{"id":204449,"date":"2026-01-14T14:46:32","date_gmt":"2026-01-14T14:46:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/204449\/"},"modified":"2026-01-14T14:46:32","modified_gmt":"2026-01-14T14:46:32","slug":"ameryka-trumpa-bedzie-miec-przerabane-bialy-dom-czeka-na-wyrok-ws-cel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/204449\/","title":{"rendered":"Ameryka Trumpa b\u0119dzie mie\u0107 „przer\u0105bane”? Bia\u0142y Dom czeka na wyrok ws. ce\u0142"},"content":{"rendered":"\n

S\u0105d Najwy\u017cszy oceni legalno\u015b\u0107 ce\u0142 na\u0142o\u017conych na podstawie ustawy International Emergency Economic Powers Act (IEEPA). Mowa m.in. o\u00a0wszystkich c\u0142ach og\u0142oszonych w\u00a0trakcie tzw. Dnia wyzwolenia (2 kwietnia 2025 r.)<\/a>, w\u00a0tym 10-proc. taryfy minimalnej na towary z\u00a0ca\u0142ego \u015bwiata. Prezydent USA korzysta\u0142 te\u017c z\u00a0tego aktu prawnego, by zwi\u0119kszy\u0107 podatek na import z\u00a0Indii za to, \u017ce kraj ten kupowa\u0142 rosyjsk\u0105 rop\u0119.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku tygodnia Trump ostrzeg\u0142, \u017ce niekorzystny dla Bia\u0142ego Domu wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 og\u0142oszony ju\u017c w\u00a0\u015brod\u0119 14 stycznia, oznacza\u0142by „kompletny ba\u0142agan”, a\u00a0same Stany Zjednoczone musia\u0142yby „zwr\u00f3ci\u0107 setki miliard\u00f3w dolar\u00f3w”. Waszyngton wstrzyma\u0142 oddech.<\/p>\n

Zatrudnia 10\u00a0tys. os\u00f3b. M\u00f3wi, jak rozwi\u0105za\u0107 problem um\u00f3w <\/p>\n

<\/p>\n

\u2013\u00a0Spraw na wokandzie jest kilka, ale prawdopodobnie zostanie podj\u0119ta decyzja ws. ce\u0142. Mowa o\u00a0ewentualnym ograniczeniu prawa w\u0142adzy wykonawczej do ich wprowadzenia, chodzi o\u00a0tylko jeden przypadek \u2013\u00a0gdy prezydent korzysta z\u00a0ustawy o\u00a0nadzwyczajnych uprawnieniach gospodarczych. Ta ustawa m\u00f3wi o\u00a0tym, \u017ce w\u0142adza wykonawcza mo\u017ce wprowadzi\u0107 ograniczenia, gdy handel lub bezpiecze\u0144stwo Stan\u00f3w Zjednoczonych s\u0105 zagro\u017cone. W\u00a0tym kontek\u015bcie m\u00f3wimy o\u00a0uprawnieniach nadzwyczajnych \u2013\u00a0wyja\u015bnia nam Rafa\u0142 Michalski, amerykanista.<\/p>\n

Ekspert dodaje, \u017ce istnieje druga podstawa prawna pozwalaj\u0105ca na wprowadzenie ce\u0142, ale na podstawie raportu o\u00a0zagro\u017ceniach dla ameryka\u0144skiego rynku wydanego przez Departament Handlu. <\/p>\n

\"Trump<\/p>\n

Trump kontra Powell. Konsekwencje tego konfliktu b\u0119d\u0105 globalne [OPINIA]<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

