{"id":208218,"date":"2026-01-16T09:34:11","date_gmt":"2026-01-16T09:34:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/208218\/"},"modified":"2026-01-16T09:34:11","modified_gmt":"2026-01-16T09:34:11","slug":"rosyjski-archeolog-w-warszawskim-wiezieniu-kreml-grzmi-czysta-prowokacja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/208218\/","title":{"rendered":"Rosyjski archeolog w warszawskim wi\u0119zieniu. Kreml grzmi. „Czysta prowokacja”"},"content":{"rendered":"

Na pocz\u0105tku grudnia petersburski archeolog Aleksander Butiagin<\/a> zosta\u0142 zatrzymany w Polsce i od tamtej pory przebywa w warszawskim areszcie. Kierownik sektora archeologii p\u00f3\u0142nocnego regionu czarnomorskiego w Ermita\u017cu by\u0142 poszukiwany na wniosek Ukrainy, kt\u00f3ra podejrzewa go o niszczenie zabytk\u00f3w historycznych podczas wykopalisk na Krymie (ju\u017c po jego aneksji przez Rosj\u0119).<\/p>\n

Polski s\u0105d ma zdecydowa\u0107, czy Butiagin zostanie wydany Ukrainie w ramach ekstradycji. Na miejscu grozi mu kara od dw\u00f3ch do pi\u0119ciu lat pozbawienia wolno\u015bci.<\/p>\n

Pod koniec listopada 2025 r. Aleksander Butiagin napisa\u0142 na swoim kanale na Telegramie: „Wyruszam w kr\u00f3tki eurotour z opowie\u015bci\u0105 o Pompejach, mam nadziej\u0119, \u017ce wsz\u0119dzie zd\u0105\u017c\u0119”. W Europie zdo\u0142a\u0142 wyg\u0142osi\u0107 dwie z czterech zaplanowanych prelekcji pod tytu\u0142em „Ostatni dzie\u0144 Pompej\u00f3w” \u2014 w Pradze i Amsterdamie. 4 grudnia funkcjonariusze polskiej Agencji Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego (ABW) zatrzymali archeologa w Warszawie<\/a>, dok\u0105d przylecia\u0142, by wyg\u0142osi\u0107 kolejn\u0105 prelekcj\u0119.<\/p>\n

Informacje o zatrzymaniu wyp\u0142yn\u0119\u0142y dopiero 11 grudnia. Butiagin zosta\u0142 aresztowany na wniosek Ukrainy, kt\u00f3ra w listopadzie 2024 r. oskar\u017cy\u0142a go o „umy\u015blne, bezprawne, cz\u0119\u015bciowe zniszczenie obiektu dziedzictwa kulturowego, pope\u0142nione wobec zabytku o znaczeniu narodowym” na okupowanym Krymie (dokument znajduje si\u0119 w dyspozycji Meduzy). Co istotne: inni uczestnicy ekspedycji nie zostali obj\u0119ci zarzutami.<\/p>\n

Ukrai\u0144scy \u015bledczy wyja\u015bniaj\u0105, \u017ce Butiagin \u2014 jako kierownik myrmekijskiej ekspedycji Ermita\u017cu \u2014 prowadzi\u0142 wykopaliska w Kerczu bez zgody Ukrainy. Wed\u0142ug prokuratury Autonomicznej Republiki Krymu w trakcie prac ekspedycja mia\u0142a wyrz\u0105dzi\u0107 pa\u0144stwu szkody o warto\u015bci ponad 200 mln hrywien (ponad 16 mln z\u0142).<\/p>\n

Naukowca przewieziono do prokuratury okr\u0119gowej w Warszawie, ale odm\u00f3wi\u0142 sk\u0142adania wyja\u015bnie\u0144. S\u0105d zastosowa\u0142 wobec niego areszt na 40 dni. Pod koniec grudnia do polskiej prokuratury wp\u0142yn\u0105\u0142 ukrai\u0144ski wniosek o ekstradycj\u0119<\/a>.<\/p>\n

