Wed\u0142ug tw\u00f3rcy portalu alanarnette.com w 2024 r. Mount Everest zdoby\u0142o 861 os\u00f3b, a a\u017c 787 z nich, czyli 91 proc. dokona\u0142o tego poprzez wej\u015bcie od strony nepalskiej. Jeszcze blisko 20 lat temu taka statystyka by\u0142aby nie do pomy\u015blenia. Do 2008 r. „chi\u0144ska” trasa sukcesywnie zyskiwa\u0142a na popularno\u015bci. W 2007 r. ruch rozk\u0142ada\u0142 si\u0119 mniej wi\u0119cej 40 do 60 proc. na korzy\u015b\u0107 Nepalu.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n
„Nieprzewidywalno\u015b\u0107 Chi\u0144czyk\u00f3w zniech\u0119ca”<\/p>\n
Co sta\u0142o si\u0119 zatem w 2008 r.? Przed igrzyskami w Pekinie Chi\u0144czycy zamkn\u0119li Mount Everest na ca\u0142y sezon w zwi\u0105zku z wniesieniem na jej wierzcho\u0142ek olimpijskiego znicza. Chcieli w ten spos\u00f3b unikn\u0105\u0107 przeszk\u00f3d zwi\u0105zanych z demonstracjami przeciwnik\u00f3w prowadzonej przez nich polityki w Tybecie.<\/p>\n
Ta nag\u0142a decyzja mocno nadszarpn\u0119\u0142a zaufanie \u015brodowiska wspinaczy. Ci, kt\u00f3rzy przygotowywali si\u0119 do wypraw w\u0142a\u015bnie w tym okresie, ponie\u015bli straty. Nie by\u0142 to zreszt\u0105 ostatni raz. W 2019 r. mocno ograniczono mo\u017cliwo\u015b\u0107 wej\u015bcia, zmniejszaj\u0105c liczb\u0119 pozwole\u0144 do 300, a tak\u017ce skracaj\u0105c sezon. P\u00f3\u017aniej pojawi\u0142y si\u0119 kolejne restrykcje z powodu pandemii, kiedy to trasa przez d\u0142ugi czas pozostawa\u0142a zamkni\u0119ta.<\/p>\n
\u2014 Chi\u0144czycy s\u0105 bardzo nieprzewidywalni. Je\u015bli kto\u015b chce wej\u015b\u0107 na Mount Everest w przysz\u0142ym roku, to teraz (rozmawiamy we wrze\u015bniu \u2014 przyp. red.) powinien mie\u0107 ju\u017c wszystko dopi\u0119te na ostatni guzik. Nepalczycy w\u0142a\u015bnie tak dzia\u0142aj\u0105, a po stronie tybeta\u0144skiej nigdy nie wiadomo, czy nie wycofaj\u0105 si\u0119 w ostatnim momencie. Ta nieprzewidywalno\u015b\u0107 zniech\u0119ca, bo kosztuje to tyle pieni\u0119dzy, pracy i przygotowa\u0144, \u017ce zamiast tej niepewno\u015bci, lepiej wybra\u0107 Nepal \u2014 m\u00f3wi nam pierwszy polski zdobywca Mount Everest bez u\u017cycia dodatkowego tlenu Marcin Miotk, kt\u00f3ry wspina\u0142 si\u0119 od strony chi\u0144skiej.<\/p>\n
Chiny wol\u0105 cisz\u0119<\/p>\n
O pozwolenie od Chi\u0144czyk\u00f3w kilkukrotnie zabiega\u0142 Andrzej Bargiel, kt\u00f3ry dopiero co wr\u00f3ci\u0142 z Himalaj\u00f3w, gdzie jako pierwszy cz\u0142owiek w historii bez u\u017cycia butli z tlenem zjecha\u0142 na nartach z Mount Everest. Tego wielkiego osi\u0105gni\u0119cia dokona\u0142 po stronie nepalskiej, bo zgody ostatecznie nie otrzyma\u0142.<\/p>\n
\u2014 Kilkukrotnie odbi\u0142em si\u0119 od \u015bciany, wi\u0119c robimy, to co jest mo\u017cliwe (…) My\u015bl\u0119, \u017ce po prostu Chi\u0144czycy nie pozwalaj\u0105 rozwija\u0107 si\u0119 turystyce. Nie op\u0142aca im si\u0119 to, bo \u015brodowiska wspinaczy czy os\u00f3b, kt\u00f3re uprawiaj\u0105 aktywno\u015bci w g\u00f3rach, jest bardzo \u015bwiadome, wi\u0119c boj\u0105 si\u0119 ich krytyki. Obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce temat Tybetu b\u0119dzie rozdmuchiwany, wi\u0119c po prostu wol\u0105, \u017ceby wyprawy si\u0119 nie odbywa\u0142y. Nie jest to co\u015b, w czym czuj\u0105 jak\u0105kolwiek warto\u015b\u0107. To jest dla nich wi\u0119kszy problem ni\u017c po\u017cytek. Taka niestety jest filozofia i polityka w\u0142adz Chin \u2014 m\u00f3wi\u0142 nam jeszcze przed rozpocz\u0119ciem wyprawy Bargiel.<\/p>\n
