![\"Most](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/zoKk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy83ZGJjMmQwOWY0OWI3NTcxZjI2ZmM3YTMwNGZhZDFmMi5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\nKiedy autobus z Tallina wje\u017cd\u017ca na Plac Piotra w trzecim co do wielko\u015bci mie\u015bcie Estonii, Narwie, w\u0142a\u015bnie \u015bwita. Za placem przep\u0142ywa rzeka Narwa, zabarwiona na niebiesko-r\u00f3\u017cowo przez poranne s\u0142o\u0144ce. Wyznacza ona wschodni\u0105 granic\u0119 Estonii, UE i NATO. Po drugiej stronie, nieca\u0142e 100 m dalej, le\u017cy Rosja. Na brzegu, niczym wrogie bastiony, stoj\u0105 naprzeciwko siebie dwie fortece. W dzisiejszych czasach ma to symboliczne znaczenie.<\/p>\n
Pasa\u017cerowie autobusu przecieraj\u0105 oczy, gdy kierowca Siergiej w\u0142\u0105cza \u015bwiat\u0142o. \u2014 Dotarli\u015bmy do przej\u015bcia granicznego. Mam nadziej\u0119, \u017ce dobrze spali\u015bcie i nabrali\u015bcie si\u0142. B\u0119dziecie ich potrzebowa\u0107 \u2014 m\u00f3wi do mikrofonu.<\/p>\n
Autobus zatrzymuje si\u0119 przed ceglanym budynkiem, esto\u0144sko-rosyjskim przej\u015bciem granicznym. Otwieraj\u0105 go dopiero o 7.00, ale przed zamkni\u0119tymi wej\u015bciami czeka ju\u017c kilkadziesi\u0105t os\u00f3b. S\u0105 to Rosjanie z ca\u0142ej Europy. Chc\u0105 dzi\u015b przekroczy\u0107 Narw\u0119 \u2014 pieszo. Przez most chc\u0105 dosta\u0107 si\u0119 do Rosji.<\/p>\n
<\/p>\n
Most na Narwie \u0142\u0105cz\u0105cy Estoni\u0119 z Rosj\u0105, 24 lipca 2024 r.NurPhoto \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n
Chocia\u017c r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy Europejczykami a Rosj\u0105 s\u0105 wi\u0119ksze ni\u017c kiedykolwiek, pozostaje ona s\u0105siadem. Nadal istnieje wiele powi\u0105za\u0144 transgranicznych \u2014 w krajach ba\u0142tyckich, dawniej nale\u017c\u0105cych do Zwi\u0105zku Radzieckiego, mieszka milion Rosjan, we Francji p\u00f3\u0142 miliona. W Niemczech, ze wzgl\u0119du na tzw. Rosjan niemieckich, mieszka oko\u0142o dw\u00f3ch milion\u00f3w Rosjan i p\u00f3\u017anych przesiedle\u0144c\u00f3w wychowanych w kulturze rosyjskiej. Wielu z nich ma powi\u0105zania z krajem po drugiej stronie rzeki Narwy.<\/p>\n
Rosjanie wysiadaj\u0105 z autobusu zaspani. Przekroczenie granicy zajmie wiele godzin. M\u0142odsi maj\u0105 ze sob\u0105 w\u00f3dk\u0119, starsi sk\u0142adane krzese\u0142ka. Nie ma schronienia przed deszczem, nie ma toalety w pobli\u017cu. Ale poniewa\u017c nie ma ju\u017c bezpo\u015brednich lot\u00f3w, a po\u0142\u0105czenia przez Kair lub Stambu\u0142 s\u0105 drogie, wiele os\u00f3b pr\u00f3buje dosta\u0107 si\u0119 do Rosji przez granic\u0119 l\u0105dow\u0105.<\/p>\n
Przy przej\u015bciu granicznym stoj\u0105 Rosjanie z Europy, kt\u00f3rzy odwiedzaj\u0105 krewnych i przyjaci\u00f3\u0142, wracaj\u0105 do domu lub musz\u0105 za\u0142atwi\u0107 sprawy urz\u0119dowe. Narwa jest w\u0105skim gard\u0142em, jednym z dziesi\u0119ciu pozosta\u0142ych przej\u015b\u0107 granicznych mi\u0119dzy Rosj\u0105 a UE, z kt\u00f3rych wiele dzia\u0142a tylko w ograniczonym zakresie.<\/p>\n
Nawet sztuczne brody s\u0105 obj\u0119te sankcjami<\/p>\n