Rzeczniczka rosyjskiego MSZ Maria Zacharowa nazwa\u0142a areszt „czysto polityczn\u0105 prowokacj\u0105”. Na pocz\u0105tku stycznia do rosyjskiego MSZ wezwano ambasadora Polski: wr\u0119czono mu „zdecydowany protest w zwi\u0105zku z zatrzymaniem znanego rosyjskiego archeologa Aleksandera Butiagina na wniosek Kijowa”. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow skomentowa\u0142 spraw\u0119 kr\u00f3tko: „To bezprawie. Absolutne”.<\/p>\n

\"Rzecznik<\/p>\n

Rzecznik prezydenta Rosji Dmitrij Pieskow, 19 grudnia 2024 r.IMAGO\/Imago Stock and People\/East News \/ East News<\/p>\n

W odpowiedzi na wypowiedzi Zacharowej i Pieskowa rzecznik polskiej prokuratury Piotr Skiba o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce polskie w\u0142adze dzia\u0142aj\u0105 zgodnie z normami prawa mi\u0119dzynarodowego. Jak podkre\u015bli\u0142, w Ukrainie Butiaginowi mo\u017ce grozi\u0107 od dw\u00f3ch do pi\u0119ciu lat wi\u0119zienia; w Polsce analogiczny czyn zagro\u017cony jest kar\u0105 od roku do dziesi\u0119ciu lat.<\/p>\n

Polski adwokat wynaj\u0119ty przez bliskich Butiagina przekaza\u0142 Meduzie przez grup\u0119 wsparcia naukowca, \u017ce z\u0142o\u017cy\u0142 za\u017calenie na areszt. Je\u017celi s\u0105d rejonowy w Warszawie zatwierdzi ekstradycj\u0119 do Ukrainy, obro\u0144ca zamierza zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do S\u0105du Apelacyjnego.<\/p>\n

\n

Je\u015bli s\u0105d apelacyjny uzna ekstradycj\u0119 za prawnie dopuszczaln\u0105, ostateczn\u0105 decyzj\u0119 podejmuje minister sprawiedliwo\u015bci [Polski]. Je\u015bli minister zgodzi si\u0119 na ekstradycj\u0119, zwr\u00f3cimy si\u0119 do ETPC z wnioskiem o zastosowanie \u015brodka tymczasowego w celu jej wstrzymania<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 m\u00f3wi prawnik.<\/p>\n

Jak wygl\u0105da\u0142y wykopaliska w Myrmekionie<\/p>\n

W 1987 r. 16-letni Butiagin pojecha\u0142 do Myrmekionu na swoj\u0105 pierwsz\u0105 ekspedycj\u0119 archeologiczn\u0105 pod kierunkiem akademika Jurija Winogradowa. \u2014 Od tamtej pory je\u017adzi\u0142em tam praktycznie co roku: nie mia\u0142em jak si\u0119 od niego [Myrmekionu] wymiga\u0107 \u2014 m\u00f3wi\u0142 latem 2024 r. w wywiadzie dla pa\u0144stwowego kana\u0142u Krym 24.<\/p>\n

\"Kompleks<\/p>\n

Kompleks archeologiczny „Staro\u017cytne miasto Panticapaeum” znajduj\u0105cy si\u0119 w Myrmekionie na Krymie (zdj. pogl\u0105dowe)pl.wikipedia.org\/wiki\/Myrmekjon \/ Wikipedia<\/p>\n

Po uko\u0144czeniu katedry archeologii na wydziale historycznym Leningradzkiego Uniwersytetu Pa\u0144stwowego Butiagin zosta\u0142 laborantem w dziale \u015bwiata antycznego Ermita\u017cu, a w 1994 r. \u2014 pracownikiem naukowym muzeum. Kiedy w 1999 r. obj\u0105\u0142 kierownictwo myrmekijskiej ekspedycji Pa\u0144stwowego Ermita\u017cu, mia\u0142 zaledwie 27 lat.<\/p>\n

Od 2010 r. Butiagin kierowa\u0142 ju\u017c dwiema ekspedycjami: latem je\u017adzi\u0142 do Kerczu, a wczesn\u0105 jesieni\u0105 \u2014 na przedmie\u015bcia Pompej\u00f3w<\/a>. We W\u0142oszech rosyjscy archeolodzy wraz z lokalnymi kolegami prowadzili wykopaliska na rzymskiej willi Ariadny, zachowanej na terenie antycznego miasta Stabie, zniszczonego przez erupcj\u0119 Wezuwiusza w 79 r. n.e.<\/p>\n

