![\"Niezidentyfikowany](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/_mNk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy84YTY2YWUwMTgxZGRkYjA0ODJkMzRhNzAxMWUyNzE0MC5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n24 grudnia 2025 r. Wielka Brytania, Niemcy, Kanada i 11 innych kraj\u00f3w pot\u0119pi\u0142o decyzj\u0119 Izraela o zalegalizowaniu 19 osad w Judei i Samarii \u2014 tak nazywa on Zachodni Brzeg Jordanu, kontrolowan\u0105 przez siebie cz\u0119\u015b\u0107 Palestyny. We wsp\u00f3lnym o\u015bwiadczeniu podkre\u015bli\u0142y, \u017ce „dzia\u0142ania takie naruszaj\u0105 prawo mi\u0119dzynarodowe i mog\u0105 zaostrzy\u0107 napi\u0119cia”. Jednocze\u015bnie ju\u017c pod koniec pa\u017adziernika izraelski Kneset przeg\u0142osowa\u0142 rozszerzenie suwerenno\u015bci pa\u0144stwa \u017cydowskiego na Jude\u0119 i Samari\u0119.<\/p>\n
Na razie dwa projekty ustaw dotycz\u0105ce tej kwestii pozostaj\u0105 w fazie dyskusji, a ich dalsze procedowanie w parlamencie mo\u017ce utkn\u0105\u0107 w martwym punkcie. Jest to szczeg\u00f3lnie prawdopodobne w obliczu presji ze strony Waszyngtonu \u2014 Donald Trump wielokrotnie powtarza\u0142, \u017ce nie pozwoli Izraelowi na aneksj\u0119 Zachodniego Brzegu. Nie zaakceptuj\u0105 jej r\u00f3wnie\u017c arabscy sojusznicy Stan\u00f3w Zjednoczonych \u2014 nalegaj\u0105 na utworzenie pa\u0144stwa palesty\u0144skiego, kt\u00f3rego znaczna cz\u0119\u015b\u0107, zgodnie z rezolucjami Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ, powinna znajdowa\u0107 si\u0119 w\u0142a\u015bnie w Judei i Samarii.<\/p>\n
Podczas gdy politycy i dyplomaci si\u0119 spieraj\u0105, na miejscu trwa aktywna walka o ziemi\u0119 \u2014 niemal codziennie dochodzi do star\u0107 mi\u0119dzy Izraelczykami a Palesty\u0144czykami. Marianna Belenkaja z Nowej Gaziety opisuje, co zobaczy\u0142a na miejscu. <\/p>\n
Na wst\u0119pie nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce bez wzgl\u0119du na to, jak bardzo b\u0119d\u0119 si\u0119 stara\u0142a napisa\u0107 ten tekst obiektywnie, b\u0119dzie on stronniczy. Min\u0105\u0142 ju\u017c ponad rok, odk\u0105d zamieszka\u0142am w izraelskiej osadzie Beit Horon po\u0142o\u017conej mi\u0119dzy dwoma punktami kontrolnymi, kt\u00f3re oddzielaj\u0105 terytorium za „zielon\u0105 lini\u0105” oddzielaj\u0105c\u0105 terytorium Izraela uznane przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105 od cz\u0119\u015bci uznanych za okupowane na mocy rezolucji ONZ. Do jednego punktu kontrolnego jest 10 km autostrad\u0105, do drugiego oko\u0142o 5 km.<\/p>\n
Moja znajoma wynajmuje mieszkanie w Jaffie, niedaleko Tel Awiwu, po drugiej stronie „zielonej linii” i twierdzi, \u017ce jest po „stronie dobra”. Oznacza to, \u017ce ja mieszkam po „stronie z\u0142a”. Tak my\u015bl\u0105 nie tylko Palesty\u0144czycy, ale tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa izraelskiego, przynajmniej w moim otoczeniu.<\/p>\n
