{"id":208845,"date":"2026-01-16T15:38:07","date_gmt":"2026-01-16T15:38:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/208845\/"},"modified":"2026-01-16T15:38:07","modified_gmt":"2026-01-16T15:38:07","slug":"nadchodzi-sztorm-rosja-moze-stracic-biliony-rubli-giganci-naftowi-szykuja-sie-do-walki-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/208845\/","title":{"rendered":"Nadchodzi sztorm. Rosja mo\u017ce straci\u0107 biliony rubli. Giganci naftowi szykuj\u0105 si\u0119 do walki"},"content":{"rendered":"

Pod koniec grudnia i na pocz\u0105tku stycznia cena rosyjskiej ropy naftowej spad\u0142a do najni\u017cszego poziomu od wielu lat \u2014 ostatni raz surowiec by\u0142 tak tani w pandemicznym 2020 r. Gwa\u0142towny spadek zacz\u0105\u0142 si\u0119 tu\u017c po tym, jak w pa\u017adzierniku Stany Zjednoczone na\u0142o\u017cy\u0142y sankcje na Rosnieft i \u0141ukoil<\/a>.<\/p>\n

Je\u015bli w listopadzie za bary\u0142k\u0119 ropy Urals za\u0142adowan\u0105 na tankowiec w porcie ba\u0142tyckim lub czarnomorskim handlowcy p\u0142acili \u015brednio 45 dol. (163,5 z\u0142), to w grudniu ju\u017c tylko 40 dol. (145 z\u0142). Pod koniec grudnia i na pocz\u0105tku stycznia cena spad\u0142a do 34\u201336 dol. (123,5-130,8 z\u0142) za bary\u0142k\u0119. W po\u0142owie stycznia wzros\u0142a wprawdzie do 40\u201343 dol. (145-156 z\u0142), ale to nadal bardzo ma\u0142o dla bud\u017cetu. B\u0119dzie za to mia\u0142o powa\u017cny wp\u0142yw na gospodark\u0119 i codzienne \u017cycie wszystkich Rosjan.<\/p>\n

Rosyjska ropa straci\u0142a na warto\u015bci nie tylko dlatego, \u017ce sta\u0142a si\u0119 toksyczna dla nabywc\u00f3w z powodu nowych sankcji (przypomnijmy, \u017ce dok\u0142adnie rok temu Stany Zjednoczone umie\u015bci\u0142y na SDN \u2014 Specially Designated Nationals, g\u0142\u00f3wnej li\u015bcie sankcyjnej prowadzonej przez Biuro ds. Kontroli Aktyw\u00f3w Zagranicznych Departamentu Skarbu USA \u2014 dw\u00f3ch innych najwi\u0119kszych eksporter\u00f3w: Gazprom Nieft i Surgutnieftiegaz). Sta\u0142o si\u0119 tak r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce jej zakup i transport sta\u0142y si\u0119 niebezpieczne \u2014 w dos\u0142ownym tego s\u0142owa znaczeniu.<\/p>\n

Si\u0142y Zbrojne Ukrainy coraz cz\u0119\u015bciej atakuj\u0105 porty i tankowce na Morzu Czarnym<\/a>. Ostatni raz 13 stycznia zaatakowa\u0142y jednostki w pobli\u017cu Noworosyjska, kt\u00f3re mia\u0142y za\u0142adowa\u0107 surowce nie z Rosji, ale z Kazachstanu.<\/p>\n

Walka naftowych koncern\u00f3w<\/p>\n

Chocia\u017c ataki na infrastruktur\u0119 naftow\u0105, a tak\u017ce niestabilno\u015b\u0107 w regionach wydobywczych (obecnie wida\u0107 j\u0105 w Iranie<\/a> i Wenezueli) zwykle prowadz\u0105 do wzrostu cen, ataki na Morzu Czarnym obni\u017caj\u0105 warto\u015b\u0107 ropy Urals.<\/p>\n

Nale\u017cy jeszcze doda\u0107, \u017ce z 35\u201345 dol. (127-163 z\u0142), kt\u00f3re producenci ropy otrzymuj\u0105 za za\u0142adunek surowca na tankowiec, musz\u0105 zap\u0142aci\u0107 podatek od wydobycia kopalin. W 2025 r. jego pe\u0142na stawka wynosi\u0142a \u015brednio 37 dol. (134 z\u0142) za bary\u0142k\u0119 \u2014 ale tyle p\u0142aci tylko oko\u0142o jedna czwarta wszystkich rosyjskich producent\u00f3w ropy. Pozostali przekazuj\u0105 do bud\u017cetu 60 proc. tej stawki lub mniej, a niekt\u00f3rzy w og\u00f3le korzystaj\u0105 z zerowego podateku od wydobycia kopalin. Wszystko zale\u017cy od z\u0142o\u017cono\u015bci z\u0142\u00f3\u017c.<\/p>\n

