***<\/p>\n
Kiedy pytamy ratownik\u00f3w o akcje, kt\u00f3re zostaj\u0105 w g\u0142owie na lata, szybko okazuje si\u0119, \u017ce najtrudniejsze nie zawsze s\u0105 te najbardziej „medialne”. Z perspektywy TOPR pami\u0119ta si\u0119 przede wszystkim dzia\u0142ania wymagaj\u0105ce maksymalnej koncentracji i odporno\u015bci, cz\u0119sto prowadzone w warunkach, kt\u00f3rych z zewn\u0105trz nie wida\u0107: noc\u0105, zim\u0105, przy fatalnej pogodzie.<\/p>\n
\u2014 Jest tego troch\u0119, bo ka\u017cdy z nas w ci\u0105gu roku wykonuje wiele wyj\u015b\u0107 w g\u00f3ry. Najbardziej zostaj\u0105 w g\u0142owie te najtrudniejsze, wykonywane noc\u0105 czy zim\u0105, cho\u0107 wcale nie musz\u0105 by\u0107 spektakularne na zewn\u0105trz. Mniej si\u0119 o nich m\u00f3wi, bo ludzie po prostu nie wiedz\u0105, co jest dla nas prawdziw\u0105 trudno\u015bci\u0105 \u2014 przyznaje Kubicki.<\/p>\n
Dramat na Giewoncie. „To by\u0142o co\u015b, z czym zetkn\u0119li\u015bmy si\u0119 po raz pierwszy”<\/p>\n
\u2014 Wypraw\u0105, kt\u00f3ra na ka\u017cdym z moich koleg\u00f3w zrobi\u0142a ogromne wra\u017cenie, by\u0142 wypadek po uderzeniu pioruna na Giewoncie sprzed kilku lat. To by\u0142o co\u015b, z czym zetkn\u0119li\u015bmy si\u0119 po raz pierwszy, bo nagle mieli\u015bmy do czynienia z wieloma poszkodowanymi naraz. Finalnie by\u0142o ich ponad stu trzydziestu i wszystkim trzeba by\u0142o udzieli\u0107 pomocy \u2014 przypomina i dodaje, \u017ce w pami\u0119ci ratownik\u00f3w mocno zapisa\u0142a si\u0119 tak\u017ce akcja w Jaskini Wielkiej \u015anie\u017cnej, gdzie do uwi\u0119zionych ratownik\u00f3w pr\u00f3bowano dotrze\u0107 przez miesi\u0105c.<\/p>\n
Nasz rozm\u00f3wca nie ukrywa, \u017ce zim\u0105 co roku trafiaj\u0105 si\u0119 wyj\u015bcia naprawd\u0119 ryzykowne. \u2014 To nie jest tylko g\u00f3rnolotne powiedzenie, \u017ce praca ratownika g\u00f3rskiego jest trudna i wi\u0105\u017ce si\u0119 z ryzykiem. Czujemy si\u0119 w tym terenie dobrze, cz\u0119sto bardzo dobrze funkcjonujemy tam, gdzie inni maj\u0105 problem, ale gdy idzie si\u0119 po kogo\u015b zim\u0105, w nocy, przy zerowej widzialno\u015bci, opadach \u015bniegu i zagro\u017ceniu lawinowym, to zaczynaj\u0105 dochodzi\u0107 czynniki, na kt\u00f3re nasze do\u015bwiadczenie i ch\u0119ci pomocy ju\u017c nie do ko\u0144ca maj\u0105 wp\u0142yw \u2014 przekonuje.<\/p>\n
\u2014 Bywaj\u0105 sytuacje na granicy, kt\u00f3rych nawet nigdzie nie odnotowujemy. Dopiero p\u00f3\u017aniej, po fakcie, cz\u0142owiek uk\u0142ada je sobie w g\u0142owie i dochodzi do wniosku, \u017ce dzia\u0142ali\u015bmy naprawd\u0119 na ostrzu no\u017ca. Na szcz\u0119\u015bcie od wielu lat nie mieli\u015bmy wypadku w\u015br\u00f3d ratownik\u00f3w i miejmy nadziej\u0119, \u017ce tak zostanie \u2014 podsumowuje.<\/p>\n
Z perspektywy naczelnika TOPR w pami\u0119ci najmocniej zostaj\u0105 zdarzenia zwi\u0105zane ze \u015bmierci\u0105 ratownik\u00f3w. \u2014 My zawsze odwo\u0142ujemy si\u0119 do tego, co ju\u017c by\u0142o. Ka\u017cda kolejna akcja nak\u0142ada si\u0119 na t\u0119 poprzedni\u0105. Z mojej perspektywy najbardziej pami\u0119ta si\u0119 te akcje, kt\u00f3re ko\u0144czy\u0142y si\u0119 tragedi\u0105 ratownik\u00f3w \u2014 zaznacza.<\/p>\n
![\"Giewont](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/giewont-i-ratownicy-topr.jpg\")
Giewont i ratownicy TOPR (Foto: TOPR – archiwum \/ Materia\u0142y prasowe)<\/p>\n
\u2014 Jedn\u0105 z nich jest katastrofa \u015bmig\u0142owca w 1994 r., w kt\u00f3rej bra\u0142em udzia\u0142 bezpo\u015brednio na miejscu, kieruj\u0105c dzia\u0142aniami w pierwszym etapie. \u017bycie straci\u0142o wtedy dw\u00f3ch koleg\u00f3w\u2013ratownik\u00f3w i dw\u00f3ch pilot\u00f3w. Podobnie wyprawa pod Szpiglasow\u0105 Prze\u0142\u0119cz, gdzie w trakcie podej\u015bcia dw\u00f3ch ratownik\u00f3w zgin\u0119\u0142o w lawinie. Wtedy bezpo\u015brednio kierowa\u0142em akcj\u0105 w terenie \u2014 przypomina Jan Krzysztof.<\/p>\n
W\u015br\u00f3d najwi\u0119kszych tragedii z ostatnich dekad naczelnik przywo\u0142uje tak\u017ce lawin\u0119 pod Rysami. \u2014 O ile pami\u0119tam, zgin\u0119\u0142o osiem os\u00f3b: opiekun i siedmioro uczni\u00f3w z liceum w Tychach. To by\u0142a dramatyczna sytuacja: dzia\u0142ania ratowniczo-poszukiwawcze, a potem przez kilka miesi\u0119cy ju\u017c tylko poszukiwanie cia\u0142 \u2014 ujawnia.<\/p>\n
„Naturalna cz\u0119\u015b\u0107 naszej pracy”. TOPR-owcy nie chwal\u0105 si\u0119 ka\u017cd\u0105 akcj\u0105<\/p>\n
Krzysztof, podobnie jak Kubicki, wraca r\u00f3wnie\u017c do masowego pora\u017cenia piorunem na Giewoncie oraz akcji w Jaskini Wielka \u015anie\u017cna. \u2014 Ponad 130 os\u00f3b wymaga\u0142o pomocy, cztery z nich, w tym dwoje dzieci, zgin\u0119\u0142y. Ja sam nie by\u0142em wtedy na miejscu, koordynowa\u0142em dzia\u0142ania z do\u0142u, ale to te\u017c by\u0142o ogromne wyzwanie \u2014 ocenia naczelnik. \u2014 R\u00f3wnocze\u015bnie prowadzili\u015bmy trwaj\u0105c\u0105 oko\u0142o miesi\u0105ca akcj\u0119 dotarcia najpierw do dw\u00f3ch speleolog\u00f3w uwi\u0119zionych w jaskini, pocz\u0105tkowo z nadziej\u0105 na ich uratowanie, a p\u00f3\u017aniej ju\u017c, niestety, wy\u0142\u0105cznie w celu odnalezienia cia\u0142 \u2014 podkre\u015bla.<\/p>\n
\u2014 Do tego dochodzi mn\u00f3stwo zaawansowanych dzia\u0142a\u0144 z u\u017cyciem \u015bmig\u0142owca, zawsze obarczonych du\u017cym ryzykiem. One te\u017c nios\u0105 ogromne emocje. I nie o wszystkich sytuacjach, nawet tych zako\u0144czonych dobrze, si\u0119 opowiada. To po prostu naturalna cz\u0119\u015b\u0107 naszej pracy, podobnie jak u stra\u017cak\u00f3w czy innych s\u0142u\u017cb ratowniczych \u2014 ko\u0144czy.<\/p>\n
Co ciekawe, brak rozs\u0105dku turyst\u00f3w jako przyczyna akcji ratunkowych to \u2014 wbrew obiegowym opiniom \u2014 raczej margines. Jak zauwa\u017ca Kubicki, zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 interwencji wynika z normalnych, g\u00f3rskich zdarze\u0144, a nie skrajnej nieodpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n
