u017cby pokonaj\u0105 je. To u niego du\u017cy zwrot \u2014 w 2018 r. powiedzia\u0142, \u017ce „kocha Trumpa” za jego szczero\u015b\u0107.<\/p>\n

\"PrezydentSIMON MAINA \/ AFP<\/p>\n

Prezydent Ugandy Yoweri Museveni w Nairobi, 16 maja 2024 r.<\/p>\n

Bezpo\u015brednio\u015b\u0107 i jedno\u015b\u0107 Afryki w sprawie Maduro kontrastuje z bardziej podzielon\u0105 reakcj\u0105 Ameryki \u0141aci\u0144skiej, a tak\u017ce z ostro\u017cnymi reakcjami Europy, kt\u00f3ra bardziej skupia si\u0119 na zakusach Trumpa wobec Grenlandii.<\/a><\/p>\n

W obawie przed ryzykiem wybuchu otwartego konfliktu z Waszyngtonem brytyjski premier Keir Starmer czeka\u0142 16 godzin po zatrzymaniu Maduro i jego \u017cony, zanim ostro\u017cnie wkroczy\u0142 na \u015bcie\u017ck\u0119 dyplomacji. Stara\u0142 si\u0119 nie opowiada\u0107 po \u017cadnej ze stron. Podkre\u015bli\u0142 jedynie swoje przywi\u0105zanie do przestrzegania prawa mi\u0119dzynarodowego. \u2014 Nie p\u0142aczemy nad ko\u0144cem jego re\u017cimu \u2014 powiedzia\u0142.<\/p>\n

Inni przyw\u00f3dcy r\u00f3wnie\u017c zachowywali si\u0119 tak, by unikn\u0105\u0107 gniewu Trumpa. Grecki premier Kyriakos Mitsotakis stwierdzi\u0142 nawet stanowczo, \u017ce nie jest to odpowiedni moment, by dyskutowa\u0107 o zdecydowanych metodach Trumpa \u2014 stanowisko to podzieli\u0142 niemiecki kanclerz Friedrich Merz.<\/p>\n

Dlaczego wi\u0119c afryka\u0144scy przyw\u00f3dcy nie przyjmuj\u0105 ostro\u017cnej postawy Europy?<\/p>\n

Przytyki Trumpa <\/p>\n

Cz\u0119\u015bciowo dlatego, \u017ce maj\u0105 mniej do stracenia. Europa nadal ma nadziej\u0119, \u017ce mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na Trumpa, z\u0142agodzi\u0107 jego stanowisko i unikn\u0105\u0107 nieodwracalnego zerwania sojuszu transatlantyckiego, zw\u0142aszcza w kwestii Grenlandii \u2014 m\u00f3wi Tighisti Amare z brytyjskiego think tanku Chatham House.<\/p>\n

\u2014 W zwi\u0105zku z dramatycznymi ci\u0119ciami ameryka\u0144skich funduszy rozwojowych dla Afryki, kt\u00f3re zosta\u0142y ju\u017c wprowadzone przez Trumpa, wp\u0142yw Waszyngtonu [na ten kontynent] nie jest ju\u017c tak silny jak kiedy\u015b. Stany Zjednoczone nie przywi\u0105zuj\u0105 zbytniej wagi do Afryki, z wyj\u0105tkiem [Demokratycznej Republiki Konga], gdzie maj\u0105 wyra\u017ane interesy zwi\u0105zane z minera\u0142ami krytycznymi \u2014 dodaje Amare w rozmowie z POLITICO. \u2014 Pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci handlu UE pozostaje najwa\u017cniejszym regionem dla Afryki, a za ni\u0105 plasuj\u0105 si\u0119 Chiny i coraz wa\u017cniejsze kraje Zatoki Perskiej.<\/p>\n

Z pewno\u015bci\u0105 Trump nie stara\u0142 si\u0119 zbytnio nawi\u0105zywa\u0107 przyja\u017ani w Afryce. Wr\u0119cz przeciwnie \u2014 ju\u017c podczas swojej pierwszej kadencji traktowa\u0142 ten kontynent jak worek treningowy, wyg\u0142aszaj\u0105c kontrowersyjne uwagi po jego adresem \u2014 raz okre\u015bli\u0142 pa\u0144stw afryka\u0144skie mianem „g**nianych kraj\u00f3w”. Od tego czasu dosz\u0142o do licznych spor\u00f3w \u2014 dotycz\u0105cych zakaz\u00f3w podr\u00f3\u017cowania, wysokich ce\u0142 czy likwidacji Ameryka\u0144skiej Agencji ds. Rozwoju Mi\u0119dzynarodowego (USAID)<\/a>. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce na przestrzeni lat uratowa\u0142a ona miliony Afrykan\u00f3w.<\/p>\n

Co wi\u0119cej, w maju Trump wyg\u0142osi\u0142 r\u00f3wnie\u017c wyk\u0142ad prezydentowi RPA Cyrilowi \u200b\u200bRamaphosie w Gabinecie Owalnym,<\/a> twierdz\u0105c, \u017ce jest odpowiedzialny za ludob\u00f3jstwo bia\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w RPA. W pewnym momencie swojego monologu nakaza\u0142 przygasi\u0107 \u015bwiat\u0142a i wy\u015bwietli\u0107 fragmenty film\u00f3w przedstawiaj\u0105ce przyw\u00f3dc\u00f3w mniejszo\u015bciowej partii po\u0142udniowoafryka\u0144skiej zach\u0119caj\u0105cych do atak\u00f3w na bia\u0142\u0105 ludno\u015b\u0107 kraju.<\/p>\n

