{"id":204142,"date":"2026-01-14T12:08:09","date_gmt":"2026-01-14T12:08:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/204142\/"},"modified":"2026-01-14T12:08:09","modified_gmt":"2026-01-14T12:08:09","slug":"blad-w-danych-o-arktyce-fizycy-podwazaja-kluczowe-obserwacje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/204142\/","title":{"rendered":"B\u0142\u0105d w danych o Arktyce. Fizycy podwa\u017caj\u0105 kluczowe obserwacje"},"content":{"rendered":"

Fizycy atmosfery z Uniwersytetu Toronto podwa\u017cyli jedne z najcz\u0119\u015bciej cytowanych danych o Arktyce. Chodzi o obserwacje pokrywy \u015bnie\u017cnej na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej, od dekad wykorzystywane m.in. w raportach Mi\u0119dzyrz\u0105dowego Zespo\u0142u ds. Zmian Klimatu (IPCC). Nowa analiza pokazuje, \u017ce klasyczny zestaw danych NOAA zawiera systematyczny b\u0142\u0105d, kt\u00f3ry przez lata zniekszta\u0142ca\u0142 obraz zmian w Arktyce.<\/p>\n

Dane, na kt\u00f3rych oparto raporty IPCC<\/p>\n

Obserwacje ameryka\u0144skiej Narodowej Administracji Oceanicznej i Atmosferycznej (NOAA) prowadzone s\u0105 nieprzerwanie od lat 60. XX wieku. To wystarczaj\u0105co d\u0142ugo, alby uchwyci\u0107 obraz zmian. Minimalna d\u0142ugo\u015b\u0107 zbierania danych klimatycznych to 30 lat. Tu mamy znacznie wi\u0119kszy zakres czasowy.<\/p>\n

Dotycz\u0105 one zasi\u0119gu pokrywy \u015bnie\u017cnej – kluczowego parametru, bo \u015bnieg odbija oko\u0142o 80 proc. energii docieraj\u0105cej do powierzchni Ziemi, podczas gdy gleba i ro\u015blinno\u015b\u0107 mniej ni\u017c po\u0142ow\u0119. To w\u0142a\u015bnie dlatego \u015bnieg odgrywa tak istotn\u0105 rol\u0119 w bilansie energetycznym planety. To tzw. albedo. Im wi\u0119ksze, tym wi\u0119cej energii odbijane jest od powierzchni.<\/p>\n

– Utrata \u015bniegu zmniejsza albedo, co prowadzi do wi\u0119kszego poch\u0142aniania energii, a to z kolei nasila dalsz\u0105 utrat\u0119 \u015bniegu – wyja\u015bnia dr Aleksandra Elias Chereque, doktorantka na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Toronto. – Jest to jeden z czynnik\u00f3w arktycznej amplifikacji, czyli nieproporcjonalnie szybkiego ocieplania si\u0119 Arktyki – dodaje.<\/p>\n

Satelita widzia\u0142 coraz wi\u0119cej \u015bniegu. Zafa\u0142szowane wyniki<\/p>\n

Problem w tym, \u017ce dane NOAA od dawna budzi\u0142y w\u0105tpliwo\u015bci klimatolog\u00f3w. Wskazywa\u0142y one na wzrost pokrywy \u015bnie\u017cnej o oko\u0142o 1,5 mln km kw. na dekad\u0119 – wynik sprzeczny z innymi obserwacjami. Nowa analiza, opublikowana w Science Advances, pokazuje co\u015b odwrotnego. Realny spadek o oko\u0142o 0,5 mln km kw. na dekad\u0119.<\/p>\n

Przyczyn\u0105 okaza\u0142y si\u0119 zmiany w instrumentach i metodach zbierania danych. Z biegiem lat satelity stawa\u0142y si\u0119 coraz czulsze na cienk\u0105 warstw\u0119 \u015bniegu, co sztucznie zawy\u017ca\u0142o wyniki.<\/p>\n

– To tak, jakby okulary satelity mia\u0142y coraz lepsze szk\u0142a. Wygl\u0105da\u0142o, jakby \u015bniegu by\u0142o wi\u0119cej, ale to tylko efekt lepszej „recepty”, a nie rzeczywistej zmiany – t\u0142umaczy dr Aleksandra Elias Chereque.<\/p>\n

Co to oznacza dla klimatu?<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142autorem badania jest prof. dr Paul Kushner, kierownik Katedry Fizyki Uniwersytetu Toronto, a tak\u017ce naukowcy z Environment and Climate Change Canada. Ich praca, cho\u0107 koryguje wa\u017cny b\u0142\u0105d powtarzany latami, to nie zmienia nic w kwestii antropogenicznych, zmian klimatu. Co wi\u0119cej, nowe badania podkre\u015blaj\u0105, \u017ce pokrywa \u015bnie\u017cna na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej rzeczywi\u015bcie si\u0119 zmniejsza i pomagaj\u0105 lepiej interpretowa\u0107 historyczne dane.<\/p>\n

– Wiemy, \u017ce utrata \u015bniegu jest zwi\u0105zana z antropogenicznym ociepleniem, a jednocze\u015bnie sama zwi\u0119ksza potencja\u0142 dalszego wzrostu temperatur – podkre\u015bla dr Aleksandra Elias Chereque. – Zrozumienie, dlaczego wcze\u015bniejszy trend by\u0142 b\u0142\u0119dny, pozwala nam lepiej ocenia\u0107 przesz\u0142e warunki i przysz\u0142e scenariusze klimatyczne.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0Uniwersytet w Toronto
Publikacja: A. Elias Chereque i in., „Determining the cause of inconsistent onset-season trends in the Northern Hemisphere snow cover extent record”, Science Advances (2025), DOI: 10.1126\/sciadv.adv7926<\/p>\n

Psy-roboty dla os\u00f3b z demencj\u0105. Reaguj\u0105 na dotyk i polecenia g\u0142osowe2026 Associated Press<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Masz sugestie, uwagi albo widzisz b\u0142\u0105d? Napisz do nas<\/p>\n

Zapisz si\u0119 na geekweekowy newsletter i \u0142ap naj\u015bwie\u017csze newsy ze \u015bwiata tech, lifehacki, porady i ciekawostki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Fizycy atmosfery z Uniwersytetu Toronto podwa\u017cyli jedne z najcz\u0119\u015bciej cytowanych danych o Arktyce. Chodzi o obserwacje pokrywy \u015bnie\u017cnej…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":204143,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-204142","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115893377838599943","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=204142"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204142\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/204143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=204142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=204142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=204142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}