{"id":206294,"date":"2026-01-15T11:09:08","date_gmt":"2026-01-15T11:09:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/206294\/"},"modified":"2026-01-15T11:09:08","modified_gmt":"2026-01-15T11:09:08","slug":"czeczenia-przyprawia-putina-o-bol-glowy-smierc-kadyrowa-wywola-reakcje-lancuchowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/206294\/","title":{"rendered":"Czeczenia przyprawia Putina o b\u00f3l g\u0142owy. \u015amier\u0107 Kadyrowa wywo\u0142a reakcj\u0119 \u0142a\u0144cuchow\u0105"},"content":{"rendered":"

Dla W\u0142adimira Putina rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 okres, w kt\u00f3rym tzw. czarne \u0142ab\u0119dzie<\/a> pojawiaj\u0105 si\u0119 jeden po drugim, zaczynaj\u0105c uk\u0142ada\u0107 si\u0119 w nieprzyjemny wzorzec.<\/p>\n

Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od zawiedzionych nadziei zwi\u0105zanych z Donaldem Trumpem i upadku oczekiwa\u0144 na szybki „reset” relacji z Waszyngtonem. P\u00f3\u017aniej przyszed\u0142 wstrz\u0105s z Wenezueli: doniesienia o operacji Stan\u00f3w Zjednoczonych wymierzonej w Nicolasa Maduro<\/a>, kt\u00f3ra upokorzy\u0142a cz\u0142owieka b\u0119d\u0105cego jednym z symboli antyzachodniego obozu i obna\u017cy\u0142a s\u0142abo\u015b\u0107 partner\u00f3w Moskwy<\/a>.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie w Europie coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o blokadach i presji prawnej wymierzonej w tankowce rosyjskiej „floty cieni”<\/a>, kt\u00f3re transportuj\u0105 obj\u0119t\u0105 sankcjami rop\u0119.<\/p>\n

Wszystko to dzieje si\u0119 w momencie, gdy niepowodzenia na arenie mi\u0119dzynarodowej i brak istotnego prze\u0142omu na froncie wojennym uderzaj\u0105 w reputacj\u0119 Putina najmocniej od buntu Prigo\u017cyna<\/a>. Kreml zn\u00f3w coraz mniej przypomina tego, kt\u00f3ry narzuca tempo, a coraz bardziej goni za decyzjami podejmowanymi gdzie indziej. I w\u0142a\u015bnie w tym momencie najs\u0142abszym ogniwem staje si\u0119 „lojalny wasal”. Mno\u017c\u0105 si\u0119 doniesienia o krytycznym stanie zdrowia Ramzana Kadyrowa<\/a>.<\/p>\n

Wstydliwy sojusznik<\/p>\n

Po co Putinowi Kadyrow? Patrz\u0105c pragmatycznie, „projekt Kadyrow” ju\u017c dawno wyczerpa\u0142 swoj\u0105 przydatno\u015b\u0107 jako narz\u0119dzie pa\u0144stwowe i coraz bardziej staje si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em k\u0142opot\u00f3w: prowokacyjne zachowanie, ostentacyjny przepych, poczucie, \u017ce mo\u017ce \u017cy\u0107 ponad zasadami, w\u0142asne normy religijne i coraz bardziej „arabizowany” styl publiczny, kt\u00f3ry oddala republik\u0119 od narracji og\u00f3lnorosyjskich.<\/p>\n

Projekt by\u0142 pomy\u015blany jako element strategii Moskwy wspieraj\u0105cej „tradycyjny islam” na Kaukazie P\u00f3\u0142nocnym \u2014 mia\u0142o to stanowi\u0107 barier\u0119 przeciw wp\u0142ywom Bliskiego Wschodu przenikaj\u0105cym przez religi\u0119. W tej logice Kadyrow m\u00f3g\u0142 sobie pozwoli\u0107 na wiele: regulowa\u0142 codzienne \u017cycie, narzuca\u0142 normy ubioru, dyktowa\u0142 zasady dotycz\u0105ce zarostu, a nawet szczeg\u00f3\u0142y obrz\u0119d\u00f3w, pokazuj\u0105c gotowo\u015b\u0107 do t\u0142umienia radykalnych nurt\u00f3w brutaln\u0105 si\u0142\u0105.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n