Zaznaczenie, gdzie mieszkam, jest r\u00f3wnie\u017c wa\u017cne z innego powodu. Przed wyra\u017ceniem zgody na rozmow\u0119 niekt\u00f3rzy potencjalni bohaterowie tej historii pytali, gdzie mieszkam, a po uzyskaniu tej informacji kategorycznie odmawiali udzielenia wywiadu. „Nie rozmawiamy z okupantami” \u2014 s\u0142ysza\u0142am. Jednocze\u015bnie wielu mieszka\u0144c\u00f3w „zielonej linii” r\u00f3wnie\u017c nie by\u0142o gotowych do rozmowy. :Nie udzielamy wywiad\u00f3w\u2026 nie rozmawiamy z dziennikarzami” \u2014 tak brzmia\u0142a ich standardowa odpowied\u017a. Niekt\u00f3rzy twierdzili, \u017ce czego by nie powiedzieli, i tak nie zostan\u0105 zrozumiani. Zostan\u0105 przedstawieni jako z\u0142oczy\u0144cy.<\/p>\n
Mieszkam wi\u0119c poza „zielon\u0105 lini\u0105”, na „terytoriach” \u2014 czyli w Judei i Samarii, jak m\u00f3wi\u0105 Izraelczycy, lub na Zachodnim Brzegu Jordanu, jak to si\u0119 zwykle okre\u015bla w terminologii arabskiej i mi\u0119dzynarodowej. Dla niekt\u00f3rych jestem z za\u0142o\u017cenia prawicow\u0105 osadniczk\u0105, dla innych lewicowcem, arabistk\u0105 oraz „nowicjuszk\u0105”, kt\u00f3ra nie rozumie nic z izraelskiej polityki.<\/p>\n
Znalaz\u0142am si\u0119 nie tylko w centrum konfliktu mi\u0119dzy Palesty\u0144czykami a Izraelczykami, kt\u00f3ry po latach pracy na Bliskim Wschodzie jest mi dobrze znany, ale tak\u017ce w wirze nienawi\u015bci i pogardy, jak\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 obywateli Izraela \u017cywi do innej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n
Palesty\u0144scy rolnicy wyruszaj\u0105 na zbi\u00f3r oliwek poza granice swoich spo\u0142eczno\u015bci. Ziemia, kt\u00f3r\u0105 posiadaj\u0105, cz\u0119sto s\u0105siaduje z izraelskimi osadami, a wioski cz\u0119sto odci\u0119te s\u0105 od p\u00f3l. W rezultacie zbiory prawie zawsze wymagaj\u0105 pozwolenia izraelskiej armii i eskorty si\u0142 bezpiecze\u0144stwa. Nie zawsze jednak pomaga to unikn\u0105\u0107 incydent\u00f3w podsycanych przez nacjonalizm.<\/p>\n
Wed\u0142ug danych Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych i palesty\u0144skich organizacji rolniczych sektor oliwkowy zapewnia dochody ponad 100 tys. rodzin i stanowi oko\u0142o jednej czwartej dochodu brutto z rolnictwa, czyli oko\u0142o 5 proc. PKB ca\u0142ej palesty\u0144skiej gospodarki. Co wi\u0119cej, w ostatnich dziesi\u0119cioleciach zbi\u00f3r oliwek sta\u0142 si\u0119 dla Palesty\u0144czyk\u00f3w sposobem na potwierdzenie ich w\u0142asno\u015bci do ziemi.<\/p>\n
Powodem tego jest fakt, \u017ce zgodnie z przepisami kodeksu ziemskiego, kt\u00f3ry nadal obowi\u0105zuje w Judei i Samarii, uprawa ziemi jest uznawana za \u015brodek s\u0142u\u017c\u0105cy zachowaniu praw w\u0142asno\u015bci. Je\u015bli dzia\u0142ka nie jest uprawiana przez trzy lata, ziemia przechodzi na w\u0142asno\u015b\u0107 pa\u0144stwa. W cz\u0119\u015bciach Judei i Samarii, nad kt\u00f3rymi Izrael sprawuje kontrol\u0119 wojskow\u0105 i cywiln\u0105, oznacza to automatycznie przeniesienie w\u0142asno\u015bci na pa\u0144stwo Izrael. Wobec tego sezon zbior\u00f3w oliwek (pa\u017adziernik\u2013listopad) zamienia si\u0119 w walk\u0119 o ziemi\u0119.<\/p>\n
