\u2014 G\u0142osowa\u0142abym za zjednoczeniem z Rumuni\u0105. Sp\u00f3jrzcie na to, co dzieje si\u0119 dzisiaj w Mo\u0142dawii i na \u015bwiecie. Ma\u0142emu krajowi, takiemu jak Mo\u0142dawia, coraz trudniej jest przetrwa\u0107 jako demokracja i suwerenne pa\u0144stwo oraz przeciwstawia\u0107 si\u0119 Rosji \u2014 powiedzia\u0142a prezydent Maia Sandu 11 stycznia w wywiadzie dla brytyjskiego podcastu „The Rest is Politics”. Rozmowa trwa\u0142a ponad godzin\u0119, ale to ta jedna wypowied\u017a odbi\u0142a si\u0119 szerokim echem.<\/p>\n
W tym samym wywiadzie prezydent Mo\u0142dawii przyzna\u0142a, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli jej kraju nie popiera obecnie zjednoczenia z Rumuni\u0105. Dlatego Kiszyni\u00f3w d\u0105\u017cy do przyst\u0105pienia kraju do Unii Europejskiej, co jest najbardziej realistyczn\u0105 opcj\u0105 popieran\u0105 przez wyborc\u00f3w.<\/p>\n
Socjali\u015bci i komuni\u015bci chc\u0105 usun\u0105\u0107 Sandu z urz\u0119du <\/p>\n
Igor Dodon, przewodnicz\u0105cy najwi\u0119kszej si\u0142y opozycyjnej, Partii Socjalist\u00f3w Republiki Mo\u0142dawii, i by\u0142y prezydent kraju, natychmiast ostro skrytykowa\u0142 wypowied\u017a Mai Sandu. Zarzuca\u0142 jej, \u017ce marzy o zostaniu g\u0142ow\u0105 nowego pa\u0144stwa rumu\u0144skiego. Twierdzi\u0142, \u017ce kieruj\u0105 ni\u0105 egoistyczne my\u015bli o w\u0142asnej przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n
13 stycznia Partia Socjalist\u00f3w opublikowa\u0142a o\u015bwiadczenie, w kt\u00f3rym „ze wzgl\u0119du na zagro\u017cenie dla istnienia Mo\u0142dawii jako niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa” domaga si\u0119 natychmiastowego odwo\u0142ania Sandu. Socjali\u015bci wzywaj\u0105 prokuratur\u0119 generaln\u0105 i s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa do natychmiastowego wszcz\u0119cia dochodzenia w sprawie „zdrady stanu”. Ponadto wzywaj\u0105 „wszystkie si\u0142y patriotyczne” do od\u0142o\u017cenia na bok r\u00f3\u017cnic taktycznych i zjednoczenia si\u0119.<\/p>\n
Partia komunistyczna, kt\u00f3ra traci coraz bardziej na popularno\u015bci, wyda\u0142a podobne o\u015bwiadczenie. Okre\u015bli\u0142a ona wypowied\u017a prezydent Mo\u0142dawii jako „akt zdrady stanu” i „ra\u017c\u0105ce naruszenie przysi\u0119gi prezydenckiej”.<\/p>\n
W szatach obro\u0144c\u00f3w suwerenno\u015bci <\/p>\n
\u2014 Partie znajduj\u0105ce si\u0119 w kryzysie czepiaj\u0105 si\u0119 idei bycia ostatnimi stra\u017cnikami niepodleg\u0142o\u015bci i to\u017csamo\u015bci Mo\u0142dawii \u2014 tak Andrei Curararu, ekspert ds. bezpiecze\u0144stwa z platformy analitycznej WatchDog, komentuje reakcje mo\u0142dawskiej opozycji. Podkre\u015bla, \u017ce Maia Sandu nie powiedzia\u0142a nic nowego, powtarza te same opinie od 2016 roku. Ekspert przypomina, \u017ce w 1918 r., bezpo\u015brednio po og\u0142oszeniu powstania Republiki Ludowej Mo\u0142dawii, Rada Stanu podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o przy\u0142\u0105czeniu Republiki do Rumunii. Ten stan utrzymywa\u0142 si\u0119 do 1940 r., kiedy jej terytorium zosta\u0142o zaanektowane przez Zwi\u0105zek Radziecki. Dlatego te\u017c, zdaniem Curararu, od czasu rozpadu Zwi\u0105zku Radzieckiego i uzyskania niepodleg\u0142o\u015bci przez Mo\u0142dawi\u0119 w 1991 r. kwestia zjednoczenia z Rumuni\u0105 jest sta\u0142ym tematem dyskusji publicznej w tym kraju.<\/p>\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Mo\u0142dawii pos\u0142uguje si\u0119 j\u0119zykiem rumu\u0144skim. Curararu zwraca uwag\u0119, \u017ce poparcie dla ponownego zjednoczenia z Rumuni\u0105 zmienia si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od kontekstu politycznego i zagro\u017ce\u0144 militarnych, ale nigdy nie spada poni\u017cej 30 procent. \u2014 O\u015bwiadczenie Mai Sandu jest komunikatem w polityce zagranicznej, kt\u00f3ry ma u\u015bwiadomi\u0107 Moskwie, jaki scenariusz mo\u017ce zosta\u0107 zrealizowany w przypadku inwazji wojskowej \u2014 twierdzi ekspert. Oceny Curararu potwierdzaj\u0105 wyniki sonda\u017cy przeprowadzonych latem ubieg\u0142ego roku przez iData i IMAS, dwa najwa\u017cniejsze instytuty badania opinii publicznej w kraju. Wynika z nich, \u017ce oko\u0142o jednej trzeciej ankietowanych obywateli Mo\u0142dawii opowiada si\u0119 za ponownym zjednoczeniem z Rumuni\u0105.<\/p>\n