Ale p\u00f3\u017aniej zacz\u0119\u0142y si\u0119 zmiany, kt\u00f3re z czasem uczyni\u0142y go toksycznym aktywem. Po konferencji islamskiej w Groznym w 2016 r. i przyj\u0119tej tam „fatwie” \u2014 kt\u00f3ra wywo\u0142a\u0142a ostr\u0105 reakcj\u0119 w Rosji i za granic\u0105 \u2014 Kadyrow stan\u0105\u0142 przed dylematem: czy pozosta\u0107 „stra\u017cnikiem” linii Moskwy, czy szuka\u0107 uznania w\u015br\u00f3d elit Zatoki Perskiej. Wybra\u0142 gr\u0119 na dwa fronty: formalnie pozosta\u0142 w rosyjskich ramach, zbli\u017caj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie do monarchii Zatoki i przyjmuj\u0105c dok\u0142adnie te praktyki, kt\u00f3re wcze\u015bniej pot\u0119pia\u0142 jako przejawy „wahhabizmu” \u2014 \u0142\u0105cznie z demonstracyjnym stylem brody bez w\u0105s\u00f3w.<\/p>\n

Gdy „stra\u017cnik strategiczny” zaczyna przypomina\u0107 kana\u0142 obcych wp\u0142yw\u00f3w, pa\u0144stwo nieuchronnie zaczyna traktowa\u0107 go nie jak zas\u00f3b, lecz jak zagro\u017cenie. Koncentracja maj\u0105tku ludzi Kadyrowa w krajach Zatoki tylko pog\u0142\u0119bia jego uzale\u017cnienie od zewn\u0119trznych patron\u00f3w. Nawet udzia\u0142 Kadyrowa w wojnie przeciw Ukrainie<\/a>, w tej logice, nie wzmocni\u0142 jego wizerunku, lecz go os\u0142abi\u0142: zamiast skuteczno\u015bci pokazywa\u0142 coraz cz\u0119\u015bciej wyre\u017cyserowane nagrania, podtrzymuj\u0105c gro\u017ab\u0105 to, czego nie m\u00f3g\u0142 udowodni\u0107 czynem.<\/p>\n

Putin potrzebuje Kadyrowa, by podtrzymywa\u0107 w\u0142asny mit<\/p>\n

Dlaczego wi\u0119c Putin wci\u0105\u017c trzyma si\u0119 Kadyrowa? Pierwszy pow\u00f3d to symbolika. Dla Putina Kadyrow jest jak g\u0142owa jelenia na \u015bcianie my\u015bliwego: trofeum „zwyci\u0119stwa” na Kaukazie i dow\u00f3d dawnej chwa\u0142y. Nie ma ju\u017c znaczenia, jak zdobyto to trofeum, ile kosztowa\u0142o krwi, pieni\u0119dzy i kompromis\u00f3w \u2014 liczy si\u0119 tylko, \u017ce podtrzymuje mit zwyci\u0119zcy. A Putin, zapatrzony w przesz\u0142o\u015b\u0107, ma zwyczaj odwleka\u0107 nieprzyjemne decyzje tak d\u0142ugo, jak si\u0119 da.<\/p>\n

Drugi pow\u00f3d to przymus \u2014 i jest o wiele bardziej niebezpieczny. Kadyrow, razem z Wiktorem Zo\u0142otowem<\/a>, stanowi wa\u017cny przeciwwag\u0119 w ramach „r\u00f3wnowagi strachu” wok\u00f3\u0142 Putina. \u015amier\u0107 lub usuni\u0119cie Kadyrowa zmienia uk\u0142ad si\u0142 wok\u00f3\u0142 prezydenta, burz\u0105c konfiguracj\u0119 budowan\u0105 przez dziesi\u0119ciolecia.<\/p>\n

Jest jeszcze trzeci poziom. Putin widzi „kadyrowc\u00f3w” jako osobiste zabezpieczenie na wypadek niepokoj\u00f3w wewn\u0119trznych. Wierzy, \u017ce ci ludzie dla niego przelej\u0105 krew \u2014 nawet wobec pokojowej demonstracji lub cz\u0119\u015bci elity s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa. Nie ma takiej samej pewno\u015bci co do lojalno\u015bci „zwyk\u0142ych” rosyjskich si\u0142owik\u00f3w: w krytycznym momencie mog\u0105 odm\u00f3wi\u0107 odegrania roli kata.<\/p>\n