Dla tych, kt\u00f3rzy p\u0142ac\u0105 podatek od wydobycia surowc\u00f3w bez ulg, wydobycie ropy naftowej po obecnych cenach jest nieop\u0142acalne. Opr\u00f3cz podatk\u00f3w koncerny naftowe musz\u0105 jeszcze zap\u0142aci\u0107 Transnieftowi za transport surowca do portu (oko\u0142o 5 dol., 18 z\u0142). Musz\u0105 te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 im si\u0119 koszty wydobycia (\u015bredni koszt produkcji jednej bary\u0142ki wynosi oko\u0142o 10 dol., 36 z\u0142).<\/p>\n

To sprawia, \u017ce zarabiaj\u0105 tylko ci producenci surowc\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 z preferencyjnego systemu opodatkowania wydobycia kopalin. Mo\u017cna zatem za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce w 2026 r. koncerny naftowe rozpoczn\u0105 now\u0105 walk\u0119 z rz\u0105dem w ramach nieko\u0144cz\u0105cej si\u0119 batalii o ulgi podatkowe.<\/p>\n

Bior\u0105c jednak pod uwag\u0119 fakt, \u017ce w Rosji zaczyna si\u0119 recesja<\/a>, nie b\u0119d\u0105 jedynymi, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 prosi\u0107 ministerstwo finans\u00f3w o preferencyjne traktowanie.<\/p>\n

Nadci\u0105gaj\u0105cy deficyt<\/p>\n

To nie ma jednak mo\u017cliwo\u015bci przyznawania ulg \u2014 ustawa bud\u017cetowa nak\u0142ada na\u0144 obowi\u0105zek zebrania w 2026 r. 8,9 bln rubli (32,3 bln z\u0142) dochod\u00f3w z ropy i gazu. Aby to osi\u0105gn\u0105\u0107, cena ropy Urals musia\u0142aby wynosi\u0107 59 dol. (214 z\u0142) za bary\u0142k\u0119 \u2014 tak\u0105 jej wysoko\u015b\u0107 rosyjski rz\u0105d uwzgl\u0119dni\u0142 w bud\u017cecie. Na razie jednak wydaje si\u0119 to nierealnym marzeniem.<\/p>\n

Owszem, ze wzgl\u0119du na zawirowania w Iranie i obawy dotycz\u0105ce potencjalnego ataku USA na ten kraj<\/a> do po\u0142owy stycznia cena ropy Brent wzros\u0142a do 66 dol. (239,7 z\u0142). Niemniej jednak globalna prognoza ceny jest znacznie ni\u017csza. 34 ekonomist\u00f3w szacuje, \u017ce uplasuje si\u0119 ona na poziomie 61 dol. (221,6 z\u0142). Ameryka\u0144ska Agencja Informacji Energetycznej ma jednak bardziej ponur\u0105 diagnoz\u0119 \u2014 zgodnie z ni\u0105 cena ropy w 2026 r. wyniesie 56 dol. (203 z\u0142), a w 2027 r. spadnie jeszcze o dwa dolary (do 54 dol., 196 z\u0142).<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n

Przy takich notowaniach i utrzymuj\u0105cych si\u0119 dzia\u0142aniach wojennych na Morzu Czarnym nie ma \u017cadnych podstaw, by liczy\u0107 na zmniejszenie r\u00f3\u017cnicy w cenie mi\u0119dzy rop\u0105 rosyjsk\u0105 a rop\u0105 Brent, kt\u00f3ra to r\u00f3\u017cnica obecnie wynosi 20\u201325 dol. (72,7-90,8 z\u0142) za bary\u0142k\u0119. Oznacza to, \u017ce w najlepszym przypadku surowiec z Rosji b\u0119dzie kosztowa\u0142 te same 45 dol. (163 z\u0142), a w najgorszym \u2014 jeszcze mniej.<\/p>\n