„Wyczerpana i bliska wypalenia” <\/p>\n
Politolog Vitalie Andrievschi z Kiszyniowa zauwa\u017ca, \u017ce o\u015bwiadczenie Mai Sandu by\u0142o sformu\u0142owane w spos\u00f3b staranny i poprawny, ale nieoczekiwanie wywo\u0142a\u0142o sensacj\u0119, co mo\u017cna uzna\u0107 za sygna\u0142 polityczny i psychologiczny wskazuj\u0105cy na „wyczerpanie granicz\u0105ce z wypaleniem zawodowym”. Wed\u0142ug eksperta prezydentura Sandu to nast\u0119puj\u0105ce po sobie kryzysy \u2014 od pandemii koronawirusa i systematycznej presji ze strony Rosji po szeroko zakrojon\u0105 wojn\u0119 w Ukrainie.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie ca\u0142a odpowiedzialno\u015b\u0107 spoczywa wy\u0142\u0105cznie na Sandu, kt\u00f3ra cieszy si\u0119 najwi\u0119kszym poparciem w kraju. Wed\u0142ug Andrievschiego cz\u0142onkowie jej zespo\u0142u cz\u0119sto unikali brania na siebie odpowiedzialno\u015bci, pozostawiaj\u0105c decyzje prze\u0142o\u017conym lub udaj\u0105c aktywno\u015b\u0107, przez co Maia Sandu cz\u0119sto musia\u0142a interweniowa\u0107 osobi\u015bcie. \u2014 Gdyby armia rosyjska dotar\u0142a do granic Mo\u0142dawii, ponad 70 proc. Mo\u0142dawian zag\u0142osowa\u0142oby za zjednoczeniem z Rumuni\u0105 z czystego instynktu przetrwania. Kluczow\u0105 kwesti\u0105 jest jednak to, czy Bukareszt jest na to gotowy \u2014 podkre\u015bla Andrievschi. Jak zaznacza, nie porusza si\u0119 tego w dyskusji publicznej, ale ma to kluczowe znaczenie, poniewa\u017c dotyczy to obci\u0105\u017ce\u0144 spo\u0142ecznych w postaci emerytur, wynagrodze\u0144 i inwestycji, ale tak\u017ce region\u00f3w dotkni\u0119tych kryzysem, takich jak Gagauzja i Naddniestrze.<\/p>\n
Wed\u0142ug Andrievschiego Mo\u0142dawia ma dzi\u015b s\u0142abe instytucje, wra\u017cliw\u0105 gospodark\u0119, a ponadto problemy terytorialne. Aby zaprowadzi\u0107 porz\u0105dek, konieczne s\u0105 reformy, w kt\u00f3rych Unia Europejska zapewnia wa\u017cne wsparcie. Dlatego nie traktuje on wypowiedzi Mai Sandu jako wezwania do rzeczywistego zjednoczenia z Rumuni\u0105. Jego zdaniem jest to raczej sygna\u0142 ostrzegawczy, \u017ce system pa\u0144stwowy jest przeci\u0105\u017cony, a przyw\u00f3dcy kraju, kt\u00f3ry zbyt d\u0142ugo funkcjonowa\u0142 w trybie przetrwania, osi\u0105gaj\u0105 granice swoich mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u2014 G\u0142osowa\u0142abym za zjednoczeniem z Rumuni\u0105. Sp\u00f3jrzcie na to, co dzieje si\u0119 dzisiaj w Mo\u0142dawii i na \u015bwiecie.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":209743,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,311,27,369,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,40,41,47,80,29,30,50,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-209742","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-deutsche_welle","11":"tag-headlines","12":"tag-kk","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-new_header","18":"tag-news","19":"tag-onet3","20":"tag-onet3d","21":"tag-onet3d_2i","22":"tag-phx","23":"tag-polish","24":"tag-polski","25":"tag-screening_general","26":"tag-swiat","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-v2021","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115908775935724467","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/209742","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=209742"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/209742\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/209743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=209742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=209742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=209742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}