{"id":211755,"date":"2026-01-18T10:30:11","date_gmt":"2026-01-18T10:30:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/211755\/"},"modified":"2026-01-18T10:30:11","modified_gmt":"2026-01-18T10:30:11","slug":"polacy-chetnie-tam-wyjezdzali-panstwo-ue-przezywa-gleboki-kryzys","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/211755\/","title":{"rendered":"Polacy ch\u0119tnie tam wyje\u017cd\u017cali. Pa\u0144stwo UE prze\u017cywa g\u0142\u0119boki kryzys"},"content":{"rendered":"<ul class=\"UnorderedList_container__nmfSl\">\n<li class=\"UnorderedList_listElement__Py7xi\" data-id=\"ai-summary-link\">Du\u017co czytania, a ma\u0142o czasu? Sprawd\u017a\u00a0skr\u00f3t\u00a0artyku\u0142u<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Gwa\u0142towny wzrost nier\u00f3wno\u015bci maj\u0105tkowych i dochodowych (np. kurczenie si\u0119 stanu posiadania najbiedniejszych przy powi\u0119kszaniu si\u0119 maj\u0105tku najbogatszych) w ostatnich dekadach doprowadzi\u0142 do oligarchizacji spo\u0142ecze\u0144stwa, cho\u0107 takie s\u0142owa jak oligarcha, korupcja i kolesiostwo na Zachodzie zast\u0119puje si\u0119 eufemizmami typu przedsi\u0119biorca, lobbing, budowanie relacji itd.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Towarzysz\u0105 temu pog\u0142\u0119biaj\u0105ce si\u0119 podzia\u0142y \u015bwiatopogl\u0105dowe i kryzys polityczny, w obliczu kt\u00f3rych liberalne rz\u0105dy coraz drastyczniej tn\u0105 wydatki publiczne, co skutkuje rosn\u0105cym ub\u00f3stwem i bezrobociem. Zadziwiaj\u0105ce jest to, \u017ce dzisiejsi libera\u0142owie nie dostrzegaj\u0105 podobie\u0144stwa mi\u0119dzy ich polityk\u0105 oszcz\u0119dno\u015bciow\u0105 a polityk\u0105 kanclerza Heinricha Br\u00fcninga tu\u017c przed doj\u015bciem Hitlera do w\u0142adzy.<\/p>\n<p class=\"VideoPlayerText_videoPlayerText__iDwyz\">Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n<ul class=\"OchatFollowUps_wrapper__1ry7X\">\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie s\u0105 aktualne powody, dla kt\u00f3rych Polacy wyje\u017cd\u017caj\u0105 za granic\u0119?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Co jest przyczyn\u0105 narastaj\u0105cego ub\u00f3stwa we Francji?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie grupy spo\u0142eczne s\u0105 najbardziej dotkni\u0119te ub\u00f3stwem we Francji?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jak zmieniaj\u0105 si\u0119 zachowania konsumpcyjne spo\u0142ecze\u0144stwa francuskiego?<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bardzo podobne sygna\u0142y recesji <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Warto zatem przypomnie\u0107 co nieco z historii. W latach 30. XX w. finansowo-gospodarcza zale\u017cno\u015b\u0107 Europy od Stan\u00f3w Zjednoczonych spowodowa\u0142a \u2014 w wyniku spadku popytu w USA \u2014 fal\u0119 recesji w Europie. Spadek cen wp\u0142ywaj\u0105cy na zyski przedsi\u0119biorstw oraz gwa\u0142towny wzrost bezrobocia (w Niemczech w 1933 r. by\u0142o ponad 6 mln bezrobotnych) zach\u0119ci\u0142y ekonomist\u00f3w g\u0142\u00f3wnego nurtu do promowania deflacyjnych polityk gospodarczych maj\u0105cych na celu obni\u017cenie koszt\u00f3w pracy, tak aby je dostosowa\u0107 do nowej sytuacji. Dosz\u0142o do tego ograniczenie wydatk\u00f3w publicznych, co mia\u0142o przywr\u00f3ci\u0107 nadwy\u017ck\u0119 bud\u017cetow\u0105 i wzmocni\u0107 wiarygodno\u015b\u0107 pa\u0144stw.