Agencja Rozwoju Przemys\u0142u (ARP) wsp\u00f3lnie z Akademi\u0105 Leona Ko\u017ami\u0144skiego przygotowa\u0142y raport o potencjale i barierach rozwoju polskiego sektora kosmicznego. Bez wi\u0119kszych zam\u00f3wie\u0144 publicznych i komercjalizacji know-how firmy znad Wis\u0142y nie wykorzystaj\u0105 potencja\u0142u globalnego rynku kosmicznego, kt\u00f3rego warto\u015b\u0107 w 2035 r. ma wynie\u015b\u0107 1,8 bln USD. Na przysz\u0142o\u015b\u0107 polskiej bran\u017cy b\u0119dzie mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw m.in. dost\u0119p do kapita\u0142u prywatnego i odpowiednich kadr.<\/p>\n
\u2013 W 2012 r., kiedy Polska przyst\u0105pi\u0142a do Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), powsta\u0142a komercyjna bran\u017ca kosmiczna. W ci\u0105gu ostatniej dekady przesz\u0142a drog\u0119 od peryferyjnego podwykonawcy do pe\u0142noprawnego uczestnika europejskiego rynku z w\u0142asnymi produktami i kadrami \u2013 m\u00f3wi \u0141ukasz Kotapski, wiceprezes ARP.<\/p>\n
Polskie specjalno\u015bci kosmiczne<\/p>\n
Autorzy raportu zwracaj\u0105 uwag\u0119 na przewagi technologiczne polskich sp\u00f3\u0142ek. Ju\u017c nie konkuruj\u0105 niskimi kosztami zatrudnienia, tylko jako\u015bci\u0105 technologii.<\/p>\n
\u2013 Polskimi specjalizacjami kosmicznymi s\u0105 elektronika satelitarna, robotyka kosmiczna, systemy obserwacji Ziemi i przetwarzania danych satelitarnych. Skala produkcji wci\u0105\u017c jednak jest za ma\u0142a. Ponadto bran\u017ca zmaga si\u0119 z niewystarczaj\u0105cym popytem krajowym. Dzia\u0142a g\u0142\u00f3wnie na rynku europejskim i mi\u0119dzynarodowym \u2013 podkre\u015bla \u0141ukasz Kotapski.<\/p>\n
Eksperci uwa\u017caj\u0105, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 polskiego sektora b\u0119dzie zale\u017ca\u0142a od decyzji inwestycyjnych, zam\u00f3wie\u0144 publicznych, polityki zakupowej pa\u0144stwa, a w mniejszym stopniu od powstania kolejnej strategii narodowej. Co jest szans\u0105 dla firm kosmicznych znad Wis\u0142y? Optymizmem napawaj\u0105 dane World Economic Forum i McKinsey & Company, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce globalna warto\u015b\u0107 bran\u017cy ma wzrosn\u0105\u0107 z 630 mld USD w 2023 r. do 1,8 bln USD w 2035 r., co oznacza \u015bredni\u0105 roczn\u0105 dynamik\u0119 na poziomie 9 proc. Prognoza obejmuje zar\u00f3wno tzw. sektor upstream, zwi\u0105zany z wynoszeniem satelit\u00f3w i infrastruktur\u0105 orbitaln\u0105, jak i downstream, czyli wykorzystanie danych satelitarnych.<\/p>\n
\u2013 G\u0142\u00f3wne szanse rozwoju bran\u017cy wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 przede wszystkim z post\u0119pem technologicznym. Znacz\u0105cy spadek koszt\u00f3w wynoszenia \u0142adunk\u00f3w w kosmos otwiera drog\u0119 nowym firmom do zaistnienia w tym sektorze. Miniaturyzacja cz\u0119\u015bci satelitarnych i rozw\u00f3j technologii obserwacji Ziemi umo\u017cliwiaj\u0105 tworzenie coraz bardziej zaawansowanych i ta\u0144szych system\u00f3w kosmicznych. Szczeg\u00f3lnie obiecuj\u0105cy jest rozw\u00f3j