{"id":218007,"date":"2026-01-21T23:00:11","date_gmt":"2026-01-21T23:00:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/218007\/"},"modified":"2026-01-21T23:00:11","modified_gmt":"2026-01-21T23:00:11","slug":"ekspertka-mowi-o-ukrytym-celu-ws-grenlandii-kilka-lat-temu-uznalabym-to-za-bajke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/218007\/","title":{"rendered":"Ekspertka m\u00f3wi o ukrytym celu ws. Grenlandii. „Kilka lat temu uzna\u0142abym to za bajk\u0119”"},"content":{"rendered":"

Zach\u0119camy do subskrybowania kana\u0142u „Kulisy spraw” w serwisie Youtube. Mo\u017cna to zrobi\u0107 tutaj.<\/a><\/p>\n

Go\u015bciem Mateusza Baczy\u0144skiego w programie „Kulisy spraw” by\u0142a Sylwia Czubkowska \u2014 dziennikarka, wsp\u00f3\u0142prowadz\u0105ca podcast „Techstorie” oraz autorka bestsellerowej ksi\u0105\u017cki „B\u00f3g techy. Jak wielkie firmy technologiczne przejmuj\u0105 w\u0142adz\u0119 nad Polsk\u0105 i \u015bwiatem”.<\/p>\n

\u2014 S\u0105 to strategie na styku prawa, polityki, nastroj\u00f3w spo\u0142ecznych, psychologicznych i oczywi\u015bcie te\u017c technologii. Ale nie polega to tylko na zasypywaniu pieni\u0119dzmi. Cho\u0107 bez w\u0105tpienia pieni\u0105dze te\u017c tu maj\u0105 ogromne znaczenie. Wystarczy powiedzie\u0107, \u017ce warto\u015b\u0107 dziewi\u0119ciu najwi\u0119kszych sp\u00f3\u0142ek technologicznych, wed\u0142ug wycen gie\u0142dowych, wynosi dzisiaj 25 bln dol. \u2014 m\u00f3wi Sylwia Czubkowska.<\/p>\n

\u2014 To jest ogromny kapita\u0142, skumulowany w najwi\u0119kszych sp\u00f3\u0142kach oraz ich ekosystemie. Natomiast lokalnie nie musz\u0105 ich wydawa\u0107 na lobbing wcale tak du\u017co. Przynajmniej z ich perspektywy. Bo z jednej strony mamy bilionowe wyceny, a z drugiej strony na prowadzenie lobbingu w Unii Europejskiej tym firmom wystarcza 7-10 mln dol. rocznie. A to i tak wi\u0119cej, ni\u017c wydaj\u0105 jakiekolwiek firmy farmaceutyczne, energetyczne, czy rolnicze \u2014 dodaje.<\/p>\n

\u2014 Natomiast nie jest to ju\u017c tylko kwestia pieni\u0119dzy, ale te\u017c zbudowanej narracji wok\u00f3\u0142 technologii, gdzie nasze optymistyczne nastroje wok\u00f3\u0142 nich zosta\u0142y przekierowane na wspieranie bardzo konkretnych decyzji, kt\u00f3re g\u0142\u00f3wnie s\u0142u\u017c\u0105 interesom konkretnych firm \u2014 zaznacza.<\/p>\n

Poni\u017cej przeczytasz dalsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tekstu i obejrzysz rozmow\u0119 w wersji wideo:<\/p>\n

Dziennikarka podaje przyk\u0142ad europejskich regulacji prawnych, kt\u00f3re wprowadzaj\u0105 pewne mechanizmy kontroli wobec gigant\u00f3w technologicznych. <\/a>Gdy tylko takie koncepcje s\u0105 podejmowane, to w platformach cyfrowych od razu pojawia si\u0119 narracja o „ograniczaniu wolno\u015bci s\u0142owa”, kt\u00f3ra trafia do wielu u\u017cytkownik\u00f3w. A ci z kolei staraj\u0105 si\u0119 wywrze\u0107 presj\u0119 na politycznych decydent\u00f3w, aby z takich regulacji zrezygnowali.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n

