Jest taka popularna polska komedia „Jak rozp\u0119ta\u0142em II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105”. Gdyby jej fabu\u0142\u0119 potraktowa\u0107 serio, nale\u017ca\u0142oby uzna\u0107, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 za wybuch najwi\u0119kszej i najbardziej katastrofalnej wojny XX w. ponosi niejaki Franciszek Dolas \u2014 szeregowy Wojska Polskiego. St\u0105d ju\u017c tylko krok do absurdalnego wniosku, \u017ce to pa\u0144stwo polskie wywo\u0142a\u0142o konflikt, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do jego w\u0142asnej zag\u0142ady.<\/p>\n
Przygody Franka Dolasa by\u0142y czyst\u0105 fikcj\u0105 i nikomu nie przysz\u0142o do g\u0142owy, by potraktowa\u0107 je powa\u017cnie. Tymczasem w cz\u0119\u015bci pa\u0144stw s\u0105siaduj\u0105cych z Polsk\u0105 dzia\u0142aj\u0105 \u015brodowiska polityczne, kt\u00f3re anga\u017cuj\u0105 znaczne \u015brodki i zasoby w propagowanie tezy, jakoby II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 wywo\u0142a\u0142a Rzeczpospolita. Szczeg\u00f3lnie konsekwentnie i z pe\u0142n\u0105 powag\u0105 czyni to Federacja Rosyjska.<\/p>\n
Jej prezydent, W\u0142adimir Putin, podporz\u0105dkowani mu ministrowie oraz s\u0142u\u017cby specjalne z determinacj\u0105 godn\u0105 lepszej sprawy podejmuj\u0105 pr\u00f3by opisania na nowo genezy wojny. Ostatnio szef Federalnej Agencji Archiwalnej (Rosarchiw) Andriej Artizow og\u0142osi\u0142, \u017ce na zlecenie prezydenta Putina zbadano archiwalne dokumenty francuskie i na ich podstawie wyci\u0105gni\u0119to wniosek, \u017ce gdyby nie Polska, to nie dosz\u0142oby do wojny. W tej sytuacji konieczne jest najpierw przypomnienie elementarnych, dobrze udokumentowanych fakt\u00f3w, a nast\u0119pnie analiza motyw\u00f3w, kt\u00f3re kieruj\u0105 dzia\u0142aniami Kremla.<\/p>\n
Logika wojny i pokoju <\/p>\n
Najog\u00f3lniej rzecz ujmuj\u0105c, wojny wybuchaj\u0105 wtedy, gdy mocarstwa realizuj\u0105 swoje interesy, niszcz\u0105c zbrojnie istniej\u0105cy porz\u0105dek mi\u0119dzynarodowy. W okresie mi\u0119dzywojennym porz\u0105dek \u00f3w ukszta\u0142towa\u0142a I wojna \u015bwiatowa oraz wie\u0144cz\u0105cy j\u0105 traktat wersalski (1919)<\/a>.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n Z geopolitycznego punktu widzenia g\u0142\u00f3wnym gwarantem \u0142adu wersalskiego powinna by\u0142a zosta\u0107 Francja jako zwyci\u0119skie mocarstwo kontynentalne. Jej szczeg\u00f3lna pozycja mia\u0142a opiera\u0107 si\u0119 na wsp\u00f3\u0142pracy z pozosta\u0142ymi pa\u0144stwami alianckimi oraz na sieci powi\u0105za\u0144 z nowo powsta\u0142ymi pa\u0144stwami Europy \u015arodkowej, po\u0142o\u017conymi mi\u0119dzy Niemcami a Rosj\u0105. Kraje te odgrywa\u0142y wa\u017cn\u0105 rol\u0119, tworzy\u0142y wschodni\u0105 flank\u0119 francuskiego systemu bezpiecze\u0144stwa, dzi\u0119ki kt\u00f3rej Pary\u017c mia\u0142 nadzieje hamowa\u0107 mocarstwowe apetyty Niemiec. Jednocze\u015bnie by\u0142y buforem odgradzaj\u0105cym Europ\u0119 od bolszewickiej Rosji i tam\u0105 chroni\u0105c\u0105 j\u0105 przed komunistyczn\u0105 rewolucj\u0105. I wreszcie last but not least klinem wbitym mi\u0119dzy Berlin i Moskw\u0119, zabezpieczaj\u0105cym przed ich ewentualnym aliansem.