O 7.00 Erik Purgel otwiera drzwi budynku z ceg\u0142y klinkierowej. 35-latek jest szefem stra\u017cy granicznej i odpowiada za tzw. „most przyja\u017ani”, kt\u00f3ry prowadzi do Rosji. Jeszcze kilka lat temu autobusy i samochody przekracza\u0142y tu granic\u0119, stoi nawet znak \u015bcie\u017cki rowerowej, kt\u00f3ry kiedy\u015b wskazywa\u0142 rowerzystom drog\u0119 do Rosji. Dzi\u015b na jezdni le\u017c\u0105 zwoje drutu kolczastego i bariery przeciwczo\u0142gowe. Przechodzi\u0107 mo\u017cna tylko w\u0105skim korytarzem dla pieszych.<\/p>\n
\u2014 Ludzie narzekaj\u0105, \u017ce musz\u0105 czeka\u0107 w kolejce przez wiele godzin<\/a> \u2014 opowiada Purgel. \u2014 Nie mo\u017cemy tego jednak zmieni\u0107. Musimy zapewni\u0107, aby \u017cadne towary obj\u0119te sankcjami nie trafi\u0142y do Rosji. Wiosn\u0105 2024 r. Estonia wprowadzi\u0142a kompleksow\u0105 kontrol\u0119 celn\u0105. Ka\u017cdy, kto chce wjecha\u0107 do Rosji, jest dok\u0142adnie przeszukiwany.<\/p>\n Dlatego kontrole s\u0105 czasoch\u0142onne, zw\u0142aszcza gdy ludzie maj\u0105 du\u017co baga\u017cu \u2014 m\u00f3wi Purgel. \u2014 Mimo to w walizkach mo\u017cna znale\u017a\u0107 najdziwniejsze rzeczy: wino za 4 tys. euro (17 tys. z\u0142), telewizory Smart TV, cz\u0119\u015bci broni, olej silnikowy \u2014 dodaje. Zabronione s\u0105 r\u00f3wnie\u017c takie rzeczy, jak ekstrakty garbnikowe lub proszek do pobierania odcisk\u00f3w palc\u00f3w, papier toaletowy, sztuczne brody lub laski.<\/p>\n Erik Purgel kieruje plac\u00f3wk\u0105 stra\u017cy granicznej w NarwieJulius Fitzke \/ Die Welt<\/p>\n Estonia dzieli z Rosj\u0105 granic\u0119 o d\u0142ugo\u015bci 300 km. Nie ma jednak dobrych do\u015bwiadcze\u0144 z du\u017cym s\u0105siadem. W 1918 r. og\u0142osi\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, ale w 1940 r. zosta\u0142a zaanektowana przez Zwi\u0105zek Radziecki. W 1991 r. nast\u0105pi\u0142a druga deklaracja niepodleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n Estonia znalaz\u0142a niezwyk\u0142y spos\u00f3b post\u0119powania ze swoim s\u0105siadem. W przeciwie\u0144stwie do Niemiec proces dystansowania si\u0119 od niej nie rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 dopiero po pe\u0142nej inwazji Rosji na Ukrain\u0119 w lutym 2022 r.<\/a> Moskwa nadal postrzega Estoni\u0119 jako cz\u0119\u015b\u0107 swojej strefy wp\u0142yw\u00f3w i ingeruje w jej sprawy wewn\u0119trzne poprzez pieni\u0105dze, dezinformacj\u0119, kampanie kulturowe i polityk\u0119 energetyczn\u0105. W 2007 r. Estonia zosta\u0142a sparali\u017cowana przez zakrojony na szerok\u0105 skal\u0119 cyberatak<\/a>. Jej w\u0142adze wielokrotnie demaskowa\u0142y te\u017c rosyjskich agent\u00f3w w esto\u0144skiej polityce.<\/p>\n Niemcy postrzega\u0142y swojego rosyjskiego s\u0105siada znacznie spokojniej \u2014 jako partnera, kt\u00f3rego mo\u017cna przekona\u0107 do europejskiej drogi za pomoc\u0105 zach\u0119t finansowych i handlu. W 2015 r. uruchomiono Nord Stream 2 \u2014 ju\u017c po tym, jak Putin zaanektowa\u0142 Krym. Ostrze\u017cenia polityk\u00f3w z Europy Wschodniej, na przyk\u0142ad by\u0142ego ministra spraw zagranicznych Estonii Svena Miksera, pozosta\u0142y bez echa w Niemczech Angeli Merkel.<\/p>\n I podczas gdy w esto\u0144skim internecie wolontariusze pisali ju\u017c o kampaniach dezinformacyjnych Putina, niemieccy politycy nadal wyst\u0119powali w rosyjskiej telewizji zagranicznej Russia Today.