{"id":208031,"date":"2026-01-16T07:42:08","date_gmt":"2026-01-16T07:42:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/208031\/"},"modified":"2026-01-16T07:42:08","modified_gmt":"2026-01-16T07:42:08","slug":"czy-pelnotlusty-nabial-moze-obnizac-ryzyko-demencji-co-mowia-najnowsze-dane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/208031\/","title":{"rendered":"Czy pe\u0142not\u0142usty nabia\u0142 mo\u017ce obni\u017ca\u0107 ryzyko demencji? Co m\u00f3wi\u0105 najnowsze dane?"},"content":{"rendered":"

Kreator<\/a>Tre\u015b\u0107 pochodzi od naszego partnera i zosta\u0142a opublikowana w ramach programu\u00a0WP Kreator<\/a> <\/p>\n

Pe\u0142not\u0142usty nabia\u0142 pod lup\u0105 nauki <\/p>\n

Pe\u0142not\u0142usty nabia\u0142 od lat budzi mieszane uczucia. Sk\u0105d wynikaj\u0105 te kontrowersje? Z jednej strony zawiera on spore ilo\u015bci t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych<\/a>, kt\u00f3re przez dekady uznawano za niekorzystne dla zdrowia serca i m\u00f3zgu. <\/p>\n

Z drugiej za\u015b sery i \u015bmietana stanowi\u0105 cenne \u017ar\u00f3d\u0142o bia\u0142ka<\/a>, wapnia, witamin rozpuszczalnych w t\u0142uszczach oraz zwi\u0105zk\u00f3w bioaktywnych powstaj\u0105cych w procesie fermentacji. Czy ten z\u0142o\u017cony sk\u0142ad mo\u017ce mie\u0107 znaczenie dla zdrowia m\u00f3zgu i ryzyka demencji? Zgodnie z najnowszymi danymi odpowied\u017a nie jest jednoznaczna i wymaga ostro\u017cnej interpretacji.<\/p>\n

<\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie wok\u00f3\u0142 tej niejednoznaczno\u015bci koncentruje si\u0119 nowe badanie obserwacyjne, kt\u00f3re obj\u0119\u0142o niemal 28 tys. mieszka\u0144c\u00f3w szwedzkiego miasta Malm\u00f6 i by\u0142o prowadzone przez 25 lat. Jak wskazuj\u0105 autorzy badania, pe\u0142not\u0142uste sery i \u015bmietana mog\u0105 w niewielkim stopniu wi\u0105za\u0107 si\u0119 z ni\u017cszym ryzykiem demencji, cho\u0107 jednocze\u015bnie podkre\u015blaj\u0105, \u017ce zale\u017cno\u015bci te s\u0105 subtelne i obarczone licznymi ograniczeniami metodologicznymi. Pe\u0142not\u0142uste sery, takie jak cheddar, brie czy gouda, zawieraj\u0105 ponad 20 proc. t\u0142uszcz\u00f3w nasyconych.<\/p>\n

Ostro\u017cny entuzjazm ekspert\u00f3w <\/p>\n

Zewn\u0119trzni eksperci podkre\u015blaj\u0105 jednak, \u017ce raport nie stanowi mocnego argumentu za zwi\u0119kszeniem spo\u017cycia pe\u0142not\u0142ustego nabia\u0142u.<\/p>\n

– Wyniki dotycz\u0105ce sera znalaz\u0142y si\u0119 na granicy istotno\u015bci statystycznej, a badacze analizowali wiele r\u00f3\u017cnych produkt\u00f3w, wi\u0119c mo\u017cliwe, \u017ce jest to jedynie efekt przypadku – powiedzia\u0142 dr Walter Willett, czo\u0142owy badacz \u017cywienia, profesor epidemiologii i \u017cywienia w Harvard T.H. Chan School of Public Health oraz profesor medycyny w Harvard Medical School w Bostonie w rozmowie z CNN. <\/p>\n

<\/p>\n

Istotnym ograniczeniem badania jest fakt, \u017ce nawyki \u017cywieniowe uczestnik\u00f3w oceniono tylko w jednym punkcie czasowym – na pocz\u0105tku badania w 1991 roku – bez systematycznego monitorowania diety przez kolejne 25 lat. Autorzy przeprowadzili dodatkow\u0105 analiz\u0119 jedynie w podgrupie uczestnik\u00f3w po pierwszych pi\u0119ciu latach, aby sprawdzi\u0107, czy ich spos\u00f3b od\u017cywiania uleg\u0142 zmianie.<\/p>\n

