{"id":211747,"date":"2026-01-18T10:26:12","date_gmt":"2026-01-18T10:26:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/211747\/"},"modified":"2026-01-18T10:26:12","modified_gmt":"2026-01-18T10:26:12","slug":"naukowcy-odkryli-nowy-stan-kwantowy-jest-rownoczesnie-absurdalny-i-przelomowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/211747\/","title":{"rendered":"Naukowcy odkryli nowy stan kwantowy. Jest r\u00f3wnocze\u015bnie absurdalny i prze\u0142omowy"},"content":{"rendered":"<p>SPIS TRE\u015aCI<\/p>\n<ol class=\"ods-a-table-of-content__items\">\n<li class=\"ods-a-table-of-content__item\"><a href=\"#toc-pinball-w-stanie-kwantowym\" class=\"ods-a-table-of-content__link\">Pinball w stanie kwantowym<\/a><\/li>\n<li class=\"ods-a-table-of-content__item\"><a href=\"#toc-dlaczego-to-takie-wazne\" class=\"ods-a-table-of-content__link\">Dlaczego to takie wa\u017cne?<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w odkry\u0142 przedziwny stan, w kt\u00f3rym starannie u\u0142o\u017cone elektrony wchodz\u0105 w przedziwn\u0105 interakcj\u0119 ze sob\u0105. Przyci\u0105ganie ich \u0142adunk\u00f3w raz w\u0142\u0105cza si\u0119, a raz wy\u0142\u0105cza, zmieniaj\u0105c w\u0142a\u015bciwo\u015bci. By uzyska\u0107 taki efekt, badacze stworzyli specyficzn\u0105 wersj\u0119 kryszta\u0142u Wingera, czyli substancji zbudowanej w ca\u0142o\u015bci z g\u0119sto upakowanych elektron\u00f3w. <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Pos\u0142u\u017cy\u0142 do tego szablon z dw\u00f3ch niezwykle cienkich film\u00f3w mory, na kt\u00f3rym elektrony u\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 w spos\u00f3b uporz\u0105dkowany w\u0142a\u015bnie w kszta\u0142t kryszta\u0142u Wignera. Naukowcy mogli potem modyfikowa\u0107 zmienne takie jak g\u0119sto\u015b\u0107 czy temperatura, by zobaczy\u0107, jak struktura zareaguje. Uda\u0142o si\u0119 to zaobserwowa\u0107 co\u015b naprawd\u0119 dziwnego. <\/p>\n<p>Pinball w stanie kwantowym<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W typowym tr\u00f3jk\u0105tnym krysztale Wignera widocznym w uk\u0142adzie dwuwarstwowym mo\u017cliwe jest jego skr\u0119canie i dostrajanie. W ten spos\u00f3b mo\u017cna zwi\u0119kszy\u0107 potencja\u0142 i energi\u0119 potencjaln\u0105 do maksimum. W odpowiednich warunkach, czyli takich, jakie w tym przypadku stworzono, uk\u0142ad mo\u017ce si\u0119 odbija\u0107 mi\u0119dzy stanami materii jak kulka w pinballu. <\/p>\n<p> Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo    <\/p>\n<p> Co to jest stan pinballa? <\/p>\n<p> Jakie w\u0142a\u015bciwo\u015bci maj\u0105 elektrony w nowym stanie kwantowym? <\/p>\n<p> Jakie badania prowadzi\u0142 zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w? <\/p>\n<p> Jakie znaczenie ma odkrycie nowego stanu kwantowego? <\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">W tej nowo zidentyfikowanej fazie elektrony wykazuj\u0105 jednocze\u015bnie w\u0142a\u015bciwo\u015bci izoluj\u0105ce i przewodz\u0105ce. Niekt\u00f3re elektrony pozostaj\u0105 zakotwiczone w sieci krystalicznej, podczas gdy inne uwalniaj\u0105 si\u0119 i przemieszczaj\u0105 po materiale. Jak wskazuje Cyprian Lewandowski pracuj\u0105cy zespole badaczy:<\/p>\n<blockquote class=\"ods-o-quota\">\n<p class=\"ods-o-quota__paragraph\">Ta faza przypominaj\u0105ca flipper to bardzo ekscytuj\u0105ca faza materii, kt\u00f3r\u0105 zaobserwowali\u015bmy podczas bada\u0144 nad uog\u00f3lnionym kryszta\u0142em Wignera. Niekt\u00f3re elektrony chc\u0105 zamarzn\u0105\u0107, a inne unosi\u0107 si\u0119 w powietrzu, co oznacza, \u017ce \u200b\u200bniekt\u00f3re s\u0105 izolatorami, a inne przewodz\u0105 pr\u0105d elektryczny. To pierwszy raz, kiedy ten unikalny efekt mechaniki kwantowej zosta\u0142 zaobserwowany i opisany dla g\u0119sto\u015bci elektron\u00f3w badanej w naszej pracy.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Dlaczego to takie wa\u017cne?<\/p>\n<p class=\"ods-c-paragraph \">Naukowcy maj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce mo\u017cliwe b\u0119dzie szerokie zrozumienie i kontrolowanie zachowania materii w stanach kwantowych. S\u0142u\u017cy\u0107 do tego maj\u0105 \u201epokr\u0119t\u0142a kwantowe\u201d, czyli skale energii, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych mo\u017cliwe jest przesuwanie elektron\u00f3w z fazy sta\u0142ej do ciek\u0142ej. Zrozumienie kryszta\u0142\u00f3w Wignera i zwi\u0105zanych z nimi stan\u00f3w mo\u017ce ukszta\u0142towa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 technologii kwantowych, w tym komputer\u00f3w kwantowych i spintroniki \u2013 szybko rozwijaj\u0105cej si\u0119 dziedziny fizyki materii skondensowanej, kt\u00f3ra obiecuje szybsze i wydajniejsze urz\u0105dzenia nanoelektroniczne o ni\u017cszym zu\u017cyciu energii i ni\u017cszych kosztach produkcji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"SPIS TRE\u015aCI Pinball w stanie kwantowym Dlaczego to takie wa\u017cne? Zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w odkry\u0142 przedziwny stan, w kt\u00f3rym starannie&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":211748,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[3087,33240,40134,48,120,118,18163,119,46,42,38,40,39,41,116,114,115,47,121,117],"class_list":{"0":"post-211747","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-energia","9":"tag-energy","10":"tag-mechanika_kwantowa","11":"tag-nat_styl","12":"tag-nauka","13":"tag-nauka-i-technika","14":"tag-nauka_i_technika","15":"tag-naukatechnika","16":"tag-omp","17":"tag-pl","18":"tag-poland","19":"tag-polish","20":"tag-polska","21":"tag-polski","22":"tag-science","23":"tag-science-and-technology","24":"tag-sciencetechnology","25":"tag-screening_general","26":"tag-technika","27":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115915625943682463","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211747","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=211747"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211747\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/211748"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=211747"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=211747"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=211747"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}