{"id":201263,"date":"2026-01-12T15:18:18","date_gmt":"2026-01-12T15:18:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/201263\/"},"modified":"2026-01-12T15:18:18","modified_gmt":"2026-01-12T15:18:18","slug":"usa-wracaja-do-polityki-sily-i-xix-wiecznych-stref-wplywow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/201263\/","title":{"rendered":"USA wracaj\u0105 do polityki si\u0142y i XIX-wiecznych stref wp\u0142yw\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Po operacji w Wenezueli prezydent USA Donald Trump og\u0142osi\u0142 powr\u00f3t do XIX-wiecznej doktryny Monroe, deklaruj\u0105c, \u017ce nikt wi\u0119cej nie b\u0119dzie kwestionowa\u0107 ameryka\u0144skiej dominacji na p\u00f3\u0142kuli zachodniej. To, co w praktyce oznacza ten powr\u00f3t, nie jest jednak do ko\u0144ca jasne.<\/p>\n

\"USA\"USA\/\u00a0Bia\u0142y Dom<\/p>\n

– Doktryna Monroe to wielka sprawa, ale my znacznie j\u0105 prze\u015bcign\u0119li\u015bmy. Teraz nazywamy to doktryn\u0105 Donroe – oznajmi\u0142 w sobot\u0119 (3 stycznia) prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych po operacji schwytania Nicolasa Maduro. – Troch\u0119 o tym zapomnieli\u015bmy, ale nie zapominamy ju\u017c o tym. Zgodnie z nasz\u0105 now\u0105 Strategi\u0105 Bezpiecze\u0144stwa Narodowego, ameryka\u0144ska dominacja na p\u00f3\u0142kuli zachodniej nigdy wi\u0119cej nie b\u0119dzie kwestionowana – doda\u0142.<\/p>\n

Departament Stanu USA tego samego dnia zamie\u015bci\u0142 na platformie X komunikat z napisem wielkimi literami: \u201eTO NASZA P\u00d3\u0141KULA\u201d.<\/p>\n

\n

This is OUR Hemisphere, and President Trump will not allow our security to be threatened. pic.twitter.com\/SXvI868d4Z<\/a><\/p>\n

\u2014 Department of State (@StateDept) January 5, 2026<\/a><\/p><\/blockquote>\n

Mimo retorycznej klarowno\u015bci tego przekazu, nadal nie jest jednak jasne, co w praktyce oznacza\u0107 b\u0119dzie \u201edoktryna Donroe\u201d. Doktryna Monroe, do kt\u00f3rej odwo\u0142uje si\u0119 Trump, to koncepcja wyra\u017cona przez prezydenta Jamesa Monroe w 1823 r. Pi\u0105ty prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych ostrzeg\u0142 w\u00f3wczas pa\u0144stwa europejskie przed dalsz\u0105 kolonizacj\u0105 zachodniej p\u00f3\u0142kuli i jednocze\u015bnie o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce Ameryka nie b\u0119dzie ingerowa\u0107 w sprawy Europy. Idea ta by\u0142a drogowskazem dla ameryka\u0144skiej polityki zagranicznej przez dekady – do czasu, gdy Stany Zjednoczone sta\u0142y si\u0119 \u015bwiatowym mocarstwem.<\/p>\n

Teraz powraca w nieco zmienionej formie. W Strategii Bezpiecze\u0144stwa Narodowego, wydanej przez Bia\u0142y Dom, czytamy, \u017ce \u201etrumpowskie uzupe\u0142nienie\u201d doktryny oznacza \u201eprzywr\u00f3cenie ameryka\u0144skiej dominacji na p\u00f3\u0142kuli zachodniej oraz ochron\u0119 ojczyzny i dost\u0119p do kluczowych obszar\u00f3w geograficznych w ca\u0142ym regionie\u201d.<\/p>\n

