{"id":22134,"date":"2025-09-29T13:09:08","date_gmt":"2025-09-29T13:09:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/22134\/"},"modified":"2025-09-29T13:09:08","modified_gmt":"2025-09-29T13:09:08","slug":"wybory-w-moldawii-moga-byc-lekcja-dla-europy-kreml-ponosi-spektakularna-porazke-ale-nie-zamierza-odpuszczac-to-moze-oznaczac-zmiane-taktyki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/22134\/","title":{"rendered":"Wybory w Mo\u0142dawii mog\u0105 by\u0107 lekcj\u0105 dla Europy. Kreml ponosi spektakularn\u0105 pora\u017ck\u0119, ale nie zamierza odpuszcza\u0107. „To mo\u017ce oznacza\u0107 zmian\u0119 taktyki”"},"content":{"rendered":"

Po przeliczeniu ponad 99 proc. g\u0142os\u00f3w<\/a> oddanych podczas niedzielnych wybor\u00f3w parlamentarnych w Mo\u0142dawii na prowadzeniu znalaz\u0142a si\u0119 rz\u0105dz\u0105ca proeuropejska Partia Akcji i Solidarno\u015bci (PAS), kt\u00f3r\u0105 popar\u0142o 50,15 proc. wyborc\u00f3w. Na drugim miejscu uplasowa\u0142 si\u0119 Patriotyczny Blok Wyborczy (BEP), skupiaj\u0105cy prorosyjskich socjalist\u00f3w i komunist\u00f3w z poparciem 24,19 proc.<\/p>\n

Podczas gdy trwa\u0142o jeszcze ostatnie doliczanie g\u0142os\u00f3w Olga Lautman, kt\u00f3ra wsp\u00f3\u0142prowadzi tak\u017ce podcast Kremlin File, zasugerowa\u0142a w wywiadzie dla Kyiv Post, \u017ce proeuropejski blok, na czele z PAS, jest na dobrej drodze do przekroczenia niezb\u0119dnego progu 51 mandat\u00f3w, co pozwoli na utworzenie rz\u0105du bez skomplikowanej koalicji.<\/p>\n

Wynik ten stanowi powa\u017cn\u0105 reprymend\u0119 dla Kremla, kt\u00f3ry przeznaczy\u0142 ogromne \u015brodki na to, co mo\u0142dawskie w\u0142adze nazwa\u0142y „wojn\u0105 hybrydow\u0105”. Mia\u0142a ona na celu destabilizacj\u0119 kraju i ponowne wci\u0105gni\u0119cie go w orbit\u0119 wp\u0142yw\u00f3w Rosji. Po Ukrainie to Mo\u0142dawia sta\u0142a si\u0119 bowiem g\u0142\u00f3wnym „poligonem do\u015bwiadczalnym” Putina. Zdaniem ekspert\u00f3w Zach\u00f3d powinien zwr\u00f3ci\u0107 teraz uwag\u0119 na nowe, wy\u0142aniaj\u0105ce si\u0119 zagro\u017cenie.<\/p>\n

„Lekcja dla Europy”<\/p>\n

Wyniki niedzielnych wybor\u00f3w zosta\u0142y natychmiast przyj\u0119te z zadowoleniem przez zachodnich urz\u0119dnik\u00f3w, kt\u00f3rzy otwarcie popierali proeuropejsk\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 Mo\u0142dawii i wyra\u017cali g\u0142\u0119bokie zaniepokojenie rosyjsk\u0105 ingerencj\u0105.<\/p>\n

W Stanach Zjednoczonych republika\u0144ski kongresman Carlos Gimenez, cz\u0142onek komisji si\u0142 zbrojnych Izby Reprezentant\u00f3w, napisa\u0142 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych: „W imieniu Kongresu Stan\u00f3w Zjednoczonych sk\u0142adamy gratulacje Mai Sandu, kt\u00f3ra po raz kolejny zapewni\u0142a sobie wi\u0119kszo\u015b\u0107 w parlamencie i b\u0119dzie przewodzi\u0107 dalszej integracji swojego kraju z Europ\u0105, NATO i zachodnimi demokracjami”.<\/p>\n

Zwyci\u0119stwo to jest postrzegane w Brukseli i Waszyngtonie jako sukces zachodnich wysi\u0142k\u00f3w na rzecz utrzymania stabilno\u015bci na wschodniej flance Europy.<\/p>\n

Siegfried Muresan, pose\u0142 do Parlamentu Europejskiego, podsumowa\u0142 nastroje, nazywaj\u0105c wynik „lekcj\u0105 dla ca\u0142ej Europy, jak broni\u0107 si\u0119 przed rosyjsk\u0105 ingerencj\u0105”.<\/p>\n