\u2014 Wiadomo, \u017ce w Nepalu turystyka himalajska to znacz\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania dla miejscowej ludno\u015bci. Chiny s\u0105 bogatszym pa\u0144stwem, wi\u0119c nie musi im tak bardzo na tym zale\u017ce\u0107. Wol\u0105 ograniczy\u0107 ruch, \u017ceby by\u0142o bezpiecznie, bez t\u0142ok\u00f3w i zamieszania. Na pewno te\u017c wol\u0105, \u017ceby ludzie nie kr\u0119cili si\u0119 wok\u00f3\u0142 tematu Tybetu. A nu\u017c trafi\u0142by si\u0119 jaki\u015b obro\u0144ca, oni po prostu tego nie potrzebuj\u0105 \u2014 dodaje Miotk.<\/p>\n
Przypomnijmy, \u017ce pod koniec 1951 r. Chiny zaj\u0119\u0142y Tybet i od tego czasu funkcjonuje on jako region autonomiczny Chi\u0144skiej Republiki Ludowej. W wyniku represji \u015bmier\u0107 ponios\u0142o ponad milion Tybeta\u0144czyk\u00f3w. Lokalna ludno\u015b\u0107 nie utraci\u0142a ducha niepodleg\u0142o\u015bci, czego efektem s\u0105 wspomniane wci\u0105\u017c zdarzaj\u0105ce si\u0119 protesty.<\/p>\n
Oto oficjalny argument. „Trudno podwa\u017cy\u0107 ich t\u0142umaczenia”<\/p>\n
Sami Chi\u0144czycy konieczno\u015b\u0107 ograniczenia pozwole\u0144 t\u0142umacz\u0105 kwestiami ekologicznymi. I jak zauwa\u017ca Piotr Chodak, za\u0142o\u017cyciel bloga chinytolubie.pl, trudno podwa\u017cy\u0107 ich argumentacj\u0119.<\/p>\n
\u2014 Si\u0142\u0105 rzeczy grupy himalaist\u00f3w zostawiaj\u0105 za sob\u0105 \u015bmieci, co widzieli\u015bmy na wielu zdj\u0119ciach. Im mniej os\u00f3b wspina si\u0119 na szczyt, tym wi\u0119kszy jest porz\u0105dek. Na pewno jest to racjonalny pow\u00f3d, tym bardziej \u017ce oni faktycznie mocno dbaj\u0105 o ekologi\u0119. Z drugiej strony kontrola narracji zwi\u0105zanej z regionem Tybetu i pr\u00f3ba zbudowania tam chi\u0144skiej kultury r\u00f3wnie\u017c jest istotna, wi\u0119c je\u015bli mo\u017cna sprawowa\u0107 j\u0105 tak\u017ce poprzez ograniczenie wyra\u017cania zg\u00f3d na wspinaczk\u0119, Chi\u0144czycy na pewno z tego skorzystaj\u0105. Aspekt polityczny te\u017c ma tutaj znaczenie \u2014 s\u0142yszymy.<\/p>\n
Pierwszy Polak na Mount Everest bez tlenu. Wspina\u0142 si\u0119 od strony chi\u0144skiej<\/p>\n
Marcin Miotk zdoby\u0142 Mount Everest w 2005 r. i jak przyznaje, wybra\u0142 wej\u015bcie od strony chi\u0144skiej, bo pod wzgl\u0119dem organizacyjnym by\u0142a bardziej sprzyjaj\u0105ca, co w dzisiejszych warunkach brzmi nieco abstrakcyjnie.<\/p>\n
\u2014 Wcze\u015bniej w tym sezonie wspina\u0142em si\u0119 na Annapurn\u0119 i gdy ta wyprawa si\u0119 zako\u0144czy\u0142a, w ci\u0105gu dw\u00f3ch dni mog\u0142em za\u0142atwi\u0107 wszelkie pozwolenia na Mount Everest. Biurokracja by\u0142a wtedy mniej skomplikowana ni\u017c po stronie Nepalu. Drugim prozaicznym powodem by\u0142 koszt. Dzisiaj jest zupe\u0142nie odwrotnie \u2014 s\u0142yszymy.<\/p>\n