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Tak\u0105 polityk\u0119 prowadzi\u0142 prezydent USA Herbert Hoover do 1932 r., Pierre Laval we Francji w latach 1934-1935, a przede wszystkim Heinrich Br\u00fcning w Niemczech w latach 1930-1932. Sfrustrowani sytuacj\u0105 robotnicy oraz intelektuali\u015bci zacz\u0119li si\u0119 ucieka\u0107 do skrajno\u015bci, co doprowadzi\u0142o do wydarze\u0144, kt\u00f3re wszyscy dobrze znamy.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Dzi\u015b nie tylko we Francji, ale i w ca\u0142ej Europie zauwa\u017calne s\u0105 zar\u00f3wno kulturowe, jak i konsumenckie sygna\u0142y recesji. Jednym z nich jest tzw. efekt szminki: spadek popytu na dobra trwa\u0142e, a wzrost na produkty traktowane jako namiastka luksusu. Najlepszym przyk\u0142adem tego mechanizmu jest popularno\u015b\u0107 laleczek Labubu, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 konsumentowi sprawi\u0107 sobie luksusow\u0105 przyjemno\u015b\u0107 przy poniesieniu wzgl\u0119dnie niskich koszt\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">R\u00f3wnolegle daje si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 zmian\u0119 zachowa\u0144 dotycz\u0105cych jedzenia, czyli tzw. kryzysow\u0105 gastronomi\u0119 \u2014 maleje liczba wizyt w restauracjach, a zwi\u0119kszaj\u0105 si\u0119 zakupy drobnych przek\u0105sek i kaw. Indeksy nastroj\u00f3w konsumenckich ostro spadaj\u0105 m.in. we Francji, w Niemczech czy we W\u0142oszech. Nastroje gospodarstw domowych s\u0105 jednym z najlepszych wska\u017anik\u00f3w nadchodz\u0105cej recesji. Spo\u0142ecze\u0144stwo sygnalizuje niepok\u00f3j zmian\u0105 wzorc\u00f3w konsumpcji \u2014 ub\u00f3stwo i rozwarstwienie rosn\u0105 wcze\u015bniej w kulturze, dopiero potem w raportach makro.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Ubo\u017cenie klasy \u015bredniej \u015bwiadcz\u0105ce o zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 recesji wywo\u0142uje dzia\u0142ania zapobiegawcze, czyli g\u0142\u00f3wnie wprowadzanie polityk oszcz\u0119dno\u015bciowych. To za\u015b skutkuje np. ograniczeniem miejsc pracy w sferze bud\u017cetowej, co zwi\u0119ksza frustracj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i pog\u0142\u0119bia nier\u00f3wno\u015bci ekonomiczne.<\/p>\n<p>Od 30 lat Francja ubo\u017ceje <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Aby opisa\u0107 dzisiejsz\u0105 sytuacj\u0119 Francji, najlepiej przywo\u0142a\u0107 s\u0142owa Victora Hugo: C\u2019est de l\u2019enfer des pauvres qu\u2019est fait le paradis des riches (Z piek\u0142a biednych powstaje raj bogatych). Rzeczywi\u015bcie \u2014 rozprzestrzenia si\u0119 skrajne ub\u00f3stwo, post\u0119puje prekaryzacja klasy \u015bredniej.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">European Anti-Poverty Network (EAPN, Europejska Sie\u0107 Przeciwdzia\u0142ania Ub\u00f3stwu) w najnowszym raporcie prezentuje alarmuj\u0105cy obraz Francji: poziom ub\u00f3stwa wzr\u00f3s\u0142 w spos\u00f3b bezprecedensowy w ostatnich 30 latach. W 2023 r. poni\u017cej progu ub\u00f3stwa \u017cy\u0142o 9,8 mln os\u00f3b, czyli ponad 650 tys. wi\u0119cej ni\u017c rok wcze\u015bniej, a je\u015bli uwzgl\u0119dni\u0107 osoby niewidoczne w oficjalnych statystykach (bezdomnych przebywaj\u0105cych w r\u00f3\u017cnych o\u015brodkach), liczba ta si\u0119ga 12 mln. W najbardziej dotkni\u0119tych ub\u00f3stwem grupach znajduj\u0105 si\u0119 rodziny jednorodzicielskie, dzieci (21,9 proc. ), bezrobotni (36,1 proc. ) oraz m\u0142odzie\u017c.