{"id":203928,"date":"2026-01-14T10:18:08","date_gmt":"2026-01-14T10:18:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/203928\/"},"modified":"2026-01-14T10:18:08","modified_gmt":"2026-01-14T10:18:08","slug":"strategiczny-blad-europy-tak-oddala-trumpowi-ogromne-bogactwa-grenlandii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/203928\/","title":{"rendered":"Strategiczny b\u0142\u0105d Europy. Tak &#8222;odda\u0142a&#8221; Trumpowi ogromne bogactwa Grenlandii"},"content":{"rendered":"<p>Na po\u0142udniowym kra\u0144cu Grenlandii, otoczonym \u015bnie\u017cnymi szczytami i g\u0142\u0119bokimi fiordami, le\u017cy Kvanefjeld \u2014 projekt wydobywczy, kt\u00f3ry pokazuje, \u017ce ta ogromna wyspa jest czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko po\u017c\u0105danym miejscem na baz\u0105 wojskow\u0105.<\/p>\n<p>Pod lodow\u0105 powierzchni\u0105 znajduj\u0105 si\u0119 du\u017ce z\u0142o\u017ce neodymu i prazeodymu, pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich wykorzystywanych do produkcji magnes\u00f3w niezb\u0119dnych do budowy turbin wiatrowych, pojazd\u00f3w elektrycznych i zaawansowanego technologicznie sprz\u0119tu wojskowego.<\/p>\n<p>W przypadku pomy\u015blnej realizacji projektu Grenlandia, p\u00f3\u0142autonomiczna cz\u0119\u015b\u0107 Danii, sta\u0142aby si\u0119 pierwszym terytorium europejskim produkuj\u0105cym te kluczowe metale strategiczne. Energy Transition Minerals, australijska sp\u00f3\u0142ka wydobywcza wspierana przez Chiny, jest gotowa do rozpocz\u0119cia prac. Tego samego nie mo\u017cna powiedzie\u0107 o podmiotach europejskich.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Ani Kopenhaga, ani Bruksela, ani rz\u0105d Grenlandii nie zmobilizowali swoich si\u0142 pa\u0144stwowych, aby zrealizowa\u0107 ten projekt. W 2009 r. Dania przekaza\u0142a mieszka\u0144com Grenlandii kontrol\u0119 nad ich zasobami naturalnymi, ale 12 lat p\u00f3\u017aniej jej rz\u0105d zablokowa\u0142 kopalni\u0119, poniewa\u017c pierwiastki ziem rzadkich s\u0105 zmieszane z radioaktywnym uranem.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Od tego czasu projekt pozostaje w zawieszeniu i generuje wiele spor\u00f3w prawnych.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">\u2014 Kvanefjeld pokazuje, jak niepewno\u015b\u0107 polityczna i regulacyjna \u2014 w po\u0142\u0105czeniu z geopolityk\u0105 i wysokimi wymaganiami kapita\u0142owymi \u2014 utrudnia realizacj\u0119 nawet strategicznie wa\u017cnych projekt\u00f3w \u2014 m\u00f3wi POLITICO Jeppe Kofod, by\u0142y minister spraw zagranicznych Danii, a obecnie doradca strategiczny Energy Transition Minerals.<\/p>\n<p>Strategiczny b\u0142\u0105d<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Problemy Kvanefjeld s\u0105 symbolem szerszych problem\u00f3w Grenlandii. Cho\u0107 ma ona wystarczaj\u0105co zasob\u00f3w niekt\u00f3rych pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich, by zaspokoi\u0107 a\u017c 25 proc. \u015bwiatowego zapotrzebowania \u2014 nie wspominaj\u0105c o rezerwach ropy i gazu prawie tak du\u017cych jak w Stanach Zjednoczonych oraz wielu innych potencjalnych metalach wykorzystywanych w czystej energii, w tym miedzi, graficie i niklu \u2014 zasoby te s\u0105 prawie ca\u0142kowicie niewykorzystane.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W Grenlandii dzia\u0142aj\u0105 tylko dwie ma\u0142e kopalnie wydobywaj\u0105ce z\u0142oto i niszowy minera\u0142 zwany skaleniem wykorzystywany do produkcji szk\u0142a i ceramiki. Do niedawna ani Dania, ani Unia Europejska nie wykazywa\u0142y wi\u0119kszego zainteresowania zmian\u0105 tej sytuacji.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Przed 2023 r. UE podpisa\u0142a memorandum o porozumieniu z rz\u0105dem Grenlandii w sprawie wsp\u00f3\u0142pracy przy projektach g\u00f3rniczych. Ustawa UE o surowcach krytycznych, zaproponowana w tym samym roku, jest pr\u00f3b\u0105 nadrobienia zaleg\u0142o\u015bci poprzez budow\u0119 nowych kopal\u0144 zar\u00f3wno w UE, jak i poza ni\u0105. W zesz\u0142ym miesi\u0105cu Komisja Europejska zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do finansowania kopalni molibdenu Malmbjerg w Grenlandii, aby zapewni\u0107 dostawy tego metalu dla sektora obronnego UE.