![\""Finansowy](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/11b7e520a7c98e-948-568-150-130-3783-2270.jpg\")
fot. Guillaume P\u00e9rigois \/ \/\u00a0Unsplash<\/p>\nW Parlamencie Europejskim w Brukseli eksperci ostrzegali w \u015brod\u0119 przed kryzysem zwi\u0105zanym z licz\u0105cym setki miliard\u00f3w euro zad\u0142u\u017ceniem UE. \u2013 Mamy zobowi\u0105zania do sp\u0142aty d\u0142ugu, ale jeszcze go nie zacz\u0119li\u015bmy sp\u0142aca\u0107. Mamy te\u017c inne wyzwania: demograficzne, polityczne – powiedzia\u0142 hiszpa\u0144ski ekonomista Daniel Lacalle.<\/p>\n
fot. Guillaume P\u00e9rigois \/ \/\u00a0Unsplash<\/p>\n
Konferencj\u0119 zorganizowa\u0142 europose\u0142 Bogdan Rzo\u0144ca (PiS), kt\u00f3ry przypomnia\u0142, \u017ce Unia Europejska ma obecnie oko\u0142o 700 mld euro zad\u0142u\u017cenia wynikaj\u0105cego z utworzenia Funduszu Odbudowy, 150 mld euro z programu wspierania obronno\u015bci SAFE oraz 90 mld euro przeznaczonych na wsparcie Ukrainy. Jak oceni\u0142, je\u015bli nie jest to \u201efinansowy koszmar\u201d, to z pewno\u015bci\u0105 sytuacja wysoce niekomfortowa dla przysz\u0142o\u015bci wsp\u00f3lnotowych finans\u00f3w.<\/p>\n
\u2013 Z jednej strony instytucje unijne zapewniaj\u0105, \u017ce sytuacja jest stabilna, z drugiej ekonomi\u015bci alarmuj\u0105 o spadku konkurencyjno\u015bci Europy wobec Chin i Stan\u00f3w Zjednoczonych \u2013 powiedzia\u0142.<\/p>\n
By\u0142y wiceszef Narodowego Banku Czech Mojm\u00edr Hampl podkre\u015bla\u0142, \u017ce zad\u0142u\u017cenie UE ro\u015bnie. Oceni\u0142, \u017ce paradoks polega na tym, i\u017c cho\u0107 same kraje cz\u0142onkowskie musz\u0105 trzyma\u0107 d\u0142ug publiczny w ryzach zgodnie z unijnym prawem, to UE jako ca\u0142o\u015b\u0107 nie musi trzyma\u0107 si\u0119 tych zasad.<\/p>\n
Zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce problem ma te\u017c szerszy, globalny kontekst. – W czasach Covid-u, pod koniec pandemii, rozwini\u0119ty \u015bwiat mia\u0142 d\u0142ug publiczny w relacji do PKB na poziomie widzianym po raz ostatni pod koniec II wojny \u015bwiatowej. Obecnie, bior\u0105c pod uwag\u0119 prognozy Mi\u0119dzynarodowego Funduszu Walutowego, do ko\u0144ca dekady kraje rozwini\u0119te osi\u0105gn\u0105 ten wsp\u00f3\u0142czynnik na poziomie niewidzianym od czas\u00f3w wojen napoleo\u0144skich – powiedzia\u0142 Hampl.<\/p>\n
Jego zdaniem UE powinna wzi\u0105\u0107 to pod uwag\u0119 i zda\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce jednym z najbardziej kosztownych priorytet\u00f3w UE jest dekarbonizacja. \u2013 Ten koszt nie spada na barki wszystkich pa\u0144stw w taki sam spos\u00f3b. W Europie \u015arodkowo-Wschodniej udzia\u0142 w relacji do PKB tego wydatku jest stosunkowo wysoki, wy\u017cszy ni\u017c w Europie Zachodniej. \u2013 Je\u015bli b\u0119dziemy chcieli dalej to finansowa\u0107, co\u015b trzeba b\u0119dzie z\u0142o\u017cy\u0107 w ofierze \u2013 oceni\u0142.<\/p>\n
Jak powiedzia\u0142 hiszpa\u0144ski ekonomista Daniel Lacalle, wyzwania przed UE w obszarze finans\u00f3w s\u0105 ogromne. \u2013 Mamy zobowi\u0105zania do sp\u0142aty d\u0142ugu, ale jeszcze go nie zacz\u0119li\u015bmy sp\u0142aca\u0107. Mamy te\u017c inne wyzwania \u2013 demograficzne, polityczne. To pokazuje, \u017ce powinni\u015bmy by\u0107 bardzo ostro\u017cni, je\u015bli chodzi o sytuacj\u0119 fiskaln\u0105 UE \u2013 stwierdzi\u0142.<\/p>\n
W jego opinii nowe podatki (w ramach nowych \u017ar\u00f3de\u0142 w\u0142asnych bud\u017cetu UE) nie rozwi\u0105\u017c\u0105 sytuacji. \u2013 Nie mo\u017cemy oczekiwa\u0107, \u017ce \u015bwiat automatycznie b\u0119dzie postrzega\u0142 UE jako szans\u0119 na inwestycje. Konkurencyjno\u015b\u0107 wynika na \u015bwiecie z okre\u015blonych przes\u0142anek. Nie mo\u017cna penalizowa\u0107 tej konkurencyjno\u015bci \u2013 przekonywa\u0142.<\/p>\n
W podobnym duchu wypowiedzia\u0142 si\u0119 Jussi Lindgren, ekspert ministerstwa finans\u00f3w Finlandii. Jak m\u00f3wi\u0142, finanse publiczne jego kraju s\u0105 pod presj\u0105, a jednym z powod\u00f3w jest konieczno\u015b\u0107 sp\u0142aty po\u017cyczek zaci\u0105ganych przez UE.<\/p>\n