Nowe „laboratorium” destabilizacji Kremla<\/p>\n

Wed\u0142ug Lautman dla Moskwy pora\u017cka ta prawdopodobnie nie b\u0119dzie oznacza\u0142a wycofania si\u0119, ale raczej zmian\u0119 taktyki. Twierdzi ona, \u017ce Rosja przenios\u0142a punkt ci\u0119\u017cko\u015bci swojej „wojny hybrydowej” na Mo\u0142dawi\u0119, czyni\u0105c j\u0105 g\u0142\u00f3wnym poligonem do\u015bwiadczalnym dla nowej generacji operacji maj\u0105cych na celu wywieranie wp\u0142ywu.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

\u2014 Rosja przekszta\u0142ci\u0142a Mo\u0142dawi\u0119 w poligon do\u015bwiadczalny \u2014 wyja\u015bnia Lautman. \u2014 Niegdy\u015b to Ukraina by\u0142a poligonem do\u015bwiadczalnym dla wszystkich rosyjskich operacji wojny hybrydowej \u2014 od cyberatak\u00f3w, przez przejmowanie w\u0142adzy politycznej, tworzenie i finansowanie partii politycznych, po przejmowanie medi\u00f3w, wszystko \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n

Poniewa\u017c pe\u0142na inwazja Rosji ograniczy\u0142a jej mo\u017cliwo\u015bci operacyjne w Ukrainie, uwaga przenios\u0142a si\u0119 na Kiszyni\u00f3w.<\/p>\n

Lautman szczeg\u00f3\u0142owo opisuje alarmuj\u0105cy zestaw wyrafinowanych i agresywnych taktyk, kt\u00f3re zaobserwowano podczas cyklu wyborczego, ostrzegaj\u0105c, \u017ce metody te prawdopodobnie zostan\u0105 nast\u0119pnie zastosowane wobec innych zachodnich demokracji. \u2014Ostrzegam Europ\u0119, aby monitorowa\u0142a Mo\u0142dawi\u0119 pod k\u0105tem nowych taktyk stosowanych przez Rosj\u0119 \u2014 podkre\u015bla.<\/p>\n

Opr\u00f3cz znanych operacji dezinformacyjnych, kupowania g\u0142os\u00f3w i nieustannych cyberatak\u00f3w \u2014 kt\u00f3rych liczb\u0119 okre\u015bla jako „niewiarygodn\u0105” \u2014 Lautman zwraca uwag\u0119 na bardziej podst\u0119pn\u0105 operacj\u0119: rekrutacj\u0119 i szkolenie lokalnych bojownik\u00f3w.<\/p>\n

\n

Kilka miesi\u0119cy temu rozpocz\u0119li rekrutacj\u0119 Mo\u0142dawian i wysy\u0142ali ich do oboz\u00f3w powi\u0105zanych z Wagnerem, aby szkoli\u0107 ich w zakresie przeprowadzania gwa\u0142townych protest\u00f3w, odpalania urz\u0105dze\u0144 zapalaj\u0105cych i tym podobnych dzia\u0142a\u0144<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 ujawnia.<\/p>\n

Wybory by\u0142y r\u00f3wnie\u017c przera\u017caj\u0105cym echem taktyk stosowanych wcze\u015bniej przeciwko Stanom Zjednoczonym. \u2014 W wyborach w Stanach Zjednoczonych otrzymywali\u015bmy gro\u017aby bombowe w lokalach wyborczych we wszystkich stanach, w kt\u00f3rych wyniki wybor\u00f3w by\u0142y niepewne, oraz w kluczowych lokalach wyborczych, szczeg\u00f3lnie w okr\u0119gach, kt\u00f3re sk\u0142aniaj\u0105 si\u0119 ku Demokratom. Dzisiaj w Mo\u0142dawii mia\u0142o miejsce to samo. To znaczy, gro\u017aby pod\u0142o\u017cenia bomb<\/a> nap\u0142ywa\u0142y z ka\u017cdego miejsca.<\/p>\n

Alternatywna narracja<\/p>\n

Ogromna skala finansowa rosyjskich dzia\u0142a\u0144 podkre\u015bla strategiczne znaczenie tego ma\u0142ego kraju dla Kremla. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w Lautman inwestycja w dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu ingerencj\u0119 w wybory by\u0142a kolosalna.<\/p>\n

\u2014 Mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce Rosja w\u0142o\u017cy\u0142a w te wybory wszystko, co mia\u0142a. To znaczy, prawdopodobnie wydali na to nawet do 400 mln dol. (1 mld 461 mld z\u0142) \u2014 wskazuje.<\/p>\n