Nast\u0119pnie Waszyngton zbojkotowa\u0142 szczyt G20 zorganizowany przez RPA w listopadzie i wycofa\u0142 zaproszenie tego kraju do udzia\u0142u w tegorocznym spotkaniu<\/a>, kt\u00f3rego gospodarzem b\u0119d\u0105 Stany Zjednoczone.<\/p>\n

Powr\u00f3t do ery rywalizacji mocarstw <\/p>\n

Wed\u0142ug Amare pot\u0119pienie przez Afryk\u0119 porwania Maduro nie wynika wy\u0142\u0105cznie z troski o Wenezuel\u0119. Cz\u0119\u015bciowo wynika ono r\u00f3wnie\u017c z pami\u0119ci o kolonializmie. \u2014 Nie chodzi tylko o solidarno\u015b\u0107, ale tak\u017ce o ochron\u0119 zasad ograniczaj\u0105cych mo\u017cliwo\u015b\u0107 u\u017cycia si\u0142y przez pot\u0119\u017cne pa\u0144stwa wobec pa\u0144stw bezbronnych \u2014 m\u00f3wi. Kraje afryka\u0144skie postrzegaj\u0105 dzia\u0142ania Trumpa wobec Maduro „jako prawdziwe zagro\u017cenie dla prawa mi\u0119dzynarodowego i norm chroni\u0105cych przetrwanie suwerenno\u015bci ma\u0142ych pa\u0144stw”.<\/p>\n

Rzeczywi\u015bcie, przyw\u00f3dcy afryka\u0144scy mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c odczuwa\u0107, \u017ce p\u0119tla si\u0119 zaciska, i martwi\u0107 si\u0119, \u017ce kiedy\u015b sami znajd\u0105 si\u0119 na linii ognia. \u2014 W gr\u0119 wchodzi tu element samoobrony, bo niekt\u00f3rzy afryka\u0144scy przyw\u00f3dcy dostrzegaj\u0105 podobie\u0144stwa mi\u0119dzy sob\u0105 o Maduro [je\u015bli chodzi o spos\u00f3b sprawowania w\u0142adzy] \u2014 m\u00f3wi Oge Onubogu, dyrektorka programu afryka\u0144skiego w Centrum Studi\u00f3w Strategicznych i Mi\u0119dzynarodowych. \u2014 W niekt\u00f3rych krajach ludzie na ulicach, a nawet spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie maj\u0105 inne zdanie i faktycznie postrzegaj\u0105 usuni\u0119cie Maduro jako co\u015b pozytywnego \u2014 dodaje.<\/p>\n

Pytanie brzmi \u2014 czy afryka\u0144scy przyw\u00f3dcy b\u0119d\u0105 teraz ostro\u017cni w swoich sojuszach z prezydentem Rosji W\u0142adimirem Putinem lub przewodnicz\u0105cym Chi\u0144skiej Republiki Ludowej Xi Jinpingiem, gdy Trump ujawni\u0142 bezsilno\u015b\u0107 przyja\u017ani z jednym z nich, obalaj\u0105c silnego cz\u0142owieka Wenezueli [sprzymierzonego z Putinem]? Wed\u0142ug Onubogu ju\u017c przed obaleniem Maduro afryka\u0144scy przyw\u00f3dcy zrozumieli, \u017ce porz\u0105dek \u015bwiata uleg\u0142 radykalnej zmianie i \u017ce powr\u00f3cili\u015bmy do ery rywalizacji wielkich mocarstw.<\/p>\n

\u2014 Poszczeg\u00f3lni przyw\u00f3dcy dokonaj\u0105 w\u0142asnych kalkulacji w oparciu o to, co jest dla nich korzystne i le\u017cy w ich interesie. Nie chcia\u0142bym generalizowa\u0107 i twierdzi\u0107, \u017ce niekt\u00f3re kraje afryka\u0144skie mog\u0105 wycofa\u0107 si\u0119 ze wsp\u00f3\u0142pracy z Chinami lub Rosj\u0105. B\u0119d\u0105 gra\u0107 swoj\u0105 gr\u0119, pr\u00f3buj\u0105c znale\u017a\u0107 spos\u00f3b na osi\u0105gni\u0119cie zwyci\u0119stwa \u2014 dodaje espertka.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych Donald Trump bez ogr\u00f3dek powo\u0142a\u0142 si\u0119 na doktryn\u0119 Monroe’a, by wyja\u015bni\u0107 pojmanie wenezuelskiego dyktatora Nicolasa…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":200015,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[11139,56,32,33,66,27,67,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,40,41,47,59,80,29,30,597,50,3063,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-200014","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-afryka_kontynent","9":"tag-article_premium","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-give_me_perspective","13":"tag-headlines","14":"tag-intextvideo_splayer","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-new_header","20":"tag-news","21":"tag-onet3","22":"tag-onet3d","23":"tag-onet3d_2i","24":"tag-phx","25":"tag-polish","26":"tag-polski","27":"tag-screening_general","28":"tag-stany_zjednoczone_usa","29":"tag-swiat","30":"tag-top-stories","31":"tag-topstories","32":"tag-trump","33":"tag-v2021","34":"tag-wenezuela_kraj","35":"tag-wiadomosci","36":"tag-world","37":"tag-world-news","38":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115878368662826348","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/200014","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200014"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/200014\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/200015"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200014"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200014"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=200014"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}