Aleksander Kwa\u015bniewski jest go\u015bciem Leaders Forum Powered By Poland, kt\u00f3rego partnerem jest Onet<\/p>\n
Kamil Turecki: Panie Prezydencie, \u015bwiat oszala\u0142.<\/p>\n
Aleksander Kwa\u015bniewski: No tak to wygl\u0105da.<\/p>\n
No co\u015b trzeba z tym zrobi\u0107. Wie pan, sypie si\u0119 ten \u0142ad, kt\u00f3ry ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 po II wojnie \u015bwiatowej, a p\u00f3\u017aniej po upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego w 1989 r. i kt\u00f3ry jednak przynajmniej w tej cz\u0119\u015bci \u015bwiata, w kt\u00f3rej my \u017cyjemy, da\u0142 szans\u0119 z jednej strony na bezpiecze\u0144stwo, na pok\u00f3j, a z drugiej strony na rozw\u00f3j.<\/p>\n
Polska jest \u015bwietnym przyk\u0142adem. Trzydzie\u015bci par\u0119 lat polskiej transformacji to jest historia niezwyk\u0142ego sukcesu wzrostu gospodarczego, rozwoju ma\u0142ych, \u015brednich i du\u017cych firm oraz wzrostu pozycji w \u015bwiecie. Mo\u017cna do tego nie przyk\u0142ada\u0107 wi\u0119kszej wagi, ale to jest wa\u017cne. Polska dzisiaj jest 20. gospodark\u0105 na \u015bwiecie<\/a>, a kraj\u00f3w jest blisko 200.<\/p>\n I kto\u015b to wszystko chce zepsu\u0107.<\/p>\n Chc\u0105 to zepsu\u0107 od dawna. Chc\u0105 to zepsu\u0107 ci, kt\u00f3rzy nie zgadzali si\u0119 z tym \u0142adem. Przede wszystkim Rosja i Putin, ale tak\u017ce Chiny, kt\u00f3re nigdy nie chcia\u0142y w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 w te warto\u015bci demokratyczne, kt\u00f3re by\u0142y dla nich nieakceptowalne.<\/p>\n Ale nie spodziewali\u015bmy si\u0119 \u2014 i to jest ten nowy element rzeczywisto\u015bci \u2014 \u017ce liderem tego chaosu, tego podwa\u017cenia tradycyjnych warto\u015bci i w gruncie rzeczy rozbicia Zachodu, b\u0119dzie prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych<\/a>. I to jest, powiedzia\u0142bym, najbardziej niezrozumia\u0142e, niesamowite i niebezpieczne. I jak pan pyta, co robi\u0107, to zaczyna si\u0119 k\u0142opot, bo mo\u017cliwe, \u017ce Amerykanie sami musz\u0105 co\u015b z tym zrobi\u0107.<\/p>\n Dzisiaj Trump powoduje konflikt wewn\u0105trz NATO <\/p>\n Prezydent Donald Trump chce na\u0142o\u017cy\u0107 c\u0142a w wysoko\u015bci 10 proc.<\/a>, a od czerwca by\u0107 mo\u017ce nawet 25 proc. na osiem kraj\u00f3w europejskich, kt\u00f3re mu si\u0119 sprzeciwi\u0142y w kontek\u015bcie Grenlandii. Polska, reprezentowana m.in. przez premiera Donalda Tuska, te\u017c twardo gra, ale na razie na platformach spo\u0142eczno\u015bciowych. Nie chcemy si\u0119 wychyla\u0107?<\/p>\n Odpowiem panu tak: jako NATO musimy zada\u0107 sobie pytanie, czy jako wsp\u00f3lnota Zachodu, do kt\u00f3rej Polska chcia\u0142a nale\u017ce\u0107, walczy\u0142a o to i uda\u0142o si\u0119 to najpierw w 1999 r. dzi\u0119ki wej\u015bciu do Sojuszu P\u00f3\u0142nocnoatlantyckiego<\/a>, w 2004 r. do Unii Europejskiej<\/a>, my mamy jak\u0105\u015b szans\u0119 dogada\u0107 si\u0119 z Ameryk\u0105, kt\u00f3ra by\u0142a liderem tego obozu?