Czy stoi za tym jaki\u015b plan? Czy tylko przekonanie, \u017ce USA mog\u0105 robi\u0107 to, czego chce Trump? Udane porwanie dyktatora Wenezueli Nicolasa Maduro na pocz\u0105tku roku na pewno wzmocni\u0142o przekonanie prezydenta, \u017ce mo\u017ce kszta\u0142towa\u0107 \u015bwiat pod\u0142ug swojej woli. M\u00f3wi\u0142 o tym otwarcie w wywiadzie dla „New York Times”, stwierdzaj\u0105c, \u017ce nie ogranicza go \u017cadne prawo mi\u0119dzynarodowe i tradycja, ale tylko jego w\u0142asna moralno\u015b\u0107 i wola.<\/p>\n
– Je\u015bli, podkre\u015blmy, je\u015bli za tymi wszystkimi dzia\u0142aniami administracji USA stoi jaki\u015b plan, to musi on by\u0107 bardzo og\u00f3lnikowy. Generalnie odwo\u0142uje si\u0119 do doktryny Monroe’go, co w praktyce oznacza demonstrowanie, i\u017c USA mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na to, co si\u0119 dzieje we wszystkich pa\u0144stwach obu Ameryk. \u017be maj\u0105 kontrol\u0119 nad t\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u015bwiata – m\u00f3wi Gazeta.pl Mateusz Piotrowski, kierownik programu ameryka\u0144skiego w Polskim Instytucie Spraw Mi\u0119dzynarodowych. Sugestie kolejnych atak\u00f3w na Iran<\/a> oraz nalot\u00f3w na Nigeri\u0119 i Syri\u0119 wykraczaj\u0105 jednak poza te ramy. – Ci\u0119\u017cko to zebra\u0107 w sp\u00f3jny przekaz, skoro sam Bia\u0142y Dom twierdzi, \u017ce nie chce ju\u017c by\u0107 \u015bwiatowym policjantem – dodaje ekspert, podkre\u015blaj\u0105c jednocze\u015bnie, \u017ce\u00a0wszystkie te dzia\u0142ania nie s\u0105 celowym odci\u0105ganiem uwagi Amerykan\u00f3w od problem\u00f3w na arenie wewn\u0119trznej. – Wenezuela – owszem – na chwil\u0119 j\u0105 na sobie skupi\u0142a, bo um\u00f3wmy si\u0119, militarnie by\u0142a to spektakularna operacja. Jednak praktyka jest taka, \u017ce zawsze wydarzy si\u0119 co\u015b, co zn\u00f3w zwr\u00f3ci oczy opinii publicznej na sprawy wewn\u0119trzne. Zreszt\u0105 sama administracja od nich nie ucieka, nie przemilcza. Wr\u0119cz przeciwnie, aktywnie pomaga kreowa\u0107 taki zalew wydarze\u0144 na arenie krajowej, \u017ce trudno za nimi nad\u0105\u017cy\u0107. Tak\u017ce demokratom, kt\u00f3rym trudno zd\u0105\u017cy\u0107 zareagowa\u0107, zanim pojawi si\u0119 inny temat – opisuje Piotrowski. Ci\u0105g\u0142y nap\u00f3r wydarze\u0144 \u015bwiatowych w tym pomaga, ale nie jest raczej celowo stosowanym narz\u0119dziem.<\/p>\n Iran – „Rozwa\u017camy bardzo zdecydowane opcje”<\/p>\n Ira\u0144ski re\u017cim brutalnie t\u0142umi masowe protesty, wywo\u0142ane g\u0142\u00f3wnie dramatyczn\u0105 sytuacj\u0105 gospodarcz\u0105 kraju. Za spraw\u0105 nieudolnego zarz\u0105dzania i presji sankcji na\u0142o\u017conych za prace nad broni\u0105 j\u0105drow\u0105, Iran ju\u017c od ponad dekady si\u0119 osuwa. Problemy gwa\u0142townie uros\u0142y w ubieg\u0142ym roku za spraw\u0105 nowych<\/a> ameryka\u0144skich sankcji i wojny z Izraelem. Pod koniec grudnia warto\u015b\u0107 riala (waluta Iranu) t\u0105pn\u0119\u0142a; zacz\u0105\u0142 on w drastyczny spos\u00f3b traci\u0107 na warto\u015bci, co przepe\u0142ni\u0142o czar\u0119 goryczy. Ludzie wyszli na ulice, a \u017ce re\u017cim nie ma nic innego do zaoferowania, wi\u0119c stosuje przemoc. S\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa strzelaj\u0105 do ludzi na ulicach, 9 stycznia kraj odci\u0119to od sieci. Nie ma pewnych informacji na temat ofiar, ale na pewno s\u0105 one liczone w setkach. Cz\u0119\u015b\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142 m\u00f3wi ju\u017c o tysi\u0105cach.