<\/p>\n Coraz wi\u0119cej rosyjskich turyst\u00f3w w Niemczech<\/p>\n Dla Estonii, z jej 1,3 mln mieszka\u0144c\u00f3w i znacznie s\u0142absz\u0105 gospodark\u0105, uniezale\u017cnienie si\u0119 od Rosji jest szczeg\u00f3lnie trudne, poniewa\u017c nie jest w stanie z\u0142agodzi\u0107 skutk\u00f3w sankcji. Ju\u017c od 2022 r. pa\u0144stwa ba\u0142tyckie \u2014 Estonia, \u0141otwa i Litwa \u2014 nie kupuj\u0105 taniej rosyjskiej energii, a w lutym tego roku ca\u0142kowicie zerwa\u0142y po\u0142\u0105czenia i do\u0142\u0105czy\u0142y do sieci kontynentalnej Europy.<\/p>\n Do tego dochodz\u0105 rosn\u0105ce koszty zwi\u0105zane z wydatkami na obronno\u015b\u0107. W lipcu w\u0142adze Estonii po raz drugi podnios\u0142y podatek VAT, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 Esto\u0144czyk\u00f3w to akceptuje. W\u015br\u00f3d kraj\u00f3w p\u0142ac\u0105cych sk\u0142adki do NATO Estonia zajmuje drugie miejsce po Polsce \u2014 na obronno\u015b\u0107 przeznacza 3,43 proc. PKB, znacznie wyprzedzaj\u0105c pod tym wzgl\u0119dem Niemcy, kt\u00f3re osi\u0105gaj\u0105 zaledwie 2 proc. celu. R\u00f3wnolegle w pobli\u017cu Narwy, w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie granicy, powstaje baza wojskowa NATO.<\/p>\n Iwangorod w Rosji na prawym brzegu Narwy, znajduje si\u0119 tu rosyjska stacja graniczna na granicy z Estoni\u0105, 24 lipca 2024 r.NurPhoto \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n Gospodarka esto\u0144ska zosta\u0142a powa\u017cnie dotkni\u0119ta przez ten zwrot. Obroty handlowe z Rosj\u0105 spad\u0142y o 90 proc., a blisko\u015b\u0107 geograficzna z ni\u0105 odstrasza inwestor\u00f3w. Ponadto Estonia nie wpuszcza ju\u017c rosyjskich turyst\u00f3w do kraju, w przeciwie\u0144stwie do Niemiec, gdzie w ubieg\u0142ym roku liczba wiz Schengen wydanych Rosjanom ponownie wzros\u0142a.<\/p>\n Dla Estonii zakaz wjazdu oznacza, \u017ce uzdrowiska, hotele i centra handlowe w pobli\u017cu granicy, kt\u00f3re wcze\u015bniej odwiedzali g\u0142\u00f3wnie Rosjanie, stoj\u0105 puste. Stopa inflacji jest znacznie wy\u017csza ni\u017c w Niemczech, osi\u0105gaj\u0105c prawie 20 proc. Do tego dochodzi wysokie bezrobocie i cz\u0119\u015bciowe zubo\u017cenie ludno\u015bci.<\/p>\n Niezale\u017cnie od koszt\u00f3w, wojna z Rosj\u0105 jest dro\u017csza<\/p>\n Mimo to Estonia kontynuuje drog\u0119 odwrotu od Rosji \u2014 tak\u017ce w sferze kultury i j\u0119zyka. Do 2029 r. ca\u0142y system edukacji ma zosta\u0107 przestawiony na j\u0119zyk esto\u0144ski. J\u0119zyk rosyjski ma straci\u0107 na znaczeniu, poniewa\u017c to w\u0142a\u015bnie poprzez niego Rosja wywiera wp\u0142yw na esto\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo. Dlatego rosyjskie stacje telewizyjne podlegaj\u0105 znacznie surowszym regulacjom ni\u017c w Niemczech. Mimo to rz\u0105d w Tallinie ostro\u017cnie podchodzi do kwestii du\u017cej mniejszo\u015bci rosyjskiej. Dlatego Estonia nie zamkn\u0119\u0142a ca\u0142kowicie granicy, jak zrobi\u0142a to na przyk\u0142ad Finlandia.