<\/p>\n Dwa pa\u0144stwa, Rzesza Niemiecka i Zwi\u0105zek Sowiecki (ZSRR), konsekwentnie d\u0105\u017cy\u0142y do zniszczenia porz\u0105dku wersalskiego od momentu jego powstania. W ko\u0144cu zawar\u0142y sojusz, kt\u00f3ry otworzy\u0142 drog\u0119 do wojny. Te rewizjonistyczne mocarstwa ponosz\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 i w zasadzie wy\u0142\u0105czn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za wybuch II wojny \u015bwiatowej. I \u2014 jak do tej pory \u2014 \u017caden powa\u017cny historyk tej odpowiedzialno\u015bci z nich nie zdj\u0105\u0142.<\/p>\n Hitler i niemieckie imperium rasowe<\/p>\n Niemcy, podpisuj\u0105c traktat wersalski, marzyli o jego rewizji; d\u0105\u017cyli do zmiany granicy polsko-niemieckiej: odzyskania Pomorza Gda\u0144skiego i polskiej cz\u0119\u015bci G\u00f3rnego \u015al\u0105ska. Najpierw postawili na bolszewik\u00f3w, bo wierzyli, \u017ce Armia Czerwona pokona Rzeczpospolit\u0105 i odda Rzeszy terytoria polskie, kt\u00f3re przynale\u017ca\u0142y do niej przed 1914 r. Sowieci rozmawiali na ten temat przede wszystkim z przedstawicielami Reichswehry, czego efektem by\u0142 s\u0142ynny traktat z Rapallo (1922).<\/p>\n Niemieckie elity polityczne dosy\u0107 szybko zmieni\u0142y orientacj\u0119. Uzna\u0142y, \u017ce bardziej op\u0142acalny i bezpieczniejszy b\u0119dzie pokojowy rozbi\u00f3r Polski za zgod\u0105 mocarstw zachodnioeuropejskich: Francji i Wielkiej Brytanii. Drog\u0119 do tego celu otworzy\u0142y traktaty podpisane w Locarno (1925). Ich sens polega\u0142 na tym, \u017ce Berlin zagwarantowa\u0142 nienaruszalno\u015b\u0107 swoich granic zachodnich, ale nie uczyni\u0142 tego samego wobec wschodnich. Wielka Brytania i Francja dopu\u015bci\u0142y Niemcy do udzia\u0142u w europejskim koncercie mocarstw i pozwoli\u0142y na stopniow\u0105 odbudow\u0119 ich pot\u0119gi.<\/p>\n Na pocz\u0105tku lat trzydziestych XX w. wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce pok\u00f3j w Europie zostanie utrzymany. Francja i Wielka Brytania w istocie udzieli\u0142y milcz\u0105cej zgody na rewizj\u0119 porz\u0105dku w Europie \u015arodkowej, kt\u00f3rej ofiar\u0105 mia\u0142a pa\u015b\u0107 Polska. Te geopolityczne kalkulacje wzi\u0119\u0142y jednak w \u0142eb, gdy w 1933 r. do w\u0142adzy w Niemczech doszed\u0142 Adolf Hitler<\/a>.<\/p>\n Hitler by\u0142 przekonany, \u017ce Niemcy mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 \u015bwiatowym mocarstwem jedynie pod warunkiem zerwania z tradycj\u0105 polityki II Rzeszy, skoncentrowanej na d\u0105\u017ceniu do rozbioru Polski. Stawia\u0142 sobie cel znacznie ambitniejszy: budow\u0119 wielkiego, rasowego imperium. Chcia\u0142, by rasa nordycka zdoby\u0142a panowanie nad \u015bwiatem. A do tego potrzebne by\u0142y mu wielkie przestrzenie w Europie. Jedynym pa\u0144stwem, kt\u00f3re je posiada\u0142o, by\u0142a sowiecka Rosja.