{"id":203191,"date":"2026-01-14T03:00:20","date_gmt":"2026-01-14T03:00:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/203191\/"},"modified":"2026-01-14T03:00:20","modified_gmt":"2026-01-14T03:00:20","slug":"ukraina-to-wojna-globalna-ekspert-ujawnia-kulisy-dzialan-trumpa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/203191\/","title":{"rendered":"Ukraina to wojna globalna. Ekspert ujawnia kulisy dzia\u0142a\u0144 Trumpa"},"content":{"rendered":"<p>   <a href=\"https:\/\/defence24.pl\/strona-autora\/robert-czulda\" target=\"_self\" class=\"article-author__wrap\" rel=\"nofollow noopener\"><\/p>\n<p>\n          RC\n        <\/p>\n<p>          Robert Czulda<br \/>\n        <\/a><br \/>\n      13 stycznia 2026, 11:11<\/p>\n<p>\n      24 min.\n    <\/p>\n<p>Wojna na Ukrainie jest definiuj\u0105cym konfliktem o zasi\u0119gu globalnym, kt\u00f3ry przekszta\u0142ca uk\u0142ad si\u0142 w Europie, Azji i Arktyce &#8211; m\u00f3wi w rozmowie z Defence24.pl drem Robbin Laird, analityk i konsultant, szef o\u015brodka analitycznego Defense Info.<\/p>\n<p>  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/xGahBei0Rg25SJMIcpXuWCCVkGmdEPdPADdighy5.w7x5.jpg\" alt=\"Ameryka\u0144ski bombowiec strategiczny B-52H oraz niemiecki samolot wielozadaniowy Eurofighter Typhoon.\"  width=\"800\" height=\"450\" author=\"NATO Air Command\/X\" fetchpriority=\"high\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        Ameryka\u0144ski bombowiec strategiczny B-52H oraz niemiecki samolot wielozadaniowy Eurofighter Typhoon.<br \/>\n       <br \/>Autor. NATO Air Command\/X<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">O nowej roli Stan\u00f3w Zjednoczonych w \u015bwiecie wielobiegunowym, meandrach kalkulacji Bia\u0142ego Domu i przysz\u0142o\u015bci NATO prof. U\u0141 dr hab. Robert Czulda rozmawia z drem Robbinem Lairdem, analitykiem i konsultantem, szefem o\u015brodka analitycznego Defense Info, autorem ponad 60 ksi\u0105\u017cek po\u015bwi\u0119conych globalnym zagadnieniom strategicznym, bezpiecze\u0144stwu mi\u0119dzynarodowemu i geopolityce.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Robert Czulda, Defence24.pl: Zanim przejdziemy do kwestii ameryka\u0144skiej polityki zagranicznej i bezpiecze\u0144stwa, a tak\u017ce Donalda Trumpa, chcia\u0142bym porozmawia\u0107 chwil\u0119 o Ukrainie. Twierdzisz, \u017ce wojna na Ukrainie nie jest konfliktem regionalnym. Dlaczego?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Dr Robbin Laird: Od samego pocz\u0105tku Putin nie planowa\u0142, \u017ceby to by\u0142a tylko wojna regionalna. Zawsze by\u0142a to wojna przeciwko Europie. Ale jest g\u0142\u0119bszy aspekt, kt\u00f3ry cz\u0119sto umyka uwadze: to pierwszy raz od czas\u00f3w najazd\u00f3w Mongo\u0142\u00f3w, kiedy mocarstwa azjatyckie bior\u0105 bezpo\u015bredni udzia\u0142 w du\u017cej wojnie na europejskiej ziemi. To samo w sobie czyni j\u0105 wojn\u0105 globaln\u0105. Kiedy Trump powr\u00f3ci\u0142 do w\u0142adzy, nie dostrzega\u0142 tego elementu. Wojna na Ukrainie jest definiuj\u0105cym konfliktem o zasi\u0119gu globalnym, kt\u00f3ry przekszta\u0142ca uk\u0142ad si\u0142 w Europie, Azji i Arktyce.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Jak ta wojna wpisuje si\u0119 w szersze zmiany w polityce zagranicznej Stan\u00f3w Zjednoczonych?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Stany Zjednoczone przechodz\u0105 fundamentaln\u0105 transformacj\u0119, obejmuj\u0105c\u0105 co najmniej trzy administracje. Ka\u017cda kolejna administracja stara si\u0119 odwr\u00f3ci\u0107 polityk\u0119 poprzedniej, a jednak istnieje wi\u0119cej ci\u0105g\u0142o\u015bci, ni\u017c przyznaje wi\u0119kszo\u015b\u0107 obserwator\u00f3w, szczeg\u00f3lnie mi\u0119dzy pierwsz\u0105 a drug\u0105 kadencj\u0105 Trumpa.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Ludzie s\u0105 sfrustrowani, pr\u00f3buj\u0105c zinterpretowa\u0107 administracj\u0119 Trumpa. Nie mam trudno\u015bci ze zrozumieniem ich frustracji. Ale ostatecznie problem ka\u017cdego ameryka\u0144skiego prezydenta w tym okresie historii to globalny charakter wyzwa\u0144, przed kt\u00f3rymi stoimy. Faktem jest, \u017ce Stany Zjednoczone ju\u017c nie rz\u0105dz\u0105 globalnym porz\u0105dkiem. Trump, pomimo wszystkich swoich wad, jest w tym bardziej realistyczny ni\u017c tradycyjne elity strategiczne, kt\u00f3re wci\u0105\u017c udaj\u0105, \u017ce Waszyngton kontroluje \u201eporz\u0105dek oparty na zasadach\u201d.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Od ponad szesnastu lat twierdz\u0119, \u017ce zmierzamy ku \u015bwiatu wielobiegunowemu. Ten \u015bwiat jest teraz w pe\u0142ni widoczny.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Jak wojna zmieni\u0142a Rosj\u0119?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Putin zniszczy\u0142 Rosj\u0119. Cofn\u0105\u0142 j\u0105 politycznie, gospodarczo i wojskowo, w stron\u0119 czego\u015b przypominaj\u0105cego lata dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105te. W Rosji ro\u015bnie niech\u0119\u0107 do jego rz\u0105d\u00f3w, nawet je\u015bli nie zawsze jest to widoczne.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Obecnie jest cz\u0142owiekiem zdesperowanym, coraz bardziej zale\u017cnym od Chin. W tym momencie Putin jest bli\u017cszy roli podporz\u0105dkowanej pionka Pekinu ni\u017c niezale\u017cnego aktora strategicznego. To sprawia, \u017ce zako\u0144czenie wojny jest znacznie trudniejsze, poniewa\u017c desperacja i zale\u017cno\u015b\u0107 to niebezpieczne po\u0142\u0105czenie.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Co s\u0105dzisz o pr\u00f3bach Trumpa, by negocjowa\u0107 zako\u0144czenie wojny?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Rozumiem krytyk\u0119 dzia\u0142a\u0144 negocjacyjnych Trumpa, ale chcia\u0142bym, \u017ceby kto\u015b zaproponowa\u0142 naprawd\u0119 lepsz\u0105 alternatyw\u0119.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Rzeczywisto\u015b\u0107 jest taka, \u017ce Rosja prawdopodobnie utrzyma cz\u0119\u015b\u0107 ukrai\u0144skiego terytorium. Ka\u017cdy, kto wierzy, \u017ce sam ten fakt zako\u0144czy wojn\u0119, \u017cyje w z\u0142udzeniu. Wojna naprawd\u0119 si\u0119 nie sko\u0144czy, dop\u00f3ki Rosja sama si\u0119 nie zmieni, a to nie stanie si\u0119 szybko.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Europa musi kontynuowa\u0107 to, co ju\u017c robi\u0105 Polska, pa\u0144stwa ba\u0142tyckie i nordyckie: wzmacnia\u0107 swoje systemy obronne. Je\u015bli ten wysi\u0142ek os\u0142abnie, Europa czeka znacznie bardziej niebezpieczna przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Zbli\u017camy si\u0119 do momentu, w kt\u00f3rym ukrai\u0144ska <a href=\"https:\/\/defence24.pl\/wojna-na-ukrainie-raport-specjalny-defence24\/kryzys-na-poludniu-dlaczego-ukraina-stracila-hulajpole\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">si\u0142a ludzka b\u0119dzie si\u0119 ko\u0144czy\u0107<\/a>. Bez jakiej\u015b formy rozejmu si\u0142y zachodnie mog\u0105 w ko\u0144cu zosta\u0107 bezpo\u015brednio wci\u0105gni\u0119te w konflikt. To oznacza\u0142oby dramatyczn\u0105 eskalacj\u0119.