Jesieni\u0105 2025 r. uda\u0142o mi si\u0119 tylko raz wybra\u0107 na zbiory oliwek. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142 to jeden z najspokojniejszych dni zbior\u00f3w w ci\u0105gu dw\u00f3ch miesi\u0119cy. Ma\u0142a grupa aktywist\u00f3w wyruszy\u0142a z Jerozolimy, a kolejna z Tel Awiwu. Wydarzenie zosta\u0142o zorganizowane przez izraelsk\u0105 organizacj\u0119 pozarz\u0105dow\u0105 Rabini na rzecz Praw Cz\u0142owieka (RHR) i do\u0142\u0105czy\u0142y do niego inne grupy zajmuj\u0105ce si\u0119 prawami cz\u0142owieka. By\u0142 to dzie\u0144 powszedni. Oko\u0142o 30 os\u00f3b przyby\u0142o, aby pom\u00f3c w zbiorach oliwek w palesty\u0144skiej wiosce Deir Istiya w Samarii. Byli to Izraelczycy, w wi\u0119kszo\u015bci ju\u017c na emeryturze. Ale byli te\u017c m\u0142odzi ludzie a tak\u017ce grupa rabin\u00f3w z ameryka\u0144skiej organizacji Truah, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c zajmuje si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 na rzecz praw cz\u0142owieka. Jeszcze w drodze eskorta grupy wyja\u015bni\u0142a, \u017ce mo\u017ce doj\u015b\u0107 do r\u00f3\u017cnych prowokacji i poprosi\u0142a nas, by\u015bmy nie wdawali si\u0119 w dyskusje z \u017co\u0142nierzami lub osadnikami, je\u015bli dojdzie do takich sytuacji.<\/p>\n
Dotarli\u015bmy do gaju oliwnego i zabrali\u015bmy si\u0119 do pracy: rozk\u0142adali\u015bmy plandeki pod drzewami i zbierali\u015bmy oliwki razem z palesty\u0144skimi w\u0142a\u015bcicielami. Jedynym problemem by\u0142 dron, kt\u00f3ry przez kilka godzin kr\u0105\u017cy\u0142 nad g\u0142owami wolontariuszy. Nie by\u0142o jasne, do kogo nale\u017ca\u0142 \u2014 do wojska czy osadnik\u00f3w. W pewnym momencie przyjecha\u0142 r\u00f3wnie\u017c pojazd wojskowy. Wysiedli z niego \u017co\u0142nierze \u2014 przez oko\u0142o gozdin\u0119 stali w pobli\u017cu miejsca zbior\u00f3w.<\/p>\n
\u2014 Dzisiaj jest jako\u015b bardzo spokojnie \u2014 powiedzia\u0142a mi Ruth, nie przejmuj\u0105c si\u0119 lataj\u0105cym nad naszymi g\u0142owami dronem. Razem z m\u0119\u017cem mieszka w Jerozolimie. Obecnie s\u0105 na emeryturze i cz\u0119sto bior\u0105 udzia\u0142 w takich zbiorach, wierz\u0105c, \u017ce wa\u017cne jest, aby pomaga\u0107 Palesty\u0144czykom w walce z niesprawiedliwo\u015bci\u0105. Bez pomocy wolontariuszy znacznie wi\u0119cej Palesty\u0144czyk\u00f3w mog\u0142oby pa\u015b\u0107 ofiar\u0105 prze\u015bladowa\u0144 lub w og\u00f3le straci\u0107 dost\u0119p do swoich drzew oliwnych.<\/p>\n
Nie min\u0119\u0142o nawet pi\u0119\u0107 minut, gdy us\u0142yszeli\u015bmy krzyki, a zaraz potem strza\u0142y. <\/p>\n
Odda\u0142y je dwie osoby w mundurach przypominaj\u0105cych mundury izraelskich si\u0142 zbrojnych \u2014 tak mi si\u0119 wydawa\u0142o z odleg\u0142o\u015bci, z kt\u00f3rej je dojrza\u0142am. Chwil\u0119 potym powoli si\u0119 wycofa\u0142y.<\/p>\n