\u2014 To jest w\u0142a\u015bnie ta ogromna r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy big techami, a wielkimi korporacjami z poprzednich lat, takimi jak Big Pharma, Big Tobacco, czy Big Oil. One te\u017c mia\u0142y ogromn\u0105 kumulacj\u0119 kapita\u0142u, du\u017ce wp\u0142ywy polityczne, silny lobbing. Ale ich klienci nie byli ich lobbystami. Nawet palacze nie wychodzili protestowa\u0107 w obronie producent\u00f3w papieros\u00f3w, gdy nakazano umieszcza\u0107 im drastyczne ostrze\u017cenia na paczkach \u2014 t\u0142umaczy Czubkowska.<\/p>\n

\"Prezes<\/p>\n

Prezes i dyrektor generalny Facebooka Mark Zuckerberg podczas sk\u0142adania zezna\u0144 w Izbie Reprezentant\u00f3wEPA \/ PAP<\/p>\n

\u2014 A u\u017cytkownicy Tik Toka wychodz\u0105 i protestuj\u0105 w Stanach Zjednoczonych, bo w\u0142a\u015bnie ta baza konsumencka sta\u0142a si\u0119 jednym z najsilniejszych windykator\u00f3w budowania pozycji tych korporacji. I troch\u0119 jest tak, \u017ce one nas mocno trzymaj\u0105 za nasze m\u00f3zgi: nasze przekonania, ambicje i marzenia. Co wi\u0119cej, maj\u0105 ku temu podstawy, bo sprawnie analizuj\u0105, jakie warto\u015bci maj\u0105 najwi\u0119ksze znaczenie w konkretnych spo\u0142eczno\u015bciach i narodach. Wiedz\u0105, do czego si\u0119 odwo\u0142ywa\u0107 \u2014 podkre\u015bla.<\/p>\n

\u2014 Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce algorytmy przesta\u0142y nam ju\u017c pokazywa\u0107 najbli\u017csze otoczenie, czyli naszych bliskich i nie pokazuj\u0105 tre\u015bci w chronologicznym porz\u0105dku, tylko to, co mo\u017ce na d\u0142u\u017cej przyci\u0105gn\u0105\u0107 nasz\u0105 uwag\u0119. Czyli tre\u015bci emocjonalne, skrajnie zbie\u017cne z naszymi pogl\u0105dami, albo takie, kt\u00f3re s\u0105 skrajnie niezbie\u017cne. Chodzi o to, \u017ceby albo si\u0119 pok\u0142\u00f3ci\u0107, albo kogo\u015b pog\u0142aska\u0107 \u2014 wyja\u015bnia.<\/p>\n

„Musk nie kryje ambicji politycznych”<\/p>\n

Sylwia Czubkowska przyznaje te\u017c, \u017ce giganci technologiczni staraj\u0105 si\u0119 te\u017c wywiera\u0107 wp\u0142yw na wybory w pa\u0144stwach demokratycznych.<\/p>\n

\u2014 To nie musi by\u0107 taki wp\u0142yw, \u017ce jaka\u015b konkretna partia osi\u0105gnie 40, czy 50 proc. g\u0142os\u00f3w w wyborach. Widzimy, \u017ce to si\u0119 cz\u0119sto rozchodzi raczej o taki j\u0119zyczek uwagi, czyli powiedzmy 5 proc. g\u0142os\u00f3w i przeniesienie si\u0142y politycznej na konkretn\u0105 stron\u0119, mo\u017cliwo\u015b\u0107 zbudowania koalicji, albo po prostu wprowadzenie chaosu i zwi\u0119kszenie polaryzacji politycznej \u2014 przekonuje.<\/p>\n

\u2014 W tym kontek\u015bcie cz\u0119sto skupiamy si\u0119 na platformie X i Elonie Musku, bo on tych ambicji politycznych nie kryje.<\/a> To by\u0142o wida\u0107 na przyk\u0142ad po jego poparciu dla partii AfD w Niemczech, konkretnym wsparciu Donalda Trumpa w ostatniej kampanii wyborczej, czy nawet samym pomy\u015ble zakupu Twittera i przekszta\u0142cenia go w X, gdzie algorytmy wyra\u017anie podbijaj\u0105 tre\u015bci polityczne, zw\u0142aszcza prawicowe \u2014 t\u0142umaczy.<\/p>\n