\u201eUniemo\u017cliwimy konkurentom spoza tej p\u00f3\u0142kuli rozmieszczanie si\u0142 zbrojnych lub innych zagra\u017caj\u0105cych zasob\u00f3w, a tak\u017ce posiadanie lub kontrolowanie strategicznie wa\u017cnych zasob\u00f3w na naszej p\u00f3\u0142kuli\u201d – podkre\u015blono w dokumencie.<\/p>\n

Zdaniem Mieczys\u0142awa Boduszy\u0144skiego, by\u0142ego ameryka\u0144skiego dyplomaty i profesora Pomona College w Kalifornii, nadal nie wiadomo, jak w praktyce b\u0119dzie realizowana ta polityka i co to oznacza dla polityki USA wobec pozosta\u0142ych region\u00f3w.<\/p>\n

\n

– Szczerze m\u00f3wi\u0105c, nie wiemy jeszcze, co to znaczy. Je\u015bli Chiny lub Rosja b\u0119d\u0105 mia\u0142y konkretne inwestycje, czy interesy w Ameryce \u0141aci\u0144skiej, to co z tym zrobimy? Nie jestem pewny, czy ta administracja, tak naprawd\u0119, sama to wypracowa\u0142a – oceni\u0142 ekspert w rozmowie z PAP. Jak doda\u0142, skupienie si\u0119 przez Waszyngton na zachodniej p\u00f3\u0142kuli i otwarte poparcie idei stref wp\u0142ywu jest potencjalnie sprzeczne z polityk\u0105 powstrzymywania Chin w Azji, faworyzowan\u0105 przez cz\u0119\u015b\u0107 przedstawicieli administracji.<\/p>\n<\/blockquote>\n

– Mieli\u015bmy ca\u0142e komisje kongresowe, ca\u0142e departamenty wewn\u0105trz resort\u00f3w po\u015bwi\u0119cone rywalizacji z Chinami. Ale mamy ograniczone zasoby, w tym zasoby wojskowe. Tymczasem Chiny to wielki gracz z coraz wi\u0119kszymi zasobami – zauwa\u017cy\u0142 Boduszy\u0144ski. Zaznaczy\u0142 przy tym, \u017ce do operacji przeciwko Wenezueli i jej blokady morskiej – kt\u00f3ra ma zosta\u0107 utrzymana na d\u0142u\u017cszy czas – sprowadzono znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 si\u0142 USA z innych region\u00f3w \u015bwiata.<\/p>\n

Ekspert doda\u0142, \u017ce problem z przewidywaniem sposobu realizacji \u201edoktryny Donroe\u201d polega r\u00f3wnie\u017c na braku sp\u00f3jno\u015bci w zespole Trumpa.<\/p>\n

\n

– Widzimy tutaj wp\u0142yw r\u00f3\u017cnych frakcji na t\u0119 polityk\u0119 – w tym przypadku byli to Stephen Miller i Marco Rubio. Ale r\u00f3\u017cne frakcje maj\u0105 r\u00f3\u017cny wp\u0142yw na r\u00f3\u017cn\u0105 polityk\u0119, wi\u0119c to wszystko jest do\u015b\u0107 chaotyczne – zaznaczy\u0142 rozm\u00f3wca PAP.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Z pogl\u0105dem tym nie zgadza si\u0119 J. Michael Waller, analityk Center for Security Policy w Waszyngtonie. Wed\u0142ug niego \u201edoktryna Donroe\u201d jest dostosowaniem XIX-wiecznej polityki do nowych reali\u00f3w, w kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym rywalem USA s\u0105 obecnie Chiny, a nie mocarstwa europejskie. W jego ocenie operacja w Wenezueli wpisuje si\u0119 w polityk\u0119 rywalizacji z Chinami, odbieraj\u0105c Pekinowi wa\u017cnego sojusznika. Waller uwa\u017ca te\u017c, \u017ce nie oznacza to ograniczenia ambicji USA w Azji i Europie, bo ruch ten komplikuje sytuacj\u0119 Pekinu, co poprawia sytuacj\u0119 europejskich sojusznik\u00f3w Ameryki.<\/p>\n