\u2014 Kiedy interweniujemy, zazwyczaj po prostu dochodzi do wypadku i ludzie maj\u0105 realny problem. Du\u017c\u0105 rol\u0119 odgrywa ratownik dy\u017curny i kierownik dy\u017curu w centrali TOPR, kt\u00f3ry odbiera telefony od turyst\u00f3w i musi dobrze oceni\u0107, czy pomoc jest niezb\u0119dna i jak szybko powinni\u015bmy znale\u017a\u0107 si\u0119 na miejscu \u2014 zdradza. \u2014 Owszem, zdarzaj\u0105 si\u0119 przypadki zachowa\u0144 skrajnie nieodpowiednich, a pewne schematy, jak chodzenie po zmroku, powtarzaj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bciej, ale przy takim nat\u0119\u017ceniu ruchu, jakie mamy dzi\u015b w Tatrach, naprawd\u0119 rzadko s\u0105 to sytuacje, kt\u00f3re mo\u017cna zaliczy\u0107 do tej kategorii \u2014 zaznacza Kubicki. Jak dodaje, dominuj\u0105 klasyczne g\u00f3rskie zdarzenia: potkni\u0119cia, z\u0142e postawienie nogi, urazy, czyli historie, kt\u00f3re mog\u0105 przydarzy\u0107 si\u0119 ka\u017cdemu.<\/p>\n
![\"TOPR](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/topr-podczas-lawiny-w-dolinie-pieciu-stawow-polskich.jpeg\")
TOPR podczas lawiny w Dolinie Pi\u0119ciu Staw\u00f3w Polskich (Foto: TOPR – archiwum \/ Materia\u0142y prasowe)<\/p>\n
Zdaniem rozm\u00f3wcy Przegl\u0105du Sportowego Onet du\u017cy wp\u0142yw na odbi\u00f3r tych zdarze\u0144 ma internet. \u2014 Co jaki\u015b czas sie\u0107 rozgrzewa si\u0119 od „niedopuszczalnych” przypadk\u00f3w. Teren wysokog\u00f3rski jest dzi\u015b dobrze przygotowany pod wzgl\u0119dem infrastruktury, \u0142atwo dosta\u0107 si\u0119 wysoko, cho\u0107by na Kasprowy Wierch, a potem wej\u015b\u0107 w znacznie trudniejszy teren, jak Orla Per\u0107. Sztuczne u\u0142atwienia daj\u0105 z\u0142udne poczucie bezpiecze\u0144stwa i czasem ludzie trafiaj\u0105 tam, gdzie nie powinni si\u0119 znale\u017a\u0107 tak od razu \u2014 wyja\u015bnia.<\/p>\n
Mimo to TOPR stara si\u0119 patrze\u0107 na takie sytuacje bez emocji. \u2014 Wypadek w g\u00f3rach mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 ka\u017cdemu. To nie zawsze s\u0105 osoby, kt\u00f3re „prosi\u0142y si\u0119 o k\u0142opoty”. Przypadki ewidentnie na w\u0142asne \u017cyczenie, typu klapki i reklam\u00f3wka w wysokich partiach g\u00f3r, to naprawd\u0119 margines \u2014 zapewnia, a wt\u00f3ruje mu naczelnik, kt\u00f3ry zwraca uwag\u0119 na skal\u0119 ruchu turystycznego. \u2014 Je\u017celi w ci\u0105gu roku udzielamy pomocy oko\u0142o 1200-1300 osobom, to przy liczbie ludzi odwiedzaj\u0105cych Tatry tych wypadk\u00f3w jest tak naprawd\u0119 niewiele \u2014 wylicza.<\/p>\n
To najcz\u0119stsze przyczyny wypadk\u00f3w w Tatrach. „Kiedy\u015b nikt tego nie nag\u0142a\u015bnia\u0142”<\/p>\n
Jak dodaje, w wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 to zwyk\u0142e, nieszcz\u0119\u015bliwe zdarzenia. \u2014 Potkni\u0119cia, os\u0142abienie wynikaj\u0105ce z wieku albo przecenienia w\u0142asnych mo\u017cliwo\u015bci. Wymagaj\u0105 naszej interwencji, ale nie s\u0105 to akcje szczeg\u00f3lnie skomplikowane. Asekurujemy, zabezpieczamy, sprowadzamy, transportujemy. Bardzo cz\u0119sto ratujemy ludzi, zanim dojdzie do czego\u015b powa\u017cniejszego \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
Krzysztof zwraca te\u017c uwag\u0119 na zniekszta\u0142cony obraz ratowanego turysty. \u2014 Media spo\u0142eczno\u015bciowe wyci\u0105gaj\u0105 pojedyncze filmiki, kt\u00f3re generuj\u0105 ogromne emocje. Z drobnej sytuacji robi si\u0119 wielki temat. Tymczasem zachowania turyst\u00f3w s\u0105 w gruncie rzeczy takie same od dziesi\u0119cioleci. Kiedy\u015b po prostu nikt tego nie nag\u0142a\u015bnia\u0142. Bardzo cz\u0119sto poszkodowanymi s\u0105 osoby dobrze przygotowane, rozs\u0105dne, maj\u0105ce odpowiedni cel i plan. W g\u00f3rach po prostu zdarzaj\u0105 si\u0119 wypadki: tak samo, jak na drogach. Nie wszystko zale\u017cy od nas. Mam te\u017c wra\u017cenie, \u017ce najwi\u0119cej komentarzy i poucze\u0144 w sieci pisz\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy niewiele wi\u0119cej wiedz\u0105 od tych, kt\u00f3rych pr\u00f3buj\u0105 poucza\u0107 \u2014 stwierdza.<\/p>\n
\u2014 Je\u015bli spojrzymy na najpowa\u017cniejsze zdarzenia, to nie s\u0105 to sytuacje typu „kto\u015b zjecha\u0142 na jab\u0142uszku spod Morskiego Oka”. To jest asfaltowa droga, tam z naszej perspektywy dzieje si\u0119 niewiele. Oko\u0142o 90 proc. wypadk\u00f3w \u015bmiertelnych to upadki z du\u017cej wysoko\u015bci. To nie s\u0105 tury\u015bci spaceruj\u0105cy wok\u00f3\u0142 Morskiego Oka ani osoby, kt\u00f3re wje\u017cd\u017caj\u0105 kolejk\u0105 na Kasprowy Wierch w nieodpowiednich butach. Tam rzadko dochodzi do najpowa\u017cniejszych zdarze\u0144 \u2014 przekonuje.<\/p>\n
![\"Tury\u015bci](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/turysci-na-trasie-do-morskiego-oka-2015-r.jpg\")
Tury\u015bci na trasie do Morskiego Oka (2015 r.) (Foto: Grzegorz Momot \/ PAP (zdj\u0119cia) – PS.Onet.pl)<\/p>\n
\u2014 Poszkodowani to najcz\u0119\u015bciej ci, kt\u00f3rzy stawiaj\u0105 sobie bardzo wymagaj\u0105ce zadania, cz\u0119sto nieadekwatne do umiej\u0119tno\u015bci, wyposa\u017cenia, pogody czy pory dnia. Klasycznym przyk\u0142adem s\u0105 Rysy, najwy\u017cszy punkt w Polsce, kt\u00f3ry przyci\u0105ga ludzi zainteresowanych nie tyle g\u00f3rami, ile samym „zaliczeniem” szczytu. I to tam ryzyko powa\u017cnych wypadk\u00f3w jest najwi\u0119ksze \u2014 ocenia.<\/p>\n
Ratownicy TOPR przyznaj\u0105, \u017ce jednym z najwi\u0119kszych problem\u00f3w jest rozjazd mi\u0119dzy tym, jak akcje wygl\u0105daj\u0105 z perspektywy turysty, a tym, czym s\u0105 w rzeczywisto\u015bci. \u2014 Ludziom trudno jest dostrzec te wszystkie trudne rzeczy, bo nie znaj\u0105 ich z naszej perspektywy \u2014 m\u00f3wi Kubicki. I podkre\u015bla, \u017ce to, co z do\u0142u wygl\u0105da na spokojn\u0105, wr\u0119cz rutynow\u0105 interwencj\u0119, dla ratownik\u00f3w bywa jednym z najbardziej wymagaj\u0105cych moment\u00f3w dy\u017curu.<\/p>\n