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Retoryka Trumpa jest cz\u0119sto krytykowana. Czy nie podwa\u017ca ona polityki zagranicznej?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Oczywi\u015bcie, bombastyczna <a href=\"https:\/\/defence24.pl\/geopolityka\/trump-o-grenlandii-nato-potrzebuje-nas-duzo-bardziej-niz-my-nato\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">retoryka Trumpa<\/a> z pewno\u015bci\u0105 nie pomaga. Ale pod tymi s\u0142owami kryje si\u0119 znacz\u0105ca ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 w ameryka\u0144skim wsparciu dla Europy.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Stany Zjednoczone nie maj\u0105 realnej alternatywy poza dalszym wspieraniem europejskich wysi\u0142k\u00f3w obronnych, zw\u0142aszcza teraz, gdy Europejczycy w ko\u0144cu zaczynaj\u0105 traktowa\u0107 w\u0142asne bezpiecze\u0144stwo powa\u017cnie. Pytanie nie brzmi, czy Stany Zjednoczone b\u0119d\u0105 wspiera\u0107 Europ\u0119, ale w jaki spos\u00f3b.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Obraz jest nieuporz\u0105dkowany. Stany Zjednoczone nadal wzmacniaj\u0105 Europ\u0119 militarnie, w tym poprzez Drug\u0105 Flot\u0119, nawet je\u015bli polityczne komunikaty pozostaj\u0105 chaotyczne.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Wielu ludzi nie lubi Donalda Trumpa, i to jest w porz\u0105dku. Sam nie uwa\u017cam, \u017ce jest sympatycznym cz\u0142owiekiem. Jego si\u0119 chyba nie da lubi\u0107. Ale ostateczna rzeczywisto\u015b\u0107 jest taka, \u017ce Europa musi rozpocz\u0105\u0107 renesans w\u0142asnej obrony, szczeg\u00f3lnie po stronie infrastruktury.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">W naszej ksi\u0105\u017cce z 2020 roku moja \u017cona i ja argumentowali\u015bmy, \u017ce infrastruktura jest nawet wa\u017cniejsza ni\u017c struktura si\u0142. Bez realistycznej logistyki, mobilno\u015bci i zdolno\u015bci przemys\u0142owych si\u0142y militarne s\u0105 bez znaczenia.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Od tamtego czasu nast\u0105pi\u0142 rzeczywisty post\u0119p. Europejczycy i Amerykanie w ko\u0144cu zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce brakuje nam g\u0142\u0119bi w zakresie rezerw amunicji, odporno\u015bci logistycznej i zdolno\u015bci przemys\u0142owych. Zbyt d\u0142ugo zlecali\u015bmy zbyt wiele na zewn\u0105trz.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">To nie jest jedynie kryzys militarny. To kryzys cywilizacyjny dla Zachodu. Zach\u00f3d przyj\u0105\u0142 globalizacj\u0119 jako doktryn\u0119 ekonomiczn\u0105. Chiny nie zrobi\u0142y tego samego. Pekin prowadzi\u0142 strategi\u0119 merkantyln\u0105 w ramach zglobalizowanego systemu, podczas gdy Zach\u00f3d rozmontowywa\u0142 w\u0142asn\u0105 baz\u0119 przemys\u0142ow\u0105.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Starcie mi\u0119dzy tymi dwoma podej\u015bciami jest teraz w pe\u0142ni widoczne. Wojna Rosji, oparta na przekonaniu Putina o \u0142atwym zwyci\u0119stwie podobnym do aneksji Krymu, dodatkowo ujawni\u0142a tak s\u0142abo\u015b\u0107 rosyjskiej armii, jak i szersz\u0105 krucho\u015b\u0107 zachodnich za\u0142o\u017ce\u0144.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Jest wi\u0119c wiele du\u017cych zmian, kt\u00f3re nie s\u0105 obj\u0119te \u017cadn\u0105 sp\u00f3jn\u0105 koncepcj\u0105 w administracji Trumpa. Ale nie s\u0105dz\u0119, aby wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi mia\u0142a sp\u00f3jn\u0105 wizj\u0119 i rozumienie tych zagadnie\u0144.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">W pewnym sensie \u015bwiatopogl\u0105d Trumpa jest bardziej realistyczny ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 tradycyjnych strateg\u00f3w w Stanach Zjednoczonych. Ci my\u015bl\u0105 w kategoriach blok\u00f3w i sojuszy, podczas gdy \u015bwiat ju\u017c tak nie wygl\u0105da. Jeden z moich przyjaci\u00f3\u0142 zwyk\u0142 mawia\u0107, \u017ce Trump jest prezydentem transformacyjnym, ale wynik tej transformacji wcale nie jest jasny.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Co wydarzy si\u0119 dalej, te\u017c nie jest pewne. Ale globalna wojna na Ukrainie jest konfliktem definiuj\u0105cym w wielu, wielu wymiarach i regionach. To co\u015b, czego nikt nie przewidzia\u0142 \u2013 gdzie by\u015bmy byli w 2022 r. i gdzie b\u0119dziemy w 2026.<\/p>\n<p>  <img  alt=\"Pok\u0142ad lotniskowca Gerald R. Ford widziany z mostka.\" width=\"780\" author=\"Mariusz Marsza\u0142kowski\/Defence24\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        Pok\u0142ad lotniskowca Gerald R. Ford widziany z mostka.<br \/>\n       <br \/>Autor. Mariusz Marsza\u0142kowski\/Defence24<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Jak\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 dzi\u015b Polska oraz pa\u0144stwa nordyckie i ba\u0142tyckie?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Przekszta\u0142caj\u0105 obron\u0119 Europy. W wielu aspektach to one nap\u0119dzaj\u0105 zmiany szybciej i powa\u017cniej ni\u017c starsze mocarstwa Europy Zachodniej. To niepokoi niekt\u00f3re pa\u0144stwa, ale jest konieczne.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Prawdziwa transformacja nast\u0105pi\u0142aby, gdyby Niemcy w pe\u0142ni przyj\u0119\u0142y swoj\u0105 rol\u0119 jako logistycznego zaplecza Europy. To jest to, czego Europa ostatecznie potrzebuje od Niemiec: infrastruktury, mobilno\u015bci i strategicznej powagi.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Porozmawiajmy o Trumpie i jego drugiej kadencji. W czym to prezydentura r\u00f3\u017cni si\u0119 od pierwszej kadencji?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Pierwsza administracja Trumpa obj\u0119\u0142a w\u0142adz\u0119 w 2017 roku z mandatem, kt\u00f3ry jej zwolennicy interpretowali jako przywr\u00f3cenie \u201etradycyjnej\u201d Ameryki. Samo to przywr\u00f3cenie by\u0142o radykaln\u0105 transformacj\u0105 ortodoksji republika\u0144skiej i kwestionowa\u0142o fundamentalne za\u0142o\u017cenia ameryka\u0144skiego rz\u0105dzenia, kt\u00f3re panowa\u0142y od zako\u0144czenia zimnej wojny. Trump I by\u0142 nap\u0119dzany odrzuceniem tego, co jego architekci postrzegali jako fundamentalne przewarto\u015bciowanie priorytet\u00f3w Ameryki w erze Obamy, zar\u00f3wno w kraju, jak i za granic\u0105.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">W polityce zagranicznej Trump I kwestionowa\u0142 powojenny konsensus dotycz\u0105cy globalnego przyw\u00f3dztwa Stan\u00f3w Zjednoczonych. Doktryna \u201eAmerica First\u201d odrzuca\u0142a multilateralizm, co znalaz\u0142o odzwierciedlenie w wycofaniu si\u0119 z TPP, Porozumienia Paryskiego w sprawie klimatu i porozumienia nuklearnego z Iranem. Instytucje mi\u0119dzynarodowe postrzegano nie jako mno\u017cniki si\u0142y, lecz jako ograniczenia suwerenno\u015bci Stan\u00f3w Zjednoczonych wykorzystywane przez inne pa\u0144stwa.