\u2014 To jest oczywi\u015bcie trudne do udowodnienia, bo nie mamy dost\u0119pu do konkretnych danych. Mo\u017cemy wyci\u0105ga\u0107 pewne wnioski z takich punktowych bada\u0144 robionych przez poszczeg\u00f3lne organizacje pozarz\u0105dowe czy dziennikarskie. Natomiast s\u0105 to wszystko szcz\u0105tkowe informacje. O ile media s\u0105 w stanie kontrolowa\u0107 w\u0142adz\u0119 polityczn\u0105, o tyle kontrolowanie korporacji jest du\u017co trudniejsze, poniewa\u017c nie s\u0105 one zobowi\u0105zane do \u017cadnej transparentno\u015bci \u2014 podkre\u015bla.<\/p>\n

\"Elon<\/p>\n

Elon Musk i Donald TrumpNewscom \/ PAP<\/p>\n

Drugie dno sporu o Grenlandi\u0119<\/p>\n

Zdaniem dziennikarki obecny sp\u00f3r o Grenlandi\u0119<\/a> mo\u017ce mie\u0107 drugie dno, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c jest zwi\u0105zane z korporacjami technologicznymi.<\/p>\n

\u2014 Grenlandia ju\u017c kilkana\u015bcie miesi\u0119cy temu zacz\u0119\u0142a si\u0119 pojawia\u0107 w wypowiedziach Donalda Trumpa, co spowodowa\u0142o, \u017ce zacz\u0119to bli\u017cej przygl\u0105da\u0107 si\u0119 temu, jakie mo\u017ce by\u0107 t\u0142o tego zainteresowania \u2014 wyja\u015bnia.<\/p>\n

\u2014 Opr\u00f3cz tych aspekt\u00f3w bezpiecze\u0144stwa, o kt\u00f3rych du\u017co si\u0119 dzisiaj m\u00f3wi, s\u0105 jeszcze dwie kwestie zwi\u0105zane z technologi\u0105. Jedna z nich jest bardziej oczywista, bo Grenlandia ma z\u0142o\u017ca metali ziemi rzadkich<\/a>, kt\u00f3re w dobie rewolucji technologicznej, zw\u0142aszcza zwi\u0105zanej ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, s\u0105 niezwykle cenne. W zwi\u0105zku z tym przej\u0119cie tych z\u0142\u00f3\u017c, nawet je\u015bli s\u0105 trudno dost\u0119pne, mo\u017ce stanowi\u0107 wa\u017cny argument dla USA \u2014 dodaje.<\/p>\n

\u2014 Druga kwestia jest z gatunku tych, kt\u00f3re jeszcze kilka lat temu uzna\u0142abym za bajk\u0119, ale teraz, w czasach prezydentury Trumpa, jest mo\u017cliwa. Mianowicie jest to koncepcja Freedom Cities, czyli takich miast-startup\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142yby zaprojektowane od zera i by\u0142y alternatyw\u0105 dla niedzia\u0142aj\u0105cych sprawnie instytucji pa\u0144stwowych w pa\u0144stwach demokratycznych. No i takie Freedom City mia\u0142oby powsta\u0107 na Grenlandii \u2014 t\u0142umaczy.<\/p>\n

\"Donald<\/p>\n

Donald TrumpPAP\/EPA\/LAURENT GILLIERON \/ POOL<\/p>\n

\u2014 Oczywi\u015bcie, by\u0142yby to miasta bardzo zaawansowane technologicznie, z internetem rzeczy, pojazdami autonomicznymi, czy infrastruktur\u0105 potrzebn\u0105 do podboju kosmosu, co by\u0142oby te\u017c uk\u0142onem w stron\u0119 Elona Muska. No ale przede wszystkim te Freedom Cities mia\u0142yby by\u0107 libertaria\u0144skie, to znaczy odci\u0119te od tych sztucznie narzucanych regulacji prawnych, jakich\u015b takich kajdan. I bliski tej koncepcji, kt\u00f3ra kr\u0105\u017cy wok\u00f3\u0142 administracji Donalda Trumpa, jest mi\u0119dzy innymi aktualny ambasador Stan\u00f3w Zjednoczonych w Danii \u2014 zauwa\u017ca.<\/p>\n