Dobrym przyk\u0142adem s\u0105 dzia\u0142ania z u\u017cyciem \u015bmig\u0142owca. Dla obserwator\u00f3w w dolinach to cz\u0119sto obraz niemal filmowy: maszyna zawisa nad grani\u0105, ratownicy s\u0105 wysadzani, po chwili wracaj\u0105 na pok\u0142ad i \u015bmig\u0142owiec odlatuje. \u2014 Z g\u00f3ry wygl\u0105da to dostojnie, a w rzeczywisto\u015bci s\u0105 to bardzo trudne technicznie i niebezpieczne manewry, zw\u0142aszcza przy porywistym wietrze i s\u0142abej widoczno\u015bci \u2014 t\u0142umaczy Kubicki. Jak dodaje, paradoksalnie to w\u0142a\u015bnie pozornie b\u0142ahe sytuacje, bez powa\u017cnego urazu, potrafi\u0105 by\u0107 trudniejsze ni\u017c ci\u0119\u017cki wypadek w miejscu, do kt\u00f3rego \u0142atwiej dotrze\u0107.<\/p>\n
Nie wszyscy tury\u015bci zdaj\u0105 sobie te\u017c spraw\u0119 z ogranicze\u0144, kt\u00f3re narzuca pogoda i teren. \u2014 Ludzie cz\u0119sto nie rozumiej\u0105, \u017ce w niekt\u00f3rych warunkach po prostu nie dolecimy \u015bmig\u0142owcem i b\u0119d\u0105 musieli d\u0142u\u017cej poczeka\u0107 \u2014 zaznacza ratownik. A oczekiwanie w g\u00f3rach, nawet latem, potrafi by\u0107 wyj\u0105tkowo wyczerpuj\u0105ce. Chwila postoju na grani przy silnym wietrze szybko weryfikuje wyobra\u017cenia o „ciep\u0142ym dniu”. Zim\u0105 bywa jeszcze trudniej. Czasem na bezpieczne dotarcie ratownik\u00f3w trzeba czeka\u0107 wiele godzin.<\/p>\n
Nasz rozm\u00f3wca zwraca uwag\u0119 tak\u017ce na decyzje podejmowane jeszcze przed wyj\u015bciem w g\u00f3ry. Wychodzenie na szlak przy z\u0142ej pogodzie, z presj\u0105 „bo przyjechali\u015bmy z daleka i musimy co\u015b zrobi\u0107”, to \u2014 jak m\u00f3wi wprost \u2014 troch\u0119 proszenie si\u0119 o k\u0142opoty. Podobnie z samotnymi wyj\u015bciami. Nawet dzi\u015b, przy powszechnym dost\u0119pie do telefonii kom\u00f3rkowej, w skrajnych warunkach \u0142\u0105czno\u015b\u0107 mo\u017ce zawie\u015b\u0107, a brak drugiej osoby oznacza brak kogo\u015b, kto m\u00f3g\u0142by wezwa\u0107 pomoc.<\/p>\n
Z perspektywy naczelnika problem le\u017cy natomiast g\u0142\u0119biej i dotyczy ludzkiej psychiki. \u2014 Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b uwa\u017ca, \u017ce ryzyko ich nie dotyczy \u2014 podkre\u015bla i dodaje, \u017ce cho\u0107 praca ratownik\u00f3w jest dzi\u015b raczej dobrze postrzegana, a TOPR kojarzony jest z profesjonalizmem i humanizmem, to same apele niewiele zmieniaj\u0105. \u2014 Samo m\u00f3wienie, apelowanie \u2014 to nie dzia\u0142a. Ludzie raczej ucz\u0105 si\u0119 na w\u0142asnych b\u0142\u0119dach \u2014 ocenia.<\/p>\n
Kluczowa, jego zdaniem, jest umiej\u0119tno\u015b\u0107 krytycznej oceny samego siebie. \u2014 Czy na pewno jeste\u015b przygotowany na tak\u0105 wycieczk\u0119, w takich warunkach, przy takim zagro\u017ceniu, z tymi lud\u017ami, z kt\u00f3rymi idziesz? \u2014 wylicza Krzysztof, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce kr\u00f3tka analiza na tym etapie mog\u0142aby zapobiec wielu wypadkom.<\/p>\n
Jak zauwa\u017ca, zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b, kt\u00f3re ulegaj\u0105 wypadkom w g\u00f3rach, to nie s\u0105 ludzie lekkomy\u015blni czy kompletnie nieprzygotowani. \u2014 To s\u0105 osoby, kt\u00f3re wed\u0142ug siebie wszystko zrobi\u0142y w\u0142a\u015bciwie i s\u0105 zaskoczone, \u017ce im si\u0119 to przydarzy\u0142o \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
Tatry to nie tylko Polska. „Taka wsp\u00f3\u0142praca jest konieczno\u015bci\u0105”<\/p>\n
Czasem akcje ratunkowe przeprowadzane s\u0105 wsp\u00f3lnie z Horsk\u0105 zachrann\u0105 slu\u017cb\u0105 (HZS), kt\u00f3ra strze\u017ce Tatr po s\u0142owackiej stronie. \u2014 Bardzo wysoko oceniamy wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z ratownikami HZS ze S\u0142owacji. Z oczywistych powod\u00f3w podczas dzia\u0142a\u0144 w Tatrach, b\u0119d\u0105cych pasmem granicznym, taka wsp\u00f3\u0142praca jest konieczno\u015bci\u0105. Nie musimy oczywi\u015bcie si\u0119 do tego zmusza\u0107. To wieloletnie do\u015bwiadczenia, wsp\u00f3lne szkolenia i wsp\u00f3lne dzia\u0142ania ratownicze. Nasze kontakty nie ograniczaj\u0105 si\u0119 tylko to tych czynno\u015bci. To r\u00f3wnie\u017c prywatne, serdeczne kontakty ca\u0142ych rodzin, kt\u00f3re pocz\u0105tek mia\u0142y we wsp\u00f3lnych, cz\u0119sto trudnych dzia\u0142aniach ratowniczych \u2014 m\u00f3wi Jan Krzysztof.<\/p>\n
I dodaje: Staramy si\u0119 dba\u0107 o to, by kolejne m\u0142ode pokolenia po obu stronach Tatr podtrzymywa\u0142y t\u0119 wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Najwa\u017cniejszy jest cz\u0142owiek potrzebuj\u0105cy pomocy i przede wszystkim tym kierujemy si\u0119 przy wsp\u00f3lnych dzia\u0142aniach. Co najmniej kilka razy w roku nasz \u015bmig\u0142owiec wspiera S\u0142owak\u00f3w po ich stronie Tatr, cz\u0119sto ratuj\u0105c naszych rodak\u00f3w.<\/p>\n
O komentarz do polsko-s\u0142owackiej wsp\u00f3\u0142pracy poprosili\u015bmy tak\u017ce HZS. \u2014 Wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy TOPR, GOPR i HZS trwa od dawna. Mamy r\u00f3wnie\u017c uregulowan\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 umown\u0105. Okazjonalnie organizujemy wsp\u00f3lne \u0107wiczenia, zar\u00f3wno naziemne, jaskiniowe, lotnicze, jak i lawinowe. Spotykamy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na szczeblu mi\u0119dzynarodowym, np. na kongresach ICAR. Oczywi\u015bcie ka\u017cda akcja ratunkowa ma swoj\u0105 specyfik\u0119, ale mamy uzgodniony i funkcjonalny spos\u00f3b komunikacji, mimo \u017ce w niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bciach Tatr zasi\u0119g sygna\u0142u jest s\u0142abszy. Wiem, \u017ce zainicjowano ju\u017c spotkanie w sprawie wsp\u00f3\u0142pracy transgranicznej mi\u0119dzy S\u0142owacj\u0105 a Polsk\u0105, a Unia Europejska stara si\u0119 wypracowa\u0107 model \u015bwiadczenia transgranicznej opieki zdrowotnej \u2014 m\u00f3wi Igor Trgina, zast\u0119pca dyrektora HZS.<\/p>\n