Kiedy wr\u00f3cili\u015bmy do grupy, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce dron uderzy\u0142 w jedn\u0105 z pracownic RHR, zrani\u0142 j\u0105 w rami\u0119. Dron spad\u0142 uszkodzony. Dw\u00f3ch uzbrojonych m\u0119\u017cczyzn przysz\u0142o, aby go zabra\u0107, ale kiedy pr\u00f3bowali to zrobi\u0107, wybuch\u0142a awantura. Wolontariusze za\u017c\u0105dali informacji o tym, kto jest w\u0142a\u015bcicielem drona, i poprosili, aby pozostawiono go na miejscu do czasu przybycia funkcjonariuszy. Potem rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 strzelanina. Ci, kt\u00f3rzy przybyli, zabrali drona i odeszli. Wszystko zosta\u0142o zarejestrowane na wideo.<\/p>\n
<\/p>\n
Niezidentyfikowany dron nad palesty\u0144skim gajem oliwnymMarianna Bielenkaja \/ The Insider<\/p>\n
Ranna kobieta zosta\u0142a zabrana do szpitala, a w\u0142a\u015bciciel gaju oliwnego podzi\u0119kowa\u0142 wszystkim, kt\u00f3rzy przyszli jej z pomoc\u0105. Ledwie jednak zacz\u0119li\u015bmy przygotowywa\u0107 si\u0119 do wyjazdu, gdy na miejsce przyjecha\u0142y pojazdy wojskowe. Tym razem wysiad\u0142 oficer i powiedzia\u0142, \u017ce otrzyma\u0142 skarg\u0119 na zbieraczy oliwek, \u017ce zestrzelili drona. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nale\u017ca\u0142 on do jednostki szybkiego reagowania z s\u0105siedniej osady Rewawa. Po obejrzeniu nagrania wideo zarejestrowanego przez wolontariuszy dow\u00f3dca jednostki przeprosi\u0142 za dzia\u0142ania swoich podw\u0142adnych.<\/p>\n
Incydent trafi\u0142 na pierwsze strony izraelskich medi\u00f3w jako kolejny akt przemocy ze strony osadnik\u00f3w.<\/a> W wyniku dochodzenia wojskowego jeden z uczestnik\u00f3w incydentu zosta\u0142 zwolniony ze s\u0142u\u017cby wojskowej za nieprofesjonalne zachowanie, kt\u00f3re obejmowa\u0142o otwarcie ognia „w sytuacji, kt\u00f3ra nie stanowi\u0142a realnego zagro\u017cenia”. Drugi otrzyma\u0142 surow\u0105 nagan\u0119.<\/p>\n „Barbarzy\u0144cy ze wzg\u00f3rz”<\/p>\n To, co si\u0119 w\u00f3wczas wydarzy\u0142o, by\u0142o wyj\u0105tkowym przypadkiem. Najcz\u0119\u015bciej akty przemocy s\u0105 dokonywane nie przez osoby w mundurach, ale przez gangi m\u0142odzie\u017cowe, za kt\u00f3re nikt nie ponosi odpowiedzialno\u015bci. Napastnicy zazwyczaj nosz\u0105 maski i nie zawsze mo\u017cna stwierdzi\u0107, kim s\u0105 i sk\u0105d pochodz\u0105. Cz\u0119sto niekt\u00f3rzy z nich rzeczywi\u015bcie dorastali w osadach, podczas gdy inni s\u0105 osobami z zewn\u0105trz.<\/p>\n Przedstawiciele spo\u0142eczno\u015bci osadnik\u00f3w twierdz\u0105, \u017ce gangi te s\u0105 niewielkie \u2014 w ca\u0142ej Judei i Samarii licz\u0105 kilkaset os\u00f3b. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich to nastolatkowie z rodzin dotkni\u0119tych problemami. Opisuj\u0105 ich jako anarchist\u00f3w, kt\u00f3rzy nie uznaj\u0105 praktycznie \u017cadnej w\u0142adzy \u2014 ani rabin\u00f3w, ani armii. Dla nich tak wojsko, jak i policja graniczna s\u0105 wrogami, podobnie jak Palesty\u0144czycy.