„Ci ludzie mog\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na Trumpa”<\/p>\n

W tym kontek\u015bcie \u2014 jak twierdzi Sylwia Czubkowska \u2014 trzeba te\u017c wymieni\u0107 dwie inne wp\u0142ywowe postaci.<\/p>\n

\u2014 Pierwsza z nich to Peter Thiel, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel firmy Palantir Technologies, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 analiz\u0105 danych s\u0142u\u017cb. On ju\u017c w 2009 r. wyg\u0142asza\u0142 takie przem\u00f3wienia, w kt\u00f3rych twierdzi\u0142, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna demokracja jest na tyle zap\u00f3\u017aniona, \u017ce nie rozumie zasad wolno\u015bci gospodarczej i postulowa\u0142 ucieczk\u0119 od polityki w stron\u0119 podbijania nowych l\u0105d\u00f3w w kosmosie i na morzach \u2014 relacjonuje.<\/p>\n

\"Donald<\/p>\n

Donald Trump i Peter ThielEPA \/ PAP<\/p>\n

\u2014 Drug\u0105 postaci\u0105 jest Marc Andreessen, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel du\u017cego funduszu inwestycyjnego Andreessen Horowitz. To jest jeden z najbardziej wp\u0142ywowych funduszy w Dolinie Krzemowej, r\u00f3wnie\u017c zaanga\u017cowany w kampani\u0119 Donalda Trumpa. Andreessen plus kilku innych inwestor\u00f3w zwi\u0105zanych z kilkoma funduszami inwestycyjnymi (jeden z nich jest za\u0142o\u017cony przez syna Friedmana) pr\u00f3buj\u0105 budowa\u0107 takie Freedom Cities na \u015bwiecie. Jedno z nich powstaje w Nikaragui. Idzie im r\u00f3\u017cnie, bo to nie jest prosta sprawa, \u017ceby zbudowa\u0107 miasto. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce tutaj mamy do czynienia z budowaniem nowej tkanki polityczno-ideologiczno-technologicznej \u2014 wyja\u015bnia.<\/p>\n

\u2014 No i ta koncepcja zaczyna kr\u0105\u017cy\u0107 wok\u00f3\u0142 Grenlandii. Nie wiem, czy Grenlandczycy s\u0105 na to gotowi. Nie wiem, czy my w og\u00f3le jeste\u015bmy gotowi na ten wspania\u0142y, technologiczno-utopijny \u015bwiat. No ale cz\u0119\u015b\u0107 Doliny Krzemowej jest na to gotowa, a my mamy si\u0119 dostosowa\u0107 \u2014 m\u00f3wi ironicznie dziennikarka.<\/p>\n

Ca\u0142a rozmowa w materiale wideo. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zach\u0119camy do subskrybowania kana\u0142u „Kulisy spraw” w serwisie Youtube. Mo\u017cna to zrobi\u0107 tutaj. Go\u015bciem Mateusza Baczy\u0144skiego w programie…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":218008,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[56,32,33,44,486,36,37,9796,27,8126,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,80,29,30,26],"class_list":{"0":"post-218007","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-donald_trump","12":"tag-elon_musk","13":"tag-featured-news","14":"tag-featurednews","15":"tag-grenlandia","16":"tag-headlines","17":"tag-kulisy_spraw","18":"tag-latest-news","19":"tag-latestnews","20":"tag-naglowki","21":"tag-najwazniejsze-artykuly","22":"tag-nat_styl","23":"tag-news","24":"tag-omp","25":"tag-pl","26":"tag-poland","27":"tag-polish","28":"tag-polska","29":"tag-polski","30":"tag-screening_general","31":"tag-swiat","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115935577768525507","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/218007","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=218007"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/218007\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/218008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=218007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=218007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=218007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}