<\/p>\n Hitler mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce aby osi\u0105gn\u0105\u0107 sw\u00f3j zamiar musi wywo\u0142a\u0107 kolejn\u0105 wielk\u0105 wojn\u0119. Co ciekawe, planuj\u0105c wielk\u0105 krucjat\u0119 przeciwko ZSRR, widzia\u0142 w Polsce wa\u017cnego sojusznika. W styczniu 1935 r. w jego imieniu propozycje wsp\u00f3lnej wyprawy na Moskw\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142 J\u00f3zefowi Pi\u0142sudskiemu Hermann Goering. W zamian za to Polska mia\u0142aby otrzyma\u0107 Ukrain\u0119. Marsza\u0142ek odprawi\u0142 wys\u0142annika Hitlera z kwitkiem. Pomimo to niemiecki kanclerz a\u017c do wiosny 1939 r. nie traci\u0142 wiary w mo\u017cliwo\u015b\u0107 przekonania Polak\u00f3w do antysowieckiego sojuszu. Warszawa nie zmieni\u0142a swojego stanowiska w tej sprawie ani na jot\u0119.<\/p>\n Stalin i komunistyczne imperium<\/p>\n J\u00f3zef Stalin, podobnie jak W\u0142odzimierz Lenin, by\u0142 zdania, \u017ce ZSRR nie przetrwa w kapitalistycznym otoczeniu. Z tego powodu postrzega\u0142 je jako egzystencjalne zagro\u017cenie. Za jedyne wyj\u015bcie uwa\u017ca\u0142 zniszczenie porz\u0105dku kapitalistycznego i zwyci\u0119stwo rewolucji komunistycznej na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n Bolszewicy wierzyli, \u017ce historia im sprzyja. Sprzeczno\u015bci pomi\u0119dzy mocarstwami kapitalistycznymi mia\u0142y doprowadzi\u0107 do wyniszczaj\u0105cego konfliktu, kt\u00f3ry, os\u0142abiaj\u0105c je wewn\u0119trznie i zewn\u0119trznie, otworzy drog\u0119 \u015bwiatowemu panowaniu komunizmu. Sowieci, zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 ze s\u0142abo\u015bci swojego pa\u0144stwa, wiedzieli, \u017ce w\u0142asnymi si\u0142ami nie podbij\u0105 \u015bwiata. Dlatego uchwycili si\u0119 innej drogi: oczekiwali nowej wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3r\u0105 w nieodleg\u0142ym czasie mia\u0142y rozp\u0119ta\u0107 g\u0142\u00f3wne mocarstwa kapitalistyczne. Na jej pocz\u0105tku planowali og\u0142osi\u0107 neutralno\u015b\u0107, by \u2014 gdy walcz\u0105ce strony os\u0142abn\u0105 \u2014 uderzy\u0107 i rozstrzygn\u0105\u0107 konflikt na swoj\u0105 korzy\u015b\u0107, nios\u0105c w\u0142adz\u0119 bolszewick\u0105 Europie, Azji, a mo\u017ce nawet ca\u0142emu \u015bwiatu.<\/p>\n Jakkolwiek cele strategiczne Hitlera i Stalina by\u0142y ze sob\u0105 nie do pogodzenia, ich taktyka koncentrowa\u0142a si\u0119 na tym samym: na doprowadzeniu do wojny w Europie. Bez niej \u017caden z obu dyktator\u00f3w nie by\u0142 w stanie zrealizowa\u0107 swoich d\u0142ugofalowych zamierze\u0144.<\/p>\n Koncert mocarstw<\/p>\n Hitler liczy\u0142, \u017ce mocarstwa zachodnie i ich sojusznicy (w tym Polska) zaakceptuj\u0105 jego plany wojny z Sowietami. Gdy wiosn\u0105 1938 r. zrozumia\u0142, \u017ce oczekiwania te nie zmaterializuj\u0105 si\u0119, \u017ce Pary\u017c i Londyn nie dadz\u0105 mu wolnej r\u0119ki na Wschodzie, podj\u0105\u0142 decyzj\u0119, \u017ce najpierw zaatakuje Zach\u00f3d. Problemem by\u0142o stanowisko Polski.