<\/p>\n Badacze zajmuj\u0105cy si\u0119 tym ruchem znanym pod nazw\u0105 M\u0142odzie\u017c ze Wzg\u00f3rz (Hilltop Youth) zauwa\u017caj\u0105, \u017ce sytuacja pogorszy\u0142a si\u0119 po jednostronnym wycofaniu si\u0119 Izraela ze Strefy Gazy w 2005 r<\/a><\/p>\n \u2014 Czuli si\u0119 zdradzeni przez swoich przyw\u00f3dc\u00f3w, mam na my\u015bli Rad\u0119 Osadnik\u00f3w oraz rabin\u00f3w z Judei i Samarii. Takie uczucie wywo\u0142a\u0142 u nich sam fakt, \u017ce przyw\u00f3dcy osadnik\u00f3w si\u0119 „wycofali” \u2014 powiedzia\u0142 Yair Sheleg, pracownik naukowy Instytutu Shalom Hartman, w wywiadzie dla serwisu Newsru.co.il. Inni twierdz\u0105, \u017ce dzia\u0142ania M\u0142odzie\u017cy ze Wzg\u00f3rz s\u0105 odpowiedzi\u0105 na przemoc ze strony Palesty\u0144czyk\u00f3w \u2014 a nawet na prowokacje ze strony lewicowych aktywist\u00f3w.<\/p>\n Przyk\u0142ady wandalizmu M\u0142odzie\u017cy ze Wzg\u00f3rz. Napis po prawej: „\u017bydzi, przebud\u017acie si\u0119!”. Napis po lewej, od g\u00f3ry: „\u015amier\u0107 Arabom”, „Zemsta!”, 2014 r.Oren Rozen; CC BY-SA 3.0 \/ wikimedia<\/p>\n Wed\u0142ug Szin Bet (izraelskiej agencji bezpiecze\u0144stwa wewn\u0119trznego) w 2024 r. dosz\u0142o do oko\u0142o 1900 atak\u00f3w terrorystycznych. Obejmowa\u0142y one ataki z u\u017cyciem pojazd\u00f3w, no\u017cy, strzelaniny oraz rzucanie kamieniami lub koktajlami Mo\u0142otowa. Najcz\u0119stsz\u0105 taktyk\u0105 by\u0142o rzucanie kamieniami \u2014 s\u0142u\u017cby odnotowa\u0142y a\u017c 1248 takich incydent\u00f3w. Do zdecydowanej wi\u0119kszo\u015b\u0107 atak\u00f3w (oko\u0142o 90 proc.) dosz\u0142o w Judei i Samarii lub we wschodniej Jerozolimie.<\/p>\n Nie ma jeszcze pe\u0142nych danych za rok 2025. W marcu Szin Bet poinformowa\u0142, \u017ce w wyniku operacji antyterrorystycznej w Samarii liczba atak\u00f3w spad\u0142a. Nie oznacza to jednak, \u017ce powr\u00f3ci\u0142 spok\u00f3j. 18 listopada w wyniku ataku terrorystycznego w Gusz Ecjon, w po\u0142owie drogi mi\u0119dzy Hebronem a Jerozolim\u0105, zgin\u0119\u0142a jedna osoba, trzy zosta\u0142y ranne.<\/p>\n Wed\u0142ug Anyi Antopolskiej, za\u0142o\u017cycielki projektu Meeting Place, przewa\u017caj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 osadnik\u00f3w sprzeciwia si\u0119 przemocy. \u2014 Pogrom\u00f3w dokonuj\u0105 ekstremi\u015bci, bandyci. W ruchu osadniczym nie ma \u017cadnego poparcia dla tych ekstremistycznych czyn\u00f3w. Nasi rabini nieustannie rozmawiaj\u0105 z m\u0142odymi lud\u017ami na te tematy. Wiem to od mojego syna. Obecnie prowadzona jest jednak kampania przeciwko wszystkim osadnikom. Jednocze\u015bnie prawie nigdzie nie m\u00f3wi si\u0119 o przemocy ze strony Arab\u00f3w. M\u00f3j m\u0105\u017c jest lekarzem pogotowia ratunkowego w szpitalu w Jerozolimie. M\u00f3wi, \u017ce regularnie przywo\u017c\u0105 rannych izraelskich ch\u0142opc\u00f3w, kt\u00f3rzy zostali pobici kamieniami i kijami \u2014 pasterzy, kt\u00f3rzy samotnie wypasaj\u0105 owce. Kilkunastu Arab\u00f3w atakuje jednego ch\u0142opca \u2014 m\u00f3wi Antopolska.