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Agenda Trumpa I opiera\u0142a si\u0119 na kilku za\u0142o\u017ceniach: \u017ce globalizacja faworyzuje elity i zagranicznych konkurent\u00f3w kosztem ameryka\u0144skich pracownik\u00f3w; \u017ce imigracja zmienia kultur\u0119 i rynek pracy bez odpowiedniego uwzgl\u0119dnienia obywateli; \u017ce poprawno\u015b\u0107 polityczna t\u0142umi uzasadnione skargi i interesy wi\u0119kszo\u015bci; oraz \u017ce sojusznicy Stan\u00f3w Zjednoczonych korzystaj\u0105 z ameryka\u0144skiego bezpiecze\u0144stwa, prowadz\u0105c jednocze\u015bnie niekorzystn\u0105 polityk\u0119 handlow\u0105.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Wdro\u017cenie napotka\u0142o powa\u017cne przeszkody, w tym op\u00f3r biurokracji, establishmentu republika\u0144skiego oraz utrat\u0119 wi\u0119kszo\u015bci w Izbie Reprezentant\u00f3w w 2018 roku. Wiele zmian opiera\u0142o si\u0119 na prezydenckich porozumieniach wykonawczych i by\u0142o \u0142atwo odwracalnych. Pandemia COVID-19 zak\u0142\u00f3ci\u0142a narracj\u0119 gospodarcz\u0105 administracji i doprowadzi\u0142a do awaryjnego rozszerzenia w\u0142adzy federalnej, co sta\u0142o w sprzeczno\u015bci z jej deregulacyjnym podej\u015bciem.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">A Trump 2.0?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Powr\u00f3t Donalda Trumpa do prezydentury w 2025 r. nie jest ani prostym przywr\u00f3ceniem Trumpa I, ani jedynie odwr\u00f3ceniem polityki ery Bidena. Trump II odzwierciedla lekcje wyniesione z pierwszej kadencji i przyjmuje bardziej sp\u00f3jne i strategiczne ramy dzia\u0142ania. W por\u00f3wnaniu z reaktywnym, opartym na osobowo\u015bci stylem Trumpa I, druga administracja wykazuje wi\u0119ksz\u0105 dyscyplin\u0119 organizacyjn\u0105, zachowuj\u0105c jednocze\u015bnie sw\u00f3j populistyczny charakter.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Trump II koncentruje si\u0119 na dw\u00f3ch powi\u0105zanych priorytetach: promowaniu interes\u00f3w Stan\u00f3w Zjednoczonych w \u015bwiecie wielobiegunowym oraz zapewnieniu bezpiecze\u0144stwa kraju wobec zagro\u017ce\u0144 w jego najbli\u017cszym otoczeniu. To ewolucja doktryny \u201eAmerica First\u201d, przesuwaj\u0105ca si\u0119 od wycofywania si\u0119 z zobowi\u0105za\u0144 ku ich redefiniowaniu w oparciu o jasne kalkulacje ameryka\u0144skiej korzy\u015bci oraz odbudowie krajowych zdolno\u015bci do strategicznej rywalizacji.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Zmiana ta jest widoczna w polityce taryfowej. W przeciwie\u0144stwie do dora\u017anych ce\u0142 Trumpa I, Trump II traktuje taryfy jako instrumenty polityki przemys\u0142owej i strategicznej rekonfiguracji. Celem nie jest tylko redukcja deficyt\u00f3w handlowych, lecz odbudowa produkcji w strategicznych sektorach zwi\u0105zanych z obron\u0105 i infrastruktur\u0105 krytyczn\u0105, kwestionuj\u0105c wieloletni\u0105, mi\u0119dzypartyjn\u0105 ortodoksj\u0119 wolnego handlu.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Bezpiecze\u0144stwo najbli\u017cszego otoczenia to kolejny obszar priorytetowy. Poza kontrol\u0105 granic, obejmuje ono obawy dotycz\u0105ce wrogich mocarstw, zw\u0142aszcza Chin, w Ameryce \u0141aci\u0144skiej i na Karaibach. Granica po\u0142udniowa jest postrzegana jako strategiczna s\u0142abo\u015b\u0107 wykorzystywana przez sieci przest\u0119pcze i zagranicznych przeciwnik\u00f3w, co uzasadnia bardziej zdecydowane dzia\u0142ania federalne, a nawet rozwa\u017cenie opcji wojskowych.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Rz\u0105dzenie w Trump II odzwierciedla lekcje z wcze\u015bniejszych konflikt\u00f3w z biurokracj\u0105. Wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 przyk\u0142ada si\u0119 do lojalnego personelu, wzmocniono kontrol\u0119 prezydenck\u0105 nad agencjami wykonawczymi i zmniejszono uleg\u0142o\u015b\u0107 wobec autonomii biurokratycznej. Krytycy postrzegaj\u0105 to jako autorytarne, podczas gdy zwolennicy twierdz\u0105, \u017ce przywraca demokratyczn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 wobec zakorzenionego aparatu administracyjnego.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">W sferze kulturowej Trump II \u0142\u0105czy ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 z ewolucj\u0105. Administracja nadal sprzeciwia si\u0119 progresywnym stanowiskom w sprawach p\u0142ci, rasy i to\u017csamo\u015bci, ale z bardziej systematycznym wsparciem instytucjonalnym. Finansowanie federalne jest wykorzystywane bardziej celowo, aby ogranicza\u0107 inicjatywy progresywne, a wsp\u00f3\u0142praca z konserwatywnymi rz\u0105dami stanowymi ma na celu budow\u0119 trwa\u0142ych alternatywnych instytucji.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">W polityce zagranicznej Trump II zarz\u0105dza napi\u0119ciem mi\u0119dzy zasadami \u201eAmerica First\u201d a rywalizacj\u0105 z Chinami i Rosj\u0105 w spos\u00f3b bardziej pragmatyczny. Cho\u0107 pozostaje sceptyczny wobec tradycyjnych sojuszy, dostrzega potrzeb\u0119 budowania koalicji przeciwko Chinom. Sojusze traktowane s\u0105 jako transakcyjne i warunkowe, ale uznawane za czasami niezb\u0119dne do realizacji interes\u00f3w Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Czy co\u015b w prezydenturze Trumpa zaskoczy\u0142o ci\u0119 do tej pory?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Pierwsze dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t dni drugiej kadencji Trumpa to okres odwracania szeregu polityk, kt\u00f3re by\u0142y g\u0142\u0119boko niepopularne w kraju, a co uczyni\u0142o go bardzo popularnym w\u015br\u00f3d jego wyborc\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Najbardziej zaskoczy\u0142o mnie tak agresywne stosowanie ce\u0142. Ironia polega na tym, \u017ce wiele lat temu pisa\u0142em prac\u0119 licencjack\u0105 o taryfie McKinleya z 1890 r., ustawie kongresowej, kt\u00f3ra podnios\u0142a \u015brednie c\u0142a importowe do niemal 50 procent, aby chroni\u0107 ameryka\u0144ski przemys\u0142 i pracownik\u00f3w przed zagraniczn\u0105 konkurencj\u0105. M\u00f3j profesor powiedzia\u0142 wtedy, \u017ce to dobra praca, ale troch\u0119 nieistotna, bo nikt nigdy nie zrobi tego ponownie.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">C\u0142a mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 celowi Trumpa, jakim jest odbudowa ameryka\u0144skiego przemys\u0142u. Rozumiem t\u0119 nostalgi\u0119. Dorasta\u0142em w p\u00f3\u0142nocno-wschodnim Ohio, gdzie mieli\u015bmy huty stali i to wszystko ju\u017c znikn\u0119\u0142o. Ale taryfy podwa\u017caj\u0105 budowanie koalicji, co ka\u017cdy dow\u00f3dca wojskowy uwa\u017ca za priorytet. Nie mo\u017cna budowa\u0107 koalicji wojskowej, jednocze\u015bnie ekonomicznie karz\u0105c swoich partner\u00f3w. Co wi\u0119cej, Trump mo\u017ce oczekiwa\u0107 problem\u00f3w w przysz\u0142ym roku, kiedy S\u0105d Najwy\u017cszy ma spodziewanie  orzec przeciw jego taryfom.