\u2013 Program SAFE, po\u017cyczka dla Ukrainy \u2013 to s\u0105 setki miliard\u00f3w euro. To s\u0105 pieni\u0105dze, kt\u00f3re musz\u0105 zosta\u0107 zwr\u00f3cone \u2013 powiedzia\u0142 i doda\u0142, \u017ce nowe zasoby w\u0142asne powinny by\u0107 przede wszystkim sposobem finansowania priorytet\u00f3w unijnych w momencie, gdy podejmowane s\u0105 decyzje, jak wydajemy i gdzie, a tymczasem decyzje o ustanowieniu tych zasob\u00f3w jeszcze nie zapad\u0142y.<\/p>\n
Profesor Uniwersytetu w Amsterdamie Adriaan Schout zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce obok zad\u0142u\u017cenia problemem UE jest skuteczno\u015b\u0107 wydawania unijnych funduszy. Jak przekonywa\u0142, istnieje wiele sprawozda\u0144 Europejskiego Trybuna\u0142u Obrachunkowego, kt\u00f3re wskazuj\u0105 na wysokie poziomy b\u0142\u0119d\u00f3w w wydatkowaniu pieni\u0119dzy i problemy z przejrzysto\u015bci\u0105 ich wydawania.<\/p>\n
\u2013 Ma\u0142o jest bada\u0144 na temat efektywno\u015bci wydatkowania pieni\u0119dzy przez UE \u2013 powiedzia\u0142, dodaj\u0105c, \u017ce potrzebna jest inna kultura administracyjna. W tym obszarze, jak m\u00f3wi\u0142, UE powinna oprze\u0107 si\u0119 na zasadzie subsydiarno\u015bci i to krajowe organy powinny w du\u017cej mierze decydowa\u0107 o wydatkowaniu \u015brodk\u00f3w unijnych, a tak\u017ce kontroli tego wydatkowania.<\/p>\n
Po wybuchu pandemii UE zdecydowa\u0142a o zaci\u0105gni\u0119ciu d\u0142ugoterminowego d\u0142ugu na du\u017c\u0105 skal\u0119, licz\u0105cego ponad 700 mld euro. By\u0142 to precedens polityczny, bo oznacza\u0142 de facto uwsp\u00f3lnotowienie zad\u0142u\u017cenia. Kolejnym krokiem by\u0142o zaci\u0105gni\u0119cie po\u017cyczek \u2013 150 mld euro \u2013 na program wspierania obronno\u015bci SAFE. Wreszcie w grudniu 2025 r. pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie zdecydowa\u0142y si\u0119 na zaci\u0105gni\u0119cie d\u0142ugu w wysoko\u015bci 90 mld euro dla Ukrainy.<\/p>\n
D\u0142ug ten b\u0119dzie musia\u0142 zosta\u0107 sp\u0142acony w przysz\u0142o\u015bci. \u017beby to by\u0142o mo\u017cliwe, KE zaproponowa\u0142a m.in. nowe zasoby w\u0142asne bud\u017cetu, w tym m.in. wp\u0142ywy pochodz\u0105ce z systemu handlu uprawnieniami do emisji CO2 z energetyki i przemys\u0142u, mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzgl\u0119dnieniem emisji dwutlenku w\u0119gla (CBAM), op\u0142at\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z zu\u017cytym sprz\u0119tem elektrycznym i elektronicznym oraz podatek od wyrob\u00f3w tytoniowych. Aby wesz\u0142y one w \u017cycie, potrzebna jest jednak zgoda pa\u0144stw UE.<\/p>\n
Problemem jest tak\u017ce to, \u017ce stosunkowo wysokie stopy procentowe w UE zwi\u0119kszaj\u0105 koszty obs\u0142ugi d\u0142ugu.<\/p>\n
Z Brukseli \u0141ukasz Osi\u0144ski (PAP)<\/p>\n
luo\/ ap\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W Parlamencie Europejskim w Brukseli eksperci ostrzegali w \u015brod\u0119 przed kryzysem zwi\u0105zanym z licz\u0105cym setki miliard\u00f3w euro zad\u0142u\u017ceniem…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":205493,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[113,112,42,38,40,39,41],"class_list":{"0":"post-205492","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-biznes","9":"tag-business","10":"tag-pl","11":"tag-poland","12":"tag-polish","13":"tag-polska","14":"tag-polski"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115896409309414392","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/205492","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=205492"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/205492\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/205493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=205492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=205492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=205492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}