Tego boj\u0105 si\u0119 cz\u0142onkowie TOPR. Strach wskazuje granice<\/p>\n
Pytanie o strach pada w rozmowie naturalnie, bo ratownictwo g\u00f3rskie to nie jest praca, w kt\u00f3rej da si\u0119 „wy\u0142\u0105czy\u0107” ryzyko. Zar\u00f3wno Kubicki, jak i Krzysztof m\u00f3wi\u0105 o tym bez romantyzowania: strach istnieje, tylko nie mo\u017ce przejmowa\u0107 steru. Kubicki zwraca uwag\u0119, \u017ce brak l\u0119ku bywa wr\u0119cz sygna\u0142em ostrzegawczym \u2014 je\u015bli kto\u015b „nie czuje” zagro\u017cenia, to cz\u0119\u015bciej wymaga kontroli ni\u017c podziwu. Dla niego strach jest w pewnym sensie narz\u0119dziem: sygnalizuje, \u017ce zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do granicy, i pomaga j\u0105 respektowa\u0107.<\/p>\n
To wa\u017cne szczeg\u00f3lnie w akcjach, gdzie m\u0142odsi ratownicy chc\u0105 dzia\u0142a\u0107 natychmiast i „na maksa”. Do\u015bwiadczeni pilnuj\u0105 wtedy, by nie zrobi\u0142 si\u0119 z tego sprint w stron\u0119 b\u0142\u0119du, bo w g\u00f3rach czasem wystarczy „jeden krok za daleko”, \u017ceby ratownicy stali si\u0119 kolejnymi poszkodowanymi. Najbardziej niebezpieczne s\u0105 sytuacje, na kt\u00f3re maj\u0105 ograniczony wp\u0142yw: noc, zimowa widoczno\u015b\u0107 bliska zeru, opad, wiatr i zagro\u017cenie lawinowe. W takich warunkach nie da si\u0119 wszystkiego „policzy\u0107”, wi\u0119c ci\u0119\u017car przenosi si\u0119 na procedury, dyscyplin\u0119 i prac\u0119 zespo\u0142u.<\/p>\n
I tu wraca fundament: ratownictwo w Tatrach jest zespo\u0142owe nie z ideologii, tylko z konieczno\u015bci. Kubicki podkre\u015bla, \u017ce w ekstremalnych warunkach liczy si\u0119 pewno\u015b\u0107, \u017ce kolega wykona\u0142 swoje elementy poprawnie, bo wpi\u0119cie si\u0119 do \u017ale przygotowanego stanowiska w nocy, w \u015bcianie, mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 tragedi\u0105. Dlatego tak du\u017cy nacisk k\u0142ad\u0105 na selekcj\u0119, szkolenie i poznanie drugiego cz\u0142owieka: kto ma tendencj\u0119 do ryzyka, kto dzia\u0142a za szybko, kto w zm\u0119czeniu zaczyna traci\u0107 uwa\u017cno\u015b\u0107. To nie jest kwestia zaufania „na oko”, tylko pracy i obserwacji w realnych zadaniach.<\/p>\n
![\"TOPR](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/topr-na-mulowej-przeleczy.jpg\")
TOPR na Mu\u0142owej Prze\u0142\u0119czy (Foto: TOPR – archiwum \/ Materia\u0142y prasowe)<\/p>\n
Krzysztof uk\u0142ada to w bardziej systemowy obraz i przyznaje, \u017ce strach parali\u017cuj\u0105cy nie jest przydatny, ale zdrowa ostro\u017cno\u015b\u0107, jak najbardziej. TOPR buduje bezpiecze\u0144stwo na sta\u0142ym treningu i przerabianiu scenariuszy w praktyce, w „rzemie\u015blniczym” modelu uczenia si\u0119 od tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 do\u015bwiadczenie. Jednocze\u015bnie naczelnik zaznacza, \u017ce w ostatnich dekadach w ratownictwie zmieni\u0142o si\u0119 podej\u015bcie do ryzyka.<\/p>\n
\u2014 Dzi\u015b musimy zawsze oceni\u0107, czy nasze bezpiecze\u0144stwo nie jest zagro\u017cone. Ratownik, kt\u00f3ry ulegnie wypadkowi, nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 nikomu pom\u00f3c. Dawniej patrzono na to inaczej, dzi\u015b \u017cycie ratownika traktuje si\u0119 jako co najmniej r\u00f3wnowa\u017cne, a czasem wr\u0119cz wa\u017cniejsze ni\u017c \u017cycie osoby ratowanej. Brzmi to bezwzgl\u0119dnie, ale chodzi o skuteczno\u015b\u0107 \u2014 stwierdza i ujawnia, \u017ce TOPR regularnie konfrontuje swoje do\u015bwiadczenia z innymi s\u0142u\u017cbami na \u015bwiecie.<\/p>\n
\u2014 Jeste\u015bmy cz\u0142onkiem mi\u0119dzynarodowej organizacji IKAR, zrzeszaj\u0105cej ratownictwo g\u00f3rskie. Jednym z g\u0142\u00f3wnych temat\u00f3w spotka\u0144 jest analiza ryzyka, skutki z\u0142ych decyzji i wsp\u00f3\u0142praca w grupie \u2014 relacjonuje naczelnik. \u2014 W g\u00f3rach ratownictwo zawsze jest zespo\u0142owe. Pojedynczy ratownik mo\u017ce dotrze\u0107 na miejsce i zabezpieczy\u0107 teren, ale skutecznie pom\u00f3c mo\u017cna tylko w dobrze zorganizowanym zespole \u2014 podkre\u015bla.<\/p>\n
Tak dzia\u0142aj\u0105 TOPR-owcy. O wszystkim opowiedzieli<\/p>\n
Kubicki podkre\u015bla, \u017ce w praktyce sytuacje odmowy udzia\u0142u w akcji lub rezygnacji w trakcie jej trwania niemal si\u0119 nie zdarzaj\u0105 \u2014 dlatego, \u017ce decyzje zapadaj\u0105 du\u017co wcze\u015bniej, zanim ktokolwiek ruszy w teren. Ka\u017cda trudna akcja poprzedzona jest szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0105 ryzyka, a bezpiecze\u0144stwo zespo\u0142u traktowane jest r\u00f3wnie powa\u017cnie, jak pomoc poszkodowanemu.<\/p>\n
\u2014 Zanim podejmiemy dzia\u0142ania, szczeg\u00f3lnie w trudnych i ryzykownych warunkach, bardzo dok\u0142adnie analizujemy wszystkie „za” i „przeciw” zwi\u0105zane z bezpiecznym dotarciem ratownik\u00f3w na miejsce \u2014 zaznacza Kubicki.<\/p>\n
Cho\u0107 w terenie zawsze wyznaczony jest kierownik dzia\u0142a\u0144, nie funkcjonuje to na zasadzie wojskowego rozkazu. Decyzje s\u0105 wsp\u00f3lne, a w\u0105tpliwo\u015bci, je\u015bli si\u0119 pojawiaj\u0105, s\u0105 omawiane na bie\u017c\u0105co. \u2014 Je\u017celi komu\u015b co\u015b nie pasuje, je\u017celi kto\u015b ma podejrzenia, \u017ce pchamy si\u0119 w k\u0142opoty, to m\u00f3wimy o tym wprost. Stajemy, dyskutujemy, rozwa\u017camy wszystkie mo\u017cliwo\u015bci \u2014 zdradza ratownik.<\/p>\n
Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywa te\u017c sk\u0142ad zespo\u0142u. Przy najbardziej wymagaj\u0105cych akcjach do pierwszego kontaktu z poszkodowanym wysy\u0142ani s\u0105 ludzie z najwi\u0119kszym do\u015bwiadczeniem. To sprawia, \u017ce wsp\u00f3lne podejmowanie decyzji ma realn\u0105 warto\u015b\u0107, a nie jest tylko formalno\u015bci\u0105. Ostateczne s\u0142owo nale\u017cy do kierownika, ale, jak zapewnia nasz rozm\u00f3wca, zazwyczaj jest ono efektem rozmowy i uzgodnie\u0144, a nie jednostronnej decyzji.<\/p>\n