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">W kontek\u015bcie obecnej sceny politycznej w oczy rzuca si\u0119 brak kongresowych debat nad bezpiecze\u0144stwem narodowym. Czy zgodzisz si\u0119 ze mn\u0105?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">To powa\u017cna s\u0142abo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnego ameryka\u0144skiego systemu politycznego. Decyzje o du\u017cym znaczeniu, takie jak uznanie karteli narkotykowych za organizacje terrorystyczne, s\u0105 podejmowane bez przes\u0142ucha\u0144 w Kongresie czy publicznej debaty. To pozostawia wojsko w niepewno\u015bci co do politycznych zamiar\u00f3w i odpowiedzialno\u015bci. Gdy oficerowie s\u0105 karani, cz\u0119sto nie jest jasne, czego tak naprawd\u0119 od nich oczekiwano.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Za\u0142amanie debaty publicznej nie zacz\u0119\u0142o si\u0119 jednak za Trumpa. To d\u0142ugoletni problem, pogorszony przez katastrofalne decyzje w Iraku i Afganistanie, kt\u00f3re sprawi\u0142y, \u017ce przyw\u00f3dcy obawiali si\u0119 kontroli i krytyki.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Uwa\u017cam, \u017ce to ogromna s\u0142abo\u015b\u0107 Stan\u00f3w Zjednoczonych, szczeg\u00f3lnie w okresie g\u0142\u0119bokich zmian. Powinni\u015bmy omawia\u0107 to otwarcie z opini\u0105 publiczn\u0105, tak aby czytelnicy, tacy jak twoi, mogli oceni\u0107 sytuacj\u0119 bezpo\u015brednio, zamiast pr\u00f3bowa\u0107 rozszyfrowywa\u0107 niejasne, napisane po\u015bpiesznie wytyczne Pentagonu dotycz\u0105ce kierunku strategii.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Styl przyw\u00f3dztwa Trumpa jest cz\u0119sto opisywany jako chaotyczny. Czy to sprawiedliwa ocena?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Trump rz\u0105dzi bardziej jak Franklin Roosevelt ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 nowoczesnych prezydent\u00f3w, lekcewa\u017c\u0105c biurokracj\u0119 i opieraj\u0105c si\u0119 na nieformalnych sieciach. To mo\u017ce by\u0107 skuteczne. Przyk\u0142ad odbudowy relacji z Filipinami jest tego dowodem. Kluczow\u0105 osob\u0105 w tym procesie by\u0142 cz\u0142owiek zarz\u0105dzaj\u0105cy Trump Towers w Manili. Tak dzia\u0142a Trump, ale r\u00f3wnocze\u015bnie powoduje to nieprzewidywalno\u015b\u0107.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Nieprzewidywalno\u015b\u0107 mo\u017ce wzmacnia\u0107 odstraszanie. Xi Jinping i W\u0142adimir Putin nie mog\u0105 \u0142atwo przewidzie\u0107 dzia\u0142a\u0144 Trumpa, ale os\u0142abia to przejrzysto\u015b\u0107 i budowanie konsensusu w kraju i za granic\u0105.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">G\u0142\u0119bszy problem polega na tym, \u017ce system bezpiecze\u0144stwa narodowego Stan\u00f3w Zjednoczonych jest zepsuty od dziesi\u0119cioleci. Silni doradcy ds. bezpiecze\u0144stwa narodowego s\u0105 rzadko\u015bci\u0105, a prezydentura coraz bardziej od\u0142\u0105cza si\u0119 od Kongresu i opinii publicznej. Trump nie jest wyj\u0105tkiem. Powiesz mi, kto kierowa\u0142 administracj\u0105 Bidena? Ja nie mam poj\u0119cia.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Bardzo wa\u017cne jest odbudowanie kultury strategicznej adekwatnej do globalnych wyzwa\u0144, przed kt\u00f3rymi stoimy. Nie chodzi mi o Donalda Trumpa. Chodzi mi o to, jakie strategie powinni\u015bmy prowadzi\u0107? Co stworzymy na Zachodzie? Jak\u0105 struktur\u0119 obronn\u0105 Europy? Kto jest \u201ew grze\u201d, kto \u201epoza\u201d? W\u0119gry i S\u0142owacja to n\u00f3\u017c w plecach wobec tego, co musimy zrobi\u0107. Ale jak sobie z nimi poradzi\u0107? Jak poradzi\u0107 sobie z Rosj\u0105 po Putinie? Bo Putin nie przetrwa wiecznie.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Jak\u0105 Rosj\u0119 mo\u017cemy mie\u0107? Czy Rosja mo\u017ce si\u0119 zmieni\u0107? Jak by\u015bmy mogli j\u0105 zmieni\u0107? Co realistycznie mo\u017cemy z nimi zrobi\u0107? Bo nadal mamy ogromny problem Arktyki. I tu ludzie zapominaj\u0105 o Donaldzie Trumpie. Ma obsesj\u0119 na punkcie Arktyki. Jest pierwszym prezydentem, kt\u00f3ry poruszy\u0142 t\u0119 kwesti\u0119. Z jednej strony jego polityka wobec <a href=\"https:\/\/defence24.pl\/geopolityka\/trump-o-grenlandii-nato-potrzebuje-nas-duzo-bardziej-niz-my-nato\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Grenlandii<\/a> jest nieco absurdalna. Ale pod tym kryje si\u0119 pe\u0142ne uznanie, \u017ce g\u0142\u00f3wne zagro\u017cenie dla Stan\u00f3w Zjednoczonych pochodzi bezpo\u015brednio z Arktyki.<\/p>\n<p>  <img  alt=\"\" width=\"580\" author=\"U.S. Navy, Mass Communication Specialist 2nd Class Trey Hutcheson\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        Autor. U.S. Navy, Mass Communication Specialist 2nd Class Trey Hutcheson<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Czy Stany Zjednoczone wci\u0105\u017c s\u0105 \u201e\u015bwiatowym policjantem\u201d?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Nie mog\u0105 by\u0107 i nigdy naprawd\u0119 nie by\u0142y. Fantazja, \u017ce Stany Zjednoczone mog\u0105 nadzorowa\u0107 \u015bwiat, definiowa\u0142a lata Busha, Obamy i Bidena. Ale Stany Zjednoczone nie mog\u0105 by\u0107 \u015bwiatowym policjantem. W Waszyngtonie wci\u0105\u017c jest wielu strateg\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 pe\u0142ni\u0107 t\u0119 rol\u0119, ale \u017cyj\u0105 w \u015bwiecie z\u0142udze\u0144.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Powinni\u015bmy skupia\u0107 si\u0119 na naszych bezpo\u015brednich interesach. Od d\u0142ugiego czasu odchodzili\u015bmy od nich, o czym pisz\u0119 od 20 lat. Ironia polega na tym, \u017ce Departament Obrony cz\u0119sto zaniedbywa\u0142 faktyczn\u0105 obron\u0119 samych Stan\u00f3w Zjednoczonych. Trump, niezale\u017cnie od swoich wad, rozumie ten problem.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Era porz\u0105dku opartego na zasadach i globalizacji si\u0119 sko\u0144czy\u0142a. Chiny stanowi\u0105 centralne wyzwanie systemowe, wspierane przez lu\u017an\u0105 koalicj\u0119 pa\u0144stw autorytarnych. Potrzebujemy nowych koncepcji i nowego my\u015blenia strategicznego.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Czy sojusze takie jak NATO wci\u0105\u017c s\u0105 adekwatne do wsp\u00f3\u0142czesnych potrzeb?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Tradycyjny model sojuszu jest przestarza\u0142y. Teraz licz\u0105 si\u0119 elastyczne partnerstwa.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Je\u017celi Polska zdecyduje si\u0119 dzia\u0142a\u0107 samodzielnie, by broni\u0107 swojej przestrzeni powietrznej, operuj\u0105c nad Ukrain\u0105, nie jest to kwestia Artyku\u0142u 5, ale mo\u017ce by\u0107 konieczne dla bezpiecze\u0144stwa Polski. Te realia nie mieszcz\u0105 si\u0119 ju\u017c w ramach sojuszy z czas\u00f3w zimnej wojny.