– Sta\u0142e si\u0142y morskie i baza ChRL na Morzu Karaibskim by\u0142yby katastrof\u0105 dla wszystkich naszych sojusznik\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. Dlatego obserwowanie tak ma\u0142ego wsparcia (dla operacji w Wenezueli) ze strony sojusznik\u00f3w jest bardzo frustruj\u0105ce. Jakiekolwiek zaopatrzenie na wypadek powa\u017cnej wojny w Europie zale\u017ca\u0142oby bowiem, w du\u017cej mierze, od naszych szlak\u00f3w \u017ceglugowych przez Kana\u0142 Panamski z Teksasu, a tak\u017ce z Nowego Orleanu. To wszystko p\u0142ynie przez Morze Karaibskie – zaznaczy\u0142 Waller. – Jest to wielkie zwyci\u0119stwo zdolno\u015bci Ameryki w kontek\u015bcie pomocy sojusznikom z NATO. Mam nadziej\u0119, \u017ce Europejczycy popr\u0105 (interwencj\u0119 w Wenezueli), zamiast wyra\u017ca\u0107 wobec tego krytyk\u0119 lub sceptycyzm – doda\u0142.<\/p>\n

Zdaniem Boduszy\u0144skiego, w sprawie ameryka\u0144skiej strategii pewne jest to, \u017ce administracja Trumpa na dobre odesz\u0142a od d\u0105\u017cenia do demokratyzacji oraz podkre\u015blania znaczenia prawa mi\u0119dzynarodowego, nawet jako \u201elistka figowego\u201d. Ekspert nawi\u0105za\u0142 w tym kontek\u015bcie do mi\u0119dzynarodowej interwencji w Libii i obalenia w 2011 r. re\u017cimu Muammara Kaddafiego.<\/p>\n

– By\u0142em wtedy w administracji i to by\u0142o co\u015b zupe\u0142nie innego: zebrali\u015bmy mi\u0119dzynarodow\u0105 koalicj\u0119, otrzymali\u015bmy rezolucj\u0119 Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ. Libijscy oficjele \u017c\u0105dali interwencji – wspomina\u0142 Boduszy\u0144ski. Jak jednak przyzna\u0142, b\u0142\u0119dem by\u0142o w\u00f3wczas zbyt szybkie przeprowadzenie wybor\u00f3w w Libii, przed wzmocnieniem instytucji pa\u0144stwowych. – W Wenezueli widzimy co\u015b odwrotnego. Problem w tym, \u017ce – koniec ko\u0144c\u00f3w – wybory stanowi\u0105 podstaw\u0119 legitymacji w\u0142adzy. A strategi\u0105 Trumpa wydaje si\u0119 by\u0107 wymuszanie pewnych zmian i decyzji gro\u017abami u\u017cycia si\u0142y – doda\u0142.<\/p>\n

Rozm\u00f3wca PAP zaznaczy\u0142, \u017ce taki spos\u00f3b dzia\u0142a\u0144 w Ameryce \u0141aci\u0144skiej mo\u017ce, w praktyce, utrudni\u0107 USA wp\u0142ywanie na polityk\u0119 poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w i wzmacnia\u0107 negatywne postawy ich spo\u0142ecze\u0144stw wobec USA, poniewa\u017c b\u0119dzie przypomina\u0142 o wcze\u015bniejszych brutalnych ameryka\u0144skich interwencjach w regionie.<\/p>\n

Si\u0142y USA uprowadzi\u0142y 3 stycznia z Wenezueli przyw\u00f3dc\u0119 tego kraju Nicolasa Maduro i jego \u017con\u0119, po czym przetransportowa\u0142y ich do Stan\u00f3w Zjednoczonych. S\u0105d federalny w Nowym Jorku postawi\u0142 im w poniedzia\u0142ek formalne zarzuty, w tym uczestnictwa w \u201ezmowie narkoterrorystycznej\u201d i sprowadzania kokainy do USA. Oskar\u017ceni nie przyznali si\u0119 do winy.<\/p>\n

Z Waszyngtonu Oskar G\u00f3rzy\u0144ski (PAP)<\/p>\n

osk\/ rtt\/<\/p>\n