<\/p>\n Kanclerz nadal mia\u0142 nadziej\u0119, \u017ce Polska zachowa neutralno\u015b\u0107 podczas wojny Niemiec z Francj\u0105 i Wielk\u0105 Brytani\u0105. Polacy jednak na prze\u0142omie marca i kwietnia 1939 r. porozumieli si\u0119 z Brytyjczykami, wymieniaj\u0105c si\u0119 gwarancjami bezpiecze\u0144stwa. Dopiero wtedy Hitler przyj\u0105\u0142 do wiadomo\u015bci, \u017ce wieloletnie starania, by Polska sta\u0142a si\u0119 uczestnikiem wielkiej krucjaty wschodniej, ostatecznie spali\u0142y na panewce. Musia\u0142 wi\u0119c przeformu\u0142owa\u0107 swoj\u0105 strategi\u0119. Nadal chcia\u0142 przede wszystkim rozprawi\u0107 si\u0119 z mocarstwami zachodnimi, ale zyska\u0142 pewno\u015b\u0107, \u017ce Polska nie zachowa ju\u017c neutralno\u015bci. Porozumienie Warszawy i Londynu, do kt\u00f3rego do\u0142\u0105czy\u0142 potem Pary\u017c, grozi\u0142o wojn\u0105 na dwa fronty.<\/p>\n Hitler podj\u0105\u0142 w\u00f3wczas starania o porozumienie ze Stalinem, kalkuluj\u0105c, \u017ce wykluczy ono mo\u017cliwo\u015b\u0107 powstania antyniemieckiej koalicji \u0142\u0105cz\u0105cej Londyn i Pary\u017c z Moskw\u0105. R\u00f3wnie istotne by\u0142o to, \u017ce taki uk\u0142ad stawia\u0142by Warszaw\u0119 w skrajnie niekorzystnym po\u0142o\u017ceniu geostrategicznym: w razie wojny Polska nie mog\u0142aby liczy\u0107 na wsparcie ze wschodu, co w praktyce oznacza\u0142o jej okr\u0105\u017cenie przez wrogie pa\u0144stwa.<\/p>\n Dla Stalina brytyjskie gwarancje dla Polski by\u0142y wa\u017cnym sygna\u0142em. Rozwia\u0142y one widmo sojuszu Warszawy i Berlina skierowanego przeciwko Moskwie. Sowiecki w\u00f3dz skupi\u0142 si\u0119 na wypracowaniu porozumienia z Hitlerem i rozpocz\u0105\u0142 balansowanie pomi\u0119dzy Berlinem a Londynem i Pary\u017cem. Wykorzysta\u0142 do tego zapytanie brytyjskiego rz\u0105du z po\u0142owy kwietnia 1939 r., czy Sowieci byliby gotowi pom\u00f3c swoim s\u0105siadom w przypadku niemieckiej agresji.<\/p>\n W odpowiedzi Moskwa zaproponowa\u0142a Pary\u017cowi i Londynowi sojusz militarny. Zobowi\u0105zywa\u0142by on mocarstwa zachodnie do pomocy w przypadku ataku Niemiec nie tylko na ZSRR, ale tak\u017ce na ka\u017cde z pa\u0144stw granicz\u0105cych ze Zwi\u0105zkiem Sowieckim na Zachodzie. Propozycja ta zosta\u0142a z\u0142o\u017cona w z\u0142ej wierze, poniewa\u017c rozszerza\u0142a gwarancj\u0119 pomocy zbrojnej na pa\u0144stwa trzecie. Sowieci, sk\u0142adaj\u0105c j\u0105, wiedzieli, \u017ce nie zostanie zaakceptowana.<\/p>\n Stalin wyja\u015bnia\u0142 na Kremlu swoim wsp\u00f3\u0142pracownikom, \u017ce jest rozczarowany postaw\u0105 Brytyjczyk\u00f3w, oskar\u017caj\u0105c ich o ch\u0119\u0107 wpl\u0105tania ZSRR w wojn\u0119. Mo\u0142otow zaproponowa\u0142 w\u00f3wczas podj\u0119cie rozm\u00f3w z Niemcami. Tak\u017ce rozpocz\u0119te w po\u0142owie sierpnia sowiecko-brytyjsko-francuskie negocjacje na temat wsp\u00f3\u0142pracy wojskowej by\u0142y skazane przez Stalina na pora\u017ck\u0119. W gruncie rzeczy by\u0142 im przeciwny, gdy\u017c d\u0105\u017cy\u0142 do zbli\u017cenia z Niemcami, by u\u0142atwi\u0107 im decyzj\u0119 o wojnie z Polsk\u0105 i mocarstwami zachodnimi. S\u0142u\u017cy\u0142y mu one wy\u0142\u0105cznie do osi\u0105gni\u0119cia dw\u00f3ch cel\u00f3w: propagandowego zrzucenia odpowiedzialno\u015bci za przysz\u0142\u0105 wojn\u0119 na Londyn i Pary\u017c oraz podbicia stawki w rozmowach z Hitlerem.