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Kluczowymi graczami dzisiaj s\u0105 pa\u0144stwa \u015brednie: Indie, Australia, Japonia, a nie abstrakcyjne \u201ewielkie mocarstwa\u201d, kt\u00f3re istnia\u0142y w XIX wieku. Wojsko Stan\u00f3w Zjednoczonych rozumie to znacznie lepiej ni\u017c wielu decydent\u00f3w w Waszyngtonie, w tym w Pentagonie. To jedna z moich krytyk wobec polityki Trumpa w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Ona nie pomaga nam w relacjach z tymi pa\u0144stwami.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Ostatnio Bia\u0142y Dom opublikowa\u0142 now\u0105 Strategi\u0119 Bezpiecze\u0144stwa Narodowego, kt\u00f3ra wywo\u0142a\u0142a wiele kontrowersji. Jak oceniasz ten dokument? Pytam te\u017c w kontek\u015bcie NDAA (National Defense Authorization Act), a wi\u0119c ustawy o obronie narodowej, kt\u00f3r\u0105 co roku uchwala Kongres.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Debata nad now\u0105 Strategi\u0105 Bezpiecze\u0144stwa Narodowego prezydenta Trumpa by\u0142a zdominowana przez reakcj\u0119 na jej j\u0119zyk i symbolik\u0119, a nie przez analiz\u0119 tego, co Stany Zjednoczone faktycznie robi\u0105 w wojnie na Ukrainie. Ta nier\u00f3wnowaga odzwierciedla g\u0142\u0119bszy problem we wsp\u00f3\u0142czesnej analizie polityki zagranicznej: tendencj\u0119 do oceniania administracji przez pryzmat retoryki, a nie dzia\u0142a\u0144, przez tweety prezydenta, a nie uchwa\u0142y kongresowe, i przez gesty symboliczne, a nie przez trwa\u0142e zaanga\u017cowanie dyplomatyczne.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Krytycy dostrzegaj\u0105 w Strategii Bezpiecze\u0144stwa Narodowego elementy, kt\u00f3re pozornie umniejszaj\u0105 rol\u0119 Europy, podkre\u015blaj\u0105 transakcyjne negocjacje i stawiaj\u0105 migracj\u0119 oraz bezpiecze\u0144stwo granic w centrum ameryka\u0144skiej wielkiej strategii. Jednak gdy strategi\u0119 czyta si\u0119 obok Ustawy o Autoryzacji Obrony Narodowej na 2026 rok (NDAA) oraz toru dyplomatycznego prowadzonego przez sekretarza stanu Marco Rubio, wy\u0142ania si\u0119 inny obraz: taki, w kt\u00f3rym Waszyngton nadal finansuje odstraszanie w Europie, wspiera wysi\u0142ki wojenne Ukrainy i prowadzi jedyny powa\u017cny kana\u0142 negocjacji na wysokim szczeblu, zdolny sprawdzi\u0107, czy mo\u017cliwe jest polityczne porozumienie.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\"><a href=\"https:\/\/www.whitehouse.gov\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/2025-National-Security-Strategy.pdf\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">W Strategii Bezpiecze\u0144stwa Narodowego na 2025 r.<\/a> jest wiele element\u00f3w, kt\u00f3re naturalnie alarmuj\u0105 tradycyjnych atlantyst\u00f3w: retoryczne przesuni\u0119cie uwagi ku p\u00f3\u0142kuli zachodniej, surowe przedstawienie migracji jako zagro\u017cenia bezpiecze\u0144stwa oraz sugestia, \u017ce Europejczycy musz\u0105 ponosi\u0107 wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ci\u0119\u017caru obrony konwencjonalnej. Wszystko to jest ubrane w j\u0119zyk narodowego odrodzenia i suwerenno\u015bci ameryka\u0144skiej, zamiast w solidarno\u015b\u0107 sojusznicz\u0105 i dzielenie si\u0119 ci\u0119\u017carem. Dokument w niekt\u00f3rych miejscach czyta si\u0119 jak manifest dla twierdzy Ameryka, a nie jako plan trwa\u0142ego zaanga\u017cowania globalnego.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Jednak w kluczowej kwestii bezpiecze\u0144stwa Europy i powstrzymywania rosyjskiej agresji dokument nadal kotwiczy polityk\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych w utrzymaniu NATO jako podstawowego instrumentu bezpiecze\u0144stwa oraz zachowaniu wystarczaj\u0105cej przewagi militarnej, by odstrasza\u0107 zar\u00f3wno Rosj\u0119, jak i Chiny w wielu regionach. Strategia jednoznacznie potwierdza zobowi\u0105zania wynikaj\u0105ce z Artyku\u0142u 5 i uznaje, \u017ce interesy bezpiecze\u0144stwa Stan\u00f3w Zjednoczonych wykraczaj\u0105 poza najbli\u017csze s\u0105siedztwo. Zmieni\u0142y si\u0119 nie fundamentalne zobowi\u0105zania wobec bezpiecze\u0144stwa Europy, lecz raczej warunki, na jakich te zobowi\u0105zania s\u0105 uzasadniane, oraz oczekiwania wobec europejskich sojusznik\u00f3w, aby w wi\u0119kszym stopniu przyczyniali si\u0119 do w\u0142asnej obrony.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Uderzaj\u0105ce jest to, jak rz\u0105dy europejskie i Kongres Stan\u00f3w Zjednoczonych potraktowa\u0142y NSS nie jako deklaracj\u0119 wycofania, lecz jako ostrze\u017cenie. Ich reakcj\u0105 by\u0142o utrwalenie bardziej konwencjonalnej postawy odstraszania w prawie i finansowaniu, przy u\u017cyciu NDAA i r\u00f3wnoleg\u0142ych inicjatyw obronnych w Europie, aby niezale\u017cnie od retoryki Bia\u0142ego Domu praktyczne ramy dla Ukrainy i bezpiecze\u0144stwa Europy pozosta\u0142y oparte na trwa\u0142ym wsparciu wojskowym i obecno\u015bci na wschodnim froncie.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Innymi s\u0142owy, NSS sta\u0142a si\u0119 jednym z element\u00f3w wi\u0119kszych negocjacji na Zachodzie dotycz\u0105cych dzielenia si\u0119 ci\u0119\u017carem i zarz\u0105dzania ryzykiem, a nie jednostronn\u0105 deklaracj\u0105 wycofania. Bud\u017cety obronne w Europie rosn\u0105 szybciej ni\u017c kiedykolwiek od dziesi\u0119cioleci. Polska staje si\u0119 pot\u0119g\u0105 wojskow\u0105 na wschodniej flance NATO. Pa\u0144stwa ba\u0142tyckie i Rumunia inwestuj\u0105 znacznie w obron\u0119 powietrzn\u0105 i infrastruktur\u0119 logistyczn\u0105. To nie jest zachowanie sojusznik\u00f3w, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce Ameryka ich opuszcza; to zachowanie sojusznik\u00f3w, kt\u00f3rzy otrzymali wyra\u017any sygna\u0142, \u017ce problem \u201epasa\u017cera na gap\u0119\u201d musi si\u0119 sko\u0144czy\u0107.<\/p>\n<p>  <img  alt=\"US Army w Chile\" width=\"780\" author=\"U.S. Army, Sgt. Jean Sanon, Army.mil\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        \u017bo\u0142nierze U.S. Army z 3rd Brigade Combat Team, 10th Mountain Division, uczestnicz\u0105 w \u0107wiczeniach pk. Southern Vanguard 25 w Chile.<br \/>\n       <br \/>Autor. U.S. Army, Sgt. Jean Sanon, Army.mil<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">A NDAA? Wyja\u015bnijmy, \u017ce dokument ten okre\u015bla bud\u017cet Departamentu Obrony, ustala polityk\u0119 obronn\u0105. Innymi s\u0142owy, NDAA jest kluczowym dokumentem decyduj\u0105cym o tym, jak Stany Zjednoczone planuj\u0105, finansuj\u0105 i prowadz\u0105 swoje dzia\u0142ania wojskowe w danym roku.