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Zaskakuj\u0105ce jest to, \u017ce mimo umiarkowanego wzrostu gospodarczego i relatywnie kontrolowanego bezrobocia ub\u00f3stwo narasta, praca zatem w coraz mniejszym stopniu zapewnia bezpiecze\u0144stwo socjalne. EAPN apeluje o zmian\u0119 paradygmatu polityk spo\u0142ecznych \u2014 o podniesienie zasi\u0142k\u00f3w, walk\u0119 z tzw. syndromem pracuj\u0105cego biednego, odbudow\u0119 sektora pomocy spo\u0142ecznej i skuteczne strategie redystrybucyjne jako niezb\u0119dne instrumenty naprawy.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Coraz wi\u0119cej Francuz\u00f3w pozostaje bez dachu nad g\u0142ow\u0105. Liczba os\u00f3b prosz\u0105cych o ja\u0142mu\u017cn\u0119 w wagonach metra, przed sklepami i ko\u015bcio\u0142ami z dnia na dzie\u0144 ro\u015bnie. Bardziej to wygl\u0105da na lata 90. w by\u0142ym bloku wschodnim ni\u017c na rok 2026 w pa\u0144stwie rozwini\u0119tym.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Sytuacj\u0119 doskonale obrazuj\u0105 dane najwi\u0119kszej francuskiej organizacji przeciwdzia\u0142aj\u0105cej ub\u00f3stwu i wykluczeniu spo\u0142ecznemu, za\u0142o\u017conych przez komika Coluche\u2019a (w\u0142a\u015bc. Michela G\u00e9rarda Josepha Colucciego) Restaurants du c\u0153ur, nazywanych Restos du c\u0153ur. W 1985 r. 5 tys. wolontariuszy stowarzyszenia rozda\u0142o 8,5 mln posi\u0142k\u00f3w kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0105com rodzin w niemal 200 miastach. 40 lat p\u00f3\u017aniej bilans ostatniej kampanii Restos du c\u0153ur przekracza wszelkie wyobra\u017cenia: 78 tys. wolontariuszy, 161 mln rozdanych posi\u0142k\u00f3w dla ponad 1,3 mln os\u00f3b w 2,4 tys. o\u015brodk\u00f3w we Francji, ponad 150 tys. ton przekazanej \u017cywno\u015bci i \u015brodk\u00f3w higienicznych&#8230;<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Chocia\u017c krajobraz spo\u0142eczny bez w\u0105tpienia si\u0119 zmieni\u0142, to nawet uwzgl\u0119dniaj\u0105c przyrost demograficzny, skala pomocy jest niepor\u00f3wnywalnie wi\u0119ksza w stosunku do pocz\u0105tk\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci organizacji. Restos du c\u0153ur odpowiadaj\u0105 za ponad jedn\u0105 trzeci\u0105 ca\u0142ej pomocy \u017cywno\u015bciowej dystrybuowanej we Francji ka\u017cdego roku. A przecie\u017c pierwotn\u0105 ambicj\u0105 Coluche\u2019a by\u0142o &#8222;sponsorowanie darmowej sto\u0142\u00f3wki&#8221;\u2014 najpierw w Pary\u017cu, potem w g\u0142\u00f3wnych miastach kraju.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp Image_autoHeight__f2n87 \" height=\"587\" width=\"880\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/EL_k9kpTURBXy8wNWZjZDY1MzBiM2IxYTZiNWY5YzdmY2UzMDY5MDkwNC5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\" alt=\"Plakat wskazuje liczb\u0119 punkt\u00f3w przys\u0142uguj\u0105cych beneficjentom w zale\u017cno\u015bci od sk\u0142adu ich rodziny i gospodarstwa domowego, na paczki produkt\u00f3w skrobiowych i dodatk\u00f3w (ry\u017c, makaron, kuskus), w ramach dystrybucji \u017cywno\u015bci w o\u015brodku Restos du C\u0153ur w Valence\" loading=\"lazy\" \/>JEAN-FRANCOIS FORT \/ Hans Lucas \/ AFP<\/p>\n<p>Plakat wskazuje liczb\u0119 punkt\u00f3w przys\u0142uguj\u0105cych beneficjentom w zale\u017cno\u015bci od sk\u0142adu ich rodziny i gospodarstwa domowego, na paczki produkt\u00f3w skrobiowych i dodatk\u00f3w (ry\u017c, makaron, kuskus), w ramach dystrybucji \u017cywno\u015bci