Kiedy w Ukrainie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 rosyjska inwazja na pe\u0142n\u0105 skal\u0119, 62-letni Wo\u0142odymyr Miko\u0142ajenko natychmiast do\u0142\u0105czy\u0142 do lokalnych wojsk obrony terytorialnej. Jego rodzinne miasto Cherso\u0144 \u2014 gdzie tu\u017c przed wojn\u0105, bo w latach 2014-2020, Miko\u0142ajenko pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 mera \u2014 zosta\u0142o zdobyte przez wojska rosyjskie na samym pocz\u0105tku agresji, w marcu 2022 roku. W kwietniu Miko\u0142ajenko zosta\u0142 zatrzymany na ulicy przez rosyjskich \u017co\u0142nierzy. By\u0142 torturowany i przes\u0142uchiwany, a nast\u0119pnie wzi\u0119ty do niewoli na okupowanym Krymie, a stamt\u0105d przewieziony do wi\u0119zienia w Rosji.<\/p>\n
Cherso\u0144 by\u0142 okupowany przez dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy. Wojska ukrai\u0144skie wyzwoli\u0142y miasto w listopadzie 2022 r. Jednak Miko\u0142ajenko m\u00f3g\u0142 wr\u00f3ci\u0107 do Ukrainy dopiero po ponad trzech latach niewoli \u2014 w ramach wymiany wi\u0119\u017ani\u00f3w mi\u0119dzy Ukrain\u0105 a Rosj\u0105 24 sierpnia 2025 r. DW rozmawia z by\u0142ym merem Chersonia o przetrwaniu w rosyjskich wi\u0119zieniach, kolaborantach w Chersoniu, niepowodzeniu wymiany wi\u0119\u017ani\u00f3w i jego planach na przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n
DW: Jest pan obecnie na rehabilitacji w kijowskim szpitalu. Jak si\u0119 pan czuje?<\/p>\n
Wo\u0142odymyr Miko\u0142ajanko: Nadal jestem s\u0142aby, ale to nic. Ukrai\u0144skie powietrze, mi\u0142o\u015b\u0107 i szacunek okazywane przez nar\u00f3d ukrai\u0144ski dodaj\u0105 mi otuchy. Kiedy zobaczyli\u015bmy t\u0142umy, kt\u00f3re (po wymianie wi\u0119\u017ani\u00f3w \u2014 przyp. red.) sta\u0142y na poboczu drogi praktycznie od granicy z Ukrain\u0105 do Czernihowa, witaj\u0105c nas flagami i w\u0142asnor\u0119cznie wykonanymi plakatami, w tym dzieci i osoby starsze\u2026 To po prostu dodaje si\u0142, rado\u015bci \u017cycia, mi\u0142o\u015bci i szacunku dla tych ludzi i Ukrai\u0144c\u00f3w w og\u00f3le.<\/p>\n
Wci\u0105\u017c trwaj\u0105 dyskusje na temat tego, dlaczego w 2022 r. Rosjanom tak szybko uda\u0142o si\u0119 zdoby\u0107 Cherso\u0144 i dlaczego Most Antonowski \u2014 \u0142\u0105cz\u0105cy lewy i prawy brzeg Dniepru \u2014 nie zosta\u0142 wysadzony w powietrze przez armi\u0119 ukrai\u0144sk\u0105, aby temu zapobiec. By\u0142 pan \u015bwiadkiem tych wydarze\u0144. Kiedy zda\u0142 pan sobie spraw\u0119, \u017ce gotowo\u015b\u0107 do oporu w mie\u015bcie by\u0142a niska?<\/p>\n
Kiedy dos\u0142ownie po kilku godzinach us\u0142yszeli\u015bmy strza\u0142y na lewym brzegu, zastanawiali\u015bmy si\u0119, co si\u0119 sta\u0142o i dlaczego. I gdzie podzia\u0142 si\u0119 op\u00f3r, o kt\u00f3rym nasze wojsko poinformowa\u0142o prezydenta \u2014 o ile dobrze pami\u0119tam \u2014 miesi\u0105c lub trzy tygodnie przed wybuchem wojny? Prezydent Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski by\u0142 tam sprawdzi\u0107 gotowo\u015b\u0107 naszych si\u0142 zbrojnych. Odby\u0142y si\u0119 \u0107wiczenia prowadzone przez S\u0142u\u017cb\u0119 Bezpiecze\u0144stwa Ukrainy. I ca\u0142e wojsko meldowa\u0142o: „Panie prezydencie, wr\u00f3g t\u0119dy nie przejdzie”. Dla mnie to jasne, \u017ce musia\u0142o doj\u015b\u0107 do zdrady. Zdrady ze strony os\u00f3b zajmuj\u0105cych wa\u017cne stanowiska w obwodzie cherso\u0144skim.<\/p>\n
Czy by\u0142a to zdrada jednostek? Czy te\u017c zorganizowane, celowe dzia\u0142anie?<\/p>\n