![\"TOPR](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/topr-w-akcji-swinica.jpg\")
TOPR w akcji \u2014 \u015awinica (Foto: TOPR – archiwum \/ Materia\u0142y prasowe)<\/p>\n
Zdarzaj\u0105 si\u0119 natomiast sytuacje, w kt\u00f3rych ratownicy \u015bwiadomie decyduj\u0105 si\u0119\u2026 poczeka\u0107. Zw\u0142aszcza zim\u0105, gdy warunki s\u0105 skrajnie trudne, a bezpo\u015brednie dotarcie do turyst\u00f3w mog\u0142oby stworzy\u0107 wi\u0119ksze zagro\u017cenie ni\u017c sama zw\u0142oka. W takich momentach coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 odgrywa technologia. \u2014 Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce skoro ludziom nic si\u0119 nie dzia\u0142o, a utkn\u0119li w z\u0142ym miejscu wysoko w g\u00f3rach, uznawali\u015bmy, \u017ce nie jeste\u015bmy w stanie doj\u015b\u0107 do nich bezpiecznie \u2014 m\u00f3wi Kubicki. W\u00f3wczas TOPR wykorzystuje drony, dostarczaj\u0105c pakiety grzewcze, \u0142\u0105czno\u015b\u0107 i sprz\u0119t niezb\u0119dny do przetrwania nocy. Rano sytuacja cz\u0119sto wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej.<\/p>\n
Granica przebiega jednak bardzo wyra\u017anie. Gdy kto\u015b dozna\u0142 urazu i wymaga b\u0142yskawicznej pomocy, w gr\u0119 nie wchodzi rezygnacja. \u2014 Nie pami\u0119tam przypadku, \u017ceby\u015bmy w takiej sytuacji nie doszli do osoby potrzebuj\u0105cej \u2014 podkre\u015bla ratownik. Czasem oznacza to wielogodzinne oczekiwanie, obej\u015bcia, dodatkow\u0105 asekuracj\u0119 i dzia\u0142ania w terenie, gdzie nie ma ju\u017c nawet \u015bladu szlaku. \u2014 Ludzie spadaj\u0105 w miejsca, do kt\u00f3rych dotarcie bywa naprawd\u0119 trudne, ale finalnie zawsze docieramy \u2014 zapewnia.<\/p>\n
Z zewn\u0105trz praca ratownika TOPR bywa postrzegana jako ci\u0105g akcji ratunkowych, lot\u00f3w \u015bmig\u0142owcem i dramatycznych interwencji. W rzeczywisto\u015bci to s\u0142u\u017cba, w kt\u00f3rej ogromn\u0105 rol\u0119 odgrywa rutyna, przygotowanie i gotowo\u015b\u0107, cz\u0119sto niewidoczna dla os\u00f3b spoza \u015brodowiska. Kubicki podkre\u015bla, \u017ce cho\u0107 w tej pracy faktycznie jest element „czekania”, dzie\u0144 rzadko bywa wolny.<\/p>\n
Tak wygl\u0105da dzie\u0144 ratownika TOPR. „Naprawd\u0119 trudno si\u0119 przyzwyczai\u0107”<\/p>\n
Dy\u017cur zaczyna si\u0119 punktualnie o 8.00 i trwa 12 godzin \u2014 do 20.00. Potem wchodzi dy\u017cur nocny, z mocno ograniczon\u0105 obsad\u0105. \u2014 W nocy w centrali zostaje trzech ratownik\u00f3w. Gdy co\u015b si\u0119 dzieje, wysy\u0142ane s\u0105 SMS-y i wzywani s\u0105 kolejni ludzie \u2014 opowiada Kubicki. To system, kt\u00f3ry musi zadzia\u0142a\u0107 natychmiast, bez wzgl\u0119du na por\u0119.<\/p>\n
Poranek, zw\u0142aszcza zim\u0105, zaczyna si\u0119 od briefingu i kontroli sprz\u0119tu. Sprawdzane s\u0105 detektory lawinowe wszystkich ratownik\u00f3w b\u0119d\u0105cych na dy\u017curze: zar\u00f3wno zawodowych, jak i ochotnik\u00f3w. Chodzi o absolutn\u0105 pewno\u015b\u0107, \u017ce w razie lawiny sprz\u0119t osobisty nie zawiedzie.<\/p>\n
Dopiero potem pojawia si\u0119 przestrze\u0144 na trening podporz\u0105dkowany jednemu celowi: gotowo\u015bci do natychmiastowego dzia\u0142ania. Kondycja fizyczna jest w tej pracy obowi\u0105zkiem, nie dodatkiem. Ratownicy trenuj\u0105 codziennie: korzystaj\u0105 z si\u0142owni i \u015bcianki wspinaczkowej w centrali, biegaj\u0105, wychodz\u0105 na skitury. \u2014 Ka\u017cdy ratownik musi by\u0107 w bardzo dobrej formie, a tego nie da si\u0119 zrobi\u0107, siedz\u0105c na kanapie \u2014 zaznacza Kubicki.<\/p>\n
Obiad zjadany jest wcze\u015bnie, oko\u0142o po\u0142udnia \u2014 nie z wyboru, lecz z do\u015bwiadczenia. W\u0142a\u015bnie wtedy tury\u015bci zaczynaj\u0105 dociera\u0107 w wy\u017csze partie Tatr i ro\u015bnie liczba zg\u0142osze\u0144. W sezonie letnim zdarzaj\u0105 si\u0119 dni, gdy ratownicy wykonuj\u0105 po kilkana\u015bcie interwencji. \u2014 Jedno zg\u0142oszenie goni kolejne \u2014 m\u00f3wi wprost Kubicki.<\/p>\n
Nawet poza szczytem sezonu dy\u017cury rzadko ko\u0144cz\u0105 si\u0119 punktualnie. Wystarczy telefon tu\u017c przed godz. 20.00, by ca\u0142y plan dnia przesta\u0142 obowi\u0105zywa\u0107. Ratownicy wychodz\u0105 w teren, a powr\u00f3t do centrali przesuwa si\u0119 o kilka godzin, czasem do p\u00f3\u017anej nocy, a czasem dopiero nad ranem.<\/p>\n
Jednym z najtrudniejszych element\u00f3w tej pracy jest gwa\u0142towna zmiana trybu. \u2014 Siedzimy w ciep\u0142ym budynku centrali, a po kilkunastu minutach od startu \u015bmig\u0142owca jeste\u015bmy zim\u0105 na wierzcho\u0142ku Rys\u00f3w \u2014 opisuje ratownik. Organizm nie ma czasu na adaptacj\u0119, nie ma etapu „dochodzenia”. Jest natychmiastowe przej\u015bcie z codziennej rutyny do pe\u0142nej koncentracji w ekstremalnych warunkach.<\/p>\n
![\"TOPR-owcy](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/topr-owcy-podczas-akcji-na-rysach.jpeg\")
TOPR-owcy podczas akcji na Rysach (Foto: TOPR – archiwum \/ Materia\u0142y prasowe)<\/p>\n
Cz\u0119sto oznacza to desant z pok\u0142adu \u015bmig\u0142owca na linie, wysoko w g\u00f3rach, i natychmiastowe rozpocz\u0119cie dzia\u0142a\u0144 ratowniczych. \u2014 To s\u0105 rzeczy, do kt\u00f3rych naprawd\u0119 trudno si\u0119 przyzwyczai\u0107 \u2014 przyznaje Kubicki.<\/p>\n
Tury\u015bci powinni ponosi\u0107 op\u0142aty za akcje? Oto stanowisko TOPR<\/p>\n
A pytanie o op\u0142aty za akcje ratunkowe wraca regularnie, zwykle przy okazji filmik\u00f3w z turystami „w klapkach”. W TOPR nie ma jednak zgody na takie rozwi\u0105zanie. Zar\u00f3wno ratownicy, jak i kierownictwo podkre\u015blaj\u0105, \u017ce polski model jest czytelny, stabilny i \u2014 co najwa\u017cniejsze \u2014 nie zniech\u0119ca do wzywania pomocy.<\/p>\n
