{"id":201271,"date":"2026-01-12T15:25:16","date_gmt":"2026-01-12T15:25:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/201271\/"},"modified":"2026-01-12T15:25:16","modified_gmt":"2026-01-12T15:25:16","slug":"ostatnia-szamanka-syberii-dna-ujawnilo-zaskakujaca-prawde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/201271\/","title":{"rendered":"Ostatnia szamanka Syberii. DNA ujawni\u0142o zaskakuj\u0105c\u0105 prawd\u0119"},"content":{"rendered":"

UsSergue1 zmar\u0142a oko\u0142o 250 lat temu, w czasach, gdy Rosja si\u0142\u0105 narzuca\u0142a Jakutom chrze\u015bcija\u0144stwo i podporz\u0105dkowanie carowi. Jej gr\u00f3b, odkryty w miejscu zwanym Us Sergue, by\u0142 jednak \u015bwiadectwem oporu wobec tej kolonizacji. Kobieta zosta\u0142a pochowana w czerwonej we\u0142nianej sukni, futrzanej czapce i wysokich sk\u00f3rzanych ochraniaczach, z tradycyjnym „pasem panny m\u0142odej” – symbolem kobiecej si\u0142y i duchowej mocy.<\/p>\n

Szamanka, kt\u00f3ra sprzeciwi\u0142a si\u0119 imperium<\/p>\n

Obok trumny z wydr\u0105\u017conego pnia znaleziono szcz\u0105tki trzech koni, z kt\u00f3rych jeden mia\u0142 ozdobn\u0105 uprz\u0105\u017c o wzorze pasuj\u0105cym do stroju zmar\u0142ej. Wed\u0142ug badaczy bez w\u0105tpienia by\u0142 to rytua\u0142 szama\u0144ski, a sama kobieta nale\u017ca\u0142a do pot\u0119\u017cnego klanu, kt\u00f3ry d\u0142ugo stawia\u0142 op\u00f3r rosyjskiej dominacji.<\/p>\n

UsSergue1 by\u0142a dla swojego rodu uosobieniem tradycji i duchowej to\u017csamo\u015bci. Jej poch\u00f3wek to manifest oporu wobec imperium i pr\u00f3ba zachowania w\u0142asnych wierze\u0144 w czasach, gdy gin\u0119\u0142y one pod naporem chrze\u015bcija\u0144stwa<\/p><\/blockquote>\n

Zaskoczenie pod mikroskopem<\/p>\n

Jednak najwi\u0119ksze odkrycie przysz\u0142o z laboratorium, bo\u00a0analiza DNA ujawni\u0142a, \u017ce rodzice UsSergue1 byli bliskimi krewnymi drugiego stopnia, co mog\u0142o oznacza\u0107 zwi\u0105zek mi\u0119dzy p\u00f3\u0142rodze\u0144stwem, wujem i siostrzenic\u0105 lub dziadkiem i wnuczk\u0105. To odkrycie zaskoczy\u0142o badaczy, poniewa\u017c w\u015br\u00f3d ponad stu przebadanych poch\u00f3wk\u00f3w tylko ta kobieta wykazywa\u0142a tak wysoki poziom pokrewie\u0144stwa.<\/p>\n

Nie wiadomo, czy by\u0142a to decyzja celowa – mo\u017ce zwi\u0105zana z przekonaniem, \u017ce czysto\u015b\u0107 krwi wzmacnia moc szama\u0144sk\u0105 – czy przypadek wynikaj\u0105cy z izolacji spo\u0142eczno\u015bci w ekstremalnych warunkach p\u00f3\u0142nocnej Syberii.<\/p>\n

Jakuci – nar\u00f3d, kt\u00f3ry nie da\u0142 si\u0119 z\u0142ama\u0107<\/p>\n

Badania, opublikowane w czasopi\u015bmie Nature, obj\u0119\u0142y 122 poch\u00f3wki z czterech region\u00f3w Jakucji, datowane od XIV do XIX wieku.\u00a0Warunki wiecznej zmarzliny sprawi\u0142y, \u017ce cia\u0142a, ubrania i ozdoby zachowa\u0142y si\u0119 w niemal idealnym stanie: – „Takiego poziomu zachowania nie ma nigdzie indziej na \u015bwiecie. Cia\u0142a by\u0142y tak dobrze zachowane, \u017ce mo\u017cliwe by\u0142o przeprowadzenie autopsji, a nawet odtworzenie ich wygl\u0105du i ubioru” – przyznaje prof. \u00c9ric Crub\u00e9zy, wsp\u00f3\u0142autor bada\u0144.<\/p>\n

Wbrew oczekiwaniom naukowc\u00f3w nie wykaza\u0142y one jednak znacznego spadku liczby ludno\u015bci, ani mieszania si\u0119 gen\u00f3w z kolonizatorami. Co wi\u0119cej, nawet mikrobiom jamy ustnej Jakut\u00f3w – badany dzi\u0119ki zachowanym z\u0119bom i kamieniowi naz\u0119bnemu – pozosta\u0142 niemal niezmienny przez stulecia, mimo wprowadzenia przez Rosjan nowych produkt\u00f3w, jak j\u0119czmie\u0144, \u017cyto czy tyto\u0144.<\/p>\n

Dziedzictwo genetyczne Jakut\u00f3w pozosta\u0142o stabilne od XVI wieku do dzi\u015b. Rosyjska kolonizacja nie doprowadzi\u0142a do wymiany ludno\u015bci, prawdopodobnie ze wzgl\u0119du na surowy klimat i trudne warunki \u017cycia<\/p><\/blockquote>\n

Psy-roboty dla os\u00f3b z demencj\u0105. Reaguj\u0105 na dotyk i polecenia g\u0142osowe2026 Associated Press<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Masz sugestie, uwagi albo widzisz b\u0142\u0105d? Napisz do nas<\/p>\n

Zapisz si\u0119 na geekweekowy newsletter i \u0142ap naj\u015bwie\u017csze newsy ze \u015bwiata tech, lifehacki, porady i ciekawostki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"UsSergue1 zmar\u0142a oko\u0142o 250 lat temu, w czasach, gdy Rosja si\u0142\u0105 narzuca\u0142a Jakutom chrze\u015bcija\u0144stwo i podporz\u0105dkowanie carowi. Jej…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":201272,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-201271","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115882827613045518","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/201271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=201271"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/201271\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/201272"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=201271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=201271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=201271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}