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W obliczu rzucanych przez Donalda Trumpa <a href=\"https:\/\/www.onet.pl\/informacje\/onetwiadomosci\/jest-w-agresywnym-nastroju-trump-siega-po-grenlandie-europa-ma-cztery-opcje-moze\/kmf2ycc,79cfc278\" id=\"53a37787-9c5d-4adc-948e-11c0a5e8294e\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">gr\u00f3\u017ab przej\u0119cia Grenlandii si\u0142\u0105<\/a> i ma\u0142ego prawdopodobie\u0144stwo przyznania w takim scenariuszu mieszka\u0144com wyspy prawa weta w sprawie projekt\u00f3w wydobywczych, jasne jest jedno \u2014 Europa mo\u017ce sp\u00f3\u017ani\u0107 si\u0119 z podj\u0119ciem dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">\u2014 Przez wiele lat UE w ograniczonym zakresie anga\u017cowa\u0142a si\u0119 w wydobycie kluczowych surowc\u00f3w Grenlandii. Dzi\u015b istnieje ryzyko, \u017ce Europa si\u0119 sp\u00f3\u017ani\u0142a, bo Stany Zjednoczone i Chiny r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119kszy\u0142y swoje zainteresowanie tymi surowcami \u2014 m\u00f3wi Kofod.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W \u015bwiecie kszta\u0142towanym przez coraz bardziej agresywn\u0105 polityk\u0119 zagraniczn\u0105 Trumpa oraz hiperaktywny rozw\u00f3j czystych technologii i \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw minera\u0142\u00f3w w Chinach, zaniedbanie przez Europ\u0119 bogactw naturalnych Grenlandii coraz bardziej przypomina strategiczny b\u0142\u0105d.<\/p>\n<p>Wroga kraina<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Nie oznacza to, \u017ce budowa kopal\u0144 na <a href=\"https:\/\/www.onet.pl\/turystyka\/onetpodroze\/grenlandia-kryje-zaskakujaca-przeszlosc-niepokojace-wnioski-naukowcow\/wdqln00,07640b54\" id=\"44512ac3-b30a-4990-8cbb-a599c88dcb70\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">pokrytej kilometrow\u0105 warstw\u0105 lodu Grenlandii<\/a> b\u0119dzie \u0142atwym zadaniem.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">\u2014 Ze wszystkich miejsc na \u015bwiecie, w kt\u00f3rych mo\u017cna wydobywa\u0107 surowce krytyczne, [Grenlandia] jest bardzo odleg\u0142a i trudno dost\u0119pna \u2014 m\u00f3wi Ditte Brasso Sorensen, starszy analityk ds. polityki klimatycznej i przemys\u0142owej UE w Think Tank Europa. Wspomina r\u00f3wnie\u017c o &#8222;bardzo trudnych warunkach \u015brodowiskowych&#8221; panuj\u0105ce na tym terytorium.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Niewielka populacja Grenlandii \u2014 licz\u0105ca mniej ni\u017c 60 tys. mieszka\u0144c\u00f3w \u2014 oraz brak infrastruktury r\u00f3wnie\u017c utrudniaj\u0105 budow\u0119 kopal\u0144. \u2014 To kwestia logistyczna \u2014 m\u00f3wi Eldur Olafsson, dyrektor generalny Amaroq, firmy wydobywaj\u0105cej z\u0142oto, kt\u00f3ra prowadzi jedn\u0105 z dw\u00f3ch dzia\u0142aj\u0105cych kopal\u0144 w Grenlandii, a tak\u017ce bada mo\u017cliwo\u015bci wydobycia metali ziem rzadkich i miedzi. \u2014 Jak buduje si\u0119 kopalnie? Oczywi\u015bcie potrzebny jest kapita\u0142, sprz\u0119t, ale tak\u017ce ludzie. I trzeba zbudowa\u0107 wok\u00f3\u0142 nich ca\u0142\u0105 infrastruktur\u0119, poniewa\u017c nie mog\u0105 to by\u0107 wy\u0142\u0105cznie mieszka\u0144cy Grenlandii \u2014 dodaje.<\/p>\n<p> Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Grenlandia ma r\u00f3wnie\u017c surowe przepisy dotycz\u0105ce ochrony \u015brodowiska \u2014 w tym prze\u0142omowy zakaz wydobycia uranu z 2021 r. \u2014 kt\u00f3re ograniczaj\u0105 wydobycie surowc\u00f3w ze wzgl\u0119du na ich wp\u0142yw na przyrod\u0119 i \u015brodowisko. Wed\u0142ug Per Kalviga, emerytowanego profesora z Du\u0144skiej S\u0142u\u017cby Geologicznej i Grenlandii, rz\u0105dowej organizacji badawczej Danii, jej obecny rz\u0105d, wybrany w zesz\u0142ym roku, nie wykazuje \u017cadnych oznak zmiany stanowiska w sprawie zakazu wydobycia uranu.