{"id":202112,"date":"2026-01-13T16:52:08","date_gmt":"2026-01-13T16:52:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/202112\/"},"modified":"2026-01-13T16:52:08","modified_gmt":"2026-01-13T16:52:08","slug":"33-lata-po-katastrofie-wyjatkowe-wydarzenie-w-gdanskim-muzeum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/202112\/","title":{"rendered":"33 lata po katastrofie. Wyj\u0105tkowe wydarzenie w gda\u0144skim muzeum"},"content":{"rendered":"\n

O wydarzeniu, a\u00a0tak\u017ce niezwyk\u0142ej historii zgromadzonych w\u00a0muzeum artefakt\u00f3w zwi\u0105zanych z\u00a0promem Jan Heweliusz, w\u00a0tym modelu promu, kt\u00f3ry zagra\u0142 w\u00a0serialu „Heweliusz” opowiada dr Marcin Westphal, zast\u0119pca dyrektora ds. merytorycznych NMM.<\/p>\n

Magda Bukowska: Kilka dni temu w\u00a0waszych mediach spo\u0142eczno\u015bciowych pojawi\u0142o si\u0119 zaproszenie na wyj\u0105tkowe spotkanie organizowane w\u00a0budynku muzeum na O\u0142owiance z\u00a0okazji 33. rocznicy katastrofy Jana Heweliusza. Mo\u017cemy zdradzi\u0107, dlaczego to wydarzenie b\u0119dzie takie szczeg\u00f3lne?<\/p>\n

Marcin Westphal: Przede wszystkim ze wzgl\u0119du na wyj\u0105tkowych go\u015bci, kt\u00f3rzy poprowadz\u0105 rozmow\u0119 i\u00a0kt\u00f3rzy maj\u0105 wyj\u0105tkow\u0105 wiedz\u0119 na temat tej tragedii. S\u0142ynny dziennikarz, Roman Czejarek, od lat tropi i\u00a0bada w\u0105tki zwi\u0105zane z\u00a0katastrof\u0105 Heweliusza i\u00a0ca\u0142y czas dociera do nowych informacji na ten temat. Efektem jego pracy jest fantastyczny podcast o\u00a0tym jak zaton\u0105\u0142 Jan Heweliusz.<\/p>\n

<\/p>\n

Wiatr przekracza 80\u00a0km\/h. Nad Ba\u0142tyk nadci\u0105gn\u0105\u0142 sztorm <\/p>\n

Naszym drugim go\u015bciem jest do\u015bwiadczony pilot, kpt. Robert Zawada, kt\u00f3ry bra\u0142 udzia\u0142 w\u00a0akcji ratunkowej w\u00a01993 r. Rozmowa tych dw\u00f3ch os\u00f3b pomo\u017ce nam opowiedzie\u0107 histori\u0119 „Heweliusza” z\u00a0innej perspektywy i\u00a0na\u015bwietli\u0107 nowe w\u0105tki, kt\u00f3re wci\u0105\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 w\u00a0tej sprawie.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie b\u0119dzie mo\u017cna zadawa\u0107 pytania naszym go\u015bciom i\u00a0co moim zdaniem bardzo wa\u017cne, na wiele z\u00a0nich uzyska\u0107 naprawd\u0119 rzetelne odpowiedzi. Dlatego serdecznie zapraszam na to spotkanie, 14 stycznia o\u00a0godz. 17 w\u00a0NMM na O\u0142owiance. Wst\u0119p jest bezp\u0142atny.<\/p>\n

<\/p>\n

Czytaj tak\u017ce: Zaraz si\u0119 zacznie. Pierwszy turnus ferii najbardziej oblegany<\/a><\/p>\n

Czy przy okazji spotkania b\u0119dzie mo\u017cna zobaczy\u0107 artefakty zwi\u0105zane z\u00a0„Heweliuszem”, kt\u00f3re macie na wystawie sta\u0142ej?<\/p>\n

W czasie spotkania akurat nie, gdy\u017c odb\u0119dzie si\u0119 ono ju\u017c po zamkni\u0119ciu ekspozycji, ale w\u00a0czasie pracy muzeum zawsze mo\u017cna je zobaczy\u0107. To niewielka kolekcja, ale opowiada niezwyk\u0142\u0105 histori\u0119. W\u015br\u00f3d eksponat\u00f3w mamy podniesione przez du\u0144ski \u015bmig\u0142owiec ko\u0142o ratunkowe i\u00a0rzeczy osobiste przekazane nam przez jednego z\u00a0ocala\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi Grzegorza Sudwoja. <\/p>\n

<\/p>\n

Historia tych pozornie zwyk\u0142ych przedmiot\u00f3w, jak zegarek, notes, medalik, przybory do szycia czy dokument, jest niezwyk\u0142a. Pan Grzegorz mia\u0142 je przy sobie w\u00a0takiej saszetce, kt\u00f3r\u0105 zgubi\u0142, dostaj\u0105c si\u0119 do tratwy ratunkowej. Saszetk\u0119 wy\u0142owili niemieccy nurkowie i\u00a0dostarczyli mu do szpitala, w\u00a0kt\u00f3rym przebywa\u0142 po katastrofie. Dokumenty, mimo przebywania w\u00a0wodzie, zachowa\u0142y si\u0119 w\u00a0bardzo dobrym stanie. Atrament przetrwa\u0142 i\u00a0mo\u017cna odczyta\u0107 napisy. W\u00a0\u015brodku saszetki, gdy j\u0105 otrzymali\u015bmy, wci\u0105\u017c znajdowa\u0142 si\u0119 piasek z\u00a0dna Ba\u0142tyku.<\/p>\n