Dlatego rosyjskie ministerstwo finans\u00f3w powinno ju\u017c zacz\u0105\u0107 przygotowywa\u0107 si\u0119 na deficyt w wysoko\u015bci 1,5 do 3 bln rubli (od 70,2 do 140 mld z\u0142), w zale\u017cno\u015bci od ceny ropy i kursu walutowego. Straty b\u0119d\u0105 nieznaczne, gdy rubel straci na warto\u015bci, a dolar osi\u0105gnie poziom 92,2 rubla (4,3 z\u0142), jak zak\u0142adano w tym samym bud\u017cecie. W\u00f3wczas skarb pa\u0144stwa straci oko\u0142o 1,5\u20132 bln rubli (od 70,2 do 90,4 mld z\u0142). Je\u015bli jednak rubel pozostanie tak silny jak obecnie \u2014 oko\u0142o 80 rubli (3,7 z\u0142) za dolara lub wi\u0119cej \u2014 bud\u017cet straci ju\u017c 3 bln rubli (140 mld z\u0142), czyli 34 proc. planowanych dochod\u00f3w z ropy i gazu \u2014 obliczy\u0142 dla Nowej Gaziety ekonomista zagranicznego banku.<\/p>\n

Trzy opcje \u2014 i wszystkie z\u0142e<\/p>\n

Oczywi\u015bcie nie oznacza to, \u017ce z tego powodu Kreml zako\u0144czy wojn\u0119 w Ukrainie. Z powodu brakuj\u0105cych w bud\u017cecie kilku bilion\u00f3w rubli w\u0142adze nie zrezygnuj\u0105 te\u017c z ogromnych wydatk\u00f3w na obron\u0119 si\u0119gaj\u0105cych obecnie 12 bln rubli (561 mld z\u0142) \u2014 co stanowi 27 proc. wydatk\u00f3w skarbu pa\u0144stwa. Je\u015bli trzeba b\u0119dzie ci\u0105\u0107 wydatki, b\u0119d\u0105 one ci\u0119te \u2014 ale te niewojskowe. Niemniej jednak ministerstwo finans\u00f3w b\u0119dzie musia\u0142o szuka\u0107 sposob\u00f3w na za\u0142atanie dziury. A problem polega na tym, \u017ce w 2026 r., „z powodu z\u0142ych priorytet\u00f3w politycznych”, nie ma ju\u017c do tego dobrych narz\u0119dzi \u2014 powiedzia\u0142 anonimowo ekonomista w wywiadzie dla Nowej Gaziety.<\/p>\n

W\u0142a\u015bciwie istniej\u0105 tylko trzy opcje: po\u017cyczy\u0107, wzi\u0105\u0107 z Funduszu Narodowego Dobrobytu Federacji Rosyjskiej i podnie\u015b\u0107 podatki. Wszystkie trzy s\u0105 z\u0142e dla bud\u017cetu i gospodarki. Rosja mo\u017ce zaci\u0105ga\u0107 po\u017cyczki krajowe, ale to tylko pogorszy problem. Sprawi, \u017ce pytanie „sk\u0105d wzi\u0105\u0107 pieni\u0105dze?” w kolejnych latach stanie si\u0119 jeszcze bardziej pal\u0105ce. W przysz\u0142o\u015bci za nowe po\u017cyczki bud\u017cetowe trzeba b\u0119dzie zap\u0142aci\u0107 wi\u0119cej ni\u017c za stare \u2014 zwi\u0119kszenie programu po\u017cyczek w drugiej po\u0142owie 2025 r. ju\u017c doprowadzi\u0142o do wzrostu oprocentowania obligacji federalnych.<\/p>\n

Dlatego, jak powiedzia\u0142 Nowej Gaziecie szef centrum bada\u0144 ekonomicznych z Rosji, pozostaj\u0105 podwy\u017cki podatk\u00f3w i \u015brodki Funduszu Dobrobytu Narodowego. W por\u00f3wnaniu z potrzebami bud\u017cetu w funduszu pozosta\u0142y jednak grosze \u2014 nieco ponad 4 bln rubli (18,7 mld z\u0142) \u015brodk\u00f3w p\u0142ynnych.<\/p>\n