Stabia\u0144sk\u0105 ekspedycj\u0119 \u2014 pierwsz\u0105 rosyjsk\u0105 ekspedycj\u0119 archeologiczn\u0105 w Europie Zachodniej \u2014 Ermita\u017c nazywa\u0142 „\u015bwietnym przyk\u0142adem mi\u0119dzynarodowej wsp\u00f3\u0142pracy w dziedzinie archeologii”. Trwa\u0142a ona do 2020 r.: pandemia spowodowa\u0142a dwuletni\u0105 przerw\u0119 we w\u0142oskich pracach. A po pe\u0142noskalowej inwazji Rosji na Ukrain\u0119 wszystkie mi\u0119dzynarodowe projekty Ermita\u017cu i wsp\u00f3\u0142praca z zagranicznymi fundacjami ca\u0142kowicie si\u0119 urwa\u0142y: w marcu 2022 r. rosyjskie muzea wykluczono z Grupy Bizot \u2014 mi\u0119dzynarodowego stowarzyszenia zajmuj\u0105cego si\u0119 wystawami i relacjami mi\u0119dzy muzeami r\u00f3\u017cnych pa\u0144stw. Nale\u017ca\u0142y do niego m.in. Pa\u0144stwowy Ermita\u017c, Galeria Tretiakowska, Muzeum im. Puszkina i muzea Kremla.<\/p>\n

W listopadzie 2023 r. Butiagin wrzuci\u0142 na Telegramie selfie na tle wykopalisk w Stabiach z podpisem: „Mam nadziej\u0119, \u017ce tu wr\u00f3cimy”.<\/p>\n

Jesieni\u0105 2024 r. prokuratura generalna Ukrainy poinformowa\u0142a Butiagina o podejrzeniu nielegalnych wykopalisk i cz\u0119\u015bciowego zniszczenia obiektu dziedzictwa kulturowego na Krymie.<\/p>\n

\n

Troch\u0119 mnie dziwi, \u017ce w chwili, gdy los Ukrainy rozstrzyga si\u0119 na polu bitwy, oni trac\u0105 czas na takie sprawy. Widocznie prokuratorzy maj\u0105 du\u017co wolnego<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 cytowa\u0142o Butiagina krymskie biuro RIA Nowosti. Ukraina dwukrotnie obj\u0119\u0142a go sankcjami: w 2019 r. na trzy lata i w 2025 r. na 10 lat.<\/p>\n

Po rozpocz\u0119ciu inwazji Rosji na Ukrain\u0119 Butiagin mimo wszystko nadal aktywnie podr\u00f3\u017cowa\u0142 po Europie: je\u017adzi\u0142 z wyk\u0142adami, wyst\u0119powa\u0142 na konferencjach, a nawet oprowadza\u0142 wycieczki \u2014 opowiada Meduzie przyjaciel archeologa prosz\u0105cy o anonimowo\u015b\u0107. Z Telegrama Butiagina wynika, \u017ce cz\u0119sto bywa\u0142 we W\u0142oszech tak\u017ce prywatnie; ostatni raz \u2014 w pa\u017adzierniku 2025 r.<\/p>\n

\u2014 Zapraszali go Europejczycy, bardzo du\u017co je\u017adzi\u0142 po Europie Zachodniej i by\u0107 mo\u017ce nie wyczuwa\u0142 zagro\u017cenia \u2014 rozwa\u017ca znajomy archeologa. \u2014 To pewnie by\u0142a z jego strony nieostro\u017cno\u015b\u0107. Ale tam by\u0142 w\u0142a\u015bciwie sw\u00f3j. Nie traktuje Europy jak wroga.<\/p>\n

„Na tym polega zasada Rosji: zachowa\u0107 i pomno\u017cy\u0107”<\/p>\n

Dyrektorka Wschodniokrymskiego Muzeum-Rezerwatu Historyczno-Kulturowego Tatiana Umrichina uwa\u017ca, \u017ce rosyjskie w\u0142adze, kt\u00f3re dokona\u0142y aneksji p\u00f3\u0142wyspu, „da\u0142y muzeum bardzo wiele”.<\/p>\n