zastosowa\u0144 komercyjnych. Dane satelitarne znajduj\u0105 coraz szersze zastosowanie w transporcie, logistyce i handlu detalicznym. Ponadto systemy nawigacji satelitarnej staj\u0105 si\u0119 kluczowe dla rozwoju autonomicznych pojazd\u00f3w, a internet satelitarny mo\u017ce zapewni\u0107 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 w rejonach pozbawionych tradycyjnej infrastruktury telekomunikacyjnej \u2013 wylicza Pawe\u0142 Pacek, dyrektor departamentu nowych technologii w ARP.<\/p>\n
Geopolityka i militaryzacja przestrzeni kosmicznej<\/p>\n
Sporym wyzwaniem dla sektora b\u0119dzie rosn\u0105ca liczba obiekt\u00f3w na orbicie oko\u0142oziemskiej. Zwi\u0119ksza ona ryzyko kolizji satelit\u00f3w i sprzyja powstawaniu kosmicznych \u015bmieci.<\/p>\n
\u2013 Na rynku pojawiaj\u0105 si\u0119 alternatywne technologie naziemne, kt\u00f3rych zastosowanie mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 ta\u0144sze i bardziej konkurencyjne. Wyzwaniem jest r\u00f3wnie\u017c geopolityka. Przestrze\u0144 kosmiczna staje si\u0119 aren\u0105 rywalizacji mi\u0119dzynarodowej, co rodzi obawy o jej militaryzacj\u0119. Problemem jest te\u017c brak kompleksowych regulacji mi\u0119dzynarodowych dotycz\u0105cych wykorzystania przestrzeni kosmicznej \u2013 podkre\u015bla Pawe\u0142 Pacek.<\/p>\n
Autorzy raportu nie maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce niezb\u0119dne jest wypracowanie globalnych standard\u00f3w bezpiecze\u0144stwa i zasad rozwoju sektora kosmicznego.<\/p>\n
Niskie mar\u017ce w ESA i niedob\u00f3r zam\u00f3wie\u0144 komercyjnych<\/p>\n
Mimo coraz szerszych zastosowa\u0144 dla technologii kosmicznych istotnym problemem bran\u017cy jest niedob\u00f3r krajowych zam\u00f3wie\u0144. Z opracowania wynika wr\u0119cz, \u017ce polski sektor kosmiczny w og\u00f3le by nie powsta\u0142, gdyby nie mo\u017cliwo\u015b\u0107 realizowania projekt\u00f3w dla ESA. K\u0142opot w tym, \u017ce mar\u017ce w kontraktach z europejsk\u0105 agencj\u0105 s\u0105 niskie.<\/p>\n
\u2013 Wynosz\u0105 zaledwie 8 proc. Dla por\u00f3wnania projekty komercyjne maj\u0105 mar\u017ce na poziomie 30-50 proc. Przedsi\u0119wzi\u0119cia realizowane na zam\u00f3wienie ESA s\u0105 cennym wk\u0142adem w rozw\u00f3j polskiego sektora kosmicznego. S\u0105 jednak niepowtarzalne i cz\u0119sto nieskalowalne. Polegaj\u0105 na dostarczeniu technologii dla konkretnej misji kosmicznej, a bazuj\u0105 na wieloletnich badaniach \u2013 zwraca uwag\u0119 Pawe\u0142 Pacek.<\/p>\n
Jego zdaniem dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z ESA przedsi\u0119biorcy powinni rozwija\u0107 kompetencje kadrowe, budowa\u0107 stabilno\u015b\u0107 biznesu i technologie, a r\u00f3wnocze\u015bnie d\u0105\u017cy\u0107 do maksymalizacji mar\u017cy, \u017ceby by\u0142a zbli\u017cona do uzyskiwanej w przedsi\u0119wzi\u0119ciach komercyjnych. Bez tego nie da si\u0119 zbudowa\u0107 d\u0142ugofalowego modelu biznesowego i wypracowa\u0107 zysku wystarczaj\u0105cego na realizacj\u0119 kolejnych inwestycji.<\/p>\n