\u2013 Skorzystano z\u00a0niej w\u00a0pierwszej kadencji Trumpa, gdy na\u0142o\u017cono c\u0142a na stal i\u00a0aluminium. Wykorzystano Trade Expansion Act (1962 r.) \u2013\u00a0to osobna ustawa od IEEPA, co do kt\u00f3rej S\u0105d Najwy\u017cszy ma w\u0105tpliwo\u015bci.\u00a0Departament Handlu przygotowa\u0142 d\u0142ugi raport, w\u00a0kt\u00f3rym opisa\u0142, dlaczego nale\u017cy ograniczy\u0107 wymian\u0119 handlow\u0105 w\u00a0kwestii aluminium i\u00a0stali, i\u00a0w\u00a0jaki spos\u00f3b pomo\u017ce to uregulowa\u0107 rynek ameryka\u0144ski. Na\u0142o\u017cenie ce\u0142 na podstawie raportu jest mo\u017cliwe, ale na konkretny produkt, a\u00a0nie szeroko, tak jak Trump zrobi\u0142 z\u00a0Iranem \u2013\u00a0dodaje Michalski.<\/p>\n

Co mo\u017ce zrobi\u0107 Donald Trump? <\/p>\n

Prezydent USA na swojej platformie Truth Social og\u0142osi\u0142 niedawno 25-proc. c\u0142a na kraje prowadz\u0105ce interesy z\u00a0Iranem<\/a>. Nie wyja\u015bni\u0142, o\u00a0kt\u00f3re pa\u0144stwa chodzi, ale ograniczenia maj\u0105 by\u0107 „ostateczne i\u00a0wi\u0105\u017c\u0105ce”. Je\u015bli S\u0105d Najwy\u017cszy uzna, \u017ce prezydent nie mo\u017ce nak\u0142ada\u0107 ce\u0142 na podstawie IEEPA, to Trump ju\u017c nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 w\u00a0dowolnej chwili og\u0142osi\u0107 w\u00a0mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, \u017ce wprowadza z\u00a0dnia na dzie\u0144 ograniczenia. Tak jak zrobi\u0142 z\u00a0Iranem.<\/p>\n

<\/p>\n

\u2013 C\u0142a, kt\u00f3re Donald Trump wprowadzi\u0142 na pa\u0144stwa handluj\u0105ce z\u00a0Iranem s\u0105 bardzo og\u00f3lne i\u00a0dotycz\u0105 ca\u0142o\u015bci wymiany handlowej na podstawie ustawy o\u00a0uprawnieniach nadzwyczajnych. Czyli tej podstawy, nad kt\u00f3r\u0105 pochyla si\u0119 S\u0105d Najwy\u017cszy. Je\u015bli s\u0105d to zaneguje, to prezydentowi pozostanie \u015bcie\u017cka nak\u0142adania ce\u0142 przy akceptacji Departamentu Handlu. A\u00a0to b\u0119dzie trwa\u0107 znacznie d\u0142u\u017cej ni\u017c podj\u0119cie decyzji tu i\u00a0teraz \u2013\u00a0wyja\u015bnia amerykanista.<\/p>\n

\"Trump<\/p>\n

Trump przegra\u0142 w s\u0105dzie. Sp\u00f3r o dotacje na czyst\u0105 energi\u0119<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

W takiej sytuacji przyw\u00f3dca Stan\u00f3w Zjednoczonych musia\u0142by dok\u0142adnie wskaza\u0107 np. na jakie towary nak\u0142ada 25-proc. c\u0142a za wsp\u00f3\u0142prac\u0119 danego pa\u0144stwa z\u00a0Iranem. <\/p>\n

<\/p>\n

Nie mo\u017cna wprowadzi\u0107 ogranicze\u0144 na ca\u0142y rynek. Administracja musi wskaza\u0107 dok\u0142adnie, o\u00a0jakich produktach mowa i\u00a0przedstawi\u0107 uzasadnienie, dlaczego te konkretnie dzia\u0142ania celne maj\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na bezpiecze\u0144stwo Stan\u00f3w Zjednoczonych. Przygotowanie tego mo\u017ce trwa\u0107 tygodnie, a\u00a0nawet miesi\u0105ce, tak jak w\u00a0przypadku ce\u0142 na stal i\u00a0aluminium w\u00a0pierwszej kadencji \u2013\u00a0zaznacza Michalski.<\/p><\/blockquote>\n