<\/p>\n Wiele wskazuje tak\u017ce na to, \u017ce Francja i Wielka Brytania nie za bardzo wierzy\u0142y w mo\u017cliwo\u015b\u0107 sojuszu z Sowietami. Polska zatem \u2014 wbrew temu, co sugerowali niedawno rosyjscy archiwi\u015bci \u2014 nie odpowiada\u0142a za fiasko negocjacji sojuszu pomi\u0119dzy mocarstwami zachodnimi a ZSRR.<\/p>\n Droga do wojny<\/p>\n 23 sierpnia 1939 r. minister spraw zagranicznych Rzeszy zosta\u0142 przez Stalina przyj\u0119ty na Kremlu wieczorem i po p\u00f3\u0142nocy podpisa\u0142 z Mo\u0142otowem uk\u0142ad. By\u0142 to dosy\u0107 typowy dwustronny traktat o nieagresji. Do\u0142\u0105czono do niego jednak tajny protok\u00f3\u0142, przewiduj\u0105cy podzia\u0142 Europy \u015arodkowej i Wschodniej na dwie strefy wp\u0142yw\u00f3w. Pakt sowiecko-niemiecki ca\u0142kowicie zniszczy\u0142 porz\u0105dek europejski ustanowiony 20 lat wcze\u015bniej w Wersalu.<\/p>\n Pakt Ribbentrop-Mo\u0142otow. Jak dosz\u0142o do jego podpisania?<\/a><\/p>\n Pocz\u0105tek wsp\u00f3\u0142pracy obu dyktator\u00f3w stanowi\u0142 pasmo sukces\u00f3w. 1 wrze\u015bnia 1939 r. Hitler rozpocz\u0105\u0142 agresj\u0119 na Polsk\u0119, 17 wrze\u015bnia uderzy\u0142 na ni\u0105 Stalin. W historii Europy otworzy\u0142 si\u0119 zupe\u0142nie nowy rozdzia\u0142. Hitler i Stalin przestali uprawia\u0107 tradycyjnie rozumian\u0105 polityk\u0119, kt\u00f3rej istot\u0105 by\u0142o zwi\u0119kszanie pot\u0119gi. Im chodzi\u0142o o co\u015b innego \u2014 o unicestwienie i eksterminacj\u0119. Najpierw wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ali, by zniszczy\u0107 dotychczasowy porz\u0105dek, a dopiero potem starli si\u0119 ze sob\u0105, by ostatecznie rozstrzygn\u0105\u0107 rywalizacj\u0119 o w\u0142adz\u0119 nad \u015bwiatem.<\/p>\n Problem winy<\/p>\n Fakty s\u0105 wi\u0119c nieub\u0142agane. G\u0142\u00f3wn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za wybuch wojny ponosi\u0142 Hitler, bo od samego pocz\u0105tku swojej kariery politycznej uwa\u017ca\u0142, \u017ce tylko dzi\u0119ki niej osi\u0105gnie swoje cele strategiczne. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c tym politykiem, kt\u00f3ry podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o ataku na Polsk\u0119 i tym samym rozp\u0119ta\u0142 konflikt, kt\u00f3ry pogrzeba\u0142 stary \u015bwiat.<\/p>\n Stalin tak\u017ce chcia\u0142 wojny i robi\u0142 wszystko, aby u\u0142atwi\u0107 Hitlerowi decyzje. Dowodzi tego niedawno ujawniony przebieg narady, jaka odby\u0142a si\u0119 na Kremlu 7 wrze\u015bnia 1939 r. W\u00f3dz \u015bwiatowego proletariatu wyja\u015bnia\u0142 najbli\u017cszym wsp\u00f3\u0142pracownikom, \u017ce obecnie trwaj\u0105 zmagania o panowanie nad \u015bwiatem dw\u00f3ch grup pa\u0144stw kapitalistycznych. Jest w interesie Zwi\u0105zku Sowieckiego, aby kraje te „krwawo ze sob\u0105 walczy\u0142y i os\u0142abia\u0142y si\u0119”. Dlatego Moskwa powinna „manewrowa\u0107, wygrywa\u0107 jedn\u0105 stron\u0119 przeciwko drugiej, tak aby jeszcze mocniej wodzi\u0142y si\u0119 za \u0142by”.