To, czy porozumienie, o kt\u00f3rym powiedzia\u0142 prezydent USA, faktycznie istnieje, pozostaje kwesti\u0105 otwart\u0105 w Waszyngtonie przyzwyczajonym do stylu Trumpa „najpierw og\u0142o\u015b, potem negocjuj”.<\/p>\n
Jednak dyplomatom i doradcom w USA (oraz w Europie, a zw\u0142aszcza w Danii) wiadomo\u015b\u0107 ta pozwoli\u0142a na zbiorowe \u2014 cho\u0107 ostro\u017cne \u2014 odetchni\u0119cie.<\/p>\n
Pierwszy wykona\u0142, gdy ze sceny \u015awiatowego Forum Ekonomicznego wykluczy\u0142 u\u017cycie si\u0142y militarnej w celu przej\u0119cia ogromnego, p\u00f3\u0142autonomicznego terytorium du\u0144skiego, kt\u00f3re przedstawia\u0142 jako kluczowe dla bezpiecze\u0144stwa narodowego Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n
Kilka godzin p\u00f3\u017aniej, po spotkaniu z Markiem Rutte \u2014 szefem NATO, kt\u00f3ry podobno nazywa Trumpa „tatusiem” \u2014 prezydent USA ca\u0142kowicie zmieni\u0142 kurs.<\/p>\n
\u017badnej si\u0142y. \u017badnych ce\u0142. Zamiast tego „ramy”.<\/p>\n
Trump zrezygnowa\u0142 z taryf, kt\u00f3rymi grozi\u0142 o\u015bmiu krajom europejskim \u2014 w tym Danii i Niemcom \u2014 natychmiast po spotkaniu z Rutte.<\/p>\n
„Stworzyli\u015bmy ramy przysz\u0142ego porozumienia” \u2014 og\u0142osi\u0142 ameryka\u0144ski prezydent na Truth Social.<\/p>\n
„Rozejm” w wojnie Trumpa <\/p>\n
Rynki si\u0119 odbi\u0142y, a europejscy przyw\u00f3dcy pospiesznie powitali t\u0119 przerw\u0119, ale znawcy tematu pozostaj\u0105 sceptyczni.<\/p>\n
Pomimo ulgi dyplomaci i analitycy w stolicach r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w prywatnie zadaj\u0105 to samo pytanie: jakie ramy? Jaka umowa?<\/p>\n
Anonimowy wysoki rang\u0105 zachodni urz\u0119dnik w rozmowie z Kyiv Post wyrazi\u0142 si\u0119 bardziej dosadnie: \u2014 To klasyczny Trump \u2014 najpierw og\u0142asza zwyci\u0119stwo, a potem negocjuje.<\/p>\n
\u2014 Zmiana kursu zaj\u0119\u0142a mu tylko kilka godzin \u2014 powiedzia\u0142 inny europejski dyplomata, dodaj\u0105c jednak, \u017ce sojusz „wyra\u017anie da\u0142 do zrozumienia, \u017ce nie b\u0119dzie ust\u0119pstw w kwestii suwerenno\u015bci. Bezpiecze\u0144stwo \u2014 tak. Kapitulacja \u2014 nie”.<\/p>\n
Perspektywa europejska <\/p>\n
W Danii ulga by\u0142a widoczna, ale krucha. „Dzie\u0144 ko\u0144czy si\u0119 lepiej, ni\u017c si\u0119 zacz\u0105\u0142” \u2014 stwierdzi\u0142 du\u0144ski minister spraw zagranicznych Lars Lokke Rasmussen w du\u0144skim radiu. „Trump twierdzi, \u017ce nie zaatakuje Grenlandii… a wojna celna zosta\u0142a zawieszona. To pozytywna wiadomo\u015b\u0107”.<\/p>\n
Rasmussen doda\u0142 jednak ostrze\u017cenie: przyw\u00f3dcy nadal musz\u0105 „usi\u0105\u015b\u0107 i zastanowi\u0107 si\u0119, jak mo\u017cemy rozwi\u0105za\u0107 ameryka\u0144skie obawy dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa w Arktyce, szanuj\u0105c jednocze\u015bnie granice Kr\u00f3lestwa Danii”.<\/p>\n
Ten sceptycyzm odbi\u0142 si\u0119 echem na ca\u0142ym kontynencie: z zadowoleniem przyj\u0119to zawieszenie broni, ale nie ma wiary w trwa\u0142o\u015b\u0107 porozumienia.<\/p>\n
W\u0142oska premier Giorgia Meloni pochwali\u0142a zawieszenie ce\u0142, ale podkre\u015bli\u0142a, \u017ce „konieczne jest dalsze wspieranie dialogu”.<\/p>\n
W Berlinie wicekanclerz Lars Klingbeil dwukrotnie wezwa\u0142 do pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci. \u2014 To dobrze, \u017ce [Dania i USA] prowadz\u0105 dialog \u2014 powiedzia\u0142 \u2014 ale musimy troch\u0119 poczeka\u0107 i nie robi\u0107 sobie zbyt wczesnych nadziei. Istnieje integralno\u015b\u0107 i suwerenno\u015b\u0107 pa\u0144stwa, a to si\u0119 nie zmieni.<\/p>\n
Zwyci\u0119ska runda a rzeczywisto\u015b\u0107 <\/p>\n
Trump ze swojej strony og\u0142asza ca\u0142kowite zwyci\u0119stwo. \u2014 To porozumienie, z kt\u00f3rego wszyscy s\u0105 zadowoleni \u2014 stwierdzi\u0142. \u2014 Dostali\u015bmy wszystko, czego chcieli\u015bmy, zw\u0142aszcza prawdziwe bezpiecze\u0144stwo narodowe.<\/p>\n