<\/p>\n W tle tej tragedii Trump zacz\u0105\u0142 sugerowa\u0107, \u017ce jest got\u00f3w interweniowa\u0107 w Iranie, je\u015bli „re\u017cim nie przestanie zabija\u0107 ludzi”. Po takiej deklaracji skala represji tylko wzros\u0142a, wi\u0119c najnowsze stanowisko prezydenta USA m\u00f3wi o „rozwa\u017caniu bardzo zdecydowanych opcji” dzia\u0142ania przeciw w\u0142adzom Iranu, w tym interwencj\u0119 zbrojn\u0105, cho\u0107 bez regularnej inwazji l\u0105dowej. Pentagon ma si\u0119 „przygl\u0105da\u0107” sprawie. Jednocze\u015bnie ze strony Teheranu przez weekend pad\u0142y sugestie gotowo\u015bci do rozm\u00f3w z Waszyngtonem, ale bez konkret\u00f3w. Szczeg\u00f3\u0142\u00f3w nie poda\u0142 te\u017c Trump, informuj\u0105c, \u017ce ira\u0144skie przyw\u00f3dztwo „zadzwoni\u0142o” do niego, chc\u0105c rozmawia\u0107.<\/p>\n – To wyra\u017any przyk\u0142ad, \u017ce za tym wszystkim raczej nie stoi plan. Oficjalnie Waszyngton<\/a> chcia\u0142by si\u0119 wycofa\u0107 z Bliskiego Wschodu. Przesta\u0107 nim zajmowa\u0107. Jednak wida\u0107, \u017ce trudno porzuci\u0107 pewne nawyki. Obalenie ira\u0144skiego re\u017cimu ewidentnie jest wysoko na li\u015bcie priorytet\u00f3w Trumpa od jego pierwszej kadencji. Teraz na gor\u0105co reaguje wi\u0119c na sytuacj\u0119. My\u015bl\u0119, \u017ce Trump mo\u017ce by\u0107 sk\u0142onny nawet do bombardowa\u0144 i uderze\u0144 na cele zwi\u0105zane z re\u017cimem, aby go maksymalnie os\u0142abi\u0107 i u\u0142atwi\u0107 dzia\u0142anie wewn\u0119trznej opozycji. Jednak nie wydaje mi si\u0119, aby Amerykanie chcieli jako\u015b r\u0119cznie sterowa\u0107 przemianami w Iranie, nawet gdyby mieli tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 – m\u00f3wi Mateusz Piotrowski.<\/p>\n Grenlandia – „Musi by\u0107 nasza”<\/p>\n Jednocze\u015bnie Trump kontynuuje presj\u0119 w kwestii Grenlandii, rozleg\u0142ej wyspy u p\u00f3\u0142nocnych wybrze\u017cy Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, kt\u00f3ra jest terytorium zale\u017cnym Danii. \u017byje na niej 56 tysi\u0119cy ludzi, podczas gdy jej powierzchnia jest oko\u0142o 7 razy wi\u0119ksza ni\u017c Polski. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 to l\u0105dol\u00f3d. Trump twierdzi, \u017ce wyspa jest potrzebna USA g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa, bo inaczej zaw\u0142adn\u0105 ni\u0105 Chi\u0144czycy i Rosjanie. – Pa\u0144stwa musz\u0105 posiada\u0107. Gdy si\u0119 co\u015b posiada, to si\u0119 tego broni. Nie broni si\u0119 wynajmowanych rzeczy, a my b\u0119dziemy musieli broni\u0107 Grenlandii – twierdzi\u0142 w weekend Trump. To dowodzi, \u017ce USA musz\u0105 „mie\u0107” wysp\u0119. – Mo\u017cemy do tego doj\u015b\u0107 po dobroci albo si\u0142\u0105 – dodawa\u0142 Trump.<\/p>\n Jak ju\u017c pisali\u015bmy ani Chiny, ani Rosja nie stanowi\u0105 realnego zagro\u017cenia dla Grenlandii i nie maj\u0105 nawet wizji zaw\u0142adni\u0119cia ni\u0105, poza mglistymi deklaracjami ch\u0119ci zwi\u0119kszania obecno\u015bci w Arktyce.<\/a> Amerykanie maj\u0105 natomiast ju\u017c najwi\u0119ksz\u0105 baz\u0119 na wyspie i na mocy istniej\u0105cych porozumie\u0144 z Dani\u0105, sojusznikiem z NATO, mog\u0105 robi\u0107 tam w\u0142a\u015bciwie wszystko, co uznaj\u0105 za s\u0142uszne w kontek\u015bcie jej obrony. Trump grozi wi\u0119c si\u0142\u0105 jednemu z sojusznik\u00f3w.