<\/p>\n Stalin zapowiedzia\u0142, \u017ce „nast\u0119pnym krokiem b\u0119dzie wsparcie drugiej strony”, czyli mocarstw zachodnich. Podkre\u015bli\u0142 przy tym, \u017ce obecna wojna „jest prowadzona o panowanie nad \u015bwiatem”. Kilka s\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119ci\u0142 Polsce. Zauwa\u017cy\u0142, \u017ce po jej zniszczeniu b\u0119dzie mniej o jedno „bur\u017cuazyjne faszystowskie pa\u0144stwo”. I retorycznie zapyta\u0142: „Co jest z\u0142ego, je\u017celi w wyniku rozbicia Polski rozci\u0105gniemy system socjalistyczny na nowe tereny i ludno\u015b\u0107?”.<\/p>\n Jak wida\u0107, Stalin uparcie trzyma\u0142 si\u0119 ideologicznej wyk\u0142adni polityki zagranicznej. W trwaj\u0105cej wojnie imperialistycznej pomi\u0119dzy dwoma obozami pa\u0144stw kapitalistycznych Moskwa mia\u0142a przyj\u0105\u0107 postaw\u0119 wyczekuj\u0105c\u0105, a\u017c wojuj\u0105ce strony si\u0119 wykrwawi\u0105 i wtedy wreszcie przyst\u0105pi\u0107 do ostatecznej walki o panowanie nad \u015bwiatem.<\/p>\n W kontek\u015bcie fakt\u00f3w sensacje rosyjskich archiwist\u00f3w, \u017ce z dokument\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 we francuskich archiwach wynika, \u017ce Polska wywo\u0142a\u0142a II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, s\u0105 niepowa\u017cne. Dokumenty francuskie s\u0105 od dawna odtajnione i dobrze zbadane. \u017baden powa\u017cny historyk zajmuj\u0105cy si\u0119 genez\u0105 II wojny \u015bwiatowej nie obarczy\u0142 odpowiedzialno\u015bci\u0105 za jej wywo\u0142anie Polski; notabene, nie powa\u017cy\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na to, \u017caden historyk rosyjski.<\/p>\n Nies\u0142ychana perfidia rosyjskich oskar\u017ce\u0144 ujawnia si\u0119 w pe\u0142ni, gdy przypomni si\u0119, \u017ce przez ca\u0142e lata trzydzieste Polska konsekwentnie odrzuca\u0142a propozycje Hitlera dotycz\u0105ce wsp\u00f3lnej wyprawy przeciwko Zwi\u0105zkowi Sowieckiemu. Stalin mia\u0142 na ten temat pe\u0142n\u0105 wiedz\u0119, bo dysponowa\u0142 rozbudowan\u0105 agentur\u0105 ulokowan\u0105 w ambasadzie Rzeszy w Warszawie. Gdy tylko nadarzy\u0142a si\u0119 dogodna okazja, przyj\u0105\u0142 niemieck\u0105 propozycj\u0119 i wyrazi\u0142 zgod\u0119 na wsp\u00f3lny rozbi\u00f3r Polski.<\/p>\n Kremlowska propaganda historyczna<\/p>\n Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce tego rodzaju tezy rewizjonistyczne formu\u0142uj\u0105 politycy lub urz\u0119dnicy (archiwi\u015bci i oficerowie s\u0142u\u017cb specjalnych). A to znaczy, \u017ce nie maj\u0105 one charakteru naukowego, lecz czysto polityczny. Chodzi o dzia\u0142ania wizerunkowe pa\u0144stwa rosyjskiego, o wzmocnienie jego tak zwanej mi\u0119kkiej si\u0142y (soft power). Cel propagandy historycznej Kremla jest \u0142atwy do przenikni\u0119cia. Manipulacje te s\u0142u\u017c\u0105 temu, aby Rosjanie jawili si\u0119 jako bohaterowie i ofiary, a nie jako agresorzy i zbrodniarze. Centralnym punktem rosyjskiej propagandy historycznej pozostaje II wojna \u015bwiatowa, okre\u015blana mianem Wielkiej Wojny Ojczy\u017anianej<\/a>. W zwyci\u0119stwie nad faszyzmem pa\u0144stwo rosyjskie upatruje \u017ar\u00f3d\u0142a swojej godno\u015bci i presti\u017cu.