\u2014 Od wielu lat m\u00f3wimy jednym g\u0142osem: system, kt\u00f3ry obowi\u0105zuje w Polsce, jest wed\u0142ug nas dobry i nie chcieliby\u015bmy go zmienia\u0107 \u2014 podkre\u015bla Kubicki. Jak przekonuje, najwi\u0119kszym problemem by\u0142oby samo wyznaczenie granicy i egzekwowanie odpowiedzialno\u015bci. \u2014 Trudno by\u0142oby okre\u015bli\u0107, od kt\u00f3rego momentu takie zachowania nale\u017ca\u0142oby „egzekwowa\u0107”. Kto\u015b zrobi co\u015b nieodpowiedzialnego, ale kto\u015b inny zrobi podobnie. Musieliby\u015bmy mie\u0107 ca\u0142e grono prawnik\u00f3w, kt\u00f3rzy by to oceniali. To kompletnie nielogiczne \u2014 zauwa\u017ca.<\/p>\n
Kubicki odnosi si\u0119 te\u017c specyfiki finansowania ratownictwa w polskich Tatrach. \u2014 Mamy w Polsce wyj\u0105tkow\u0105 sytuacj\u0119. Opr\u00f3cz \u015brodk\u00f3w z bud\u017cetu pa\u0144stwa cz\u0119\u015b\u0107 pieni\u0119dzy trafia do nas z bilet\u00f3w wst\u0119pu do Tatrza\u0144skiego Parku Narodowego. W pewnym sensie kto\u015b, kto kupuje bilet, „ubezpiecza si\u0119”, bo cz\u0119\u015b\u0107 tych \u015brodk\u00f3w zasila ratownictwo, a przecie\u017c nie ka\u017cdy, kto wchodzi w Tatry, ulega wypadkowi. To czysta i uczciwa forma \u2014 zapewnia.<\/p>\n
W opinii ratownika odp\u0142atno\u015b\u0107 za akcje mog\u0142aby przynie\u015b\u0107 skutki odwrotne od zamierzonych. \u2014 Przypadek koleg\u00f3w z po\u0142udniowej strony Tatr pokazuje, \u017ce p\u0142atno\u015b\u0107 za akcje ratunkowe, to chyba nie jest idealne rozwi\u0105zanie. Najwi\u0119kszym problemem by\u0142oby pewnie to, \u017ce kto\u015b zaniecha wezwania pomocy, bo jest nieubezpieczony albo b\u0119dzie si\u0119 ba\u0142 konsekwencji. Wolimy, \u017ceby ludzie potrzebuj\u0105cy pomocy dzwonili, a to my b\u0119dziemy oceniali, czy ta pomoc jest potrzebna. Fachowy ratownik dy\u017curny w centrali potrafi wypyta\u0107, ustali\u0107 sytuacj\u0119 i oceni\u0107, czy interwencja jest konieczna. I wtedy dzia\u0142amy adekwatnie do tego, co dzieje si\u0119 w g\u00f3rach \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
Podobnie spraw\u0119 widzi Krzysztof, kt\u00f3ry od lat obserwuje rozwi\u0105zania funkcjonuj\u0105ce w innych krajach. \u2014 Cz\u0119sto przywo\u0142uje si\u0119 S\u0142owacj\u0119, ale oni sami ch\u0119tnie przeszliby na model podobny do naszego, czyli udzia\u0142 we wp\u0142ywach z bilet\u00f3w wst\u0119pu. U nich jednak, przy tak rozleg\u0142ym terenie i tylu g\u00f3rach, pob\u00f3r bilet\u00f3w jest w\u0142a\u015bciwie niemo\u017cliwy organizacyjnie. Koszty ich sprzeda\u017cy by\u0142yby wy\u017csze ni\u017c wp\u0142ywy do odpowiednika Tatrza\u0144skiego Parku Narodowego \u2014 ocenia.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie naczelnik TOPR zwraca uwag\u0119 na inny element s\u0142owackiego systemu: brak w\u0142asnego \u015bmig\u0142owca. \u2014 Kiedy prowadz\u0105 akcje, korzystaj\u0105 z prywatnej maszyny. To firma komercyjna i trzeba za ka\u017cdy lot zap\u0142aci\u0107. \u015arodki z odp\u0142atno\u015bci za akcje id\u0105 wi\u0119c g\u0142\u00f3wnie na pokrycie tych koszt\u00f3w, a nie na funkcjonowanie samej s\u0142u\u017cby \u2014 wyja\u015bnia. \u2014 W najlepszym okresie, z tego, co wiem, wp\u0142ywy z op\u0142at za akcje stanowi\u0142y tam oko\u0142o 8 proc. bud\u017cetu ca\u0142ej s\u0142u\u017cby \u2014 dodaje.<\/p>\n
![\"\u015amig\u0142owiec](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/smiglowiec-topr.jpg\")
\u015amig\u0142owiec TOPR (Foto: Grzegorz Momot \/ PAP (zdj\u0119cia) – PS.Onet.pl)<\/p>\n
Do tego dochodz\u0105 koszty obs\u0142ugi i windykacji. \u2014 To jest niezwykle kosztowne, bo zajmuje si\u0119 tym wiele os\u00f3b \u2014 podkre\u015bla naczelnik. Jak zaznacza, w wielu miejscach ratownictwo jest bezp\u0142atne, r\u00f3wnie\u017c w krajach alpejskich. \u2014 W Chorwacji ratownictwo g\u00f3rskie jest \u015bwietnie zorganizowane i te\u017c dzia\u0142a bez op\u0142at. To zale\u017cy od tradycji i od tego, jakie s\u0105 mo\u017cliwo\u015bci finansowania s\u0142u\u017cby \u2014 ujawnia.<\/p>\n
Krzysztof nie wyklucza, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci temat odp\u0142atno\u015bci wr\u00f3ci jako jedna z opcji, ale w praktyce i tak nie da si\u0119 go „sprawiedliwie” filtrowa\u0107. \u2014 Mog\u0119 sobie wyobrazi\u0107, \u017ce pojawi si\u0119 pomys\u0142, by odp\u0142atno\u015b\u0107 by\u0142a jednym z dodatkowych \u017ar\u00f3de\u0142 finansowania, ale nigdzie nie ma rozdzielenia na „nieodpowiedzialnych, kt\u00f3rzy p\u0142ac\u0105” i „odpowiedzialnych, kt\u00f3rzy nie p\u0142ac\u0105”. P\u0142ac\u0105 wszyscy \u2014 tak to dzia\u0142a. Nikt u nas nie klasyfikuje, kto by\u0142 bardziej, a kto mniej odpowiedzialny. Nie mamy kategorii „nieodpowiedzialno\u015bci”, bo to by\u0142oby bardzo trudne do jednoznacznego zdefiniowania \u2014 przekonuje.<\/p>\n
Tak uratowani tury\u015bci dzi\u0119kuj\u0105 ratownikom TOPR<\/p>\n
Czy uratowani wracaj\u0105 p\u00f3\u017aniej do TOPR? Zdarza si\u0119 \u2014 i, jak przyznaje Kubicki, to jedne z tych moment\u00f3w, kt\u00f3re zostaj\u0105 z ratownikami na d\u0142ugo. \u2014 Czasami przychodz\u0105 ludzie i jest to dla nas bardzo mi\u0142e, szczeg\u00f3lnie po takich trudnych dzia\u0142aniach, gdzie kto\u015b ledwo prze\u017cy\u0142 i gdyby nasza pomoc nie nadesz\u0142a, to by zmar\u0142. Mieli\u015bmy kilka takich przypadk\u00f3w, \u017ce te osoby pojawia\u0142y si\u0119 u nas po d\u0142u\u017cszym czasie \u2014 przyznaje.<\/p>\n
Cz\u0119sto potrzeba jednak czasu, zanim kto\u015b w og\u00f3le jest w stanie wr\u00f3ci\u0107. Dla ratownik\u00f3w „przys\u0142owiowa n\u00f3\u017cka” to rutyna, ale dla poszkodowanego to zwykle miesi\u0105ce wyj\u0119te z \u017cycia: operacja albo gips, rehabilitacja i d\u0142ugie dochodzenie do formy. \u2014 Cz\u0119sto jest tak, \u017ce dla nas skr\u0119cona czy z\u0142amana noga, to chleb powszedni, ale dla tej konkretnej osoby to s\u0105 miesi\u0105ce walki o powr\u00f3t do zdrowia. I dopiero wtedy, po jakim\u015b czasie, taka osoba nas odwiedza \u2014 zdradza.<\/p>\n