– Przy takim podej\u015bciu zale\u017cno\u015bci dotycz\u0105ce zar\u00f3wno pe\u0142not\u0142ustych ser\u00f3w, jak i \u015bmietany przesta\u0142y by\u0107 istotne statystycznie, co rodzi pytania o trwa\u0142o\u015b\u0107 i wiarygodno\u015b\u0107 wniosk\u00f3w – napisa\u0142a dr Tian-Shin Yeh w komentarzu redakcyjnym opublikowanym wraz z badaniem. Dr Yeh jest adiunktem i lekarzem klinicznym na Wydziale Medycyny Uniwersytetu Medycznego w Tajpej na Tajwanie.<\/p>\n

Jak doda\u0142a Yeh, ewentualne korzy\u015bci ze spo\u017cywania pe\u0142not\u0142ustego sera by\u0142y najbardziej widoczne w\u00f3wczas, gdy zast\u0119powa\u0142 on produkty o wyra\u017anie ni\u017cszej warto\u015bci od\u017cywczej, takie jak \u017cywno\u015b\u0107 wysoko przetworzona lub t\u0142uste czerwone mi\u0119so.<\/p>\n

<\/p>\n

– Nie chodzi wi\u0119c o to, \u017ce pe\u0142not\u0142usty ser sam w sobie dzia\u0142a neuroprotekcyjnie, lecz raczej o to, \u017ce jest on mniej szkodliwym wyborem ni\u017c czerwone i przetworzone mi\u0119so – podsumowa\u0142a.<\/p>\n

Niewielka, ale zauwa\u017calna r\u00f3\u017cnica <\/p>\n

Badanie opublikowane na \u0142amach czasopisma „Neurology” wykaza\u0142o, \u017ce osoby spo\u017cywaj\u0105ce 50 gram\u00f3w (ok. 2 uncje) lub wi\u0119cej pe\u0142not\u0142ustego sera dziennie mia\u0142y o 13 proc. ni\u017csze ryzyko rozwoju demencji<\/a> w por\u00f3wnaniu z osobami jedz\u0105cymi mniej ni\u017c 15 gram\u00f3w (0,5 uncji).<\/p>\n

Z kolei osoby, kt\u00f3re spo\u017cywa\u0142y 20 gram\u00f3w (0,7 uncji) lub wi\u0119cej pe\u0142not\u0142ustej \u015bmietany dziennie, mia\u0142y o 16 proc. ni\u017csze ryzyko demencji w por\u00f3wnaniu z osobami, kt\u00f3re nie spo\u017cywa\u0142y jej wcale. Taka ilo\u015b\u0107 odpowiada oko\u0142o 1,4 \u0142y\u017cki g\u0119stej \u015bmietany krem\u00f3wki – podano w badaniu.<\/p>\n

<\/p>\n

– Nasze badania sugeruj\u0105, \u017ce osoby jedz\u0105ce wi\u0119cej pe\u0142not\u0142ustego sera mia\u0142y nieco ni\u017csze ryzyko rozwoju demencji w p\u00f3\u017aniejszym \u017cyciu – powiedzia\u0142a g\u0142\u00f3wna autorka badania Emily Sonestedt, profesor nadzwyczajna \u017cywienia na Uniwersytecie w Lund w Szwecji i doda\u0142a, \u017ce nie jest to dow\u00f3d na potwierdzenie tezy, i\u017c ser zapobiega demencji, lecz raczej podwa\u017ca przekonanie, \u017ce ca\u0142y pe\u0142not\u0142usty nabia\u0142 jest szkodliwy dla m\u00f3zgu.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie badanie nie wykaza\u0142o \u017cadnych korzy\u015bci dla m\u00f3zgu w przypadku mas\u0142a, mleka ani fermentowanych produkt\u00f3w mlecznych, takich jak kefir, ma\u015blanka czy jogurt, a tak\u017ce produkt\u00f3w niskot\u0142uszczowych.<\/p>\n

Co naprawd\u0119 mo\u017ce mie\u0107 znaczenie? <\/p>\n

Doktor David Katz, specjalista medycyny prewencyjnej i stylu \u017cycia oraz za\u0142o\u017cyciel organizacji non profit „True Health Initiative” zauwa\u017cy\u0142, \u017ce dane dotycz\u0105ce nabia\u0142u niskot\u0142uszczowego okaza\u0142y si\u0119 szczeg\u00f3lnie wymowne. Katz nie bra\u0142 udzia\u0142u w badaniu.<\/p>\n

