{"id":221627,"date":"2026-01-23T19:37:16","date_gmt":"2026-01-23T19:37:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/221627\/"},"modified":"2026-01-23T19:37:16","modified_gmt":"2026-01-23T19:37:16","slug":"nie-zyje-prof-andrzej-januszajtis-znawca-historii-gdanska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/221627\/","title":{"rendered":"Nie \u017cyje prof. Andrzej Januszajtis, znawca historii Gda\u0144ska"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\"Prof.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Nie \u017cyje prof. Andrzej Januszajtis, wybitny znawca, badacz i\u00a0mi\u0142o\u015bnik historii oraz architektury Gda\u0144ska. Zmar\u0142 wieczorem, 22 stycznia 2026 r. Mia\u0142 97 lat. W\u00a0sierpniu tego roku sko\u0144czy\u0142by 98. W\u00a0siedzibie Rady Miasta Gda\u0144ska\"Mapka\"\/<\/a> wy\u0142o\u017cono ksi\u0119g\u0119 kondolencyjn\u0105.<\/p>\n

Prof. Andrzej Januszajtis to posta\u0107, kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015bci Gda\u0144szczan nie trzeba przedstawia\u0107. By\u0142 wybitnym znawc\u0105 dziej\u00f3w Gda\u0144ska. Postaci\u0105 aktywn\u0105 i\u00a0znan\u0105 – ze swojej mi\u0142o\u015bci do miasta, jego historii i\u00a0zabytk\u00f3w. <\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 18 sierpnia 1928 r. w\u00a0Lidzie (obecnie Bia\u0142oru\u015b). Zmar\u0142 22 stycznia 2026 r. <\/p>\n

Z wykszta\u0142cenia fizyk, z\u00a0zami\u0142owania historyk<\/p>\n

Od 2002 r. prof. Januszajtis by\u0142 Honorowym Obywatelem Gda\u0144ska. <\/p>\n

Z wykszta\u0142cenia fizyk – od 1954 r. by\u0142 pracownikiem naukowym Katedry Fizyki Politechniki Gda\u0144skiej<\/a>. Tu uzyska\u0142 doktorat, a\u00a0w 1968 r. tytu\u0142 docenta.<\/p>\n

Z zami\u0142owania by\u0142 historykiem.<\/p>\n

Autor wielu ksi\u0105\u017cek. Przyczyni\u0142 si\u0119 do powrotu do Gda\u0144ska wielu zabytk\u00f3w wywiezionych w\u00a0czasie II wojny \u015bwiatowej do Niemiec – by\u0142y to mi\u0119dzy innymi: skrzyd\u0142o o\u0142tarza Ferber\u00f3w z\u00a0Ko\u015bcio\u0142a Mariackiego oraz 852 woluminy z\u00a0ksi\u0119gozbioru Towarzystwa Przyrodniczego w\u00a0Gda\u0144sku.<\/p>\n

Pod jego kierunkiem w\u00a0Ko\u015bciele Mariackim zosta\u0142 odbudowany zegar astronomiczny z\u00a01470 r., uruchomiony na nowo 27 kwietnia 1990 r. Dzi\u0119ki staraniom Andrzeja Januszajtisa Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/a> \u015bw. Katarzyny uzyska\u0142 nowy 50-dzwonowy karylion.<\/p>\n

„Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce co\u015b po mnie zostanie”<\/p>\n

– Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce mam tylu przyjaci\u00f3\u0142 i\u00a0tak wiele os\u00f3b dobrze mi \u017cyczy, niezale\u017cnie nawet od opcji politycznej, to jest satysfakcjonuj\u0105ce. Kiedy\u015b geniusz poetycki Horacy napisa\u0142 „non omnis moriar” – nie wszystek umr\u0119 i\u00a0ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce co\u015b po mnie zostanie – m\u00f3wi\u0142 prof. Januszajtis w\u00a0rozmowie z\u00a0Trojmiasto.pl w\u00a0swoje 90. urodziny.
Przeczytaj rozmow\u0119 z\u00a0prof. Januszajtisem przeprowadzon\u0105 w\u00a0jego 90. urodziny:<\/p>\n


\n \"Prof.
\n Prof. Januszajtis: Co\u015b po mnie zostanie
\n<\/a><\/p>\n

Dzia\u0142a\u0142 w\u00a0wielu organizacjach i\u00a0stowarzyszeniach<\/p>\n

Nale\u017ca\u0142 do wielu gda\u0144skich organizacji i\u00a0stowarzysze\u0144. By\u0142 prezesem Stowarzyszenia „Nasz Gda\u0144sk”, Towarzystwa „Horologium” i\u00a0Towarzystwa Promocji M\u0142odych Skrzypk\u00f3w im. Aleksandry Januszajtis oraz cz\u0142onkiem honorowym Ko\u0142a Przewodnik\u00f3w Miejskich i\u00a0Terenowych im. Franciszka Mamuszki<\/a>.<\/p>\n

Zosta\u0142 tak\u017ce odznaczony m.in. Z\u0142otym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi (1979), Krzy\u017cem Zas\u0142ugi I\u00a0klasy RFN za wk\u0142ad w\u00a0pojednanie polsko-niemieckie (1997), Krzy\u017cem Oficerskim (2014) oraz Krzy\u017cem Komandorskim (2024) Orderu Odrodzenia Polski, Krzy\u017cem „Pro Mari Nostro” Ligi Morskiej i\u00a0Rzecznej (2017), Medalem 100-lecia Odzyskania Niepodleg\u0142o\u015bci (2018).<\/p>\n