<\/p>\n – Naprawd\u0119 jestem ciekaw, o co chodzi Trumpowi. Nie wiemy jakie informacje<\/a> przedstawia mu wywiad, cho\u0107 wiadomo, \u017ce on nie przepada za ich studiowaniem. Jednak argumenty o bezpiecze\u0144stwie czy surowcach wydaj\u0105 si\u0119 s\u0142abe. Co wi\u0119cej, badania opinii publicznej w USA wyra\u017anie pokazuj\u0105, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo jest przeciwne kupowaniu czy zajmowaniu wyspy. Trudno wi\u0119c zrozumie\u0107, jakie stoj\u0105 za tym ambicje i kalkulacje. Administracja jednak naciska, wi\u0119c nie ma innej mo\u017cliwo\u015bci, jak bra\u0107 to na powa\u017cnie – ocenia Piotrowski.<\/p>\n Wenezuela – „pe\u0142ni\u0105cy obowi\u0105zki prezydenta”<\/p>\n Po uprowadzeniu Maduro w nocy z 2 na 3 stycznia Trump i jego wsp\u00f3\u0142pracownicy twierdz\u0105, \u017ce faktycznie zarz\u0105dzaj\u0105 Wenezuel\u0105 za po\u015brednictwem pozostawionej na miejscu zast\u0119pczyni dyktatora, Delcy Rodrigues. Co s\u0105dzi o jej roli, prezydent USA pokaza\u0142 dobitnie w poniedzia\u0142ek nad ranem, wrzucaj\u0105c do sieci swoje zdj\u0119cie z podpisem „Pe\u0142ni\u0105cy obowi\u0105zki prezydenta Wenezueli”. Jak faktycznie wygl\u0105da wp\u0142yw Amerykan\u00f3w na sytuacj\u0119 w tym po\u0142udniowoameryka\u0144skim kraju, jest jednak co najmniej niejasne. Nie ma bowiem \u017cadnych konkretnych dowod\u00f3w na to, aby Wenezuelczycy robili co\u015b, co naka\u017ce im Waszyngton. Ewidentnie s\u0105 kontakty i Amerykanie maj\u0105 bada\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ponownego otwarcia ambasady w Caracas, ale daleko do sterowania krajem.<\/p>\n Trump nie kryje przy tym, \u017ce g\u0142\u00f3wnie interesuje go wenezuelska ropa i w\u0142adze, kt\u00f3re ta\u0144cz\u0105, jak im zagra. W pi\u0105tek w Bia\u0142ym Domu odby\u0142o si\u0119 spotkanie Trumpa, sekretarza stanu Marco Rubio i szef\u00f3w szeregu firm naftowych, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 albo dzia\u0142a\u0142y w Wenezueli. Prezydent USA o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce oczekuje od nich inwestycji w tym pa\u0144stwie na poziomie 100 miliard\u00f3w dolar\u00f3w, aby m\u00f3c znacznie zwi\u0119kszy\u0107 wydobycie i eksport ropy. Wszystko ma by\u0107 za\u0142atwione z pomini\u0119ciem w\u0142adz Wenezueli, korzy\u015bci maj\u0105 by\u0107 ameryka\u0144skie. „Za\u0142atwiacie to z nami. Nie z Wenezuelczykami”. Reakcja ze strony biznesu by\u0142a ma\u0142o entuzjastyczna. Wprost wyrazi\u0142 to szef koncernu Exxon, kt\u00f3ry nazwa\u0142 Wenezuel\u0119 „nienadaj\u0105c\u0105 si\u0119 do inwestowania”, je\u015bli nie dojdzie w kraju do fundamentalnych zmian. W reakcji Trump zasugerowa\u0142 w niedziel\u0119, \u017ce za brak entuzjazmu Exxon mo\u017ce zosta\u0107 wykluczony z mo\u017cliwo\u015bci robienia biznesu z Wenezuel\u0105.<\/p>\n – Na razie nie ma dowod\u00f3w na to, aby Amerykanie realnie sprawowali kontrol\u0119 nad Wenezuel\u0105 i jej sektorem wydobycia ropy. M\u00f3wi\u0105 o tym tylko komunikaty Waszyngtonu, cho\u0107 ewidentnie kontakt z w\u0142adzami w Caracas jest utrzymywany. Przy czym nie mo\u017cna wykluczy\u0107 kolejnych interwencji zbrojnych, je\u015bli bardziej twardog\u0142owi gracze w wenezuelskim re\u017cimie nie b\u0119d\u0105 sk\u0142onni do wsp\u00f3\u0142pracy. To, co wida\u0107 jednak ewidentnie, to \u017ce wolno\u015b\u0107 i demokracja nie s\u0105 priorytetami, mimo \u017ce z listy cel\u00f3w najpewniej nie znikn\u0119\u0142y. O tym przekonamy si\u0119 jednak dopiero przy organizacji na razie tylko sugerowanych przez Amerykan\u00f3w przy\u015bpieszonych wybor\u00f3w – ocenia Piotrowski.