Instytucja, do kt\u00f3rej trafia\u0142y artefakty znalezione przez myrmekijsk\u0105 ekspedycj\u0119, powsta\u0142a na bazie Kercze\u0144skiego Muzeum Staro\u017cytno\u015bci za\u0142o\u017conego jeszcze w 1826 r. (do reorganizacji pod koniec 2014 r. muzeum funkcjonowa\u0142o jako Kercze\u0144ski Rezerwat Historyczno-Kulturowy). Umrichina, by\u0142a minister kultury Krymu, zarz\u0105dza rezerwatem od 2011 r. W 2016 r. spotka\u0142a si\u0119 z W\u0142adimirem Putinem podczas jego wizyty w Kerczu, a w maju 2018 r. przyjecha\u0142a na inauguracj\u0119 Putina przed jego czwart\u0105 kadencj\u0105.<\/p>\n

\n

Prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107: ponad 20 ekspedycji, ponad sto odkry\u0107 stanowisk archeologicznych, ponad 10 tys. artefakt\u00f3w, kt\u00f3re do nas trafi\u0142y \u2014 czy mo\u017cna sobie przypomnie\u0107, \u017ceby co\u015b takiego by\u0142o w Ukrainie?<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 m\u00f3wi\u0142a na antenie „Krym 24” w lutym 2024 r.<\/p>\n

Jej zdaniem przed Putinem kercze\u0144skie muzeum by\u0142o „po prostu muzeum staro\u017cytno\u015bci”. Prowadz\u0105cy „Krym 24” Siergiej Melnikow wt\u00f3rowa\u0142: \u2014 Na tym polega zasada Rosji: zachowa\u0107 i pomno\u017cy\u0107.<\/p>\n

Umrichina zna Butiagina osobi\u015bcie od dawna \u2014 m\u00f3wi\u0142a kana\u0142owi Wiesti Krym. Wed\u0142ug niej Butiagin „nigdy nie \u0142ama\u0142 prawa ani Rosji, ani Ukrainy” i „zawsze dzia\u0142a\u0142 na podstawie oficjalnych dokument\u00f3w”.<\/p>\n

Uczestniczka myrmekijskiej ekspedycji, kt\u00f3ra przesta\u0142a pracowa\u0107 na wykopaliskach rok przed aneksj\u0105 Krymu, zauwa\u017cy\u0142a, \u017ce wykopalisk w Myrmekionie nie da\u0142o si\u0119 zatrzyma\u0107 „bez wzgl\u0119du na wszystko”.<\/p>\n

\n

Jedno to jaki\u015b kurhan w stepie \u2014 jego obrabuje tylko prawdziwy, do\u015bwiadczony szabrownik. A co innego zabytek stoj\u0105cy przy pla\u017cy, w granicach miasta, ju\u017c rozkopany. Tego nie da\u0142o si\u0119 zostawi\u0107, bo miejscowi rozszarpaliby go na cz\u0119\u015bci<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 powiedzia\u0142a.<\/p>\n

Ukrai\u0144scy archeolodzy twierdz\u0105 jednak, \u017ce g\u0142\u00f3wn\u0105 szkod\u0119 zabytkom Krymu wyrz\u0105dzaj\u0105 w\u0142adze rosyjskie. Przyk\u0142adowo: w 2015 r., podczas wizyty w jednym z antycznych miast greckich na Krymie o nazwie Chersonez Taurydzki razem z by\u0142ym premierem W\u0142och Silvio Berlusconim, Putin zaproponowa\u0142 utworzenie w pobli\u017cu „historyczno-kulturalnego centrum chrze\u015bcija\u0144stwa”. W sierpniu 2017 r. o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce Chersonez \u2014 jedyny krymski obiekt na li\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO \u2014 powinien sta\u0107 si\u0119 „rosyjsk\u0105 Mekk\u0105”.<\/p>\n

W 2022 r. wysz\u0142o na jaw, \u017ce komisja UNESCO nie uzgadnia\u0142a tej budowy: Rosja nawet nie przes\u0142a\u0142a wymaganych dokument\u00f3w.<\/p>\n

\"Ruiny<\/p>\n

Ruiny budynk\u00f3w staro\u017cytnej greckiej kolonii Chersonez Taurydzki na Krymie (zdj. pogl\u0105dowe)pl.wikipedia.org\/wiki\/Chersonez_Taurydzki \/ Wikipedia<\/p>\n