w o\u015brodku Restos du C\u0153ur w Valence<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Na wszystkie te problemy nak\u0142ada si\u0119 spadek si\u0142y nabywczej pieni\u0105dza. Zgodnie z danymi Barometru Si\u0142y Nabywczej Cetelem z lutego 2025 r. prawie siedmiu na dziesi\u0119ciu Francuz\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce ich dochody nie wystarczaj\u0105 do zaspokojenia potrzeb. Trudno\u015bci te s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em frustracji dla a\u017c 84 proc. Francuz\u00f3w, kt\u00f3rzy okazuj\u0105 si\u0119 najbardziej pesymistycznym narodem w Europie, je\u015bli chodzi o ocen\u0119 swojej si\u0142y nabywczej.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">To paradoks, gdy\u017c po ostatnich kryzysach \u015bwiatowych Francja znajdowa\u0142a si\u0119 w czo\u0142\u00f3wce pa\u0144stw o najni\u017cszych wska\u017anikach inflacji, a si\u0142a nabywcza pieni\u0105dza za rok 2024 wzros\u0142a o 2,1 proc. Warto zatem przyjrze\u0107 si\u0119 us\u0142ugom, kt\u00f3rych ceny faktycznie wzros\u0142y \u2014 i nie tyle chodzi o ceny w sklepach, ile o wzrost cen us\u0142ug publicznych.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Od d\u0142u\u017cszego czasu obserwuje si\u0119 tendencj\u0119 wzrostow\u0105 w ubezpieczeniach zdrowotnych, tzw. mutuelles \u2014 wed\u0142ug oficjalnych informacji ponownie podro\u017ca\u0142y w 2025 r., szczeg\u00f3lnie dla emeryt\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w niekt\u00f3rych region\u00f3w, co t\u0142umaczy si\u0119 oddaleniem geograficznym, utrudniaj\u0105cym dost\u0119p do cz\u0119\u015bci us\u0142ug medycznych. Po wzro\u015bcie o 6 proc. w 2024 r., pierwsze dane z 2025 r. wskazywa\u0142y kolejn\u0105 podwy\u017ck\u0119 \u2014 co najmniej o 2 proc. w przypadku ubezpiecze\u0144 uzupe\u0142niaj\u0105cych, jak wynika z bada\u0144 portalu ubezpieczeniowego LeLynx.fr.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Wszystko to dowodzi wyj\u0105tkowo nier\u00f3wnomiernego przep\u0142ywu \u015brodk\u00f3w publicznych. Te r\u00f3\u017cnice s\u0105 widoczne na poziomie zar\u00f3wno regionalnym, jak i instytucjonalnym, a dost\u0119p do zasob\u00f3w bywa uzale\u017cniony od przypadku lub uwarunkowa\u0144 lokalnych. Wiele decyzji dotycz\u0105cych finansowania jest podejmowanych w spos\u00f3b nieprzejrzysty, co pog\u0142\u0119bia poczucie arbitralno\u015bci systemu. \u0179r\u00f3d\u0142em problem\u00f3w jest tak\u017ce nadmiernie rozbudowana biurokracja, kt\u00f3ra spowalnia procedury i mno\u017cy formalno\u015bci, utrudniaj\u0105c obywatelom kontakt z danym urz\u0119dem. W efekcie to w\u0142a\u015bnie osobom najbardziej potrzebuj\u0105cym cz\u0119sto najtrudniej si\u0119 przebi\u0107 przez bariery administracyjne.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Mo\u017cna zatem stwierdzi\u0107, \u017ce przyczyn\u0105 dzisiejszego kryzysu ekonomicznego we Francji s\u0105 dwa r\u00f3wnoleg\u0142e zjawiska, kt\u00f3re si\u0119 wzmacniaj\u0105. Z jednej strony, system \u015bwiadcze\u0144 jest na tyle dost\u0119pny, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b otrzymuje pomoc mimo niewielkiej aktywno\u015bci na rynku pracy, cho\u0107 sam proces jest obci\u0105\u017cony skomplikowan\u0105 biurokracj\u0105. Z drugiej \u2014 system podatkowy staje si\u0119 coraz bardziej regresywny wobec najwy\u017cszych dochod\u00f3w, co os\u0142abia realn\u0105 skal\u0119 redystrybucji, r\u00f3wnie\u017c uwik\u0142anej w biurokratyczne procedury.