<\/p>\n Kuba – „Dogadajcie si\u0119, zanim b\u0119dzie za p\u00f3\u017ano”<\/p>\n Z perspektywy Waszyngtonu Kuba jest kolejnym b\u0142\u0119dem na mapie Ameryk, kt\u00f3ry trzeba naprawi\u0107. Wrogo\u015b\u0107 obu pa\u0144stw jest oczywista od lat 50. i rewolucji komunistycznej Fidela Castro. Dzisiejsza Kuba to jednak dryfuj\u0105cy wrak pod przyw\u00f3dztwem partii komunistycznej i prezydenta Miguela Diaz-Canela. Wyspa jest w katastrofalnej sytuacji gospodarczej, a najwi\u0119kszym wyzwaniem ludno\u015bci jest zdoby\u0107 do\u015b\u0107 \u017cywno\u015bci i strategicznie zaplanowa\u0107 \u017cycie wok\u00f3\u0142 kilku godzin, gdy jest pr\u0105d. Kuba problemy mia\u0142a od lat, ale od pocz\u0105tku drugiej kadencji Trumpa w\u0142adze USA przyj\u0119\u0142y polityk\u0119 maksymalnej presji przy pomocy sankcji, tylko je pog\u0142\u0119biaj\u0105c.<\/p>\n Wenezuela by\u0142a niezwykle istotna dla przetrwania Kuby. Od lat re\u017cim w Caracas dostarcza\u0142 swoim ideowym krewnym w Hawanie darmow\u0105 rop\u0119, wykorzystywan\u0105 g\u0142\u00f3wnie w elektrowniach. Do niedawna by\u0142o to oko\u0142o po\u0142owy potrzeb wyspy. W zamian Kuba wysy\u0142a\u0142a r\u00f3\u017cnego rodzaju specjalist\u00f3w, doradc\u00f3w i wspomaga\u0142a wenezuelsk\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia. Teraz Trump deklaruje, \u017ce ropa z Wenezueli na wysp\u0119 ju\u017c nie pop\u0142ynie. To zapowied\u017a jeszcze wi\u0119kszej katastrofy<\/a>. Cho\u0107 re\u017cim w Caracas w weekend zapewni\u0142 o trwaniu przy „braterskich” wi\u0119zach z Kub\u0105, to faktycznie Amerykanie mog\u0105 zablokowa\u0107 ka\u017cdy eksport ropy. Dlatego Trump w weekend w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych „usilnie” zasugerowa\u0142 w\u0142adzom w Hawanie, aby si\u0119 z nim dogada\u0142y „zanim b\u0119dzie za p\u00f3\u017ano”.<\/p>\n – Wydaje mi si\u0119, \u017ce na razie to tylko presja polityczna. Tylko i a\u017c, bo od uprowadzenia Maduro wiarygodno\u015b\u0107 gr\u00f3\u017ab Trumpa istotnie si\u0119 zwi\u0119kszy\u0142a. Jestem w stanie sobie wyobrazi\u0107, \u017ce zach\u0119cony tamtym sukcesem prezydent zdecyduje si\u0119 te\u017c na u\u017cycie si\u0142y na Kubie. Tym bardziej \u017ce tamtejszy re\u017cim ju\u017c od dekad trwa w permanentnym kryzysie, cho\u0107 ci\u0105gle nie upad\u0142. Trudno wi\u0119c o pewno\u015b\u0107, \u017ce zrobi to niebawem – podsumowuje ekspert\u00a0Polskiego Instytutu Spraw Mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czy stoi za tym jaki\u015b plan? Czy tylko przekonanie, \u017ce USA mog\u0105 robi\u0107 to, czego chce Trump? Udane…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":203641,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-203640","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115892339559724357","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203640","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=203640"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203640\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/203641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=203640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=203640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=203640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}