<\/p>\n Nadal organizuje wycieczki dla Izraelczyk\u00f3w do osad, aby zmieni\u0107 ich postrzeganie tego, co si\u0119 tam dzieje, zbieraj\u0105c grupy na wycieczki na wzg\u00f3rza, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 nowe osady rolnicze. W j\u0119zyku hebrajskim osady s\u0105 cz\u0119sto nazywane wzg\u00f3rzami (gva\u2019ot).Spo\u015br\u00f3d 10 takich osad po\u0142o\u017conych w pobli\u017cu Nokdim, gdzie mieszka, dziewi\u0119\u0107 funkcjonuje ca\u0142kowicie pokojowo. Tylko jedna stwarza problemy, odmawiaj\u0105c wsp\u00f3\u0142pracy zar\u00f3wno z armi\u0105, jak i administracj\u0105 osady.<\/p>\n Jednocze\u015bnie pa\u0144stwo wci\u0105\u017c pr\u00f3buje ustali\u0107, co zrobi\u0107 z tymi, kt\u00f3rzy stwarzaj\u0105 niepokoje \u2014 czy zaostrzy\u0107 kontrol\u0119, czy podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 ich reedukacji. Przewodnicz\u0105cy rad lokalnych m\u00f3wi\u0105 o potrzebie pracy z „m\u0142odzie\u017c\u0105 z problemami”.<\/p>\n Jak dot\u0105d jednak nic nie dzia\u0142a. W osadach podejmowane s\u0105 wysi\u0142ki maj\u0105ce odseparowa\u0107 bandyt\u00f3w (lub, jak si\u0119 ich obecnie nazywa, „barbarzy\u0144c\u00f3w ze wzg\u00f3rz”) od zwyk\u0142ych rolnik\u00f3w, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 ziemi\u0119 i buduj\u0105 nowe plac\u00f3wki.<\/p>\n Jednocze\u015bnie argumenty podobne do tych przedstawionych przez Antopolsk\u0105 nie s\u0105 przekonuj\u0105ce dla organizacji praw cz\u0142owieka i dla zwolennik\u00f3w lewicowego obozu, kt\u00f3rzy opowiadaj\u0105 si\u0119 za kontynuacj\u0105 negocjacji pokojowych. Twierdz\u0105 oni, \u017ce ataki terrorystyczne i traumatyczne prze\u017cycia z przesz\u0142o\u015bci nie mog\u0105 usprawiedliwia\u0107 przemocy ze strony izraelskich ekstremist\u00f3w. Ich zdaniem ruch osadniczy stara si\u0119 bagatelizowa\u0107 to, co si\u0119 dzieje, a gdy nie jest to ju\u017c mo\u017cliwe, szuka sposob\u00f3w, by usprawiedliwi\u0107 dzia\u0142ania gang\u00f3w m\u0142odzie\u017cowych, nie robi\u0105c nic, by je powstrzyma\u0107. W rezultacie wszyscy osadnicy s\u0105 postrzegani jako „okupanci i wsp\u00f3\u0142sprawcy apartheidu”, a w niekt\u00f3rych przypadkach tak\u017ce jako fanatycy religijni.<\/p>\n \u2014 Dwa narody podlegaj\u0105 jednej w\u0142adzy, ale maj\u0105 radykalnie r\u00f3\u017cne prawa. Nie znajduj\u0119 lepszego okre\u015blenia dla opisania sytuacji na Zachodnim Brzegu ni\u017c apartheid \u2014 m\u00f3wi lewicowy aktywista Jewgienij Borensztein.<\/p>\n Powstrzymajcie terror<\/p>\n W\u015br\u00f3d hase\u0142 skandowanych podczas spontanicznej manifestacji przy jednym z punkt\u00f3w kontrolnych s\u0142ycha\u0107 okrzyki: „nie, nie \u2014 nigdy nie zgodzimy si\u0119 na terror osadnik\u00f3w!” oraz „powstrzymajcie izraelski terror!”.