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Uran wyst\u0119puje zazwyczaj wraz z pierwiastkami ziem rzadkich, co oznacza, \u017ce zakaz mo\u017ce zniweczy\u0107 ogromny potencja\u0142 Grenlandii jako producenta pierwiastk\u00f3w ziem rzadkich.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Podobnie wygl\u0105da sytuacja w przypadku paliw kopalnych. Pomimo oceny Stan\u00f3w Zjednoczonych z 2007 r., zgodnie z kt\u00f3r\u0105 pod powierzchni\u0105 Grenlandii i jej w\u00f3d terytorialnych znajduje si\u0119 r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 ponad 30 mld bary\u0142ek ropy naftowej i gazu ziemnego \u2014 prawie tyle samo, ile wynosz\u0105 rezerwy Stan\u00f3w Zjednoczonych \u2014 30 lat poszukiwa\u0144 ropy naftowej przez grup\u0119 Chevron, w\u0142osk\u0105 ENI i Shell nie przynios\u0142o \u017cadnych rezultat\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W 2021 r. \u00f3wczesny lewicowy rz\u0105d Grenlandii zakaza\u0142 dalszych poszukiwa\u0144 ropy ze wzgl\u0119d\u00f3w \u015brodowiskowych. Du\u0144ski geolog Flemming Christiansen, kt\u00f3ry do 2020 r. by\u0142 zast\u0119pc\u0105 dyrektora S\u0142u\u017cby Geologicznej Danii i Grenlandii, powiedzia\u0142, \u017ce pora\u017cka ta nie mia\u0142a nic wsp\u00f3lnego z rzeczywistym potencja\u0142em Grenlandii jako producenta ropy.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Za\u0142amanie cen ropy naftowej w 2014 r. w po\u0142\u0105czeniu z wysokimi kosztami wierce\u0144 w Arktyce sprawi\u0142o jego zdaniem, \u017ce przedsi\u0119wzi\u0119cie sta\u0142o si\u0119 nieop\u0142acalne. Sprzeciw spo\u0142eczny tylko skomplikowa\u0142 spraw\u0119.<\/p>\n<p>Wp\u0142yw zmian klimatycznych<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Christiansen widzi na w\u0142asne oczy <a href=\"https:\/\/zielony.onet.pl\/klimat\/lod-na-grenlandii-zanika-w-zatrwazajacym-tempie-powstalo-930-mln-szczelin\/38kbx95\" id=\"69605190-b0a9-4abb-b47e-e83704106aa0\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">dramatyczne skutki zmian klimatycznych<\/a> \u2014 w postaci rozleg\u0142ych obszar\u00f3w czystej wody. Rosn\u0105ce temperatury topi\u0105 bowiem pokrywy lodowe, kt\u00f3re przez wieki sprawia\u0142y, \u017ce eksploracja tego terytorium by\u0142a zimnym, kosztownym i niebezpiecznym przedsi\u0119wzi\u0119ciem.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">\u2014 Kiedy przelatuj\u0119 nad wodami zachodniej Grenlandii, widz\u0119 zmiany. (&#8230;) Zmiany klimatyczne otwieraj\u0105 t\u0119 zamarzni\u0119t\u0105 krain\u0119 \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Grenlandia posiada najwi\u0119kszy obszar pokryty lodem poza Antarktyk\u0105, ale jej l\u00f3d topnieje w alarmuj\u0105cym tempie. Najnowsze badania sugeruj\u0105, \u017ce pokrywa lodowa mo\u017ce przesta\u0107 istnie\u0107 do ko\u0144ca wieku, podnosz\u0105c poziom morza nawet o siedem metr\u00f3w. Utrata sta\u0142ej pokrywy lodowej o grubo\u015bci kilkuset metr\u00f3w &#8222;stopniowo poprawia op\u0142acalno\u015b\u0107 wydobycia zar\u00f3wno paliw kopalnych, jak i kluczowych surowc\u00f3w \u2014 m\u00f3wi Jakob Dreyer, badacz z Uniwersytetu w Kopenhadze.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ml0k9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy81NDBmYjBjYWQ3ZjE5ZDEzYWZiMDZjYmQ3M2RiODFjNS5qcGeRlQLNB.jpeg\" height=\"627\" width=\"940\" alt=\"Topniej\u0105ce g\u00f3ry lodowe z lodowca Jakobshavn, Ilulissat, Grenlandia\" loading=\"lazy\" class=\"ods-c-image__img ods-c-image__img--viewport-width\"\/><\/p>\n<p>Topniej\u0105ce g\u00f3ry lodowe z lodowca Jakobshavn, Ilulissat, GrenlandiaPaul Souders \/ Getty Images<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Eksploatacja zasob\u00f3w Grenlandii nie zale\u017cy jednak od katastrofalnego poziomu globalnego ocieplenia. Kalvig z Du\u0144skiej S\u0142u\u017cby Geologicznej i Grenlandii twierdzi, \u017ce nawet bez zaawansowanych zmian klimatycznych wybrze\u017ce Grenlandii nie r\u00f3\u017cni si\u0119 zbytnio od <a href=\"https:\/\/www.onet.pl\/turystyka\/dalekowswiatpl\/dlaczego-norwegia-jest-tak-bogata-nie-chodzi-tylko-o-surowce\/tg1dvyf,30bc1058\" id=\"9e1ad16e-80cd-499e-b355-3018e98fecc2\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">wybrze\u017ca Norwegii, gdzie znaleziono rop\u0119 naftow\u0105<\/a> i prowadzonych jest wiele projekt\u00f3w wydobywczych.