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\"><a href=\"https:\/\/www.congress.gov\/bill\/119th-congress\/senate-bill\/1071\/text\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Ustawa o Autoryzacji Obrony Narodowej na rok fiskalny 2026 jest by\u0107 mo\u017ce najbardziej niedocenianym elementem tej historii<\/a>. Nie wygl\u0105da jak dokument kraju przygotowuj\u0105cego si\u0119 do porzucenia Ukrainy czy rozmontowania europejskiego odstraszania. Zamiast tego ustanawia wieloletnie wsparcie dla Kijowa, wzmacnia ustawowe ograniczenia dotycz\u0105ce redukcji si\u0142 Stan\u00f3w Zjednoczonych w Europie i inwestuje w zdolno\u015bci wojskowe, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce Rosja pozostaje d\u0142ugoterminowym zagro\u017ceniem wymagaj\u0105cym trwa\u0142ej uwagi i zasob\u00f3w ameryka\u0144skich.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Je\u015bli chodzi konkretnie o Ukrain\u0119, NDAA przed\u0142u\u017ca i finansuje Inicjatyw\u0119 Wsparcia Bezpiecze\u0144stwa Ukrainy oraz powi\u0105zane konta, zapewniaj\u0105c setki milion\u00f3w dolar\u00f3w w ci\u0105gu najbli\u017cszych dw\u00f3ch lat nie tylko na uzupe\u0142nienie ameryka\u0144skich zapas\u00f3w, ale tak\u017ce na uruchomienie nowej zdolno\u015bci produkcyjnej na korzy\u015b\u0107 Ukrainy. To nie jest pomoc awaryjna, kt\u00f3ra wygasa wraz ze zmian\u0105 politycznych wiatr\u00f3w; to instytucjonalne wsparcie wpisane w cykl bud\u017cetu obronnego. Ustawa zawiera tak\u017ce przepisy dotycz\u0105ce szkolenia si\u0142 ukrai\u0144skich, integracji ukrai\u0144skich zdolno\u015bci z systemami NATO oraz rozwoju krajowej bazy przemys\u0142owej obrony Ukrainy.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Kongres wykorzysta\u0142 ustaw\u0119 tak\u017ce do utrzymania lub wzmocnienia minimalnych poziom\u00f3w wojsk i inicjatyw wsp\u00f3\u0142pracy bezpiecze\u0144stwa na wschodniej flance NATO. Europejska Inicjatywa Odstraszania, kt\u00f3ra finansuje rozmieszczenie sprz\u0119tu i rotacj\u0119 si\u0142 Stan\u00f3w Zjednoczonych w Polsce, pa\u0144stwach ba\u0142tyckich i Rumunii, otrzymuje solidne finansowanie. Istniej\u0105 ustawowe zakazy redukcji obecno\u015bci wojskowej Stan\u00f3w Zjednoczonych w Europie poni\u017cej okre\u015blonych poziom\u00f3w bez zgody Kongresu. To dzia\u0142ania legislatywy, kt\u00f3ra, niezale\u017cnie od podzia\u0142\u00f3w partyjnych w innych kwestiach, pozostaje zobowi\u0105zana do bezpiecze\u0144stwa Europy jako priorytetu ponadpartyjnego.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Na t\u0119 struktur\u0119 si\u0142y militarnej nak\u0142ada si\u0119 \u015bcie\u017cka dyplomatyczna prowadzona przez sekretarza stanu Marco Rubio w kontaktach z przedstawicielami Ukrainy i Rosji. Rubio wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 tak\u017ce z europejskimi sojusznikami, dbaj\u0105c, by ka\u017cda ameryka\u0144ska inicjatywa dyplomatyczna nie pozostawia\u0142a stolic europejskich poczucia pomini\u0119cia czy wykluczenia. Obejmowa\u0142o to konsultacje z Polsk\u0105, pa\u0144stwami ba\u0142tyckimi, Niemcami, Francj\u0105 i Wielk\u0105 Brytani\u0105, a wi\u0119c pa\u0144stwami maj\u0105cymi r\u00f3\u017cne interesy co do przysz\u0142o\u015bci Ukrainy i odmienne postrzeganie zagro\u017ce\u0144 ze strony Rosji. Efektem jest proces dyplomatyczny, kt\u00f3ry, cho\u0107 prowadzony przez Stany Zjednoczone, utrzymuje europejskie wsparcie i unika wra\u017cenia wielkomocarstwowej decyzji ponad g\u0142owami Europejczyk\u00f3w w sprawie Ukrainy.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Czy Europa wci\u0105\u017c ma znaczenie dla Stan\u00f3w Zjednoczonych?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Europa ma w\u0142asny problem z podzia\u0142ami wewn\u0119trznymi. Ale, co wa\u017cniejsze, uwa\u017cam, \u017ce dla wi\u0119kszo\u015bci Amerykan\u00f3w Europa po prostu nie ma ju\u017c takiego znaczenia, jak kiedy\u015b. To w du\u017cej mierze kwestia pokoleniowa. Ameryka\u0144ska uwaga przenios\u0142a si\u0119 w inne rejony \u2014 Ameryka \u0141aci\u0144ska, Afryka, Pacyfik \u2014 bez jasnego konsensusu co do tego, co w\u0142a\u015bciwie pr\u00f3bujemy osi\u0105gn\u0105\u0107. W efekcie nie ma sp\u00f3jnej wizji globalnej.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Mo\u017cna napisa\u0107 prac\u0119 o globalnej strategii Stan\u00f3w Zjednoczonych, ale lepiej porozmawia\u0107 z Elonem Muskiem i sektorem technologicznym. Oni maj\u0105 globaln\u0105 strategi\u0119. Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych zmian w Stanach Zjednoczonych jest to, \u017ce powa\u017cne my\u015blenie strategiczne nie odbywa si\u0119 ju\u017c w rz\u0105dzie. Dzieje si\u0119 ono w sektorze prywatnym, co stanowi powa\u017cne wyzwanie.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Jak oceniasz podzia\u0142y wewn\u0119trzne Europy i jej zdolno\u015b\u0107 do samoobrony?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Europejczycy nie zadbali wystarczaj\u0105co o siebie. Mo\u017cna mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce szok wojny na Ukrainie doprowadzi do wykszta\u0142cenia prawdziwej kultury strategicznej, przynajmniej w\u015br\u00f3d kluczowych pa\u0144stw europejskich, skupionej na infrastrukturze i wiarygodnej obronie. Podstawowa kwestia jest prosta: nie mo\u017cna mie\u0107 zdrowej gospodarki bez zdolno\u015bci do jej obrony.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Nowoczesna Europa by\u0142a budowana w oparciu o wizj\u0119 Unii Europejskiej dotycz\u0105c\u0105 globalizacji i os\u0142abiania pa\u0144stw narodowych, przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce obrona jest zb\u0119dna, bo handel pozostanie g\u0142\u00f3wnym narz\u0119dziem dzia\u0142ania i wp\u0142ywu. To przekonanie utrzymywa\u0142o si\u0119 pomimo europejskiej historii XX w., w tym najbardziej katastrofalnych wojen w historii ludzko\u015bci.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Dzi\u015b, nawet w debatach wewn\u0105trz Unii Europejskiej wida\u0107 rosn\u0105ce poczucie realizmu. Kluczowe pytanie brzmi, jak zbudowa\u0107 dynamiczn\u0105 europejsk\u0105 gospodark\u0119 i system polityczny, kt\u00f3ry traktuje obron\u0119 jako normalne oczekiwanie, niezale\u017cnie od Stan\u00f3w Zjednoczonych i bez ulegania dzia\u0142aniom ludzi typu Putin.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Marco Rubio niedawno powiedzia\u0142, \u017ce wojna na Ukrainie \u201enie jest wojn\u0105 Ameryki\u201d. Co nam to m\u00f3wi o priorytetach Stan\u00f3w Zjednoczonych?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Z w\u0105skiej perspektywy nie jest to wojna Ameryki. To wojna europejska. Ale nie jest to tylko wojna europejska, poniewa\u017c Rosja stanowi r\u00f3wnie\u017c bezpo\u015brednie zagro\u017cenie bezpiecze\u0144stwa dla Stan\u00f3w Zjednoczonych. Wypowiedzi takie jak Rubio s\u0105 skierowane do ameryka\u0144skiej opinii publicznej, zm\u0119czonej nieko\u0144cz\u0105cymi si\u0119 wojnami.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Problem polega na tym, \u017ce to nie jest naprawd\u0119 kwestia wyboru. Trump sam to odkry\u0142 \u2013 im wi\u0119cej rozumia\u0142 z wojny na Ukrainie, tym bardziej zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, jak g\u0142\u0119boko wp\u0142ywa ona na interesy Stan\u00f3w Zjednoczonych, niezale\u017cnie od tego, czy mu si\u0119 to podoba\u0142o, czy nie. To niech\u0119tne zaanga\u017cowanie, a nie entuzjastyczne.