Niezmiennie chi\u0144skie podej\u015bcie r\u00f3\u017cni si\u0119 od tybeta\u0144skiego warunkami. Znacznie rzadziej ucz\u0119szczana dzi\u015b strona p\u00f3\u0142nocna jest bardziej podatna na wiatr. \u2014 Patrz\u0105c z bazy na szczyt Everestu, widzieli\u015bmy, jak ze \u015bniegu zwiewanego z wierzcho\u0142ka tworzy si\u0119 co\u015b na kszta\u0142t pi\u00f3ropuszu. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce g\u00f3ra dzieli \u015bwiat na dwa r\u00f3\u017cne klimaty. Strona nepalska jest bardziej wilgotna, zielona, natomiast chi\u0144ska bardziej surowa, bez \u017cadnej ro\u015blinno\u015bci. Wiatry na tej wy\u017cynie tybeta\u0144skiej rozp\u0119dzaj\u0105 si\u0119 bardzo mocno \u2014 dodaje Miotk.<\/p>\n
Strona p\u00f3\u0142nocna wydaje si\u0119 tak\u017ce bardziej wymagaj\u0105ca, na co sk\u0142ada si\u0119 kilka powod\u00f3w. \u2014 Dzieje si\u0119 tak m.in. dlatego, \u017ce ostatni ob\u00f3z po tej stronie le\u017cy na wysoko\u015bci 8300 m, ok. 400 m wy\u017cej ni\u017c po stronie nepalskiej. Cz\u0142owiek jest bardziej zm\u0119czony i jednak droga jest d\u0142u\u017csza \u2014 m\u00f3wi nasz rozm\u00f3wca.<\/p>\n
\u2014 Jest te\u017c par\u0119 uskok\u00f3w \u0142\u0105cznie ze s\u0142ynnym Second Stepem (kilkunastometrowy, pionowy uskok skalny na drodze wej\u015bciowej), na kt\u00f3rym jest bardzo ci\u0119\u017cko. Chyba od lat 60. jest tam zamontowana drabina ze starymi por\u0119cz\u00f3wkami. Oczywi\u015bcie nie na ca\u0142ym fragmencie, tylko przy naprawd\u0119 pionowych p\u0142ytach skalnych. Ten odcinek na pewno da\u0142 popali\u0107. Mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie, \u017ce by\u0142em tam sam i mog\u0142em i\u015b\u0107 w swoim tempie, unikaj\u0105c kolejek \u2014 dodaje.<\/p>\n
P\u00f3\u0142nocna \u015bciana Mount Everestu mo\u017ce zatem urzeka\u0107 \u015bmia\u0142k\u00f3w zza granicy nieco wi\u0119kszym poziomem trudno\u015bci i ograniczon\u0105 dost\u0119pno\u015bci\u0105. A jakie ma znaczenie dla samych Chi\u0144czyk\u00f3w?<\/p>\n
\u2014 Na pewno turystyczne, bo mimo ogranicze\u0144 pozwole\u0144 i tak wci\u0105\u017c zarabiaj\u0105 na turystach. Z drugiej strony to symbol, maj\u0105 poczucie, \u017ce w\u0142adaj\u0105 szczytem. Obrazowo mo\u017cna podsumowa\u0107 to jako chi\u0144sk\u0105 piecz\u0119\u0107 nad regionem \u2014 t\u0142umaczy Chodak z chinytolubie.pl.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wed\u0142ug tw\u00f3rcy portalu alanarnette.com w 2024 r. Mount Everest zdoby\u0142o 861 os\u00f3b, a a\u017c 787 z nich, czyli…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":22367,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[7204,85,67,194,5779,42,38,40,39,41,136,128,47,127,135,126],"class_list":{"0":"post-22366","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-sport","8":"tag-alpinizm","9":"tag-chiny","10":"tag-intextvideo_splayer","11":"tag-maja","12":"tag-mount_everest","13":"tag-pl","14":"tag-poland","15":"tag-polish","16":"tag-polska","17":"tag-polski","18":"tag-ps_detal_new","19":"tag-psv2","20":"tag-screening_general","21":"tag-sport","22":"tag-sport_sport","23":"tag-sports"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22366","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22366"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22366\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}