<\/p>\n Bo moim zdaniem w tym jest ca\u0142y dramat. Nikt si\u0119 nie spodziewa\u0142 takiego ataku pa\u0144stwa NATO na NATO. To, \u017ce mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 agresja na Uni\u0119 Europejsk\u0105 ze strony Rosji, to by\u0142o oczywiste. To, \u017ce Chinom ten zachodni model si\u0119 nie podoba, to te\u017c nie jest \u017cadna niespodzianka.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n Ale zadziwia to, \u017ce dzisiaj Trump powoduje konflikt wewn\u0105trz NATO. Je\u017celi przyj\u0105\u0107 za powa\u017cne, \u017ce Grenlandia jest kluczow\u0105 kwesti\u0105 dla bezpiecze\u0144stwa Stan\u00f3w Zjednoczonych<\/a> i \u015bwiata zachodniego, to jest to do rozwi\u0105zania na bardzo wielu innych p\u0142aszczyznach. To wcale nie musi oznacza\u0107, \u017ce Du\u0144czycy maj\u0105 odda\u0107 w prezencie Grenlandi\u0119 jako terytorium Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n Jakie rozwi\u0105zania pan proponuje?<\/p>\n Rozwi\u0105zanie prawdopodobnie przyjdzie wraz z ameryka\u0144skimi wyborami w listopadzie, ale pozosta\u0142o 10 miesi\u0119cy. To du\u017co czasu. Wed\u0142ug wszystkich danych Trump przegra wybory \u015br\u00f3dokresowe<\/a> [midterm elections], a to oznacza, \u017ce Demokraci odzyskaj\u0105 Kongres. Pozycja prezydenta USA w\u00f3wczas os\u0142abnie i w zwi\u0105zku z tym si\u0142a oddzia\u0142ywania \u2014 \u017ceby nie robi\u0142 szale\u0144stw \u2014 b\u0119dzie wi\u0119ksza. Nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce b\u0119dzie ogromna, ale b\u0119dzie wi\u0119ksza. Natomiast dzisiaj trzeba rozmawia\u0107, trzeba przekonywa\u0107.<\/p>\n Moim zdaniem ca\u0142a ta historia z Grenlandi\u0105 jest oparta na fa\u0142szywych przes\u0142ankach prezydenta Trumpa. Grenlandia potrzebna USA ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa? Prosz\u0119 bardzo \u2014 mo\u017cna zwi\u0119kszy\u0107 obecno\u015b\u0107 wojsk ameryka\u0144skich na wyspie.<\/p>\n Grenlandczycy i Du\u0144czycy sami pono\u0107 do tego zach\u0119cali.<\/p>\n S\u0105 przecie\u017c odpowiednie umowy. Drugim powodem s\u0105 minera\u0142y. Stw\u00f3rzmy tam zatem wsp\u00f3lne inwestycje ameryka\u0144sko-europejskie. Wydobywajmy je. Niestety mam jednak obawy, \u017ce ca\u0142a ta historia grenlandzka, tak jak wcze\u015bniej s\u0142owa o Kanadzie jako 51. stanie USA<\/a>, jest spowodowana tym, \u017ce Donald Trump z ego nie do opanowania, chce by\u0107 tym, kt\u00f3ry rozszerzy\u0142 terytorium USA.<\/p>\n On chce przekaza\u0107: „Widzicie, od czas\u00f3w tego prezydenta, kt\u00f3ry kupi\u0142 Alask\u0119, jestem nast\u0119pnym, kt\u00f3ry spowodowa\u0142, \u017ce Ameryka jest wi\u0119ksza”. Czyli USA s\u0105 nie tylko greater [od has\u0142a Make America Great Again, czyli Uczy\u0144my Ameryk\u0119 zn\u00f3w wielk\u0105], ale s\u0105 i bigger [wi\u0119ksze]. Prosz\u0119 pana, to jest ob\u0142\u0119d.