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Mimo to, najwi\u0119kszym d\u0142ugoterminowym zagro\u017ceniem dla Stan\u00f3w Zjednoczonych nie jest Putin, lecz Chiny, a w szczeg\u00f3lno\u015bci strategia Chin polegaj\u0105ca na w\u0142\u0105czaniu kraj\u00f3w takich jak Brazylia, Australia czy Rosja jako dostawc\u00f3w surowc\u00f3w naturalnych do nowej globalnej struktury si\u0142.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">To wyzwanie jest znacznie powa\u017cniejsze ni\u017c powolne niszczenie Rosji pod rz\u0105dami Putina. Zniszczenia, jakie Putin wyrz\u0105dzi\u0142 rosyjskiej klasie naukowej i technicznej, s\u0105 zdumiewaj\u0105ce. Jego kraj si\u0119 kurczy. Retoryka Rubio nie pomaga, ale Waszyngton ostatecznie nie ma wyboru i musi si\u0119 anga\u017cowa\u0107.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Z naszej europejskiej perspektywy najbardziej niepokoj\u0105cym elementem polityki Trumpa jest oczywi\u015bcie podej\u015bcie do Rosji. Jak oceniasz ten element? Jak postrzegasz nasze europejskie argumenty i obawy?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">C\u00f3\u017c, uwa\u017cam, \u017ce pierwsze pytanie tak naprawd\u0119 brzmi \u2013 czy mogliby\u015bcie mi powiedzie\u0107, jaka jest europejska strategia wobec Rosji? Jestem zaskoczony tym, \u017ce od czasu upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego nie istnieje w Europie \u017cadna sp\u00f3jna wizja Rosji. A gdy pa\u0144stwa takie jak Polska \u201ewesz\u0142y do Europy\u201d, sta\u0142y si\u0119 problemem dla europejskiego spojrzenia na Rosj\u0119. Europa traktowa\u0142a Rosj\u0119 jako partnera transakcyjnego, w ramach budowy nowej Europy i tak dalej.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Tymczasem fundamentalne pytania pozostaj\u0105 bez odpowiedzi. Jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 relacja Europy z Rosj\u0105 po Putinie? Co z Arktyk\u0105, energi\u0105 i handlem? Te kwestie s\u0105 jedynie zawieszone przez wojn\u0119, nie rozwi\u0105zane, a b\u0119d\u0105 kszta\u0142towa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 Europy. Nie mo\u017cna ignorowa\u0107 Rosji pod wzgl\u0119dem gospodarczym na zawsze.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Dla Stan\u00f3w Zjednoczonych problem jest naprawd\u0119 egzystencjalny. Nasza elita strategiczna \u2013 wielu z nich szkolonych w tym, co \u017cartobliwie nazywam \u201eSzko\u0142\u0105 Nieistotno\u015bci Johna F. Kennedy\u2019ego\u201d \u2013 wci\u0105\u017c przywi\u0105zuje si\u0119 do fantazji o globalnej roli Ameryki. To absurdalne.<\/p>\n<p>  <img  alt=\"Sekretarz obrony USA Pete Hegseth, wicepremier, szef MON W\u0142adys\u0142aw Kosiniak-Kamysz\" width=\"780\" author=\"Jakub Borowski, Defence24.pl\" class=\"img image-with-caption__image\"\/><br \/>\n        Sekretarz obrony USA Pete Hegseth i wicepremier, szef MON W\u0142adys\u0142aw Kosiniak-Kamysz.<br \/>\n       <br \/>Autor. Jakub Borowski, Defence24.pl<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Globalna wojna na Ukrainie zaburzy\u0142a dotychczasowy porz\u0105dek, ale nie pomog\u0142a nam znale\u017a\u0107 kierunku, w kt\u00f3rym powinni\u015bmy i\u015b\u0107. Dlatego uwa\u017cam, \u017ce warto, aby ludzie tacy jak my zadawali pytania \u2013 dok\u0105d zmierzamy i z jak\u0105 Rosj\u0105 b\u0119dziemy mieli do czynienia?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Oczywi\u015bcie, kto\u015b taki jak Putin, kt\u00f3ry prawdopodobnie zdob\u0119dzie cz\u0119\u015b\u0107 terytorium na Ukrainie, co w rzeczywisto\u015bci jest dla niego ogromn\u0105 pora\u017ck\u0105, przedstawi to jako wielkie zwyci\u0119stwo. Ale jak mamy sobie z tym poradzi\u0107? Jaka b\u0119dzie przysz\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy? Co zrobi\u0105 pa\u0144stwa granicz\u0105ce z Rosj\u0105? Czy Niemcy popr\u0105 dzia\u0142ania, kt\u00f3re zamierzacie podj\u0105\u0107? Czy te\u017c powr\u00f3c\u0105 do historycznej relacji z XIX w., w kt\u00f3rej Niemcy wsp\u00f3\u0142pracowali bardzo blisko z Rosj\u0105?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Trump pr\u00f3buje teraz znale\u017a\u0107 r\u00f3\u017cne formu\u0142y negocjacji z Putinem. I jak zauwa\u017cy\u0142e\u015b, Putin nie skorzysta\u0142 z \u017cadnej z nich. Ale nie ma mo\u017cliwo\u015bci, \u017ceby Trump chcia\u0142 da\u0107 Putinowi dobre warunki.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Kluczow\u0105 zmienn\u0105 s\u0105 Chiny. Pekin coraz bardziej niepokoi si\u0119 wp\u0142ywem wojny na swoje interesy. Gdy Polska zamkn\u0119\u0142a granic\u0119 z Bia\u0142orusi\u0105, Chiny zda\u0142y sobie spraw\u0119, \u017ce ich wielomiliardowe inwestycje w tym kraju s\u0105 praktycznie zablokowane. Drugorz\u0119dne sankcje teraz zagra\u017caj\u0105 chi\u0144skim transakcjom w dolarze.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Moim zdaniem presja chi\u0144ska b\u0119dzie ostatecznie bardziej decyduj\u0105ca dla Putina ni\u017c dyplomacja Zachodu. I to jest niebezpieczne, poniewa\u017c zdesperowani przyw\u00f3dcy zachowuj\u0105 si\u0119 nieprzewidywalnie.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Jak Polska powinna interpretowa\u0107 retoryk\u0119 Trumpa i zobowi\u0105zania Stan\u00f3w Zjednoczonych w ramach NATO, w tym Artyku\u0142 5?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Retoryka Trumpa cz\u0119sto r\u00f3\u017cni si\u0119 od rzeczywisto\u015bci, cho\u0107 oczywi\u015bcie retoryka sama w sobie te\u017c ma znaczenie. Poza tym wci\u0105\u017c mamy pras\u0119, kt\u00f3ra podkr\u0119ca ka\u017cde wypowiedzi, kt\u00f3re jej si\u0119 nie podobaj\u0105, szczeg\u00f3lnie Trumpa. Ale sp\u00f3jrzmy na dzia\u0142ania. Pierwsza wizyta sekretarza obrony Stan\u00f3w Zjednoczonych by\u0142a do Polski. Zobowi\u0105zania wobec Polski zosta\u0142y utrzymane. Trump lubi Polsk\u0119. Szanuje kraje, kt\u00f3re traktuj\u0105 obron\u0119 powa\u017cnie. Utrzymali\u015bmy zobowi\u0105zania wobec Polski i b\u0119dziemy je utrzymywa\u0107.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Ignoruj szum. Skup si\u0119 na mo\u017cliwo\u015bciach. Stany Zjednoczone wci\u0105\u017c maj\u0105 globalny zasi\u0119g militarny. Mamy F-35, kt\u00f3ry zapewnia wielk\u0105 si\u0142\u0119 ognia. Pot\u0119ga powietrzna w Europie jest g\u0142\u0119boko zintegrowana, prawie automatyczna w zakresie procedur i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gdyby Rosja powa\u017cnie zagrozi\u0142a Polsce lub pa\u0144stwom ba\u0142tyckim, drabina eskalacji jest bardzo kr\u00f3tka. Kolejnym krokiem by\u0142aby obecno\u015b\u0107 militarna nad Ukrain\u0105. Nie jeste\u015bmy papierowym tygrysem. Nie mamy ju\u017c si\u0142 powietrznych, jakie mieli\u015bmy kiedy\u015b, ale wci\u0105\u017c dysponujemy wielkimi mo\u017cliwo\u015bciami. Zaledwie 52 F-35 zmia\u017cd\u017cy\u0142y Iran. Druga Flota, odpowiedzialna za dzia\u0142ania na P\u00f3\u0142nocnym Atlantyku, zosta\u0142a odbudowana za Trumpa. Ta formacja zosta\u0142a ukierunkowana na zaopatrzenie Europy. <a href=\"https:\/\/defence24.pl\/polityka-obronna\/zolnierze-z-ok-20-panstw-w-polsce-ponad-8-tys-amerykanow\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Jeste\u015bmy w Polsce<\/a>. Rosja to rozumie, nawet je\u015bli Putin, jako zdesperowany cz\u0142owiek, mo\u017ce \u017ale to oceni\u0107.