<\/p>\n Moja druga pr\u00f3ba obserwacji zbior\u00f3w oliwek zako\u0144czy\u0142a si\u0119 niepowodzeniem. Policja na punkcie kontrolnym nie pozwoli\u0142a kilku autobusom przewo\u017c\u0105cym wolontariuszy i aktywist\u00f3w przekroczy\u0107 „zielonej linii”. Tym razem wydarzenie zaplanowano na pi\u0105tek, dzie\u0144 wolny od pracy w Izraelu. Ponad 200 os\u00f3b zg\u0142osi\u0142o si\u0119 do udzia\u0142u w akcji „\u017bniwa solidarno\u015bci” zorganizowanej przez czo\u0142owe izraelskie organizacje pozarz\u0105dowe zajmuj\u0105ce si\u0119 prawami cz\u0142owieka.<\/p>\n By\u0142o to nast\u0119pstwem kilku szczeg\u00f3lnie powa\u017cnych incydent\u00f3w, do kt\u00f3rych dosz\u0142o podczas zbior\u00f3w oliwek. Policja poinformowa\u0142a, \u017ce armia og\u0142osi\u0142a ten obszar zamkni\u0119t\u0105 stref\u0105 wojskow\u0105. Organizatorzy przewidzieli taki scenariusz i przygotowali si\u0119 z wyprzedzeniem do zorganizowania protestu jak najbli\u017cej punktu kontrolnego. Po oko\u0142o 15 minutach negocjacji policja zezwoli\u0142a na przeprowadzenie wiecu, aby zachowa\u0107 kontrol\u0119 nas sytuacj\u0105.<\/p>\n K\u0142\u00f3tnie z policj\u0105 na punkcie kontrolnymMarianna Bielenkaja \/ The Insider<\/p>\n Negocjacje przebiega\u0142y w mo\u017cliwie spokojny spos\u00f3b \u2014 bo ca\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a filmowana zar\u00f3wno przez media, kt\u00f3re przyby\u0142y wraz z aktywistami, jak i przez sam\u0105 policj\u0119. Ta ostatnia nie mia\u0142a nawet nic przeciwko, gdy protestuj\u0105cy na kr\u00f3tko wyszli na autostrad\u0119, cz\u0119\u015bciowo blokuj\u0105c ruch. Na szcz\u0119\u015bcie po 15 minutach wszyscy zostali poproszeni o przej\u015bcie na „neutralny pas”, aby nie utrudnia\u0107 ruchu w \u017cadnym kierunku. Akcja trwa\u0142a oko\u0142o godziny i towarzyszy\u0142o jej irytuj\u0105ce tr\u0105bienie przeje\u017cd\u017caj\u0105cych samochod\u00f3w. Nastolatki wychylaj\u0105ce si\u0119 z okien autobus\u00f3w pokazywa\u0142y protestuj\u0105cym obsceniczne gesty.<\/p>\n Jossi Dagan, przewodnicz\u0105cy Rady Regionalnej Samarii, wezwa\u0142 do aresztowania aktywist\u00f3w i stwierdzi\u0142, \u017ce blokowanie autostrady jest nielegalne. Ostatecznie jednak wszyscy pokojowo si\u0119 rozeszli. By\u0107 mo\u017ce nikt nie chcia\u0142 skandalu, bior\u0105c pod uwag\u0119 liczb\u0119 obecnych dziennikarzy. Dwa tygodnie wcze\u015bniej aktywi\u015bci, kt\u00f3rzy brali udzia\u0142 w innej akcji protestacyjnej, zostali zatrzymani i otrzymali zakaz przebywania w tym rejonie przez okre\u015blony czas. Zagraniczni wolontariusze, kt\u00f3rzy byli z nimi, zostali deportowani z kraju.<\/p>\n Problemem przemoc, a nie obecno\u015b\u0107 osadnik\u00f3w<\/p>\n Rabin Avi Dabusz, przewodnicz\u0105cy organizacji Rabini na rzecz Praw Cz\u0142owieka, urodzi\u0142 si\u0119 w rodzinie religijnych syjonist\u00f3w z prawicowego obozu. Innymi s\u0142owy, dorasta\u0142 w\u015br\u00f3d ludzi, kt\u00f3rzy stanowi\u0105 trzon ruchu osadniczego. Bra\u0142 nawet udzia\u0142 w protestach przeciwko porozumieniom z Oslo [skutkuj\u0105cym wzajemnym uznaniem Izraela i Organizacji Wyzwolenia Palestyny w 1993 r.]