<\/p>\n Czy Europa ma jakiekolwiek mocne karty, by si\u0119 temu przeciwstawi\u0107?<\/p>\n Oczywi\u015bcie, \u017ce ma. Pierwsza karta \u2014 nie wolno si\u0119 podda\u0107, dlatego \u017ce tego rodzaju egoistyczne pomys\u0142y musz\u0105 by\u0107 okie\u0142znane. Nawet je\u017celi to b\u0119dzie nas to sporo kosztowa\u0142o, w tym te cholerne c\u0142a i tak dalej \u2014 to wszystko trzeba po prostu prze\u017cy\u0107. Mamy takie warto\u015bci jak prawo mi\u0119dzynarodowe, prawa cz\u0142owieka, zasada multilateralizmu, zasada dialogu w polityce mi\u0119dzynarodowej i zasada wzajemnego szacunku.<\/p>\n Je\u015bli z tego zrezygnujemy, to b\u0119dziemy w r\u0119kach nie tylko Trumpa, a tak\u017ce w r\u0119kach Putina i Xi Jinpinga, kt\u00f3rzy uznaj\u0105, \u017ce \u015bwiat wr\u00f3ci\u0142 do epoki z okresu sprzed I wojny \u015bwiatowej, czyli koncertu mocarstw. Tylko ten koncert wielkich mocarstw ko\u0144czy si\u0119 zawsze konfliktem mi\u0119dzy nimi. A to ju\u017c kosztuje ca\u0142y \u015bwiat i prowadzi nawet do wojen \u015bwiatowych.<\/p>\n Grenlandia za Ukrain\u0119?<\/p>\n A my jeste\u015bmy w centrum tego wszystkiego. Polska jest przecie\u017c granic\u0105 NATO na Wschodzie. Jeste\u015bmy mocarstwem regionalnym, krajem, kt\u00f3ry wszed\u0142 do G20 [grupy najwi\u0119kszych gospodarek \u015bwiata]. Historia dzieje si\u0119 na naszych oczach. To epokowy moment. Co mo\u017cemy zrobi\u0107?<\/p>\n Pierwsza rzecz, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna by by\u0142o zapewni\u0107 to polsk\u0105 stabilno\u015b\u0107 i przewidywalno\u015b\u0107. Tyle \u017ce tu nie jeste\u015bmy najlepsi, bo o ile gospodarka idzie dobrze, to ta polityka idzie marnie. Polska jest spolaryzowana, nie ma normalnej rozmowy mi\u0119dzy prezydentem a rz\u0105dem. Gdyby mi\u0119dzy tymi g\u0142\u00f3wnymi o\u015brodkami w\u0142adzy dosz\u0142o do jako takiego porozumienia, to wtedy Polska mo\u017ce gra\u0107 w ciekaw\u0105 gr\u0119 nawet dzisiaj.<\/p>\n Dlaczego? A no dlatego, \u017ce je\u017celi uzna\u0107, \u017ce prezydent Nawrocki ma dobre kontakty z otoczeniem Trumpa, bo pewnie nie z samym prezydentem, ale z jego otoczeniem, to mo\u017ce pokaza\u0107 Trumpowi, \u017ce wiele rzeczy nie powinno si\u0119 robi\u0107, a ju\u017c na pewno nie powinno si\u0119 na przyk\u0142ad za cen\u0119 Grenlandii oddawa\u0107 Ukrainy. A tego si\u0119 obawiam.<\/p>\n Grenlandia za Ukrain\u0119?<\/p>\n Taka mo\u017ce by\u0107 cena do zap\u0142acenia. Rosjanie zgadzaj\u0105 si\u0119 na to, \u017ce Grenlandia jest pod pe\u0142n\u0105 kontrol\u0105 Amerykan\u00f3w, ale w zamian Putin oczekuje kontroli nad Ukrain\u0105. Nie wiem, dlaczego ta Grenlandia jest dla niego idee fixe [natr\u0119tna my\u015bl lub pomys\u0142, kt\u00f3rego realizacji kto\u015b podporz\u0105dkowuje wszystkie swoje dzia\u0142ania].