Wykopaliska na cudzej ziemi<\/p>\n

W 2014 r., gdy Rosja dokona\u0142a aneksji Krymu, Aleksander Butiagin opublikowa\u0142 referat „Archeologia i historia Bosporu. Na 250-lecie Ermita\u017cu i 80-lecie rozpocz\u0119cia bada\u0144 Myrmekionu”. Ko\u0144czy\u0142 go refleksj\u0105 o pracy „w nowych warunkach”, wyra\u017caj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce dotychczasowa przyja\u017a\u0144 i wsp\u00f3\u0142praca z Kercze\u0144skim rezerwatem przyniesie nowe efekty tak\u017ce po zmianie reali\u00f3w politycznych.<\/p>\n

24 lutego 2022 r., w dniu wej\u015bcia rosyjskich wojsk do Ukrainy, Butiagin napisa\u0142 na Facebooku: „Uwa\u017cam, \u017ce kierownictwo naszego kraju post\u0119puje skrajnie nieodpowiedzialnie. Wsp\u00f3\u0142czuj\u0119 ukrai\u0144skim przyjacio\u0142om i znajomym \u2014 i nam wszystkim te\u017c. Niezale\u017cnie od tego, jak to si\u0119 dalej potoczy, konsekwencje b\u0119dziemy sprz\u0105ta\u0107 bardzo d\u0142ugo.”<\/p>\n

Areszt Butiagina wywo\u0142a\u0142 gwa\u0142town\u0105 dyskusj\u0119 w\u015br\u00f3d rosyjskich uczonych na temat osobistej odpowiedzialno\u015bci naukowc\u00f3w pracuj\u0105cych na okupowanych terytoriach Ukrainy. Antropolo\u017cka Aleksandera Archipowa uwa\u017ca, \u017ce Butiagin „wierzy\u0142 w nieprzenikalno\u015b\u0107 \u015bcian wie\u017cy z ko\u015bci s\u0142oniowej”, mimo \u017ce wiedzia\u0142 o post\u0119powaniu karnym przeciwko niemu.<\/p>\n

\n

Wielu moich koleg\u00f3w w Federacji Rosyjskiej \u2014 \u015bwietnych naukowc\u00f3w \u2014 jest przekonanych, \u017ce trzeba robi\u0107 swoje i nie dotyka\u0107 polityki. A wtedy polityka nie dotknie ciebie<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 napisa\u0142a na Facebooku.<\/p>\n

Politolog Fiodor Kraszeninnikow nazwa\u0142 w transmisji na YouTube ukrai\u0144skich funkcjonariuszy, kt\u00f3rzy „pisz\u0105 wnioski” o ekstradycj\u0119, „\u0142ajdakami w mundurach”: \u2014 Mo\u017cna nie lubi\u0107 tego, \u017ce zabytki Krymu pokazuje si\u0119 przekl\u0119tym Rosjanom, ale to, \u017ce trzeba je konserwowa\u0107 i ratowa\u0107 \u2014 to obowi\u0105zek uczonych \u2014 powiedzia\u0142.<\/p>\n

Historyk i by\u0142y dziennikarz „Echa Moskwy” Arsienij Wiesnin stan\u0105\u0142 po stronie Butiagina. Jego zdaniem zarzuty s\u0105 „skrojone na czarnych kopaczy, kt\u00f3rzy rabuj\u0105 zabytki, \u017ceby sprzedawa\u0107 antyki”, a Butiagin do nich nie nale\u017cy.<\/p>\n

\n

Wr\u0119cz przeciwnie \u2014 pod jego kierunkiem prowadzono muzealizacj\u0119 i konserwacj\u0119 zabytku, czyli jego ochron\u0119. Mo\u017cemy dyskutowa\u0107 o etyce wykopalisk na Krymie. Ale mo\u017cemy te\u017c jasno powiedzie\u0107: ludzie, kt\u00f3rzy tam pracowali, po\u015bwi\u0119cili temu miejscu \u017cycie. I za to nie mo\u017cna ich wsadza\u0107 do wi\u0119zienia<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 stwierdzi\u0142 Wiesnin.<\/p>\n

