{"id":206447,"date":"2026-01-15T12:40:07","date_gmt":"2026-01-15T12:40:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/206447\/"},"modified":"2026-01-15T12:40:07","modified_gmt":"2026-01-15T12:40:07","slug":"co-sie-dzieje-w-naszym-organizmie-kiedy-umieramy-nauka-wyjasnia-jak-reaguje-mozg","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/206447\/","title":{"rendered":"Co si\u0119 dzieje w naszym organizmie, kiedy umieramy? Nauka wyja\u015bnia, jak reaguje m\u00f3zg"},"content":{"rendered":"\n<p>M\u00f3zg dzia\u0142a do\u00a0ko\u0144ca <\/p>\n<p>W medycynie momentem granicznym, kiedy m\u00f3wi si\u0119 ju\u017c o \u015bmierci, jest brak pulsu po zatrzymaniu kr\u0105\u017cenia. Borjigin zwraca tu uwag\u0119 na pewne uproszczenie. &#8211; Nazywa si\u0119 to zatrzymaniem kr\u0105\u017cenia, ale nikt nie m\u00f3wi o zatrzymaniu pracy m\u00f3zgu &#8211; podkre\u015bla. <\/p>\n<p>Pacjent nie reaguje, nie m\u00f3wi, nie porusza si\u0119, co \u0142atwo uzna\u0107 za &#8222;wy\u0142\u0105czenie&#8221; m\u00f3zgu. Jak si\u0119 jednak okazuje ten organ, cho\u0107 pozbawiony tlenu, mo\u017ce uruchamia\u0107 bardzo intensywne, cho\u0107 kr\u00f3tkotrwa\u0142e mechanizmy.<\/p>\n<p> <img role=\"presentation\" class=\"absolute left-1\/2 top-1\/2 max-h-[80%] max-w-[100px] -translate-x-1\/2 -translate-y-1\/2\" src=\"https:\/\/v.wpimg.pl\/ZXJfd3AudTkrBBIAbg54LGhcRlAxHQUrPgJGH2MAeGJoSQ1eIBI_K2UHAEVuBTY5KQMMXC0RPyoVERQdMgM9ejc\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"\/> <\/p>\n<p>Zobacz tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/portal.abczdrowie.pl\/oznaki-ze-smierc-jest-blisko-tak-organizm-sygnalizuje-ze-umiera\/7217111958432416a\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Oznaki, \u017ce \u015bmier\u0107 jest blisko. Tak organizm sygnalizuje, \u017ce umiera<\/a><\/p>\n<p>Przypadek, kt\u00f3ry zmieni\u0142 kierunek bada\u0144 <\/p>\n<p>Cho\u0107 umieranie jest nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia, to mimo to, jak podkre\u015bla Borjigin, nauka d\u0142ugo mia\u0142a zaskakuj\u0105co ma\u0142o twardych danych o tym procesie. &#8211; Wiedzieli\u015bmy prawie nic o umieraj\u0105cym m\u00f3zgu &#8211; m\u00f3wi. <\/p>\n<p>Jak przyznaje badaczka, momentem zwrotnym by\u0142 eksperyment na szczurach. Kiedy zwierz\u0119ta pad\u0142y, w ich m\u00f3zgach zarejestrowano nag\u0142e wyrzuty neuroprzeka\u017anik\u00f3w. Po zatrzymaniu serca u zwierz\u0105t notowano skok poziom\u00f3w serotoniny (nawet 60-krotny), dopaminy (40\u201360-krotny) oraz noradrenaliny (oko\u0142o 100-krotny). Badaczka podkre\u015bla, \u017ce tak wysokich warto\u015bci nie obserwuje si\u0119 u \u017cyj\u0105cych zwierz\u0105t. <\/p>\n<p> <img role=\"presentation\" class=\"absolute left-1\/2 top-1\/2 max-h-[80%] max-w-[100px] -translate-x-1\/2 -translate-y-1\/2\" src=\"https:\/\/v.wpimg.pl\/ZXJfd3AudTkrBBIAbg54LGhcRlAxHQUrPgJGH2MAeGJoSQ1eIBI_K2UHAEVuBTY5KQMMXC0RPyoVERQdMgM9ejc\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"\/><\/p>\n<p>Badanie na\u00a0ludziach <\/p>\n<p>W badaniach z udzia\u0142em ludzi kluczowe by\u0142y zapisy EEG. U 24-letniej kobiety w trzeciej ci\u0105\u017cy dosz\u0142o do zatrzymania kr\u0105\u017cenia w domu, nast\u0119pnie intensywnej reanimacji i leczenia w Uniwersytecie Michigan. Po trzech dniach