\u2014 Nasze badanie wyra\u017anie pokazuje, \u017ce wojna dotyka nie tylko ludzi, ale r\u00f3wnie\u017c inne gatunki, przede wszystkim przyspieszaj\u0105c i ukierunkowuj\u0105c dob\u00f3r naturalny \u2014 skomentowa\u0142a dla PAP prof. Marija Marciw, g\u0142\u00f3wna autorka badania opisanego w czasopi\u015bmie „Evolutionary Applications”.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n
Na terenach obj\u0119tych dzia\u0142aniami wojennymi zwierz\u0119ta mierz\u0105 si\u0119 nie tylko z eksplozjami podczas ostrza\u0142\u00f3w, wybuchami bomb i min, ha\u0142asem czy ci\u0105g\u0142ym stresem. Wyzwaniem s\u0105 te\u017c dla nich gwa\u0142towne zmiany w zaludnieniu takich obszar\u00f3w: ubywa os\u00f3b, kt\u00f3re dokarmiaj\u0105 zwierz\u0119ta, brakuje resztek \u017cywno\u015bci, zanika rolnictwo, a wraz z nim \u2014 dodatkowe \u017ar\u00f3d\u0142a po\u017cywienia.<\/p>\n
Wp\u0142yw wojny w Ukrainie na sytuacj\u0119 ps\u00f3w <\/p>\n
\u2014 Wojna, pod wzgl\u0119dem wp\u0142ywu na populacje zwierz\u0105t, jest \u015bwiadomie wywo\u0142an\u0105 przez cz\u0142owieka katastrof\u0105, kt\u00f3ra ma bardzo d\u0142ugoterminowe efekty dla ca\u0142ej przyrody \u2014 wskaza\u0142a w rozmowie z PAP dr Ma\u0142gorzata Pilot z Uniwersytetu Gda\u0144skiego.<\/p>\n
Badania prowadzono mi\u0119dzy marcem 2023 a styczniem 2024 r. Dane uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 dzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu ochotnik\u00f3w \u2014 \u017co\u0142nierzy stacjonuj\u0105cych na linii frontu. Inicjatorem akcji by\u0142 dr Ihor Dykyi z Uniwersytetu we Lwowie, kt\u00f3ry po wybuchu wojny jako \u017co\u0142nierz przez ponad rok przebywa\u0142 na linii frontu i to tam zorganizowa\u0142 w\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy akcj\u0119 zbierania danych.<\/p>\n
W regionach oddalonych od frontu informacje o dziko \u017cyj\u0105cych psach zbierali r\u00f3wnie\u017c cywile, w tym osoby pracuj\u0105ce w schroniskach. Je\u015bli psy podchodzi\u0142y do ludzi, wolontariusze odnotowywali ich rozmiary, wag\u0119, stan zdrowia, fotografowali je i pobierali pr\u00f3bki sier\u015bci. W ramach projektu zebrano informacje o ponad 760 psach. Pozyskanie danych od ps\u00f3w nie wymaga\u0142o specjalistycznej wiedzy ani sprz\u0119tu, dzi\u0119ki czemu mo\u017cliwe by\u0142o przeprowadzenie bada\u0144 z wykorzystaniem mo\u017cliwo\u015bci, jakie daje nauka obywatelska [citizen science] i bez nara\u017cania ludzi ani zwierz\u0105t na dodatkowe niebezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n
\u2014 Chcieli\u015bmy sprawdzi\u0107, czy psy na linii frontu r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od tych w bezpieczniejszych cz\u0119\u015bciach kraju. Wyniki s\u0105 uderzaj\u0105ce \u2014 zaobserwowali\u015bmy drastyczny spadek r\u00f3\u017cnorodno\u015bci cech morfologicznych \u2014 wyja\u015bnia dr Pilot.<\/p>\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zarejestrowanych ps\u00f3w to osobniki \u015brednie i ma\u0142e. Naukowcy przypuszczaj\u0105, \u017ce ma to zwi\u0105zek z g\u0119stym zaminowaniem terenu \u2014 mniejsze zwierz\u0119ta rzadziej aktywuj\u0105 zapalniki min, projektowane z my\u015bl\u0105 o ludziach czy pojazdach.<\/p>\n
Tak wojna w Ukrainie zmieni\u0142a psy. „S\u0142absze jednostki gin\u0105 natychmiast” <\/p>\n
\u2014 Na froncie nie spotkali\u015bmy ps\u00f3w z p\u0142askimi pyskami, co prawdopodobnie wynika z ich mniejszej wydolno\u015bci oddechowej. Zabrak\u0142o te\u017c ps\u00f3w o kr\u00f3tkich \u0142apach, kt\u00f3re nie s\u0105 w stanie sprawnie przemieszcza\u0107 si\u0119 w trudnym terenie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 osobnik\u00f3w frontowych mia\u0142a prost\u0105 sier\u015b\u0107 \u015bredniej d\u0142ugo\u015bci. Znikn\u0119\u0142y cechy typowe dla ras ozdobnych, a populacja upodobni\u0142a si\u0119 do dzikich psowatych \u2014 podsumowa\u0142a dr Pilot. A prof. Marciw doda\u0142a, \u017ce w skrajnych warunkach najlepiej radz\u0105 sobie psy w tzw. typie dzikim, kt\u00f3re s\u0105 genetycznie lepiej przystosowane do surowo\u015bci otoczenia. Badaczka zauwa\u017cy\u0142a r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u015brednia d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia zwierz\u0105t na froncie uleg\u0142a skr\u00f3ceniu \u2014 osobniki stare lub chore niemal tam nie wyst\u0119puj\u0105.<\/p>\n