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"Image_image__0tuHp Image_autoHeight__f2n87 \" height=\"587\" width=\"443\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/jOWk9kpTURBXy84NzI5MjQzZDcyODQ0YjU2NzRmMTY3NTI0MzAwY2M0OC5qcGeTlQMAAM0CvM0Dn5UCzQOsAMLDlQIAzQJLwsPeA.jpeg\" loading=\"lazy\" \/>Tygodnik Przegl\u0105dBogaci si\u0119 bogac\u0105, biedni biedniej\u0105 <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Wska\u017aniki ekonomiczne jednoznacznie pokazuj\u0105, \u017ce gospodarka ro\u015bnie, a spo\u0142ecze\u0144stwo ubo\u017ceje. Wed\u0142ug danych portalu Trading Economics we Francji PKB wzr\u00f3s\u0142 w trzecim kwartale 2025 r. o 0,5 proc. w por\u00f3wnaniu z poprzednim kwarta\u0142em. Eksperci przewidywali, \u017ce tempo wzrostu PKB do ko\u0144ca roku jeszcze si\u0119 zwi\u0119kszy. Jednak wzrost gospodarczy, wbrew powszechnej opinii, nie r\u00f3wna si\u0119 wzrostowi poziomu \u017cycia obywateli. Rzeczywi\u015bcie, po raz pierwszy od 1945 r. w ci\u0105gu ostatnich 15 lat poziom \u017cycia Francuz\u00f3w si\u0119 nie podni\u00f3s\u0142. <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Wed\u0142ug Antoine\u2019a Fouchera, prezesa firmy doradczej Quintet, &#8222;dane INSEE (Narodowego Instytutu Statystyki i Studi\u00f3w Ekonomicznych) pokazuj\u0105, \u017ce ka\u017cde pokolenie \u017cy\u0142o lepiej ni\u017c poprzednie dzi\u0119ki swojej pracy \u2014 z wyj\u0105tkiem obecnego. (\u2026) St\u0105d to poczucie zubo\u017cenia&#8221;.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Musimy tu wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 dwa czynniki. Po pierwsze, wzrost cen, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce si\u0142a nabywcza stale okazuje si\u0119 niewystarczaj\u0105ca w zestawieniu z kosztami \u017cycia, takimi jak ceny \u017cywno\u015bci, czynsze czy energia. Po drugie, wysoko\u015b\u0107 wynagrodze\u0144. Pensje rosn\u0105 bardzo powoli, a inflacja post\u0119puje szybciej, pomniejszaj\u0105c warto\u015b\u0107 tego, co pracownicy ostatecznie dostaj\u0105 do r\u0119ki pod koniec miesi\u0105ca.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W przeciwie\u0144stwie do klasy \u015bredniej i os\u00f3b wykluczonych spo\u0142ecznie najbogatsi wci\u0105\u017c pomna\u017caj\u0105 swoje fortuny. Warto w tym kontek\u015bcie przytoczy\u0107 s\u0142owa Gabriela Zucmana: &#8222;W 1980 r. w Stanach Zjednoczonych i w Europie kontynentalnej udzia\u0142 1 proc. najbogatszych w dochodzie narodowym by\u0142 taki sam: ok. 10 proc. Od tego czasu w USA udzia\u0142 ten si\u0119 podwoi\u0142, a w Europie wzr\u00f3s\u0142 do ok. 12 proc. Francja pod\u0105\u017cy\u0142a za tym trendem, lecz z wyj\u0105tkow\u0105 dynamik\u0105 wzrostu maj\u0105tk\u00f3w swoich miliarder\u00f3w. W Stanach Zjednoczonych 400 najwi\u0119kszych fortun odpowiada za 19 proc. PKB. We Francji \u2014 za 20 proc.&#8221;.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Przepa\u015b\u0107 rosn\u0105ca pomi\u0119dzy 1 proc. najbogatszych a reszt\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa przypomina stan przed rewolucj\u0105 francusk\u0105, kiedy ten 1 proc. posiada\u0142 70 proc. maj\u0105tku narodowego. Dzi\u015b 1 proc. Francuz\u00f3w kontroluje mniej wi\u0119cej jedn\u0105 czwart\u0105 ca\u0142ego maj\u0105tku kraju, podczas gdy po\u0142owa spo\u0142ecze\u0144stwa ma w r\u0119kach zaledwie kilka procent. Jeszcze w latach 80. ten sam 1 proc. posiada\u0142 ok. 15 proc. maj\u0105tku, wi\u0119c udzia\u0142 tej grupy wzr\u00f3s\u0142 o po\u0142ow\u0119 w ci\u0105gu czterech dekad.