By\u0142 tak\u017ce laureatem Nagrody Artystycznej Gda\u0144skiego Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Sztuki, Nagrody Prezydenta Miasta Gda\u0144ska w\u00a0Dziedzinie Kultury, Splendor Gedanesis.<\/p>\n

<\/p>\n

\"Prof.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

„Wpisa\u0142 si\u0119 w\u00a0dzieje naszego miasta”<\/p>\n

Przewodniczy\u0142 Radzie Miasta Gda\u0144ska I\u00a0kadencji (1990-1994).<\/p>\n

– Jego dorobek naukowy, publicystyczny i\u00a0spo\u0142eczny w\u00a0spos\u00f3b trwa\u0142y wpisa\u0142 si\u0119 w\u00a0dzieje naszego miasta oraz przyczyni\u0142 si\u0119 do pog\u0142\u0119biania wiedzy o\u00a0jego przesz\u0142o\u015bci i\u00a0znaczeniu. By\u0142 autorytetem cenionym za rzetelno\u015b\u0107, konsekwencj\u0119 oraz wysoki poziom kultury intelektualnej. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 stanowi\u0142a wa\u017cny punkt<\/a> odniesienia dla kolejnych pokole\u0144 badaczy, samorz\u0105dowc\u00f3w i\u00a0mieszka\u0144c\u00f3w Gda\u0144ska. \u017begnam Andrzeja Januszajtisa z\u00a0wdzi\u0119czno\u015bci\u0105. Za m\u0105dro\u015b\u0107. Za spok\u00f3j. Za przyk\u0142ad, \u017ce mo\u017cna by\u0107 wielkim – pozostaj\u0105c skromnym – napisa\u0142a w\u00a0mediach spo\u0142eczno\u015bciowych Agnieszka Owczarczak, przewodnicz\u0105ca Rady Miasta Gda\u0144ska.
Prezydent Gda\u0144ska Aleksandra Dulkiewicz po\u017cegna\u0142a prof. Januszajtisa s\u0142owami:<\/p>\n

– Dzi\u0119kuj\u0119, Panie Profesorze, za m\u0105dro\u015b\u0107, pracowito\u015b\u0107 i\u00a0nieustann\u0105 \u017cyczliwo\u015b\u0107 wobec miasta i\u00a0ludzi. Tej straty nie da si\u0119 zast\u0105pi\u0107, ale wdzi\u0119czno\u015b\u0107 i\u00a0pami\u0119\u0107 pozostan\u0105. Rodzinie oraz bliskim sk\u0142adam wyrazy g\u0142\u0119bokiego wsp\u00f3\u0142czucia.<\/p>\n

Ksi\u0119ga kondolencyjna w\u00a0Radzie Miasta Gda\u0144ska<\/p>\n

W siedzibie Rady Miasta Gda\u0144ska przy ul. Wa\u0142y Jagiello\u0144skie 1\"Mapka\"\/<\/a>, wy\u0142o\u017cona jest ksi\u0119ga kondolencyjna po\u015bwi\u0119cona pami\u0119ci prof. Andrzeja Januszajtisa.<\/p>\n

Do ksi\u0119gi mo\u017cna si\u0119 wpisa\u0107 na parterze budynku Rady Miasta Gda\u0144ska: w\u00a0sobot\u0119 i\u00a0niedziel\u0119 w\u00a0godz. 8.00-16.00, a\u00a0w tygodniu w\u00a0godzinach pracy Urz\u0119du.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nie \u017cyje prof. Andrzej Januszajtis, wybitny znawca, badacz i\u00a0mi\u0142o\u015bnik historii oraz architektury Gda\u0144ska. Zmar\u0142 wieczorem, 22 stycznia 2026…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":221628,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[41174,11145,18704,32,33,41185,36,37,1048,1064,27,291,41178,41173,41179,41184,41182,41189,41188,41187,41181,34,35,1066,22965,28,31,25,41176,42,41177,38,40,39,41,41183,31175,10177,10187,4036,14450,30187,41175,1063,23459,29,30,26,8804,12900,41186,41180],"class_list":{"0":"post-221627","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-andrzej-januszajtis","9":"tag-architektura","10":"tag-badacz","11":"tag-breaking-news","12":"tag-breakingnews","13":"tag-czy-januszajtis-zyje","14":"tag-featured-news","15":"tag-featurednews","16":"tag-gdansk","17":"tag-gdynia","18":"tag-headlines","19":"tag-historia","20":"tag-historia-gdanska","21":"tag-januszajtis","22":"tag-januszajtis-smierc","23":"tag-kiedy-pogrzeb-januszajtisa","24":"tag-kim-byl-januszajtis","25":"tag-kondolencyjny","26":"tag-ksiega","27":"tag-ksiega-kondolencyjna","28":"tag-lat","29":"tag-latest-news","30":"tag-latestnews","31":"tag-miasto","32":"tag-milosnik","33":"tag-naglowki","34":"tag-najwazniejsze-artykuly","35":"tag-news","36":"tag-nie-zyje-januszajtis","37":"tag-pl","38":"tag-pogrzeb-januszajtis","39":"tag-poland","40":"tag-polish","41":"tag-polska","42":"tag-polski","43":"tag-prof-januszajtis","44":"tag-profesor","45":"tag-rada-miasta","46":"tag-rada-miasta-gdanska","47":"tag-rok","48":"tag-siedziba","49":"tag-sierpien","50":"tag-smierc-januszajtisa","51":"tag-sopot","52":"tag-styczen","53":"tag-top-stories","54":"tag-topstories","55":"tag-wiadomosci","56":"tag-wieczor","57":"tag-wiek","58":"tag-zabytki-gdanska","59":"tag-znawca"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/221627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=221627"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/221627\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/221628"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=221627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=221627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=221627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}