<\/p>\n Metale ziem rzadkich.<\/p>\n To niech si\u0119 ruszy na Mongoli\u0119, kt\u00f3ra podobno ma ich wi\u0119cej. No naprawd\u0119 te metale ziem rzadkich to jest ju\u017c w tej chwili tego rodzaju argument, kt\u00f3ry ja s\u0142ysz\u0119 wsz\u0119dzie, kt\u00f3ry tylko pokazuje imperializm, chciwo\u015b\u0107, brak poszanowania dla prawa i tak dalej.<\/p>\n Prawo mi\u0119dzynarodowe dzisiaj nie funkcjonuje, a prawo silniejszego.<\/p>\n W og\u00f3le nie funkcjonuje, jest ewidentnie przez Trumpa odrzucane. A Chiny patrz\u0105 na Tajwan. Ale chc\u0119 wr\u00f3ci\u0107 do tej polskiej gry, kt\u00f3ra mog\u0142aby mie\u0107 miejsce. Ob\u00f3z prezydencki pracuje z Trumpem, \u017ceby nie pope\u0142nia\u0142 a\u017c tylu szale\u0144stw. Wszystkich si\u0119 nie da wyeliminowa\u0107. Co robi rz\u0105d Tuska? Pracuje nad tym, \u017ceby Europa w relacjach z Ameryk\u0105 by\u0142a odpowiednio silna, \u017ceby nie by\u0142a bezradna, \u017ceby nie znalaz\u0142a si\u0119 w sytuacji bez wyj\u015bcia, w sytuacji, w kt\u00f3rej po prostu odbieraj\u0105 nam pieni\u0105dze, zabawki i tak dalej.<\/p>\n Bo my mamy argumenty, mamy potencja\u0142, a wszystkie kraje Unii Europejskiej to w sumie wi\u0119ksza gospodarka ni\u017c Stany Zjednoczone. Tak, wi\u0119c je\u017celi by podzieli\u0107 tak\u0105 rol\u0119, je\u017celi by ustabilizowa\u0107 sytuacj\u0119 polityczn\u0105 w Polsce, utrzyma\u0107 rozw\u00f3j gospodarki, to nasz kraj mo\u017ce rosn\u0105\u0107. Tylko \u017ce ja nie wierz\u0119 w to, co powiedzia\u0142em. To znaczy punkt pierwszy jest nie do spe\u0142nienia, czyli nie b\u0119dzie zgody mi\u0119dzy prezydentem i premierem.<\/p>\n Chocia\u017c to akurat zosta\u0142o zaproponowane. Pa\u0142ac Prezydencki dba o relacje transatlantyckie, rz\u0105d o stosunki z Europ\u0105<\/a>.<\/p>\n Nawrockiemu nie o to chodzi. Jemu chodzi o to, \u017ceby ten rz\u0105d sczez\u0142. Prezydent b\u0119dzie robi\u0142 wszystko poprzez weta, poprzez wspieranie tych skrajnych ugrupowa\u0144 jak Konfederacja czy Braun, \u017ceby by\u0142y wybory. Nawet je\u017celi wygra Tusk w 2027 r., to ci\u0119\u017cko mu b\u0119dzie stworzy\u0107 rz\u0105d.<\/p>\n A ma szans\u0119 wygra\u0107?<\/p>\n Je\u017celi agresywne dzia\u0142ania prezydenta Nawrockiego wobec rz\u0105du Tuska b\u0119d\u0105 trwa\u0142y, to on wygra wybory. Pytanie jest o to, co stanie si\u0119 z mo\u017cliwymi koalicjantami. Dzi\u015b jedyny koalicjant, kt\u00f3ry moim zdaniem ma szanse \u2014 tak\u017ce korzystaj\u0105c z tego atutu, jakim jest marsza\u0142kowanie W\u0142odzimierza Czarzastego <\/a>\u2014 ma szans\u0119 przej\u015b\u0107 ten pr\u00f3g wyborczy i by\u0107 partnerem, to jest Lewica. Ale znowu nie mo\u017ce straci\u0107 tych kilku procent, kt\u00f3re ma partia Adriana Zandberga<\/a>. Na razie tych komplikacji jest du\u017co. Tym razem Tusk i Lewica mog\u0105 nie wystarczy\u0107 na rz\u0105dzenie.<\/p>\n