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Ale, powt\u00f3rz\u0119, problem tkwi w retoryce, kt\u00f3ra tworzy wra\u017cenie luki. A to zawsze jest problem. Fa\u0142szywa retoryka jest r\u00f3wnie niebezpieczna.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Za administracji Bidena mieli\u015bmy sta\u0142\u0105 fa\u0142szyw\u0105 retoryk\u0119 o tym, jak silni jeste\u015bmy. Ale w ostatnim roku kadencji Bidena osi\u0105gali\u015bmy zaledwie 70% cel\u00f3w rekrutacyjnych. Za Trumpa wype\u0142niali\u015bmy zobowi\u0105zania w nadmiarze. Dlatego Hegseth zosta\u0142 w ko\u0144cu mianowany.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Je\u015bli spojrzysz ca\u0142o\u015bciowo, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce niekt\u00f3re elementy retoryki by\u0142y bardzo niefortunne. Niekt\u00f3re wypowiedzi by\u0142y bezpo\u015brednie i ignorowane, jak to, co powiedzia\u0142 Hegseth w Polsce. Nie wiem, jak mo\u017cna by\u0107 bardziej bezpo\u015brednim ni\u017c on.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Gdyby\u015b dzi\u015b doradza\u0142 rz\u0105dowi Polski, jak\u0105 polityk\u0119 by\u015b zaleci\u0142?<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Sedno dzia\u0142a\u0144 Polski, kt\u00f3re ju\u017c podejmuje, jest w\u0142a\u015bciwe: wzmacnianie w\u0142asnej obrony, pe\u0142nienie roli kluczowego w\u0119z\u0142a logistycznego dla Ukrainy, pog\u0142\u0119bianie wsp\u00f3\u0142pracy z pa\u0144stwami ba\u0142tyckimi i Finlandi\u0105 oraz zabezpieczanie granic. Ta kombinacja stanowi fundament wszystkiego.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Na tej podstawie komunikat do Waszyngtonu powinien by\u0107 prosty \u2013 wzi\u0119li\u015bmy powa\u017cnie wasze apele o wi\u0119ksz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107; teraz oczekujemy wzajemnego wsparcia. Nie trzeba tego komplikowa\u0107.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Je\u015bli chodzi o Rosj\u0119, nie trzeba niczego t\u0142umaczy\u0107. Granice m\u00f3wi\u0105 g\u0142o\u015bniej ni\u017c o\u015bwiadczenia. Zamkni\u0119cie granicy z Bia\u0142orusi\u0105 by\u0142o pot\u0119\u017cnym sygna\u0142em. Pokaza\u0142o gotowo\u015b\u0107 do jasnego powiedzenia \u2013 \u201edo\u015b\u0107\u201d. Wys\u0142a\u0142o komunikat nie tylko do Moskwy, ale tak\u017ce do Pekinu.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Kolejnym krokiem jest komunikacja. Polska, pa\u0144stwa ba\u0142tyckie i nordyckie zrobi\u0142y znacznie wi\u0119cej, ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi zdaje sobie spraw\u0119 \u2013 si\u0142y bezpiecze\u0144stwa wewn\u0119trznego, inwestycje w infrastruktur\u0119, koordynacja regionalna. \u015aledz\u0119 kraje nordyckie od mojej pierwszej wizyty w 2010 r. i mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce je\u015bli kto\u015b blisko nie \u015bledzi ich dzia\u0142a\u0144, to nie ma \u015bwiadomo\u015bci, ile si\u0119 zmieni\u0142o.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Trzeba ludziom jasno i wsp\u00f3lnie pokaza\u0107, co budujecie. Tak, wojna wywo\u0142a\u0142a t\u0119 zmian\u0119, ale nie chodzi tylko o wojn\u0119. Chodzi o normaln\u0105 polityk\u0119 i d\u0142ugoterminow\u0105 stabilno\u015b\u0107. To jest Europa, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy zbudowa\u0107.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Ten komunikat powinien trafi\u0107 do Waszyngtonu i do Rosji. Nie przez przem\u00f3wienia, lecz przez dzia\u0142ania. Rosjanie rozumiej\u0105 ten j\u0119zyk doskonale. Gdy \u0141awrow pr\u00f3bowa\u0142 poucza\u0107 Finlandi\u0119, za\u015bmia\u0142em si\u0119. Nie m\u00f3wi si\u0119 Finom, co maj\u0105 robi\u0107. To jakby m\u00f3wi\u0107 mojej \u017conie, co ma robi\u0107 \u2013 nie sko\u0144czy si\u0119 dobrze.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Chc\u0119 przez to powiedzie\u0107, \u017ce Rosja sama rozpocz\u0119\u0142a proces w\u0142asnej zguby w Europie. Naszym zadaniem jest dopilnowa\u0107, aby proces ten zosta\u0142 zako\u0144czony, tak aby ka\u017cdy nast\u0119pny re\u017cim na Kremlu zrozumia\u0142, ile zaufania musi odbudowa\u0107. I ten ci\u0119\u017car nale\u017cy do nich, nie do nas.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/p>\n<p class=\"paragraph-module\">Dr Robbin Laird jest analitykiem i konsultantem, szefem o\u015brodka analitycznego Defense Info, autorem ponad 60 ksi\u0105\u017cek po\u015bwi\u0119conych globalnym zagadnieniom strategicznym, bezpiecze\u0144stwu mi\u0119dzynarodowemu i geopolityce.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"RC Robert Czulda 13 stycznia 2026, 11:11 24 min. Wojna na Ukrainie jest definiuj\u0105cym konfliktem o zasi\u0119gu globalnym,&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":203192,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[3957,2649,7613,32,33,85,1835,189,39006,27,34,35,25470,28,31,160,25,295,18485,2282,35033,9735,40,39,41,39007,87,4293,80,29,30,415,104,71,26,698,2278,2890,82,83,84,2591],"class_list":{"0":"post-203191","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-ameryka","9":"tag-arktyka","10":"tag-azja","11":"tag-breaking-news","12":"tag-breakingnews","13":"tag-chiny","14":"tag-donald-trump","15":"tag-europa","16":"tag-flanka-wschodnia","17":"tag-headlines","18":"tag-latest-news","19":"tag-latestnews","20":"tag-marco-rubio","21":"tag-naglowki","22":"tag-najwazniejsze-artykuly","23":"tag-nato","24":"tag-news","25":"tag-niemcy","26":"tag-pacyfik","27":"tag-panstwa-baltyckie","28":"tag-panstwa-nordyckie","29":"tag-pete-hegseth","30":"tag-polish","31":"tag-polska","32":"tag-polski","33":"tag-robbin-laird","34":"tag-rosja","35":"tag-stany-zjednoczone","36":"tag-swiat","37":"tag-top-stories","38":"tag-topstories","39":"tag-ukraina","40":"tag-unia-europejska","41":"tag-usa","42":"tag-wiadomosci","43":"tag-wladimir-putin","44":"tag-wojna-na-ukrainie","45":"tag-wojna-w-ukrainie","46":"tag-world","47":"tag-world-news","48":"tag-worldnews","49":"tag-xi-jinping"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=203191"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203191\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/203192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=203191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=203191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=203191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}