My\u015bl\u0119, \u017ce to by\u0142a rosyjska V kolumna. To si\u0119 sta\u0142o po prostu na polecenie Federacji Rosyjskiej, kto\u015b gdzie\u015b wyda\u0142 rozkaz rozminowania. Niemo\u017cliwe, \u017ceby rosyjskie wojska dotar\u0142y do \u200b\u200bChersonia w ci\u0105gu godziny czy dw\u00f3ch. Dlaczego Mostu Antonowskiego nie wysadzono w powietrze?<\/p>\n
Sp\u0119dzi\u0142 pan trzy lata w r\u00f3\u017cnych miejscach \u2014 na Krymie i w Rosji. Czy warunki w wi\u0119zieniach si\u0119 tam r\u00f3\u017cni\u0142y?<\/p>\n
Tak, zdecydowanie. Je\u015bli chodzi o Borisoglebsk w obwodzie woroneskim w Rosji, to by\u0142o prawdziwe piek\u0142o. To by\u0142a izba tortur od rana do nocy. Podczas porannej inspekcji by\u0142o bicie, potem spacerniak, a po drodze tam znowu bicie. A wieczorem, podczas inspekcji, znowu bito. Byli\u015bmy na Krymie dwa dni. To by\u0142 modelowy zak\u0142ad, do kt\u00f3rego lubi\u0142a przychodzi\u0107 Tatiana Moska\u0142kowa (rosyjska komisarz ds. praw cz\u0142owieka \u2014 przyp. red.). Zrobi\u0142a tam show: „Patrzcie, w takich warunkach przetrzymujemy ukrai\u0144skich wi\u0119\u017ani\u00f3w”. By\u0142 tam telewizor, szachy, gry planszowe i ksi\u0105\u017cki. Mo\u017cna by\u0142o odpocz\u0105\u0107 i nikt nam nie przeszkadza\u0142. Dostawali\u015bmy te\u017c normalne jedzenie. W Pakinie (kolonia karna w obwodzie w\u0142odzimierskim w Rosji \u2014 przyp. red.) natomiast byli\u015bmy po prostu torturowani, pozbawiano nas jedzenia.<\/p>\n
Jak wiadomo, w 2022 r. zrezygnowa\u0142 pan z mo\u017cliwo\u015bci uwolnienia podczas wymiany je\u0144c\u00f3w \u2014 zrobi\u0142 pan to na rzecz ci\u0119\u017cko rannego Ukrai\u0144ca. Jak zareagowali Rosjanie?<\/p>\n
Rosjanie pr\u00f3bowali negocjowa\u0107. Powiedzieli: „Chcemy 20 naszych ludzi za ciebie”. Odpowiedzia\u0142em: „Nie”. Nigdy bym si\u0119 na tak\u0105 wymian\u0119 nie zgodzi\u0142. Jak m\u00f3g\u0142bym spojrze\u0107 w oczy \u017conie czy matce i powiedzie\u0107, \u017ce zwr\u00f3cono za mnie 20 ludzi? Przepraszam, ale kim jest ten Miko\u0142ajenko, za kt\u00f3rego trzeba odda\u0107 tylu ludzi? Wszyscy jeste\u015bmy tacy sami: by\u0142y mer, \u017co\u0142nierz, dow\u00f3dca brygady. A najpierw trzeba dosta\u0107 tych, kt\u00f3rzy tego potrzebuj\u0105: chorych. M\u0142ody cz\u0142owiek \u2014 i bardzo si\u0119 z tego ciesz\u0119 \u2014 zadzwoni\u0142 do mojej rodziny po swoim przyje\u017adzie i opowiedzia\u0142 im t\u0119 histori\u0119.<\/p>\n
W niewoli otrzymywa\u0142 pan niewiele informacji. O jakich wydarzeniach w Ukrainie dowiedzia\u0142 si\u0119 pan rzeczywi\u015bcie dopiero wtedy, gdy 24 sierpnia 2025 r. zosta\u0142 pan uwolniony podczas wymiany?<\/p>\n
Najpierw dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce moja rodzina ma si\u0119 dobrze, \u017ce wszyscy s\u0105 bezpieczni i zdrowi. To by\u0142o dla mnie najwa\u017cniejsze. Zapyta\u0142em o sytuacj\u0119, o to, gdzie przebiega linia frontu. O to, co podejrzewa\u0142em, \u017ce si\u0119 sta\u0142o. Ale nie mog\u0142em sobie wyobrazi\u0107 tego, co si\u0119 dzieje w moim rodzinnym Chersoniu. \u017be drony teraz tam lataj\u0105, poluj\u0105 i zabijaj\u0105 ludzi. \u017be na lewym brzegu s\u0105 jakie\u015b dranie, kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym zadaniem jest nauka zabijania ludzi. Poluj\u0105 na minibusy lub konkretne osoby i twierdz\u0105: „Nie ma tam cywil\u00f3w, tylko wojsko. Je\u015bli kto\u015b tam chodzi w cywilu, to jest wojsko i trzeba go zabi\u0107”. Nie rozumiem, dlaczego na \u015bwiecie nie ma codziennie protestu. To jest mordowanie ludzi, cywil\u00f3w. Brak jest na to reakcji.<\/p>\n
Wiedzia\u0142 pan o negocjacjach pomi\u0119dzy Ukrain\u0105 a Rosj\u0105?<\/p>\n