B\u0119dzie zwrot miliard\u00f3w dla firm? <\/p>\n

Trump oczywi\u015bcie nie by\u0142by zadowolony z\u00a0takiego rozwi\u0105zania. Ameryka\u0144ski przyw\u00f3dca u\u017cywa ce\u0142 jako twardego \u015brodka w\u00a0walce politycznej i\u00a0realizacji swoich cel\u00f3w. Drugim aspektem, kt\u00f3ry mo\u017ce sp\u0119dza\u0107 mu sen z\u00a0powiek, jest ewentualny „zwrot setek miliard\u00f3w dolar\u00f3w”.<\/p>\n

Nie wiemy, co mo\u017ce znale\u017a\u0107 si\u0119 w\u00a0orzeczeniu, ale to naturalne, \u017ce w\u00a0tej sytuacji zastanawiamy si\u0119, co z\u00a0firmami, kt\u00f3re od roku p\u0142ac\u0105 c\u0142a. Pytanie, czy S\u0105d Najwy\u017cszy zmierzy si\u0119 z\u00a0pytaniem, czy takim firmom nale\u017cy si\u0119 zado\u015b\u0107uczynienie. W\u00a0tej kwestii jestem sceptyczny, gdy\u017c jest to bardzo skomplikowana sprawa, kt\u00f3ra mog\u0142aby z\u0142ama\u0107 konserwatywn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w\u00a0S\u0105dzie Najwy\u017cszym \u2013\u00a0ocenia Michalski.<\/p><\/blockquote>\n

<\/p>\n

W ameryka\u0144skim S\u0105dzie Najwy\u017cszym zasiada dziewi\u0119ciu s\u0119dzi\u00f3w, z\u00a0czego sze\u015bciu jest konserwatywnych, a\u00a0trzech liberalnych. Jednak w\u00a0opinii amerykanisty ten podzia\u0142 „jest bardziej skomplikowany”.<\/p>\n

\"Iran<\/p>\n

Iran utrzymuje rekordow\u0105 ilo\u015b\u0107 ropy w tankowcach. USA uderzaj\u0105 nowymi sankcjami<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

\u2013 W\u015br\u00f3d wi\u0119kszo\u015bci konserwatywnej dwoje s\u0119dzi\u00f3w w\u00a0przesz\u0142o\u015bci wyra\u017ca\u0142o pogl\u0105dy nieco bardziej zniuansowane. Pierwszym jest prezes John Roberts, kt\u00f3ry nieraz poczuwa\u0142 si\u0119 do znalezienia kompromisu z\u00a0mniejszo\u015bci\u0105 liberaln\u0105 i\u00a0kilkukrotnie g\u0142osowa\u0142 przeciwko Trumpowi. Drug\u0105 s\u0119dzi\u0105 jest instytucjonalistka Amy Barrett wskazuj\u0105ca w\u00a0swoich orzeczeniach na ustawow\u0105 ochron\u0119 uprawnie\u0144 instytucji federalnych \u2013\u00a0t\u0142umaczy nasz rozm\u00f3wca.<\/p>\n

<\/p>\n

Przewaga konserwatyst\u00f3w w\u00a0SN mo\u017ce spowodowa\u0107, \u017ce w\u0142adza wykonawcza otrzyma wi\u0119ksze uprawnienia i\u00a0Trump oraz kolejni prezydenci po nim, b\u0119d\u0105 mogli nak\u0142ada\u0107 c\u0142a w\u00a0ka\u017cdej chwili. Jednak danie takich uprawnie\u0144 prezydentowi \u2013\u00a0zdaniem Michalskiego \u2013\u00a0by\u0142oby kontrowersyjne.<\/p>\n