. Z czasem jednak jego \u015bwiatopogl\u0105d zacz\u0105\u0142 si\u0119 zmienia\u0107, mi\u0119dzy innymi w wyniku zamachu na Icchaka Rabina [by\u0142ego premiera Izraela].<\/a><\/p>\n \u2014 Zacz\u0105\u0142em zadawa\u0107 sobie pytania: je\u015bli [porozumienie z] Oslo jest z\u0142e, to jaka jest alternatywa i dlaczego Palesty\u0144czykom odmawia si\u0119 prawa do samostanowienia? \u2014 m\u00f3wi Avi.<\/p>\n W ko\u0144cu znalaz\u0142 si\u0119 w zupe\u0142nie innym obozie politycznym ni\u017c ten, w kt\u00f3rym si\u0119 urodzi\u0142. \u2014 Jest to inicjatywa oparta na walce o ziemi\u0119, kt\u00f3ra jest g\u0142\u0119boko problematyczna z moralnego punktu widzenia i nie uwzgl\u0119dnia \u015bwi\u0119to\u015bci \u017cycia. Innymi s\u0142owy, jest to przedk\u0142adanie ziemi nad ludzi \u2014 wyja\u015bnia swoje stanowisko Avi. \u2014 Wi\u0119kszo\u015b\u0107 osadnik\u00f3w to dobrzy ludzie, ale s\u0105 wsp\u00f3\u0142winni istnienia niemoralnego i bardzo niebezpiecznego ruchu \u2014 dodaje.<\/p>\n Jednocze\u015bnie zgadza si\u0119 z tym, \u017ce eksmisja ludzi z wi\u0119kszo\u015bci osiedli jest niemo\u017cliwa, co sprawia, \u017ce nieuniknione jest poszukiwanie kompromisu. \u2014 Jestem cz\u0142onkiem organizacji Ziemia dla Wszystkich, kt\u00f3ra proponuje model konfederacyjny. Zgodnie z nim osadnicy nie musieliby opuszcza\u0107 swoich dom\u00f3w. Mogliby mieszka\u0107 w Palestynie jako obywatele Izraela. Oczywi\u015bcie oznacza to r\u00f3wnie\u017c, \u017ce nasz kraj by\u0142by otwarty dla Palesty\u0144czyk\u00f3w b\u0119d\u0105cych obywatelami Palestyny. Przypomina\u0142oby to spos\u00f3b \u017cycia ludzi w Unii Europejskiej \u2014 m\u00f3wi Avi.<\/p>\n![\"Przyk\u0142ady](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/zYyk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8xNGEwOGE2ZWM4MWE1NDdhYTk4NDgxOTFkNGE0ZGU1YS5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n![\"K\u0142\u00f3tnie](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/-Gnk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy84ZGFkNWM5MGY1ZTg2YzlmZjJkMmYwNWQ0MjI0MjAxMy5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n
![\"Sporne](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/svXk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8xYjZkZTNlOTk1YTEyOTUyMjNmMjkzNzc1NmZjYTRkNy5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n![\"Nadaw](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/-Ltk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9mMGQ2M2ZjOTYyODZiMWQ5Yjk4NDgzZTg3ZjNjN2U4MS5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n![\"Gr\u00f3b](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/eryk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8yMzUzNzNhN2Q5NzFjMDQ4OTE0OTljYTVhN2FlYjJhMi5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n