<\/p>\n

– Grupa spo\u017cywaj\u0105ca nabia\u0142 o obni\u017conej zawarto\u015bci t\u0142uszczu ju\u017c na pocz\u0105tku badania charakteryzowa\u0142a si\u0119 znacznie wi\u0119kszym obci\u0105\u017ceniem zdrowotnym – w tym cukrzyc\u0105<\/a>, dyslipidemi\u0105<\/a> czy chorob\u0105 wie\u0144cow\u0105 – napisa\u0142 Katz w e-mailu. – Sugeruje to, \u017ce rzeczywistym czynnikiem ryzyka demencji jest gorszy og\u00f3lny stan zdrowia i choroby przewlek\u0142e, a si\u0119ganie po nabia\u0142 niskot\u0142uszczowy mog\u0142o by\u0107 form\u0105 „strategii obronnej” u os\u00f3b \u015bwiadomych swojego podwy\u017cszonego ryzyka zdrowotnego – doda\u0142.<\/p>\n

Rola kwas\u00f3w t\u0142uszczowych omega-3 <\/p>\n

Jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych wyniki badania mog\u0105 nie by\u0107 w pe\u0142ni reprezentatywne, jest spos\u00f3b \u017cywienia kr\u00f3w mlecznych w Szwecji. Neurolog dr Richard Isaacson, dyrektor bada\u0144 nad chorob\u0105 Alzheimera w Institute for Neurodegenerative Diseases na Florydzie zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce krowy karmione traw\u0105 produkuj\u0105 mleko, \u015bmietan\u0119 i sery zawieraj\u0105ce wi\u0119ksze ilo\u015bci kwas\u00f3w t\u0142uszczowych omega-3<\/a>, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie dla zdrowia m\u00f3zgu.<\/p>\n

– Kwasy omega-3 s\u0105 korzystne dla zdrowia m\u00f3zgu – powiedzia\u0142 Isaacson, neurolog i badacz zajmuj\u0105cy si\u0119 chorob\u0105 Alzheimera, kt\u00f3ry nie uczestniczy\u0142 w badaniu. – Jednak ich ochronne dzia\u0142anie dotyczy g\u0142\u00f3wnie os\u00f3b z wariantem genu APOE4, kt\u00f3ry zwi\u0119ksza ryzyko choroby Alzheimera. Jednocze\u015bnie ekspert doda\u0142, \u017ce w tym badaniu zaobserwowano odwrotny efekt: wi\u0119ksz\u0105 ochron\u0119 u os\u00f3b bez wariantu APOE4. <\/p>\n

<\/p>\n

Autorka badania Emily Sonestedt przyzna\u0142a r\u00f3wnie\u017c, \u017ce uzyskane wyniki mog\u0105 nie mie\u0107 zastosowania do populacji USA i innych kraj\u00f3w wysoko uprzemys\u0142owionych, m.in. ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cnice w rodzaju spo\u017cywanych ser\u00f3w.<\/p>\n

– Ludzie w Szwecji i w Stanach Zjednoczonych spo\u017cywaj\u0105 mniej wi\u0119cej podobne ilo\u015bci sera w przeliczeniu na osob\u0119, jednak r\u00f3\u017cni si\u0119 jego rodzaj – powiedzia\u0142a Sonestedt. – W Szwecji s\u0105 to g\u0142\u00f3wnie twarde, fermentowane sery, natomiast w USA wi\u0119kszy udzia\u0142 maj\u0105 sery przetworzone lub sery spo\u017cywane w kontek\u015bcie fast food\u00f3w.<\/p>\n

Sonestedt podkre\u015bla, \u017ce zanim wyci\u0105gniemy jednoznaczne wnioski, najlepiej by\u0142oby zobaczy\u0107 potwierdzenie naszych wynik\u00f3w w badaniach prowadzonych w innych krajach i populacjach.<\/p>\n

Tre\u015bci w naszych serwisach s\u0142u\u017c\u0105 celom informacyjno-edukacyjnym i nie zast\u0119puj\u0105 konsultacji lekarskiej. Przed podj\u0119ciem decyzji zdrowotnych skonsultuj si\u0119 ze specjalist\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"KreatorTre\u015b\u0107 pochodzi od naszego partnera i zosta\u0142a opublikowana w ramach programu\u00a0WP Kreator Pe\u0142not\u0142usty nabia\u0142 pod lup\u0105 nauki Pe\u0142not\u0142usty…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":208032,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-208031","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115903656478509615","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208031","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=208031"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208031\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/208032"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=208031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=208031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=208031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}