Bywa te\u017c, \u017ce po czasie trudno od razu skojarzy\u0107 konkretn\u0105 akcj\u0119, bo interwencji jest po prostu zbyt du\u017co. Ale TOPR ma swoje procedury: po datach i dokumentacji da si\u0119 ustali\u0107, kto by\u0142 w zespole i kto pracowa\u0142 przy zdarzeniu. \u2014 Bywa, \u017ce trudno sobie od razu przypomnie\u0107 konkretn\u0105 sytuacj\u0119, ale na szcz\u0119\u015bcie jeste\u015bmy w stanie ustali\u0107, kto danego dnia pracowa\u0142 i kto bra\u0142 udzia\u0142 w akcji \u2014 dodaje Kubicki.<\/p>\n
\u2014 Czasem spotyka nas mi\u0142a niespodzianka. Kto\u015b przynosi tort, s\u0142odycze albo pi\u0119knie napisany list z podzi\u0119kowaniami. To jest bardzo, bardzo fajne \u2014 podsumowuje.<\/p>\n
Niestety, nie ka\u017cda akcja ma szcz\u0119\u015bliwe zako\u0144czenie. Pytanie o emocje po tych, kt\u00f3re ko\u0144cz\u0105 si\u0119 tragicznie, ratownicy traktuj\u0105 z du\u017c\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105. Tak\u017ce dlatego, \u017ce samo poj\u0119cie „niepowodzenia” w g\u00f3rach bywa niejednoznaczne. Kubicki zwraca uwag\u0119, \u017ce w wielu przypadkach granica mi\u0119dzy sukcesem a pora\u017ck\u0105 wyznaczona jest przez fizyk\u0119 i czas, a nie przez decyzje ratownik\u00f3w.<\/p>\n
TOPR czasem bywa bezradne. Wtedy szanse prze\u017cycia liczone s\u0105 w minutach<\/p>\n
\u2014 Je\u017celi mamy wypadek lawinowy i kogo\u015b zasypie lawina, to z regu\u0142y jeste\u015bmy skazani na pora\u017ck\u0119 \u2014 m\u00f3wi wprost. Jak t\u0142umaczy, szanse prze\u017cycia liczone s\u0105 wtedy w minutach, a informacja o zdarzeniu bardzo cz\u0119sto dociera do TOPR ju\u017c wtedy, gdy los poszkodowanego jest przes\u0105dzony. \u2014 Cz\u0119sto, nawet gdyby \u015bmig\u0142owiec by\u0142 uruchomiony natychmiast, ten cz\u0142owiek ju\u017c od jakiego\u015b czasu jest pod lawin\u0105 \u2014 dodaje.<\/p>\n
![\"Ratownicy](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ratownicy-topr-po-zejsciu-lawiny-na-wolowcu.jpeg\")
Ratownicy TOPR po zej\u015bciu lawiny na Wo\u0142owcu (Foto: TOPR – archiwum \/ Materia\u0142y prasowe)<\/p>\n
To jednak nie oznacza, \u017ce emocje zostaj\u0105 zepchni\u0119te na bok. Po trudnych akcjach ratownicy wracaj\u0105 do nich wsp\u00f3lnie Nie po to, by si\u0119 rozlicza\u0107, ale by zrozumie\u0107, co si\u0119 wydarzy\u0142o. Kubicki podkre\u015bla, \u017ce rozmowa w zespole jest czym\u015b naturalnym. \u2014 Siadamy razem, robimy briefing i zastanawiamy si\u0119, co mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 lepiej, co poprawi\u0107. Na tym te\u017c si\u0119 uczymy \u2014 zaznacza.<\/p>\n
W wyj\u0105tkowo obci\u0105\u017caj\u0105cych psychicznie sytuacjach TOPR si\u0119ga tak\u017ce po wsparcie z zewn\u0105trz. Tak by\u0142o po tragedii na Giewoncie, gdy liczba poszkodowanych by\u0142a ogromna, a w\u015br\u00f3d ofiar znalaz\u0142y si\u0119 dzieci. \u2014 Mieli\u015bmy wtedy pomoc psychologa. Przerobili\u015bmy to wszystko razem i dobrze, \u017ce tak si\u0119 sta\u0142o \u2014 przyznaje ratownik.<\/p>\n
Z perspektywy naczelnika temat zdrowia psychicznego w ratownictwie jest znacznie szerszy i nie ogranicza si\u0119 do pojedynczych dramatycznych akcji. Organizacja od lat prowadzi szkolenia dotycz\u0105ce stresu pourazowego i radzenia sobie z obci\u0105\u017ceniami, jakie niesie ta praca. \u2014 Jeste\u015bmy przekrojem spo\u0142ecze\u0144stwa. Na stan psychiczny wp\u0142ywa nie tylko praca, ale i \u017cycie prywatne, a jedno z drugim si\u0119 zaz\u0119bia. Je\u015bli pojawia si\u0119 taka potrzeba, anga\u017cujemy si\u0119: pomagamy w kontakcie i umawiamy spotkania z odpowiednimi osobami \u2014 podkre\u015bla.<\/p>\n
Trybu ratownika nie da si\u0119 wy\u0142\u0105czy\u0107. „Jeste\u015bmy nimi zawsze”<\/p>\n
Jednocze\u015bnie Krzysztof nie ukrywa, \u017ce ta praca od pocz\u0105tku wymaga konfrontacji z rzeczami, kt\u00f3rych nie da si\u0119 „od\u0142o\u017cy\u0107 na bok”. Ratownicy ju\u017c na etapie szkolenia wst\u0119pnego uczestnicz\u0105 w realnych dzia\u0142aniach i stykaj\u0105 si\u0119 ze \u015bmierci\u0105 \u2014 cz\u0119sto w miejscach, kt\u00f3re wcze\u015bniej kojarzy\u0142y im si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z pasj\u0105 i przyjemno\u015bci\u0105. \u2014 Ka\u017cdy musi sam oceni\u0107, czy jest w stanie to ud\u017awign\u0105\u0107 tak\u017ce w sensie psychologicznym \u2014 podsumowuje.<\/p>\n
Kubicki przyznaje wprost, \u017ce trybu ratownika nie da si\u0119 wy\u0142\u0105czy\u0107. \u2014 My jeste\u015bmy ratownikami zawsze, kiedy jeste\u015bmy w g\u00f3rach. Nawet je\u015bli id\u0119 prywatnie z rodzin\u0105 na wycieczk\u0119, to w plecaku mam raczej wi\u0119ksz\u0105 apteczk\u0119 ni\u017c tak\u0105 podstawow\u0105. Je\u015bli kto\u015b b\u0119dzie mia\u0142 k\u0142opot, to ja jestem t\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra najszybciej i najbardziej profesjonalnie mo\u017ce pom\u00f3c \u2014 t\u0142umaczy.<\/p>\n
Dlatego, cho\u0107 stara si\u0119 nie afiszowa\u0107 z tym, kim jest, odpowiedzialno\u015b\u0107 i tak zostaje. \u2014 Unikam chodzenia po g\u00f3rach w ubraniach TOPR, bo wtedy w schronisku co chwila kto\u015b podchodzi, pyta o warunki, o to, czy „tam da si\u0119 doj\u015b\u0107”. Ale wiem, \u017ce je\u015bli co\u015b si\u0119 wydarzy, to i tak zareaguj\u0119 \u2014 m\u00f3wi. Tak bywa\u0142o ju\u017c wiele razy, tak\u017ce wtedy, gdy pracowa\u0142 jako przewodnik. \u2014 Schodz\u0119 z Mnicha z klientami i na moich oczach co\u015b si\u0119 komu\u015b dzieje. Wtedy nie ma wyboru \u2014 podkre\u015bla.<\/p>\n
Podobnie patrzy na to Krzysztof, cho\u0107 z perspektywy kilkudziesi\u0119ciu lat w g\u00f3rach. \u2014 Oczywi\u015bcie staram si\u0119 bywa\u0107 w g\u00f3rach po prostu dla przyjemno\u015bci, ale to jest coraz trudniejsze, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na ogromn\u0105 liczb\u0119 ludzi. Tatry S\u0142owackie troch\u0119 nam to rekompensuj\u0105 \u2014 przyznaje naczelnik Tatrza\u0144skiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Nawet wtedy jednak „incognito” nie oznacza bez przygotowania. \u2014 W plecaku zawsze mam to, co najwa\u017cniejsze, \u017ceby w razie potrzeby m\u00f3c pom\u00f3c. To jest oczywiste \u2014 zaznacza.<\/p>\n