By\u0142y pracownik naukowy Centrum Bada\u0144 Archeologicznych Uniwersytetu Nowogrodzkiego Pawe\u0142 Ko\u0142osnicyn uwa\u017ca, \u017ce wojna „wyrzuca poza nawias prawa ludzi, kt\u00f3rzy \u2014 wydawa\u0142oby si\u0119 \u2014 nie pope\u0142niaj\u0105 przest\u0119pstw”. Archeolodzy zawsze dzia\u0142aj\u0105 w skomplikowanym polu prawnym<\/a>, a po aneksji Krymu koledzy prowadz\u0105cy tam wykopaliska znale\u017ali si\u0119 w sytuacji bez dobrego wyj\u015bcia. Ko\u0142osnicyn przypomnia\u0142 m.in., \u017ce drugi protok\u00f3\u0142 do Konwencji haskiej z 1954 r. zakazuje wykopalisk na terytorium okupowanym, chyba \u017ce s\u0142u\u017c\u0105 wy\u0142\u0105cznie ochronie, ewidencji lub zachowaniu d\u00f3br kultury \u2014 a Rosjanin nie ma realnej mo\u017cliwo\u015bci uzyskania pozwolenia od Ukrainy.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n

Socjolog i historyk Dmitrij Dubrowski napisa\u0142, \u017ce dla rosyjskich archeolog\u00f3w wykopaliska na Krymie „po 2014 r. by\u0142y mo\u017cliwe tylko za zgod\u0105 Ukrainy, a po 2022 r. \u2014 s\u0105 po prostu niemo\u017cliwe”. \u2014 Gdyby chodzi\u0142o tylko o nielegalne wykopaliska, by\u0142by to normalny zarzut. Ale \u2014 jak rozumiem \u2014 \u017ceby mie\u0107 podstawy do ekstradycji, dorzucaj\u0105 mu gigantyczn\u0105 kwot\u0119 szk\u00f3d i niszczenie zabytk\u00f3w, co brzmi jak bzdura. Moim zdaniem one nie zosta\u0142y zniszczone \u2014 one zosta\u0142y rozkopane. Co innego, \u017ce rozkopane na cudzym terytorium bez zgody \u2014 o\u015bwiadczy\u0142.<\/p>\n

Badacz Instytutu Prawa Mi\u0119dzynarodowego Pokoju i Bezpiecze\u0144stwa Uniwersytetu w Kolonii Gleb Bogusz, cytowany przez rosyjsk\u0105 redakcj\u0119 BBC, uwa\u017ca, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 za wykopaliska na Krymie spoczywa przede wszystkim na pa\u0144stwie rosyjskim i urz\u0119dnikach, a nie na archeologu, od kt\u00f3rego nie zale\u017cy decyzja o wstrzymaniu lub kontynuowaniu pa\u0144stwowej ekspedycji Ermita\u017cu. Jego zdaniem Polska b\u0119dzie mog\u0142a wyda\u0107 archeologa Ukrainie<\/a> tylko przy spe\u0142nieniu zasady „podw\u00f3jnej karalno\u015bci”: zgodnie z Europejsk\u0105 konwencj\u0105 o ekstradycji czyn Butiagina musi by\u0107 uznany za przest\u0119pstwo i zagro\u017cony kar\u0105 co najmniej roku wi\u0119zienia w obu krajach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Na pocz\u0105tku grudnia petersburski archeolog Aleksander Butiagin zosta\u0142 zatrzymany w Polsce i od tamtej pory przebywa w warszawskim…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":208219,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[6111,56,32,33,1624,36,37,27,76,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,87,47,80,29,30,415,26,39820],"class_list":{"0":"post-208218","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-archeologia","9":"tag-article_premium","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-ekstradycja","13":"tag-featured-news","14":"tag-featurednews","15":"tag-headlines","16":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","17":"tag-latest-news","18":"tag-latestnews","19":"tag-naglowki","20":"tag-najwazniejsze-artykuly","21":"tag-nat_styl","22":"tag-news","23":"tag-omp","24":"tag-pl","25":"tag-poland","26":"tag-polish","27":"tag-polska","28":"tag-polski","29":"tag-rosja","30":"tag-screening_general","31":"tag-swiat","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-ukraina","35":"tag-wiadomosci","36":"tag-wykopaliska"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115904096813658560","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=208218"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208218\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/208219"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=208218"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=208218"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=208218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}