{"id":202308,"date":"2026-01-13T18:43:10","date_gmt":"2026-01-13T18:43:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/202308\/"},"modified":"2026-01-13T18:43:10","modified_gmt":"2026-01-13T18:43:10","slug":"el-nino-i-la-nina-steruja-globalnymi-suszami-i-powodziami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/202308\/","title":{"rendered":"El Ni\u00f1o i La Ni\u00f1a steruj\u0105 globalnymi suszami i powodziami"},"content":{"rendered":"

Susze w Amazonii, powodzie w Australii, wysychaj\u0105ce rzeki Afryki i zalane miasta Ameryki Po\u0142udniowej. Naukowcy pokazuj\u0105, \u017ce te zjawiska, pomimo dziel\u0105cych je tysi\u0119cy kilometr\u00f3w, uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w globalny rytm. Jego dyrygentem (albo dyrygentami) s\u0105 El Ni\u00f1o i La Ni\u00f1a. Badanie zespo\u0142u z University of Texas w Austin pokaza\u0142o, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ENSO, czyli oscylacja po\u0142udniowa na Pacyfiku, w ostatnich dw\u00f3ch dekadach najsilniej sterowa\u0142 \u015bwiatowymi ekstremami wodnymi.<\/p>\n

Autorzy pracy opublikowanej w AGU Advances przeanalizowali ca\u0142kowite zasoby wody na Ziemi, ale rozumiane znacznie szerzej ni\u017c tylko rzeki i jeziora. Chodzi tak\u017ce o wilgo\u0107 glebow\u0105, pokryw\u0119 \u015bnie\u017cn\u0105 i wody podziemne. Dzi\u0119ki danym satelit\u00f3w GRACE i GRACE-FO mo\u017cliwe by\u0142o uchwycenie zmian w skali niemal kontynentalnej.<\/p>\n

El Ni\u00f1o i La Ni\u00f1a steruj\u0105 globaln\u0105 wod\u0105. Wpychaj\u0105 regiony w skrajne warunki<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142autorka badania, prof. Bridget Scanlon z Bureau of Economic Geology, zwraca uwag\u0119, \u017ce kluczowa okaza\u0142a si\u0119 synchronizacja zjawisk.<\/p>\n

– Patrz\u0105c w skali globalnej, mo\u017cemy zidentyfikowa\u0107 obszary, kt\u00f3re w tym samym czasie s\u0105 mokre albo suche. To oczywi\u015bcie wp\u0142ywa na dost\u0119pno\u015b\u0107 wody, produkcj\u0119 \u017cywno\u015bci i handel \u017cywno\u015bci\u0105, na wszystkie te globalne procesy – podkre\u015bla badaczka.<\/p>\n

Zesp\u00f3\u0142 wykaza\u0142, \u017ce nietypowo\u00a0silne fazy ENSO potrafi\u0105 jednocze\u015bnie wpycha\u0107 odleg\u0142e regiony w skrajne warunki. Podczas El Ni\u00f1o susze dotyka\u0142y m.in. RPA w po\u0142owie lat 2000. oraz Amazonii w latach 2015-2016. Z kolei La Ni\u00f1a w latach 2010-2011 zbieg\u0142a si\u0119 z wyj\u0105tkowo wilgotnymi warunkami w Australii, po\u0142udniowo-wschodniej Brazylii i Afryce Po\u0142udniowej.<\/p>\n

Niepokoj\u0105ce zmiany w ostatnich latach<\/p>\n

Kierownik bada\u0144, dr Ashraf Rateb, zwraca uwag\u0119, \u017ce wcze\u015bniejsze analizy skupia\u0142y si\u0119 na pojedynczych katastrofach.<\/p>\n

– Wi\u0119kszo\u015b\u0107 bada\u0144 zlicza ekstremalne zdarzenia albo mierzy ich intensywno\u015b\u0107, ale z definicji s\u0105 one rzadkie. To daje bardzo ma\u0142o danych do analizy zmian w czasie. My zamiast tego sprawdzili\u015bmy, jak ekstrema s\u0105 ze sob\u0105 przestrzennie powi\u0105zane, co dostarcza znacznie wi\u0119cej informacji o wzorcach nap\u0119dzaj\u0105cych susze i powodzie na \u015bwiecie – wyja\u015bnia naukowiec.<\/p>\n

Badanie ujawni\u0142o te\u017c niepokoj\u0105c\u0105 zmian\u0119 oko\u0142o lat 2011-2012. Wcze\u015bniej dominowa\u0142y ekstrema wilgotne, p\u00f3\u017aniej coraz cz\u0119\u015bciej pojawia\u0142y si\u0119 susze. To efekt d\u0142ugotrwa\u0142ego wzorca klimatycznego na Pacyfiku, kt\u00f3ry modyfikuje dzia\u0142anie ENSO.<\/p>\n

Naukowcy wskazuj\u0105 prosty ale jednocze\u015bnie niepokoj\u0105cy wniosek. Problemem staje si\u0119 nie tyle „brak wody”, co trudniejsze do opanowania jej skrajno\u015bci.<\/p>\n

”Wydarzenia”: E-rejestracja ju\u017c dzia\u0142a. Na razie zapisy na kardiologi\u0119, cytologi\u0119 i mammografi\u0119Polsat NewsPolsat News<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Masz sugestie, uwagi albo widzisz b\u0142\u0105d? Napisz do nas<\/p>\n

Zapisz si\u0119 na geekweekowy newsletter i \u0142ap naj\u015bwie\u017csze newsy ze \u015bwiata tech, lifehacki, porady i ciekawostki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Susze w Amazonii, powodzie w Australii, wysychaj\u0105ce rzeki Afryki i zalane miasta Ameryki Po\u0142udniowej. Naukowcy pokazuj\u0105, \u017ce te…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":202309,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-202308","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115889268602590608","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/202308","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=202308"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/202308\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/202309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=202308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=202308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=202308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}