Zyski s\u0105 potrzebne tym bardziej, \u017ce dotacje unijne rozdzielane przez krajowe instytucje rzadko trafiaj\u0105 do firm z tej bran\u017cy. Warunki formalne nabor\u00f3w nierzadko wykluczaj\u0105 m\u0142ode sp\u00f3\u0142ki technologiczne z tego procesu. Przedsi\u0119biorca, kt\u00f3ry tworzy unikatowe rozwi\u0105zania, cz\u0119sto nie jest w stanie spe\u0142ni\u0107 kryteri\u00f3w finansowych. Jego firma jest uwa\u017cana za znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 w trudnej sytuacji finansowej, a projekt za nienadaj\u0105cy si\u0119 do wsparcia. Ponadto zasady publicznego finansowania nie przystaj\u0105 do reali\u00f3w biznesowych firm kosmicznych. Od pomys\u0142u do dotacji up\u0142ywa co najmniej rok – w tym czasie dany produkt mog\u0142a ju\u017c stworzy\u0107 konkurencja.<\/p>\n
Jest jednak r\u00f3wnie\u017c dobra wiadomo\u015b\u0107 dla bran\u017cy – coraz mocniej interesuj\u0105 si\u0119 ni\u0105 funudsze venture capital. Zdaniem Paw\u0142a Packa dodatkowym \u017ar\u00f3d\u0142em finansowania dla kosmicznych start-up\u00f3w mog\u0105 by\u0107 po\u017cyczki komercyjne i produkty quasikapita\u0142owe, oferowane przez wyspecjalizowane instytucje.<\/p>\n
– ARP wspiera m.in. przedsi\u0119wzi\u0119cia wysokiego ryzyka w ramach funduszy lub instrument\u00f3w mieszanych \u2013 zaznacza dyrektor.<\/p>\n
Kadry – w\u0105skie gard\u0142o sektora<\/p>\n
Bol\u0105czk\u0105 bran\u017cy w najbli\u017cszych latach b\u0119dzie deficyt kadr. W ostatnich dw\u00f3ch latach zatrudnienie w sektorze wzros\u0142o o 24 proc.<\/p>\n
\u2013 Je\u017celi bran\u017ca b\u0119dzie nadal rozwija\u0142a si\u0119 w podobnym tempie – a ma ku temu warunki zar\u00f3wno finansowe, jak i polityczne – to za 10 lat zabraknie jej pracownik\u00f3w. Ju\u017c teraz wzrost zatrudnienia jest odwrotnie proporcjonalny do dost\u0119pno\u015bci specjalist\u00f3w \u2013 m\u00f3wi Pawe\u0142 Pacek.<\/p>\n
Autorzy raportu uwa\u017caj\u0105, \u017ce model kszta\u0142cenia akademickiego musi si\u0119 zmieni\u0107.<\/p>\n
\u2013 Po pi\u0119ciu lub sze\u015bciu latach uczelnia wypuszcza na rynek wykszta\u0142conego absolwenta. W tym czasie jednak nast\u0119puje ogromny post\u0119p technologiczny. Szybciej mo\u017cna przekwalifikowa\u0107 pracownika z innej bran\u017cy dzi\u0119ki kursom i szkoleniom. Dobry elektronik mo\u017ce zaj\u0105\u0107 si\u0119 produkcj\u0105 p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w dla technologii kosmicznych, je\u017celi tylko otrzyma lepsze warunki zatrudnienia \u2013 wyja\u015bnia Pawe\u0142 Pacek.<\/p>\n
Nie ma z\u0142udze\u0144, \u017ce przedstawiciele bran\u017cy b\u0119d\u0105 musieli pozyskiwa\u0107 kadry z zagranicy, w tym z Ukrainy i Bia\u0142orusi.<\/p>\n
\u2013 S\u0105 tam fachowcy wysokiej klasy. Specjalizuj\u0105 si\u0119 w technologiach rakietowych, kt\u00f3rych nasz kraj r\u00f3wnie\u017c potrzebuje. Zabiegaj\u0105 o nich tak\u017ce firmy z Europy Zachodniej, wi\u0119c musimy zaoferowa\u0107 odpowiednie zach\u0119ty, \u017ceby \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 ich do Polski \u2013 podkre\u015bla dyrektor departamentu nowych technologii w ARP.<\/p>\n