Zauwa\u017cyli\u015bmy, \u017ce w kwietniu lub maju wiele os\u00f3b zosta\u0142o naraz zwolnionych. Nie z naszego obozu, ale byli\u015bmy tego \u015bwiadomi. Nasz ob\u00f3z w ci\u0105gu o\u015bmiu miesi\u0119cy opu\u015bci\u0107 mog\u0142o 78 os\u00f3b. Liczyli\u015bmy to. To by\u0142o dla nas bardzo wa\u017cne i cieszyli\u015bmy si\u0119 za ka\u017cdego z nich. B\u0119d\u0119 szczery. Zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce wymiana musi nast\u0105pi\u0107 natychmiast, wi\u0119c pomy\u015bla\u0142em, \u017ce mo\u017ce kiedy\u015b nadejdzie moja kolej. Chcia\u0142bym przekaza\u0107 s\u0142owa wszystkich, z kt\u00f3rymi by\u0142em wi\u0119ziony. Rozmawiali\u015bmy o tym, \u017ce W\u0142adimir Putin nie zrezygnuje ze swoich roszcze\u0144 do terytori\u00f3w. I 99 proc. stwierdzi\u0142o, \u017ce nie chc\u0105 by\u0107 wymieniani na terytoria. Dla nas \u017cadne terytorium ukrai\u0144skie nie powinno zosta\u0107 przekazane.<\/p>\n
Co pan zauwa\u017cy\u0142 po powrocie do Ukrainy? Jak Ukrai\u0144cy zmienili si\u0119 przez t\u0119 wojn\u0119?<\/p>\n
By\u0142em dumny z mojego narodu, dumny z jego postawy, dumny z osi\u0105gni\u0119\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy odpieraj\u0105 t\u0119 inwazj\u0119 ju\u017c trzy i p\u00f3\u0142 roku. Teraz widz\u0119 r\u00f3\u017cne przypadki. Nie rozumiem m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy nie s\u0105 dzi\u015b na froncie. Nie rozumiem tego. Kto obroni wasze rodziny? Dlaczego ja, stary cz\u0142owiek, wyszed\u0142em z karabinem maszynowym i pr\u00f3bowa\u0142em ich broni\u0107? A m\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani m\u00f3wi\u0105: „O nie”. Wiem, \u017ce nie ka\u017cdy mo\u017ce walczy\u0107. Ale pom\u00f3\u017ccie si\u0142om zbrojnym, pom\u00f3\u017ccie, pracujcie tam na ty\u0142ach, zg\u0142o\u015bcie si\u0119 na ochotnika. My\u015bl\u0119, \u017ce teraz liczy si\u0119 tylko zwyci\u0119stwo i niepodleg\u0142o\u015b\u0107 naszego kraju.<\/p>\n
Jakie ma pan plany po rehabilitacji w Kijowie?<\/p>\n
Ch\u0119tnie wzi\u0105\u0142bym udzia\u0142 w organizacji wymian wi\u0119\u017ani\u00f3w, je\u015bli to mo\u017cliwe. Je\u015bli nie, to odbuduj\u0119 Cherso\u0144. Bo widz\u0119 te straszne zdj\u0119cia tego, co dzieje si\u0119 w Chersoniu. Ale w moim sercu to miasto nie jest zniszczone.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kiedy w Ukrainie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 rosyjska inwazja na pe\u0142n\u0105 skal\u0119, 62-letni Wo\u0142odymyr Miko\u0142ajenko natychmiast do\u0142\u0105czy\u0142 do lokalnych wojsk…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21933,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,311,36,37,197,27,34,35,1565,28,31,53,25,52,68,51,55,42,38,40,39,41,198,47,29,30,50,26],"class_list":{"0":"post-21932","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-deutsche_welle","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-glowna_bb_prg_tst1","14":"tag-headlines","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-ms","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-new_header","21":"tag-news","22":"tag-onet3","23":"tag-onet3d","24":"tag-onet3d_2i","25":"tag-phx","26":"tag-pl","27":"tag-poland","28":"tag-polish","29":"tag-polska","30":"tag-polski","31":"tag-rewardedp_tst1","32":"tag-screening_general","33":"tag-top-stories","34":"tag-topstories","35":"tag-v2021","36":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21932","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21932"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21932\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21933"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}