Pan Grzegorz przekaza\u0142 nam tak\u017ce skafander, kt\u00f3ry 33 lata temu ocali\u0142 mu \u017cycie, ale nie mamy warunk\u00f3w, by odpowiednio go eksponowa\u0107 na wystawie sta\u0142ej. Mo\u017cna go u\u00a0nas ogl\u0105da\u0107 podczas specjalnych wydarze\u0144, takich jak prezentacja, kt\u00f3r\u0105 zorganizowali\u015bmy w\u00a0listopadzie ub.r.<\/p>\n

[1\/5] Grzegorz Sudwoj na tle modelu promu M\/F Jan Heweliusz. Model „zagra\u0142” w serialu „Heweliusz” \u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119\u0107: Ze zbior\u00f3w NMM w Gda\u0144sku | \u0141ukasz Grygiel <\/p>\n

Ta wystawa pojawi\u0142a si\u0119 w\u00a0czasie, gdy na ekrany wszed\u0142 ciesz\u0105cy si\u0119 ogromn\u0105 popularno\u015bci\u0105 serial „Heweliusz”. Czy serial prze\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 na wi\u0119ksze zainteresowanie wystaw\u0105 i\u00a0generalnie tematem tej katastrofy?<\/p>\n

Na pewno tak. Ale my w\u00a0naszych dzia\u0142aniach i\u00a0w\u00a0najbli\u017cszym spotkaniu raczej si\u0119 do niego nie odnosimy. Wiadomo, \u017ce produkcja filmowa skupia si\u0119 na troch\u0119 innych w\u0105tkach i\u00a0aspektach ni\u017c muzeum, kt\u00f3re jest powiernikiem historii i\u00a0przez ca\u0142y czas dba o\u00a0to, by pami\u0119\u0107 o\u00a0tym wydarzeniu zosta\u0142a zachowana.<\/p>\n

W 14. rocznic\u0119 katastrofy, przed siedzib\u0105 NMM stan\u0105\u0142 pomnik, po\u015bwi\u0119cony „Tym, kt\u00f3rzy nie powr\u00f3cili z\u00a0morza”, w\u00a0tym ofiarom Heweliusza. W\u00a0\u015brod\u0119, jak zawsze 14 stycznia, o\u00a09\u00a0rano spotkamy si\u0119 przed nim i\u00a0zapalimy znicze.<\/p>\n

<\/p>\n

Ale wracaj\u0105c jeszcze do w\u0105tku serialu, to mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce nasze muzeum mia\u0142o sw\u00f3j malutki udzia\u0142 w\u00a0tej produkcji. Jest taka scena w\u00a0pokoju dyrektora, gdzie ludzie ogl\u0105daj\u0105 model promu. To model z\u00a0naszego muzeum, kt\u00f3ry wypo\u017cyczyli\u015bmy tw\u00f3rcom serialu „Heweliusz”.<\/p>\n

\u015arodowe spotkanie to nie pierwsza taka inicjatywa NMM, prawda?<\/p>\n

To prawda. W\u00a0ubieg\u0142ym roku naszym go\u015bciem by\u0142 Adam Zadworny, autor ksi\u0105\u017cki „Heweliusz. Tajemnica katastrofy na Ba\u0142tyku”. Podobnie jak dzisiaj serial, tak w\u00a0zesz\u0142ym roku ta publikacja te\u017c od\u015bwie\u017cy\u0142a pami\u0119\u0107 o\u00a0katastrofie i\u00a0spowodowa\u0142a wzrost zainteresowania tragedi\u0105 „Heweliusza”. Samo spotkanie by\u0142o bardzo ciekawe i\u00a0wywo\u0142a\u0142o interesuj\u0105c\u0105 dyskusj\u0119.<\/p>\n

<\/p>\n

Generalnie wszystkie wydarzenia, czy to wystawy, czy spotkania, kt\u00f3re organizujemy, dla mnie maj\u0105 t\u0119 bezcenn\u0105 warto\u015b\u0107, \u017ce zawsze wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z\u00a0kolejnymi odkryciami. Bardzo cz\u0119sto przychodz\u0105 na nie osoby w\u00a0jaki\u015b spos\u00f3b zwi\u0105zane z\u00a0promem, np. cz\u0142onkowie za\u0142ogi, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej p\u0142ywali na Heweliuszu i\u00a0opowiadaj\u0105 niezwyk\u0142\u0105 i\u00a0bardzo pechow\u0105 histori\u0119 tej jednostki, kt\u00f3ra zanim zaton\u0119\u0142a, uczestniczy\u0142a w\u00a0oko\u0142o 30 r\u00f3\u017cnych nieszcz\u0119\u015bliwych zdarzeniach.<\/p>\n