g\u0142\u0119bokiej \u015bpi\u0105czki rodzina zdecydowa\u0142a o od\u0142\u0105czeniu aparatury podtrzymuj\u0105cej \u017cycie. I w\u0142a\u015bnie wtedy \u2013 po wy\u0142\u0105czeniu tlenu \u2013 w zapisie <a href=\"https:\/\/portal.abczdrowie.pl\/eeg\/6955927741495808a\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">EEG<\/a> pojawi\u0142y si\u0119 zsynchronizowane, wysokocz\u0119stotliwo\u015bciowe sygna\u0142y gamma, szczeg\u00f3lnie w rejonach uznawanych za &#8222;stref\u0119 gor\u0105c\u0105&#8221; \u015bwiadomo\u015bci. W jednym obszarze pozostawa\u0142y wykrywalne przez ponad sze\u015b\u0107 minut, a w innym by\u0142y 11\u201312 razy wy\u017csze ni\u017c przed od\u0142\u0105czeniem respiratora. Borjigin t\u0142umaczy, \u017ce  &#8222;m\u00f3zg dzia\u0142a\u0142 w rodzaju hipernap\u0119du&#8221;.<\/p>\n<p>Do\u015bwidczenie \u015bmierci uszlachetnia <\/p>\n<p>U cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w w stanie terminalnym pojawia\u0142y si\u0119 <a href=\"https:\/\/portal.abczdrowie.pl\/wplyw-fali-elekromagnetycznych-na-zdrowie\/6955584479742496a\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">fale gamma<\/a> \u2013 najszybsze fale m\u00f3zgowe, \u0142\u0105czone z integracj\u0105 informacji, uwag\u0105 i pami\u0119ci\u0105. Borjigin zauwa\u017ca te\u017c, \u017ce obszary wi\u0105zane z empati\u0105 mog\u0105 by\u0107 w takich chwilach szczeg\u00f3lnie aktywne.<\/p>\n<p>&#8211; Wielu pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy prze\u017cyli zatrzymanie kr\u0105\u017cenia i do\u015bwiadczyli stanu bliskiego \u015bmierci, twierdzi, \u017ce to do\u015bwiadczenie uczyni\u0142o ich lepszymi lud\u017ami \u2013 bardziej empatycznymi wobec innych &#8211; m\u00f3wi badaczka. <\/p>\n<p> <img role=\"presentation\" class=\"absolute left-1\/2 top-1\/2 max-h-[80%] max-w-[100px] -translate-x-1\/2 -translate-y-1\/2\" src=\"https:\/\/v.wpimg.pl\/ZXJfd3AudTkrBBIAbg54LGhcRlAxHQUrPgJGH2MAeGJoSQ1eIBI_K2UHAEVuBTY5KQMMXC0RPyoVERQdMgM9ejc\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"\/> <\/p>\n<p>Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski<\/p>\n<p> \u0179r\u00f3d\u0142a<\/p>\n<ol>\n<li>BBC<\/li>\n<li> The Guardian<\/li>\n<\/ol>\n<p>Tre\u015bci w naszych serwisach s\u0142u\u017c\u0105 celom informacyjno-edukacyjnym i nie zast\u0119puj\u0105 konsultacji lekarskiej. Przed podj\u0119ciem decyzji zdrowotnych skonsultuj si\u0119 ze specjalist\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"M\u00f3zg dzia\u0142a do\u00a0ko\u0144ca W medycynie momentem granicznym, kiedy m\u00f3wi si\u0119 ju\u017c o \u015bmierci, jest brak pulsu po zatrzymaniu&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":206448,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-206447","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115899165839243273","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/206447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=206447"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/206447\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/206448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=206447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=206447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=206447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}