Nie ma jednak \u017cadnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Rzeczniczka NATO Allison Hart powiedzia\u0142a, \u017ce negocjacje b\u0119d\u0105 si\u0119 teraz koncentrowa\u0107 na zapewnieniu, aby Rosja i Chiny „nigdy nie zdoby\u0142y przycz\u00f3\u0142ka \u2014 gospodarczego ani militarnego \u2014 w Grenlandii”.<\/p>\n
Wed\u0142ug Trumpa porozumienie mo\u017ce dotyczy\u0107 praw do wydobycia minera\u0142\u00f3w, a nawet roli Grenlandii w proponowanym przez niego systemie obrony przeciwrakietowej Z\u0142ota Kopu\u0142a<\/a>.<\/p>\n \u2014 To troch\u0119 skomplikowane \u2014 przyzna\u0142.<\/p>\n Prywatnie urz\u0119dnicy i eksperci polityczni twierdz\u0105, \u017ce „skomplikowanie” jest eufemizmem oznaczaj\u0105cym niejasno\u015b\u0107.<\/p>\n Paul Poast z Chicago Council on Global Affairs zasugerowa\u0142 znan\u0105 formu\u0142\u0119 Trumpa: \u2014 Umowa typu „dzier\u017cawa”, w ramach kt\u00f3rej Dania ma ostateczn\u0105 suwerenno\u015b\u0107, Stany Zjednoczone maj\u0105 kontrol\u0119, a NATO zapewnia potencja\u0142 wojskowy… Pozwala to na twierdzenia o zawarciu umowy i porozumienia, ale szczeg\u00f3\u0142y s\u0105 niejasne \u2014 powiedzia\u0142 Kyiv Post.<\/p>\n Inny wysoki rang\u0105 zachodni urz\u0119dnik opisa\u0142 to bardziej dosadnie: \u2014 Wygl\u0105da to mniej na porozumienie, a bardziej na zawieszenie broni w wojnie Trumpa.<\/p>\n Je\u015bli chodzi o dyplomacj\u0119 Trumpa w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, Poast zauwa\u017cy\u0142: \u2014 To co\u015b, co robi\u0142 do\u015b\u0107 cz\u0119sto. Wiele z jego „list\u00f3w handlowych” zosta\u0142o wys\u0142anych za po\u015brednictwem medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych. To nowa forma starej metody dyplomacji \u2014 pisemnego o\u015bwiadczenia.<\/p>\n Efekt Rutte <\/p>\n Na korytarzach w Davos pobrzmiewa wa\u017cne pytanie: czy Mark Rutte z\u0142ama\u0142 kod (do Trumpa)?<\/p>\n Po tygodniach gr\u00f3\u017ab Trump nagle wyszed\u0142 z tego jednego spotkania (z szefem NATO) w pojednawczym nastroju. \u2014 Je\u015bli przekona\u0142 go gdzie\u015b na marginesie wizyty przy przek\u0105skach \u2014 za\u017cartowa\u0142 jeden z dyplomat\u00f3w \u2014 Rutte zas\u0142uguje na Nagrod\u0119 Nobla.<\/p>\n Alternatywne wyja\u015bnienie: Trump potrzebowa\u0142 drogi ucieczki tylnymi drzwiami. Mia\u0142 przed sob\u0105 wrogie sojusze, buntuj\u0105ce si\u0119 rynki obligacji i zjednoczon\u0105 Europ\u0119, kt\u00f3ra nie chcia\u0142a zrezygnowa\u0107 z suwerenno\u015bci<\/a>.<\/p>\n Sojusznicy z NATO ugi\u0119li kolana w kwestii wydatk\u00f3w na obron\u0119, ale w sprawie Grenlandii nie zamierzali ust\u0119powa\u0107 dalej.<\/p>\n \u2014 Trump zda\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 chaos, ale nie mo\u017ce wygra\u0107 \u2014 powiedzia\u0142 wysoki rang\u0105 urz\u0119dnik UE.<\/p>\n Ekonomia mia\u0142a r\u00f3wnie du\u017ce znaczenie jak geopolityka. Jak zauwa\u017cy\u0142 ekonomista Atlantic Council Josh Lipsky, obawy przed wojn\u0105 handlow\u0105 mi\u0119dzy USA a UE spowodowa\u0142y wzrost rentowno\u015bci obligacji.<\/p>\n \u2014 Wraz z gwa\u0142townym wzrostem oprocentowania kredyt\u00f3w hipotecznych, Trump zn\u00f3w pokaza\u0142, \u017ce jest wra\u017cliwy na rynki obligacji<\/a> \u2014 stwierdzi\u0142 Lipsky.<\/p>\n Premier Holandii Dick Schoof z zadowoleniem przyj\u0105\u0142 „deeskalacj\u0119”, ale Bruksela nie jest gotowa, aby zrezygnowa\u0107 z czujno\u015bci.<\/p>\n \u2014 Europa czuje si\u0119 wypalona przez t\u0119 zmienno\u015b\u0107 \u2014 ostrzeg\u0142 Lipsky. \u2014 Chce zobowi\u0105za\u0144, kt\u00f3re nie znikn\u0105 przed nast\u0119pnym weekendem.<\/p>\n Blizny po polityce ryzykownych posuni\u0119\u0107 <\/p>\n