Chaos w Czeczenii? FSB ju\u017c zaciera r\u0119ce<\/p>\n

\u015amier\u0107 Kadyrowa uruchamia dwa procesy naraz \u2014 na poziomie federacji i republiki \u2014 i dlatego Kreml tak bardzo obawia si\u0119 nast\u0119pstwa. Na poziomie federalnym znikni\u0119cie Kadyrowa automatycznie os\u0142abia ob\u00f3z Zo\u0142otowa, kt\u00f3ry opiera\u0142 si\u0119 na czecze\u0144skim „zasobie” jako zabezpieczeniu przymusu, a jednocze\u015bnie wzmacnia Federaln\u0105 S\u0142u\u017cb\u0119 Bezpiecze\u0144stwa (FSB). \u0141ubianka zyskuje szans\u0119 przej\u0119cia kontroli nad ostatni\u0105 w Rosji prawdziwie autonomiczn\u0105 enklaw\u0105 paramilitarn\u0105.<\/p>\n

\"Trzy<\/p>\n

Trzy kluczowe postaci czecze\u0144skiej polityki. Od lewej: premier Magomed Daudow, deputowany Adam Dielimchanow i przyw\u00f3dca Ramzan Kadyrow w trakcie wizyty w Moskwie, 30 wrze\u015bnia 2022 r.EPA\/MIKHAIL METZEL \/ SPUTNIK \/ KREMLIN POOL \/ PAP<\/p>\n

Na poziomie regionalnym otwiera si\u0119 okno dla brutalnej walki o w\u0142adz\u0119, bo w Czeczenii nie ma „neutralnej” ci\u0105g\u0142o\u015bci \u2014 jest tylko ponowny podzia\u0142 wp\u0142yw\u00f3w i gwarancji bezpiecze\u0144stwa. W tej logice g\u0142\u00f3wnym kandydatem staje si\u0119 premier Magomed Daudow \u2014 protegowany \u0141ubianki.<\/p>\n

Je\u015bli FSB zdo\u0142a\u0142o prze\u0142ama\u0107 op\u00f3r Kadyrowa i „zabetonowa\u0107” Daudowa na stanowisku premiera, prawdopodobie\u0144stwo przekazania mu w\u0142adzy gwa\u0142townie ro\u015bnie. S\u0142u\u017cby prawie nigdy nie inwestuj\u0105 w postacie „tymczasowe”. Umieszczaj\u0105c tam Daudowa, FSB nie tylko zyskuje sterowaln\u0105 republik\u0119, przesuwa tak\u017ce balans si\u0142 w Moskwie, odbieraj\u0105c Zo\u0142otowowi jeden z wa\u017cnych instrument\u00f3w.<\/p>\n

Dla klanu Kadyrowa oznacza to nieuchronny „reset” przywilej\u00f3w: domniemany nast\u0119pca Adam Dielimchanow, jego bracia, oddzia\u0142y paramilitarne i ca\u0142a rodzinna struktura staj\u0105 si\u0119 zb\u0119dni i podatni na ataki. St\u0105d pr\u00f3by wypchni\u0119cia syna Kadyrowa wygl\u0105daj\u0105 bardziej na instynkt samozachowawczy ni\u017c przemy\u015blan\u0105 strategi\u0119. Je\u015bli Daudow obejmie w\u0142adz\u0119 w republice, zaczn\u0105 si\u0119 rozliczenia \u2014 stare upokorzenia, d\u0142ugi i niesp\u0142acone \u017cale wobec klanu Kadyrowa zostan\u0105 wyci\u0105gni\u0119te na wierzch.<\/p>\n

W tym miejscu pojawia si\u0119 najczarniejszy scenariusz. Zmiana przyw\u00f3dztwa w Czeczenii mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 w najtrudniejszym dla Kremla momencie \u2014 i sta\u0107 si\u0119 narz\u0119dziem wi\u0119kszej gry. Moskwa mo\u017ce wygasi\u0107 konflikt, ale mo\u017ce te\u017c cynicznie wykorzysta\u0107 go jako zas\u0142on\u0119 dymn\u0105. Je\u015bli sytuacja na froncie ukrai\u0144skim si\u0119 pogorszy albo ruszy „dob\u00f3r nast\u0119pcy” na szczeblu federalnym, mo\u017ce powr\u00f3ci\u0107 stara i sprawdzona pokusa: kontrolowana eskalacja w Czeczenii, potem „przywracanie porz\u0105dku” i pojawienie si\u0119 nowego „bohatera”, kt\u00f3ry \u017celazn\u0105 r\u0119k\u0105 ratuje Rosj\u0119.<\/p>\n