<\/p>\n Istnieje jednak jeden zasadniczy problem: fakty historyczne jednoznacznie wskazuj\u0105, \u017ce Stalin, a tym samym pa\u0144stwo sowieckie, ponosi wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015b\u0107 za wybuch wojny. Rosja radzi sobie z tym na sw\u00f3j spos\u00f3b \u2014 bez wi\u0119kszej finezji \u2014 przerzucaj\u0105c win\u0119 na innych, w tym na pierwsz\u0105 ofiar\u0119 Hitlera i Stalina, czyli Polsk\u0119. Relatywizowanie r\u00f3l sprawc\u00f3w i ofiar stanowi podstawowe narz\u0119dzie w arsenale propagandy historycznej pa\u0144stw b\u0119d\u0105cych spadkobiercami zbrodniczych mocarstw. Mimo wszystko trudno oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce architekci rosyjskiej polityki historycznej wykazuj\u0105 si\u0119 powag\u0105 por\u00f3wnywaln\u0105 z t\u0105, jak\u0105 prezentowa\u0142 szeregowiec Franciszek Dolas.<\/p>\n Polacy s\u0105 i b\u0119d\u0105 obarczani win\u0105 za wybuch II wojny \u015bwiatowej i sprawstwo Holokaustu. Takie s\u0105 brudne regu\u0142y gier mocarstwowych. Nasz\u0105 reakcj\u0105 nie powinno by\u0107 jednak \u015bwi\u0119te oburzenie, a rozpowszechnianie takich narracji, kt\u00f3re zawieraj\u0105 historyczn\u0105 prawd\u0119. A z tym nie jest najlepiej, mimo \u017ce pa\u0144stwo polskie dysponuje odpowiednimi instytucjami i przeznacza na tego rodzaju dzia\u0142ania niema\u0142e \u015brodki. Wydaje si\u0119, \u017ce polscy politycy nie za bardzo potrafi\u0105 gra\u0107 w histori\u0119 na arenie mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jest taka popularna polska komedia „Jak rozp\u0119ta\u0142em II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105”. Gdyby jej fabu\u0142\u0119 potraktowa\u0107 serio, nale\u017ca\u0142oby uzna\u0107, \u017ce…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":213479,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[4077,56,32,33,36,37,27,6979,8476,18656,49,34,35,812,28,31,48,25,295,46,42,38,40,39,41,87,47,29,30,26,408,34568],"class_list":{"0":"post-213478","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-adolf_hitler","9":"tag-article_premium","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-featured-news","13":"tag-featurednews","14":"tag-headlines","15":"tag-ii_wojna_swiatowa","16":"tag-iii_rzesza","17":"tag-jozef_stalin","18":"tag-kraj","19":"tag-latest-news","20":"tag-latestnews","21":"tag-moskwa","22":"tag-naglowki","23":"tag-najwazniejsze-artykuly","24":"tag-nat_styl","25":"tag-news","26":"tag-niemcy","27":"tag-omp","28":"tag-pl","29":"tag-poland","30":"tag-polish","31":"tag-polska","32":"tag-polski","33":"tag-rosja","34":"tag-screening_general","35":"tag-top-stories","36":"tag-topstories","37":"tag-wiadomosci","38":"tag-wladimir_putin","39":"tag-wlodzimierz_lenin"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115922629001497706","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/213478","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=213478"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/213478\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/213479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=213478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=213478"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=213478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}