\u2013 Konstytucja m\u00f3wi, \u017ce prawo do nak\u0142adania podatk\u00f3w to jest prawo nale\u017c\u0105ce do w\u0142adzy ustawodawczej. Dlatego w\u00a0dyskursie o\u00a0c\u0142ach opinia, \u017ce prezydent ma nieograniczone prawo jest w\u00a0mniejszo\u015bci. Ju\u017c od Ojc\u00f3w Za\u0142o\u017cycieli to Kongres decydowa\u0142 o\u00a0ustawach taryfowych. Niemniej mo\u017cliwe, \u017ce S\u0105d Najwy\u017cszy wprowadzi jakiego\u015b rodzaju klauzul\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z\u00a0uprawnieniami dla prezydenta w\u00a0sytuacji nadzwyczajnej, a\u00a0t\u0119 sytuacj\u0119 zdefiniuje sam prezydent swoimi dzia\u0142aniami. Ca\u0142kowite nadanie prezydentowi uprawnie\u0144 do prawa celno-podatkowego by\u0142oby najbardziej kontrowersyjnym wyrokiem w\u00a0SN od kilkunastu lat \u2013\u00a0uwa\u017ca ekspert.<\/p>\n

Trump patrzy na\u00a0s\u0119dzi\u00f3w <\/p>\n

Michalski dodaje, \u017ce presja Bia\u0142ego Domu na S\u0105d Najwy\u017cszy jest wielka. Dlatego trudno przewidzie\u0107, jak zachowaj\u0105 si\u0119 s\u0119dziowie.<\/p>\n

Nie by\u0142o sytuacji, w\u00a0kt\u00f3rej by\u0142aby tak du\u017ca presja medialna na s\u0119dziach. Zw\u0142aszcza, \u017ce ostrza\u0142 z\u00a0Bia\u0142ego Domu trwa od tygodni, gdy S\u0105d Najwy\u017cszy ochroni\u0142 Lis\u0119 Cook, kt\u00f3ra zasiada\u0142a w\u00a0Radzie Gubernator\u00f3w Rezerwy Federalnej. S\u0105d orzek\u0142, \u017ce prezydent nie mo\u017ce samodzielnie zwalnia\u0107 cz\u0142onk\u00f3w Rezerwy Federalnej \u2013\u00a0przypomina Michalski.<\/p><\/blockquote>\n

Sprawa Lisy Cook pokaza\u0142a, \u017ce S\u0105d Najwy\u017cszy w\u00a0sprawach politycznych potrafi wyrazi\u0107 opini\u0119 odmienn\u0105 od prezydenta, a\u00a0to nie podoba si\u0119 Trumpowi i\u00a0ruchowi MAGA (Make America Great Again).<\/p>\n

\u2013 To istotne, poniewa\u017c przyj\u0119\u0142o si\u0119, i\u017c konserwatywni s\u0119dziowie stroni\u0105 od „pyta\u0144 politycznych” \u2013\u00a0czyli nie chc\u0105 wypowiada\u0107 si\u0119 w\u00a0kwestiach, kt\u00f3re nie dotycz\u0105 \u015bci\u015ble interpretowania prawa \u2013\u00a0a\u00a0Bia\u0142y Dom Donalda Trumpa uwa\u017ca, \u017ce obsada Rezerwy Federalnej jest w\u0142a\u015bnie tak\u0105 kwesti\u0105 ca\u0142kowicie polityczn\u0105. St\u0105d presja na s\u0119dzi\u00f3w jest wi\u0119ksza, bo niekt\u00f3rzy, szczeg\u00f3lnie prezes Roberts, postrzegani s\u0105 jak\u0105 \u0142ami\u0105cy w\u0142asne zasady \u2013\u00a0podsumowuje Michalski.<\/p>\n

Piotr Bera, dziennikarz money.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"S\u0105d Najwy\u017cszy oceni legalno\u015b\u0107 ce\u0142 na\u0142o\u017conych na podstawie ustawy International Emergency Economic Powers Act (IEEPA). Mowa m.in. o\u00a0wszystkich…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":204450,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-204449","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115893999185921675","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=204449"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204449\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/204450"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=204449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=204449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=204449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}