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Faworyzowanie najbogatszych z obozu skupionego wok\u00f3\u0142 prezydenta Macrona skutkowa\u0142o tym, \u017ce 500 najzamo\u017cniejszych os\u00f3b we Francji za jego prezydentury podwoi\u0142o swoje fortuny. Nie przynios\u0142o mu to jednak oczekiwanych korzy\u015bci politycznych \u2014 bogaci coraz cz\u0119\u015bciej sk\u0142aniaj\u0105 si\u0119 ku skrajnej prawicy. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 post\u0119puj\u0105ca monopolizacja medi\u00f3w przez Vincenta Bollor\u00e9go, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do skrajnego przesuni\u0119cia debaty publicznej na prawo.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Warto na koniec zada\u0107 sobie pytanie, czy istnieje jeszcze wyra\u017ana granica mi\u0119dzy polityk\u0105 uprzywilejowuj\u0105c\u0105 bogatych a mechanizmami, kt\u00f3re w innych krajach okre\u015bla si\u0119 jako klientelizm czy korupcj\u0119. Przyk\u0142ady z Ukrainy lub Czech uwa\u017cane s\u0105 cz\u0119sto za egzotyczne, odleg\u0142e \u2014 ale czy francuskie realia rzeczywi\u015bcie a\u017c tak si\u0119 od nich r\u00f3\u017cni\u0105? Obserwacja tego, co dzieje si\u0119 we Francji, powinna chyba sk\u0142oni\u0107 do rewizji wyobra\u017ce\u0144 o Zachodzie jako wzorze cywilizacyjnym. P\u0119kni\u0119cia s\u0105 widoczne go\u0142ym okiem, dok\u0142adnie wida\u0107 zw\u0142aszcza narastaj\u0105ce nier\u00f3wno\u015bci, s\u0142abn\u0105ce pa\u0144stwo i erozj\u0119 zaufania spo\u0142ecznego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Du\u017co czytania, a ma\u0142o czasu? Sprawd\u017a\u00a0skr\u00f3t\u00a0artyku\u0142u Gwa\u0142towny wzrost nier\u00f3wno\u015bci maj\u0105tkowych i dochodowych (np. kurczenie si\u0119 stanu posiadania najbiedniejszych&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":211756,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[12166,3487,32,33,416,36,37,1670,66,27,67,34,35,28,31,53,25,773,52,68,51,55,42,38,40,39,41,47,14241,29,30,50,26],"class_list":{"0":"post-211755","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-bezrobocie","9":"tag-bieda","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-europa_kontynent","13":"tag-featured-news","14":"tag-featurednews","15":"tag-francja_francuz_francuzka_francuzi","16":"tag-give_me_perspective","17":"tag-headlines","18":"tag-intextvideo_splayer","19":"tag-latest-news","20":"tag-latestnews","21":"tag-naglowki","22":"tag-najwazniejsze-artykuly","23":"tag-new_header","24":"tag-news","25":"tag-niemcy_rfn_republika_federalna_niemiec","26":"tag-onet3","27":"tag-onet3d","28":"tag-onet3d_2i","29":"tag-phx","30":"tag-pl","31":"tag-poland","32":"tag-polish","33":"tag-polska","34":"tag-polski","35":"tag-screening_general","36":"tag-spoleczenstwo","37":"tag-top-stories","38":"tag-topstories","39":"tag-v2021","40":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211755","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=211755"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211755\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/211756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=211755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=211755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=211755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}