Dr Ma\u0142gorzata Pilot zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119, \u017ce czas trwania wojny \u2014 w por\u00f3wnaniu do skali zachodzenia ewolucji \u2014 jest kr\u00f3tki, to jednak wymusza ona „brutaln\u0105 form\u0119 selekcji”. \u2014 To nie jest stopniowy proces, gdzie lepiej dostosowane osobniki maj\u0105 po prostu nieco wi\u0119cej potomstwa. Tutaj s\u0142absze jednostki gin\u0105 natychmiast. Dowodem jest fakt, \u017ce na linii frontu spotykali\u015bmy niemal wy\u0142\u0105cznie zwierz\u0119ta zdrowe, opr\u00f3cz tego, \u017ce wiele z nich ma oznaki niedo\u017cywienia \u2014 skomentowa\u0142a.<\/p>\n
Zespo\u0142owi uda\u0142o si\u0119 zbada\u0107 g\u0142\u00f3wnie te psy, kt\u00f3re licz\u0105 na pomoc cz\u0142owieka. Jednak nagrania z dron\u00f3w wojskowych dowodz\u0105 istnienia grup ps\u00f3w ca\u0142kowicie samodzielnych, \u017cyj\u0105cych w stadach i poluj\u0105cych lub \u017cywi\u0105cych si\u0119 padlin\u0105.<\/p>\n
\u2014 Potwierdzi\u0142y si\u0119 doniesienia o psach zjadaj\u0105cych cia\u0142a poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rych zw\u0142oki nie s\u0105 zabierane z pola walki. Cho\u0107 brzmi to drastycznie, psy, podobnie jak wilki, s\u0105 fizjologicznie przystosowane do \u017cywienia si\u0119 martwymi zwierz\u0119tami i mog\u0105 \u017cywi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c martwymi lud\u017ami w sytuacji braku innego pokarmu \u2014 zaznaczy\u0142a dr Pilot. Badania nie rozstrzygn\u0119\u0142y jeszcze, czy zjadanie przez psy szcz\u0105tk\u00f3w ludzkich to zachowanie ekstremalne, czy mo\u017ce raczej typowe w tak trudnych warunkach.<\/p>\n
Naukowcy przeanalizowali r\u00f3wnie\u017c diet\u0119 ps\u00f3w podchodz\u0105cych do ludzi, badaj\u0105c stabilne izotopy w ich sier\u015bci. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zwierz\u0119ta w ca\u0142ej Ukrainie spo\u017cywaj\u0105 obecnie bardzo du\u017co pokarmu ro\u015blinnego. \u2014 To efekt kryzysu. Ludzie wyrzucaj\u0105 mniej mi\u0119sa i rzadziej karmi\u0105 nim psy, zast\u0119puj\u0105c je innymi produktami: kasz\u0105, chlebem czy ziemniakami \u2014 m\u00f3wi dr Pilot.<\/p>\n
Dotychczas wp\u0142yw wojen na ekosystemy badano zazwyczaj post factum lub w warunkach poligonowych. Tym razem nauka dokumentuje zmiany na \u017cywo. Prof. Marciw podkre\u015bla, \u017ce psy \u2014 jako gatunek towarzysz\u0105cy cz\u0142owiekowi \u2014 s\u0105 dobrym wska\u017anikiem skali degradacji \u015brodowiska. \u2014 Zebrane dane pomog\u0105 w dokumentowaniu drastycznych zmian \u015brodowiskowych spowodowanych przez wojn\u0119, a w przysz\u0142o\u015bci w przywracaniu unikalnych siedlisk przyrodniczych, kt\u00f3re zosta\u0142y zniszczone przez rosyjskich okupant\u00f3w \u2014 podsumowa\u0142a prof. Marciw.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u2014 Nasze badanie wyra\u017anie pokazuje, \u017ce wojna dotyka nie tylko ludzi, ale r\u00f3wnie\u017c inne gatunki, przede wszystkim przyspieszaj\u0105c…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":218572,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,470,36,37,27,67,64,34,35,28,31,53,25,52,68,51,55,6183,42,10421,38,40,39,41,47,591,29,30,390,50,26],"class_list":{"0":"post-218571","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-educate_me","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-headlines","14":"tag-intextvideo_splayer","15":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine_2014_","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-new_header","21":"tag-news","22":"tag-onet3","23":"tag-onet3d","24":"tag-onet3d_2i","25":"tag-phx","26":"tag-pies","27":"tag-pl","28":"tag-podroze_onet","29":"tag-poland","30":"tag-polish","31":"tag-polska","32":"tag-polski","33":"tag-screening_general","34":"tag-srodowisko","35":"tag-top-stories","36":"tag-topstories","37":"tag-ukraina_ukrainiec_ukrainka_ukraincy_ukrainki","38":"tag-v2021","39":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/218571","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=218571"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/218571\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/218572"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=218571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=218571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=218571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}