<\/a><\/p>\n Por\u00f3wnanie z Niemcami pokazuje, jak powa\u017cnie w Estonii traktuje si\u0119 zagro\u017cenie ze strony Rosji. \u015awiadcz\u0105 o tym r\u00f3wnie\u017c sonda\u017ce dotycz\u0105ce gotowo\u015bci obywateli do obrony swojego kraju w razie zagro\u017cenia. Podczas gdy w Niemczech tylko 16 proc. respondent\u00f3w zadeklarowa\u0142o, \u017ce broni\u0142oby kraju, w Estonii by\u0142o to 60 proc. W Estonii istnieje r\u00f3wnie\u017c wi\u0119ksza og\u00f3lna gotowo\u015b\u0107 do zaakceptowania spadku si\u0142y nabywczej i jako\u015bci \u017cycia w imi\u0119 bezpiecze\u0144stwa. Wynika to ze \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce koszty, cho\u0107 wysokie, by\u0142yby niesko\u0144czenie wy\u017csze, gdyby dosz\u0142o do wojny z Rosj\u0105.<\/p>\n Jest po\u0142udnie, przed przej\u015bciem granicznym czeka ju\u017c grupa 60 os\u00f3b. Pal\u0105cy papierosy ojcowie i marudz\u0105ce dzieci stoj\u0105 znudzeni. Na grupach na Facebooku dziel\u0105 si\u0119 informacjami o d\u0142ugim czasie oczekiwania lub szczeg\u00f3lnych wydarzeniach. „Moja c\u00f3rka musia\u0142a szybko zje\u015b\u0107 lody na granicy, poniewa\u017c produkty mleczne nie mog\u0105 by\u0107 przewo\u017cone przez granic\u0119” \u2014 pisze Diana. Ljubow pyta, czy mo\u017cna wwozi\u0107 do Rosji urz\u0105dzenia do odstraszania \u017cmij, czy te\u017c s\u0105 one obj\u0119te sankcjami. Czekaj\u0105cy s\u0105 niespokojni, poniewa\u017c o godz. 23.00 przej\u015bcie graniczne zostanie zamkni\u0119te. Ci, kt\u00f3rzy do tego czasu nie zostan\u0105 przepuszczeni, maj\u0105 pecha \u2014 pozostaj\u0105 w Estonii.<\/p>\n Purgel, szef stra\u017cy granicznej, wskazuje na budk\u0119 na \u015brodku mostu. \u2014 Tam spotykamy si\u0119 z rosyjskimi urz\u0119dnikami, je\u015bli jest potrzeba rozmowy \u2014 m\u00f3wi. Na przyk\u0142ad w przypadku nielegalnego przekroczenia granicy lub aresztowa\u0144. \u2014 Je\u015bli dojdzie do jakiego\u015b incydentu, wysy\u0142amy sobie faks \u2014 m\u00f3wi Purgel ze \u015bmiechem. Od 1991 r. nic si\u0119 w tej kwestii nie zmieni\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kiedy autobus z Tallina wje\u017cd\u017ca na Plac Piotra w trzecim co do wielko\u015bci mie\u015bcie Estonii, Narwie, w\u0142a\u015bnie \u015bwita.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21688,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[56,32,33,2364,36,37,27,34,35,28,31,48,25,46,4897,42,38,40,39,41,87,47,80,29,30,26],"class_list":{"0":"post-21687","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-estonia","12":"tag-featured-news","13":"tag-featurednews","14":"tag-headlines","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-perso_tst0","23":"tag-pl","24":"tag-poland","25":"tag-polish","26":"tag-polska","27":"tag-polski","28":"tag-rosja","29":"tag-screening_general","30":"tag-swiat","31":"tag-top-stories","32":"tag-topstories","33":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21687","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21687"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21687\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21687"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"Erik](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/vnkk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8xMTBlNGRiZDEwZWQ1MjE5ZGU1YmVmZGE1ZTM4YjA3Yi5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n![\"Iwangorod](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/8Xek9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9kOGMyMzJjMjIxMjkzNzRkYTc2NzViMmI0M2ViYTg4ZC5qcGeRlQLNB.jpeg\")
<\/p>\n