{"id":203828,"date":"2026-01-14T09:27:05","date_gmt":"2026-01-14T09:27:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/203828\/"},"modified":"2026-01-14T09:27:05","modified_gmt":"2026-01-14T09:27:05","slug":"gigant-ukryty-pod-lodem-przykryl-go-kamien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/203828\/","title":{"rendered":"Gigant ukryty pod lodem. Przykry\u0142 go kamie\u0144"},"content":{"rendered":"<p>R\u00f3\u017cowe granitowe g\u0142azy le\u017c\u0105ce na szczytach G\u00f3r Hudson pomog\u0142y naukowcom odkry\u0107 granitow\u0105 formacj\u0119 ukryt\u0105 pod lodem lodowca Pine Island. Struktura ma ok. 100 km szeroko\u015bci i\u00a0ok. 7\u00a0km grubo\u015bci.<\/p>\n<p>Od lat obecno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cowych granit\u00f3w na szczytach tych g\u00f3r budzi\u0142a zainteresowanie naukowc\u00f3w. Badacze zastanawiali si\u0119, jak r\u00f3\u017cowe granity znalaz\u0142y si\u0119 na szczytach g\u00f3r i\u00a0co mog\u0105 one znaczy\u0107 w\u00a0kontek\u015bcie historii Antarktydy.<\/p>\n<p>Badacze z\u00a0British Antarctic Survey (BAS) przeanalizowali granity. Zmierzyli oni rozpad promieniotw\u00f3rczych pierwiastk\u00f3w i\u00a0odkryli, \u017ce ska\u0142y powsta\u0142y ok. 175 mln lat temu, w\u00a0okresie jurajskim. Przez lata badacze nie wiedzieli jednak, jak g\u0142azy znalaz\u0142y si\u0119 na szczytach G\u00f3r Hudson. Prze\u0142om przynios\u0142y badania powietrza.<\/p>\n<p>Pomiary grawimetryczne wykonane przez maszyny Twin Otter i\u00a0samoloty przelatuj\u0105ce nad zachodni\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Antarktydy ujawni\u0142y nietypowy sygna\u0142 dochodz\u0105cy spod lodowca. Sygna\u0142 ten by\u0142 bardzo zbli\u017cony do tego, kt\u00f3ry wydawa\u0142by du\u017cy granitowy blok ukryty pod lodowcem.<\/p>\n<p>\u2013 To niezwyk\u0142e, \u017ce g\u0142azy z\u00a0r\u00f3\u017cowego granitu zauwa\u017cone na powierzchni doprowadzi\u0142y nas do ukrytego olbrzyma pod lodem \u2013\u00a0powiedzia\u0142 dr Tom Jordan z\u00a0BAS. \u2013\u00a0\u0141\u0105cz\u0105c datowanie geologiczne z\u00a0badaniami grawitacyjnymi, nie tylko rozwi\u0105zali\u015bmy zagadk\u0119 pochodzenia tych ska\u0142, ale tak\u017ce odkryli\u015bmy nowe informacje o\u00a0tym, jak pokrywa lodowa p\u0142yn\u0119\u0142a w\u00a0przesz\u0142o\u015bci i\u00a0jak mo\u017ce si\u0119 zmienia\u0107 w\u00a0przysz\u0142o\u015bci \u2013\u00a0doda\u0142. <\/p>\n<p>Po\u0142\u0105czenie danych pomaga odtworzy\u0107 grubo\u015b\u0107 i\u00a0kierunki przep\u0142ywu lodu podczas ostatniego zlodowacenia ok. 20 tys. lat temu. To kluczowe dla kalibracji modeli opisuj\u0105cych odpowied\u017a Antarktydy na trwaj\u0105ce ocieplenie.<\/p>\n<p>Pod lodowcem Pine Island, kt\u00f3ry w\u00a0ostatnich dekadach traci l\u00f3d najszybciej w\u00a0regionie, pod\u0142o\u017ce geologiczne wp\u0142ywa na tarcie, po\u015blizg i\u00a0drena\u017c w\u00f3d roztopowych. Nowe rozpoznanie pozwoli usprawnia\u0107 modele podnoszenia poziomu m\u00f3rz.<\/p>\n<p>\u2013 Ska\u0142y stanowi\u0105 niesamowity zapis tego, jak nasza planeta zmienia\u0142a si\u0119 na przestrzeni czasu, zw\u0142aszcza wskazuj\u0105c erozje lodowcowe i\u00a0to, jak zmienia\u0142y one krajobraz Antarktydy \u2013\u00a0m\u00f3wi dr Joanne Johnson z\u00a0BAS. \u2013\u00a0Byli\u015bmy w\u00a0stanie odtworzy\u0107 jak r\u00f3\u017cowe granity dotar\u0142y na swoje obecne miejsce. To z\u00a0kolei daje nam wskaz\u00f3wki, jak pokrywa lodowa Antarktydy Zachodniej mo\u017ce si\u0119 zmieni\u0107 w\u00a0przysz\u0142o\u015bci \u2013\u00a0wyja\u015bni\u0142a badaczka.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"R\u00f3\u017cowe granitowe g\u0142azy le\u017c\u0105ce na szczytach G\u00f3r Hudson pomog\u0142y naukowcom odkry\u0107 granitow\u0105 formacj\u0119 ukryt\u0105 pod lodem lodowca Pine&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":203829,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-203828","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115892744745804542","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203828","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=203828"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203828\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/203829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=203828"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=203828"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=203828"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}