Nie chodzi o to, \u017ce plan jest ju\u017c przygotowany. To jedynie hipoteza o tym, jak system radzi sobie, gdy nie ma ju\u017c czym maskowa\u0107 swoich kl\u0119sk. Metoda jest znajoma: \u0107wier\u0107 wieku temu strach i wojna w Czeczenii pomog\u0142y Putinowi zosta\u0107 „zbawc\u0105”.<\/p>\n

Pocz\u0105tek ko\u0144ca Putina?<\/p>\n

Czarne \u0142ab\u0119dzie uderzaj\u0105 nie tylko w polityk\u0119 zagraniczn\u0105 Putina, ale te\u017c w jego wewn\u0119trzne symbole i filary. Je\u015bli Kadyrow odejdzie, Putin straci jednocze\u015bnie trofeum, przeciwwag\u0119 i „osobist\u0105 gwardi\u0119”. W systemie opartym na osobistych wi\u0119zach, wzajemnym strachu i kruchej r\u00f3wnowadze grup taka strata niemal nieuchronnie wywo\u0142a walk\u0119 o kontrol\u0119 \u2014 i nie b\u0119dzie to ju\u017c „dostosowanie wewn\u0119trzne”, lecz bezpo\u015brednie zagro\u017cenie dla Putina.<\/p>\n

\"Ramzan<\/p>\n

Ramzan Kadyrow, \u00f3wczesny wicepremier Czeczenii, i W\u0142adimir Putin, prezydent Rosji. Soczi, 22 sierpnia 2004 r.EPA\/DMITRY ASTAKHOV\/IZVESTIA PRESIDENTIAL PRESS SERVICE \/ PAP<\/p>\n

Po ponad 25 latach u w\u0142adzy znajduje si\u0119 w ponurym po\u0142o\u017ceniu: jego autorytet eroduje zar\u00f3wno poza Rosj\u0105, jak i w kraju; nawet jego nietykalno\u015b\u0107 we w\u0142asnym aparacie pa\u0144stwowym przestaje by\u0107 absolutna; a system r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy konkurencyjnymi obozami, kt\u00f3ry zbudowa\u0142 wok\u00f3\u0142 siebie, zaczyna si\u0119 sypa\u0107. To szachowy zugzwang: ka\u017cdy ruch pogorszy sytuacj\u0119, ale bezruch pogarsza j\u0105 jeszcze szybciej.<\/p>\n

Im bardziej skomplikowany system, tym mniejszy wstrz\u0105s jest potrzebny, by pojawi\u0142y si\u0119 p\u0119kni\u0119cia. Autorytarny ustr\u00f3j skupiony wok\u00f3\u0142 jednej osoby jest, paradoksalnie, nie silniejszy, lecz kruchszy: zbyt wiele w\u0119z\u0142\u00f3w zale\u017cy od osobistych uk\u0142ad\u00f3w, l\u0119k\u00f3w i wzajemnych gwarancji.<\/p>\n

Dlatego „ma\u0142y” czarny \u0142ab\u0119d\u017a \u2014 taki jak \u015bmier\u0107 Kadyrowa \u2014 mo\u017ce nie tylko wywo\u0142a\u0107 konieczno\u015b\u0107 wy\u0142onienia nowych kadr, ale uruchomi\u0107 reakcj\u0119 \u0142a\u0144cuchow\u0105: wojn\u0119 klan\u00f3w, redystrybucj\u0119 zasob\u00f3w, za\u0142amanie si\u0119 dotychczasowej r\u00f3wnowagi i \u2014 z czasem \u2014 pocz\u0105tek rozk\u0142adu samego systemu Putina.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dla W\u0142adimira Putina rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 okres, w kt\u00f3rym tzw. czarne \u0142ab\u0119dzie pojawiaj\u0105 si\u0119 jeden po drugim, zaczynaj\u0105c uk\u0142ada\u0107…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":206295,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,3452,6815,27,34,35,28,31,48,25,46,40,41,3453,87,47,80,29,30,26,408,82,83,84],"class_list":{"0":"post-206294","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-czeczenia","12":"tag-fsb","13":"tag-headlines","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-nat_styl","19":"tag-news","20":"tag-omp","21":"tag-polish","22":"tag-polski","23":"tag-ramzan_kadyrow","24":"tag-rosja","25":"tag-screening_general","26":"tag-swiat","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-wiadomosci","30":"tag-wladimir_putin","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115898808126886361","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/206294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=206294"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/206294\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/206295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=206294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=206294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=206294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}