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">\u2014 Nie da si\u0119 dotrze\u0107 tak daleko w g\u0142\u0105b l\u0105du, jak [w Norwegii], ale gdy ju\u017c si\u0119 do niego dotrze, wiele miejsc jest eksploatowanych przez ca\u0142y rok \u2014 m\u00f3wi Kalvig. \u2014 W tym sensie eksploatacja kopal\u0144 w Grenlandii nie jest trudniejsza ni\u017c w wielu cz\u0119\u015bciach Norwegii, Kanady lub innych kraj\u00f3w \u2014 czy te\u017c Rosji. Robiono to ju\u017c wcze\u015bniej, w latach, kiedy by\u0142y ku temu warunki.<\/p>\n<p>Wizja Trumpa<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Rzecznik Komisji Europejskiej stwierdzi\u0142, \u017ce UE wsp\u00f3\u0142pracuje obecnie z rz\u0105dem Grenlandii nad rozwojem jej zasob\u00f3w. Doda\u0142, \u017ce &#8222;demokratycznie wybrane w\u0142adze Grenlandii od dawna opowiadaj\u0105 si\u0119 za partnerstwem z UE w celu realizacji projekt\u00f3w korzystnych dla obu stron&#8221;.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Podkre\u015bli\u0142 jednak, \u017ce &#8222;los surowc\u00f3w mineralnych Grenlandii zale\u017cy od mieszka\u0144c\u00f3w Grenlandii i ich przedstawicieli&#8221;.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Stany Zjednoczone mog\u0105 by\u0107 mniej wielkoduszne. Niedawna <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/tylko-w-onecie\/specjalna-operacja-wojskowa-trumpa-w-wenezueli-ostra-ocena-gen-polko\/5eg5gh8\" id=\"6bb580dc-7c8c-452e-821c-70ee8c73e4b4\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">operacja wojskowa Waszyngtonu w Wenezueli<\/a> pokaza\u0142a, \u017ce Trump powa\u017cnie podchodzi do budowy imperium opartego na zasobach naturalnych i jest got\u00f3w u\u017cy\u0107 si\u0142y oraz z\u0142ama\u0107 normy mi\u0119dzynarodowe, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 ten cel. Grenlandia, z jej ogromnymi z\u0142o\u017cami ropy naftowej i metali ziem rzadkich, mo\u017ce idealnie pasowa\u0107 do jego wizji.<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Mniej jasne jest, jakie miejsce zajmuj\u0105 w niej sami Grenlandczycy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Na po\u0142udniowym kra\u0144cu Grenlandii, otoczonym \u015bnie\u017cnymi szczytami i g\u0142\u0119bokimi fiordami, le\u017cy Kvanefjeld \u2014 projekt wydobywczy, kt\u00f3ry pokazuje, \u017ce&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":203929,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,9796,27,34,35,28,31,48,25,46,40,1314,41,47,599,80,29,30,86,71,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-203928","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-grenlandia","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-nat_styl","18":"tag-news","19":"tag-omp","20":"tag-polish","21":"tag-politico","22":"tag-polski","23":"tag-screening_general","24":"tag-surowce","25":"tag-swiat","26":"tag-top-stories","27":"tag-topstories","28":"tag-unia_europejska","29":"tag-usa","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115892945277826427","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203928","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=203928"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203928\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/203929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=203928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=203928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=203928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}