Pomimo zwyci\u0119stwa zwolennik\u00f3w integracji z UE walka jest daleka od zako\u0144czenia. Rosyjskie media pa\u0144stwowe przygotowywa\u0142y alternatywn\u0105 narracj\u0119, przygotowuj\u0105c grunt pod d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 kampani\u0119 dezinformacyjn\u0105.<\/p>\n

\"Setki<\/p>\n

Setki cz\u0142onk\u00f3w i zwolennik\u00f3w rz\u0105dz\u0105cej Partii Akcji i Solidarno\u015bci (PAS) do\u0142\u0105cza do premiera Dorina Receana podczas proeuropejskiego wiecu w ostatnim dniu kampanii wyborczej w Kiszyniowie w Mo\u0142dawii, 26 wrze\u015bnia 2025 r.STR\/NurPhoto via Getty Images \/ Getty Images<\/p>\n

\u2014 Je\u015bli kto\u015b jeszcze wczoraj wieczorem sprawdza\u0142 [prokremlowsk\u0105 agencj\u0119 informacyjn\u0105] RIA Nowosti… m\u00f3g\u0142 pomy\u015ble\u0107, \u017ce opozycja wygra\u0142a \u2014 zauwa\u017ca Lautman, wskazuj\u0105c, \u017ce kampania maj\u0105ca na celu zdyskredytowanie wynik\u00f3w wybor\u00f3w ju\u017c trwa, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do planowanych protest\u00f3w.<\/p>\n

Jednak skala zwyci\u0119stwa zwolennik\u00f3w Europy utrudnia wywo\u0142anie powa\u017cnych niepokoj\u00f3w. \u2014 Gdyby r\u00f3\u017cnica g\u0142os\u00f3w by\u0142a niewielka, Rosja mia\u0142aby wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci… podburzania ludzi \u2014 m\u00f3wi eskpertka, zaznaczaj\u0105c, \u017ce kraj jest w stanie wysokiej gotowo\u015bci, a \u015brodki bezpiecze\u0144stwa, w tym zamkni\u0119cie dr\u00f3g, zosta\u0142y ju\u017c wprowadzone.<\/p>\n

Kolejny kraj na celowniku Kremla<\/p>\n

Zdaniem Lautman najwa\u017cniejszym wnioskiem dla zachodnich stolic jest podw\u00f3jne przes\u0142anie: czujno\u015b\u0107 i analiza. \u2014 Nie traktujcie tego jako co\u015b oczywistego i analizujcie taktyk\u0119 \u2014 nalega.<\/p>\n

\n

Taktyki, kt\u00f3re Rosja stosowa\u0142a wcze\u015bniej w Ukrainie, a potem przenios\u0142a do Mo\u0142dawii, traktuj\u0105c j\u0105 jako sw\u00f3j poligon do\u015bwiadczalny, ostatecznie zostan\u0105 zastosowane w innych krajach europejskich, Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Dlatego zawsze dobrze jest je pozna\u0107, aby wiedzie\u0107, gdzie pi\u0142ka trafi dalej<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 dodaje.<\/p>\n

Zdaniem ekspertki po wyborach w Mo\u0142dawii w centrum uwagi znajdzie si\u0119 teraz inny kraj podatny na ataki.<\/p>\n

\u2014 Kolejnym krajem s\u0105 oczywi\u015bcie Czechy w przysz\u0142ym tygodniu [kiedy to w kraju odb\u0119d\u0105 si\u0119 wybory parlamentarne] \u2014 podsumowuje Lautman i zwraca uwag\u0119 na ci\u0105g\u0142e, nieustanne zagro\u017cenie rosyjsk\u0105 ingerencj\u0105 na ca\u0142ym kontynencie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Po przeliczeniu ponad 99 proc. g\u0142os\u00f3w oddanych podczas niedzielnych wybor\u00f3w parlamentarnych w Mo\u0142dawii na prowadzeniu znalaz\u0142a si\u0119 rz\u0105dz\u0105ca…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":22135,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,27,34,35,4909,3319,3318,28,31,48,25,46,40,41,87,47,80,29,30,86,26,408,82,83,84,3654],"class_list":{"0":"post-22134","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-headlines","12":"tag-latest-news","13":"tag-latestnews","14":"tag-livebar_tst1","15":"tag-maia_sandu","16":"tag-moldawia","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-polish","23":"tag-polski","24":"tag-rosja","25":"tag-screening_general","26":"tag-swiat","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-unia_europejska","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-wladimir_putin","32":"tag-world","33":"tag-world-news","34":"tag-worldnews","35":"tag-wybory"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22134","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22134"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22134\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}