Okiem przedsi\u0119biorcy<\/p>\n
Kontrakty komercyjne rosn\u0105 dzi\u0119ki ESA<\/p>\n
Jacek Mandas<\/p>\n
wiceprezes zarz\u0105du Creotech Instruments<\/p>\n
Sp\u00f3\u0142ki z bran\u017cy space s\u0105 coraz bardziej rozpoznawalne na rynku. Dostarczaj\u0105 rozwi\u0105zania potrzebne w przemy\u015ble i militariach, dzi\u0119ki czemu ich warto\u015b\u0107 ro\u015bnie. Fundusze VC s\u0105 zainteresowane ich finansowaniem. Podchodz\u0105 do sektora z coraz wi\u0119kszym zrozumieniem.<\/p>\n
Zam\u00f3wie\u0144 komercyjnych na polskim rynku jest jednak ma\u0142o. Pow\u00f3d? Ten rynek dopiero si\u0119 tworzy. Ponad dekad\u0119 temu przyst\u0105pili\u015bmy do ESA. Bez niej rodzimy sektor kosmiczny pewnie by powsta\u0142, ale nie znajdowa\u0142by si\u0119 na obecnym etapie rozwoju i by\u0142by zaniedbany przez biznes. ESA jest \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy dla sp\u00f3\u0142ek kosmicznych, do\u015bwiadczonym graczem w tej bran\u017cy. Wytworzenie produktu z jej po\u015brednictwem jest doskona\u0142ym rozwi\u0105zaniem. W\u0142asno\u015b\u0107 intelektualna takiego projektu nale\u017cy ju\u017c do firmy, kt\u00f3ra go realizuje. Zam\u00f3wienia komercyjne pochodz\u0105 g\u0142\u00f3wnie od bran\u017cy militarnej i instytucji rz\u0105dowych, w tym ministerstw zainteresowanych posiadaniem satelit\u00f3w lub infrastruktury kosmicznej. Rynek zmienia si\u0119 ze wzgl\u0119du na sytuacj\u0119 geopolityczn\u0105. Coraz wi\u0119cej kraj\u00f3w chce mie\u0107 w\u0142asn\u0105 infrastruktur\u0119, co oznacza wzrost zainteresowania budow\u0105 konstelacji satelitarnych. To z kolei przek\u0142ada si\u0119 na coraz wi\u0119cej kontrakt\u00f3w komercyjnych. By polskie firmy mog\u0142y je skutecznie realizowa\u0107, potrzebna jest ESA. Dzi\u0119ki niej zdobywaj\u0105 do\u015bwiadczenie. Cz\u0119sto agencja jest te\u017c po\u015brednikiem i koordynatorem zam\u00f3wie\u0144 z rynku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Agencja Rozwoju Przemys\u0142u (ARP) wsp\u00f3lnie z Akademi\u0105 Leona Ko\u017ami\u0144skiego przygotowa\u0142y raport o potencjale i barierach rozwoju polskiego sektora…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":204948,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[113,112,42,38,40,39,41],"class_list":{"0":"post-204947","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-biznes","9":"tag-business","10":"tag-pl","11":"tag-poland","12":"tag-polish","13":"tag-polska","14":"tag-polski"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115895143317883583","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204947","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=204947"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204947\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/204948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=204947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=204947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=204947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}