[1\/4] Dr Marcin Westphal podczas prezentacji eksponat\u00f3w z Heweliusza \u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119\u0107: Zbiory NMM w Gda\u0144sku | Pawe\u0142 J\u00f3\u017awiak <\/p>\n

Bohaterem \u015brodowego spotkania b\u0119dzie „Heweliusz” i\u00a0jego historia. Ale takie wydarzenie, to te\u017c okazja do bli\u017cszego poznania samego NMM, zw\u0142aszcza dla os\u00f3b, kt\u00f3re jeszcze w\u00a0nim nie by\u0142y. Co takiego mo\u017cna, co szczeg\u00f3lnie warto zobaczy\u0107 w\u00a0Narodowym Muzeum Morskim w\u00a0Gda\u0144sku?<\/p>\n

Ka\u017cdy z\u00a0naszych dziewi\u0119ciu, a\u00a0w\u00a0przysz\u0142ym roku ju\u017c dziesi\u0119ciu oddzia\u0142\u00f3w, bo otwieramy nowy w\u00a0\u0141ebie, prezentuje niezwykle ciekawe rzeczy. Bardzo interesuj\u0105ce s\u0105 dwa oddzia\u0142y w\u00a0Tczewie \u2013\u00a0pierwszy po\u015bwi\u0119cony rzece Wi\u015ble, drugi to nasze centrum konserwacji, gdzie mo\u017cna na \u017cywo obejrze\u0107, jak pracuj\u0105 konserwatorzy oraz zobaczy\u0107 kolekcj\u0119 wa\u017cnych dla polskiej \u017ceglugi \u0142odzi.<\/p>\n

Czytaj tak\u017ce: Trwa budowa Muzeum Powstania Wielkopolskiego. „B\u0119dzie trwa\u0142ym i\u00a0pi\u0119knym \u015bwiadectwo naszej pami\u0119ci”<\/a><\/p>\n

W Gda\u0144sku oczywi\u015bcie \u017buraw, So\u0142dek –\u00a0pierwszy statek zbudowany w\u00a0Polsce po II wojnie \u015bwiatowej, ale te\u017c nasza siedziba w\u00a0zabytkowych spichlerzach, gdzie opowiadamy histori\u0119 Polski zwi\u0105zan\u0105 z\u00a0morzem od VIII w. do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci i\u00a0gdzie, o\u00a0czym ma\u0142o os\u00f3b wie, mamy ogromn\u0105 i\u00a0naprawd\u0119 wspania\u0142\u0105 kolekcj\u0119 malarstwa marynistycznego.<\/p>\n

M\u0142ode osoby z\u00a0kolei najbardziej lubi\u0105 odwiedza\u0107 nasz\u0105 interaktywn\u0105 wystaw\u0119 w\u00a0O\u015brodku Kultury Morskiej, gdzie mamy te\u017c bardzo ciekaw\u0105 kolekcj\u0119 tradycyjnych \u0142odzi r\u00f3\u017cnych lud\u00f3w \u015bwiata, kt\u00f3re w\u00a0wi\u0119kszo\u015bci trafi\u0142y do Polski przywiezione przez kapitan\u00f3w naszych statk\u00f3w, a\u00a0zosta\u0142y znalezione dryfuj\u0105ce gdzie\u015b na morzu, czy kupione za grosze w\u00a0r\u00f3\u017cnych zak\u0105tkach \u015bwiata.<\/p>\n

S\u0105 te\u017c bardzo ciekawe oddzia\u0142y w\u00a0Helu i\u00a0czasowo zamkni\u0119ty w\u00a0K\u0105tach Rybackich, kt\u00f3ry w\u00a0sezonie b\u0119dzie mo\u017cna ju\u017c odwiedza\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce si\u0142\u0105 naszej plac\u00f3wki jest archeologia podwodna, badania, kt\u00f3re prowadzimy pod powierzchni\u0105 Ba\u0142tyku, a\u00a0kt\u00f3rych efekty mo\u017cna zobaczy\u0107 w\u00a0r\u00f3\u017cnych naszych oddzia\u0142ach. Niezwyk\u0142ym miejscem jest podwodny skansen wrak\u00f3w na wysoko\u015bci Sopotu. Przenosimy tam r\u00f3\u017cne zatopione w\u00a0zatoce szcz\u0105tki statk\u00f3w i\u00a0nie tylko, i\u00a0w\u00a0sezonie b\u0119dzie mo\u017cna w\u015br\u00f3d nich nurkowa\u0107. Oferta NMM jak wida\u0107 jest bardzo szeroka. Serdecznie zapraszam do jej odkrywania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"O wydarzeniu, a\u00a0tak\u017ce niezwyk\u0142ej historii zgromadzonych w\u00a0muzeum artefakt\u00f3w zwi\u0105zanych z\u00a0promem Jan Heweliusz, w\u00a0tym modelu promu, kt\u00f3ry zagra\u0142 w\u00a0serialu…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":202113,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-202112","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115888832216932494","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/202112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=202112"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/202112\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/202113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=202112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=202112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=202112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}