Wielu lat pracy nie da si\u0119 te\u017c „od\u0142o\u017cy\u0107” na p\u00f3\u0142k\u0119. \u2014 Je\u017celi chodzi si\u0119 po g\u00f3rach zawodowo przez kilkadziesi\u0105t lat, to gdzie si\u0119 nie spojrzy, tam kiedy\u015b wydarzy\u0142 si\u0119 wypadek. Tak\u017ce w miejscach typowo turystycznych. To zostaje z ty\u0142u g\u0142owy i sprawia, \u017ce podchodzimy do wszystkiego bardziej zachowawczo \u2014 podkre\u015bla szef TOPR-owc\u00f3w.<\/p>\n
I dodaje co\u015b, co dobrze t\u0142umaczy r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy turyst\u0105 a ratownikiem: \u2014 Ja nie „zdobywam” g\u00f3r, nie „zaliczam” szczyt\u00f3w. Ja w g\u00f3rach przebywam. To jest dla mnie najwa\u017cniejsze. Ten spos\u00f3b my\u015blenia: musisz mie\u0107 cel, musisz co\u015b zdoby\u0107, jest mi obcy. G\u00f3ry zawsze by\u0142y obok. Nie trzeba wsz\u0119dzie wej\u015b\u0107 i wszystkiego zadepta\u0107 \u2014 stwierdza.<\/p>\n
Rodziny ratownik\u00f3w s\u0105 \u015bwiadome zagro\u017cenia. „To w niej zosta\u0142o”<\/p>\n
Za ka\u017cd\u0105 akcj\u0105 ratunkow\u0105 jest nie tylko zesp\u00f3\u0142 i procedury, ale te\u017c ludzie, kt\u00f3rzy gdzie\u015b w domu czekaj\u0105 na wiadomo\u015b\u0107: „wracam”. I cho\u0107 z zewn\u0105trz \u0142atwo zobaczy\u0107 w tej pracy wy\u0142\u0105cznie bohaterstwo, ratownicy nie ukrywaj\u0105, \u017ce w rodzinach to zawsze miesza si\u0119 duma z niepokojem, zale\u017cnie od sytuacji, pogody i tego, co akurat dzieje si\u0119 w g\u00f3rach.<\/p>\n
Kubicki podkre\u015bla, \u017ce w jego domu zima nie oznacza automatycznie paniki, bo bliscy dobrze rozumiej\u0105 realia. \u2014 Moja rodzina dok\u0142adnie wie, co robi\u0119. \u017bona ma t\u0119 sam\u0105 pasj\u0119 \u2014 wspina si\u0119 i chodzi po g\u00f3rach, wi\u0119c doskonale zna realia \u2014 m\u00f3wi. Jak zaznacza, napi\u0119cie pojawia si\u0119 zwykle dopiero wtedy, gdy akcja robi si\u0119 naprawd\u0119 trudna. \u2014 Bardziej nerwowo robi si\u0119 wtedy, gdy wysy\u0142am jej SMS-a, \u017ce nie wr\u00f3c\u0119 na noc, bo idziemy po kogo\u015b w ci\u0119\u017ckich warunkach, przy zagro\u017ceniu lawinowym \u2014 opowiada. Jednocze\u015bnie zwraca uwag\u0119 na co\u015b, co dla rodzin bywa ratunkiem psychicznym: \u015bwiadomo\u015b\u0107 profesjonalizmu i „bezpiecznik\u00f3w” w dzia\u0142aniu. \u2014 Ona wie, z czym to si\u0119 wi\u0105\u017ce i jakie ryzyko niesie. Jednocze\u015bnie ma \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jeste\u015bmy profesjonalistami, dobrze wyszkolonymi i dzia\u0142amy tak, \u017ceby bezpiecznie wr\u00f3ci\u0107 do domu. W tej pracy jest sporo „zawor\u00f3w bezpiecze\u0144stwa” \u2014 zaznacza.<\/p>\n
![\"Grzegorz](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/grzegorz-kubicki-mieguszowiecki-szczyt-wielki.jpeg\")
Grzegorz Kubicki \u2014 Mi\u0119guszowiecki Szczyt Wielki (Foto: TOPR – archiwum \/ Materia\u0142y prasowe)<\/p>\n
Kubicki dodaje te\u017c perspektyw\u0119, kt\u00f3ra rzadko przebija si\u0119 do publicznej dyskusji: przy skali ruchu w Tatrach liczby wygl\u0105daj\u0105 inaczej, ni\u017c podpowiadaj\u0105 emocje z medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych. \u2014 Rocznie w polskich Tatrach ratujemy oko\u0142o 1300 os\u00f3b, ale je\u015bli zestawi\u0107 to z ponad 5 milionami wej\u015b\u0107 rocznie, to musia\u0142oby tych akcji by\u0107 ze 100 albo 200 tys. Wida\u0107 wi\u0119c, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi wchodzi i schodzi z g\u00f3r bezpiecznie \u2014 przekonuje.<\/p>\n
Jan Krzysztof przyznaje natomiast, \u017ce reakcje rodzin bywaj\u0105 skrajnie r\u00f3\u017cne i cz\u0119sto wracaj\u0105 do nich przede wszystkim te najtrudniejsze historie. \u2014 To trzeba by\u0142oby pyta\u0107 rodziny (\u015bmiech). Bywa bardzo r\u00f3\u017cnie. Kiedy ja pozna\u0142em moj\u0105 \u017con\u0119, by\u0142em ju\u017c ratownikiem, wi\u0119c to by\u0142a sytuacja „zastana” \u2014 zdradza.<\/p>\n
I dodaje co\u015b, co wybrzmiewa najmocniej wtedy, gdy padaj\u0105 konkretne przyk\u0142ady. \u2014 Do dzi\u015b, gdy rozmawiam z c\u00f3rk\u0105, ona wraca pami\u0119ci\u0105 do tych tragicznych sytuacji np. do katastrofy \u015bmig\u0142owca. To w niej zosta\u0142o, nie wiem, czy nie bardziej ni\u017c we mnie \u2014 ko\u0144czy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Najtrudniejsze dla Tatrza\u0144skiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego nie s\u0105 akcje „medialne”, lecz te prowadzone noc\u0105, zim\u0105 i w skrajnych…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":203398,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[7204,32,33,36,37,27,67,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,136,128,47,37617,3492,29,30152,30,26,130],"class_list":{"0":"post-203397","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-alpinizm","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-headlines","14":"tag-intextvideo_splayer","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-news","20":"tag-pl","21":"tag-poland","22":"tag-polish","23":"tag-polska","24":"tag-polski","25":"tag-ps_detal_new","26":"tag-psv2","27":"tag-screening_general","28":"tag-srodowisko_lifestyle_","29":"tag-tatry","30":"tag-top-stories","31":"tag-topr","32":"tag-topstories","33":"tag-wiadomosci","34":"tag-wiadomosci_sportowe"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115891694768872660","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203397","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=203397"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203397\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/203398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=203397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=203397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=203397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}