Pozostaj\u0105 wi\u0119c podatki. Ankietowani przez Now\u0105 Gaziet\u0119 ekonomi\u015bci twierdz\u0105, \u017ce w\u0142adze mog\u0105 p\u00f3j\u015b\u0107 dwiema drogami. Mog\u0105 nadal pobiera\u0107 podatki od obywateli, zwi\u0119kszaj\u0105c podatek od konsumpcji \u2014 VAT.<\/a> Podwy\u017cszenie jego stawki od 1 stycznia 2026 r. do 22 proc. z poprzednich 20 proc. pozwoli\u0142o ju\u017c uzyska\u0107 1,2 bln rubli (5,6 mld z\u0142), a dzi\u0119ki reformie podatkowej w\u0142adze zgromadzi\u0142y \u0142\u0105cznie 1,7 bln (7,9 mld z\u0142).<\/p>\n

Kreml mo\u017ce te\u017c podwy\u017cszy\u0107 stawki progresywnej skali podatku dochodowego od os\u00f3b fizycznych, dzi\u0119ki czemu od zesz\u0142ego roku skarb pa\u0144stwa otrzymuje dodatkowe 600 mld rubli (28 mldz\u0142) rocznie. Po co wi\u0119c si\u0119 zatrzymywa\u0107, bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce podatki od gospodarstw domowych w Rosji s\u0105 tradycyjnie niskie ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych?<\/p>\n

Jeszcze wi\u0119ksza presja<\/p>\n

Problem polega na tym, \u017ce ju\u017c ten wzrost podatku VAT spowoduje wzrost inflacji<\/a> o 1 do 2 pkt proc. Do tego takie \u015brodki hamuj\u0105 gospodark\u0119, kt\u00f3ra i tak balansuje ju\u017c na kraw\u0119dzi recesji. To b\u0142\u0119dne ko\u0142o: brak wzrostu gospodarczego oznacza brak planowanych dochod\u00f3w bud\u017cetowych.<\/p>\n

Ca\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce nast\u0105pi wzrost obci\u0105\u017ce\u0144 podatkowych dla sektora naftowo-gazowego \u2014 powiedzia\u0142 Nowej Gaziecie ekonomista zagranicznego banku. \u2014 Przewiduje si\u0119, \u017ce stawka podatku od ropy naftowej i gazu (1,64 mld dol., 5,9 mld z\u0142 za bary\u0142k\u0119) w 2026 r. b\u0119dzie ni\u017csza ni\u017c w 2025 r. (1,73 mld dol., 6,3 mld z\u0142) i ni\u017csza ni\u017c historycznie wysoki poziom 2,2 mld dol. (8 mld z\u0142) z 2022 r. \u2014 obliczy\u0142.<\/p>\n

Problem z tym podej\u015bciem polega jednak na tym, \u017ce pozyskiwanie pieni\u0119dzy z ropy naftowej i gazu b\u0119dzie mo\u017cliwe tylko wtedy, gdy pozbawi si\u0119 firmy szeregu ulg podatkowych. A obecnie dotycz\u0105 one oko\u0142o 75 proc. produkcji ropy naftowej, na przyk\u0142ad najwi\u0119kszego rosyjskiego producenta skroplonego gazu ziemnego Jama\u0142 LNG.<\/p>\n

Sami dostawcy surowc\u00f3w b\u0119d\u0105 najpewniej naciska\u0107 na obni\u017cenie obci\u0105\u017ce\u0144 podatkowych, t\u0142umacz\u0105c to trudn\u0105 sytuacj\u0105 spowodowan\u0105 niskimi cenami ropy. Bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce sektor naftowo-gazowy jest kontrolowany przez bliskich Putinowi Igora Sieczina, Aleksieja Millera, Giennadija Timczenk\u0119 i Leonida Michalsona, niezwykle trudno przewidzie\u0107 wynik ich batalii lobbingowej z ministrem finans\u00f3w Antonem Si\u0142uanowem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pod koniec grudnia i na pocz\u0105tku stycznia cena rosyjskiej ropy naftowej spad\u0142a do najni\u017cszego poziomu od wielu lat…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":208846,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,27,34,35,28,31,48,25,46,40,41,1745,87,47,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-208845","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-headlines","12":"tag-latest-news","13":"tag-latestnews","14":"tag-naglowki","15":"tag-najwazniejsze-artykuly","16":"tag-nat_styl","17":"tag-news","18":"tag-omp","19":"tag-polish","20":"tag-polski","21":"tag-ropa_naftowa","22":"tag-rosja","23":"tag-screening_general","24":"tag-swiat","25":"tag-top-stories","26":"tag-topstories","27":"tag-wiadomosci","28":"tag-world","29":"tag-world-news","30":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115905528022044904","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208845","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=208845"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208845\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/208846"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=208845"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=208845"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=208845"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}