{"id":224873,"date":"2026-01-25T20:19:08","date_gmt":"2026-01-25T20:19:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/224873\/"},"modified":"2026-01-25T20:19:08","modified_gmt":"2026-01-25T20:19:08","slug":"rosja-indie-i-chiny-marza-o-wielobiegunowym-swiecie-sa-o-krok-od-swojego-celu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/224873\/","title":{"rendered":"Rosja, Indie i Chiny marz\u0105 o wielobiegunowym \u015bwiecie. S\u0105 o krok od swojego celu"},"content":{"rendered":"

Kilka liczb uwidacznia spektakularn\u0105 przemian\u0119 \u015bwiata. Na prze\u0142omie tysi\u0105cleci, gdy Zach\u00f3d dominowa\u0142 na globie, siedem najwi\u0119kszych zachodnich pa\u0144stw uprzemys\u0142owionych (G7) skupia\u0142o niemal 67 proc. \u015bwiatowej gospodarki. Pi\u0119\u0107 najwi\u0119kszych kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119 (BRICS) mia\u0142o zaledwie 8 proc. Dzi\u015b, po \u0107wier\u0107wieczu, ta globalna proporcja to 43 proc. do 22 proc.<\/p>\n

Pa\u0144stwa BRICS (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA) odpowiadaj\u0105 obecnie za 22,4 proc.\u015bwiatowej produkcji gospodarczej. Kraje G7 \u2014 tylko za 42,5 proc. A Zach\u00f3d trzeba dzi\u015b podzieli\u0107 na dwa bloki: Stany Zjednoczone \u2014 z 26,4 proc. globalnej gospodarki \u2014 i pozosta\u0142e sze\u015b\u0107 pa\u0144stw G7 (Niemcy, Francja, Wielka Brytania, W\u0142ochy, Kanada i Japonia), kt\u00f3re razem odpowiadaj\u0105 ju\u017c tylko za 16,1 proc.<\/p>\n

Wygl\u0105da na to, \u017ce rywale Zachodu niespodziewanie znale\u017ali si\u0119 w punkcie, do kt\u00f3rego d\u0105\u017cyli od dekad: w „\u015bwiecie wielobiegunowym”. Te dwa s\u0142owa od zawsze stanowi\u0142y szyfr, kt\u00f3rym kraje rozwijaj\u0105ce si\u0119 skrywa\u0142y swoje ambicje prze\u0142amania dominacji Zachodu.<\/p>\n

Pa\u0144stwa BRICS, kt\u00f3re z czasem sta\u0142y si\u0119 politycznymi pot\u0119gami, przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 spektaklowi, w kt\u00f3rym Trump wbija klin w jedno\u015b\u0107 Zachodu \u2014 i sam nap\u0119dza wielobiegunowy \u015bwiat. Przez ostatnie trzy dekady s\u0142owa „wielobiegunowy” nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 w \u017cadnym strategicznym dokumencie w Pekinie, Moskwie czy Delhi.<\/p>\n

Np. w 2000 r., nied\u0142ugo po obj\u0119ciu w\u0142adzy przez W\u0142adimira Putina, w rosyjskiej koncepcji polityki zagranicznej zapisano: „Istnieje tendencja do jednobiegunowej struktury \u015bwiata z polityczn\u0105 i gospodarcz\u0105 dominacj\u0105 USA. Rosja powinna d\u0105\u017cy\u0107 do wielobiegunowego systemu stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, kt\u00f3ry odzwierciedla r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata i wielo\u015b\u0107 interes\u00f3w”.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n

To strategiczne has\u0142o przetrwa\u0142o do dzi\u015b. W dokumencie z 2024 r. chi\u0144skie ministerstwo spraw zagranicznych wzywa\u0142o do „sprawiedliwego i uporz\u0105dkowanego wielobiegunowego \u015bwiata oraz powszechnie korzystnej i inkluzywnej globalizacji gospodarczej”. Na drodze do \u015bwiata wielu centr\u00f3w si\u0142y polityka „America First” Donalda Trumpa dzia\u0142a jak katalizator.<\/p>\n

\u2014 Widzimy prezydenta i rz\u0105d, kt\u00f3re zmierzaj\u0105 w stron\u0119 wielobiegunowo\u015bci, a to bardzo odpowiada Indiom \u2014 powiedzia\u0142 w ubieg\u0142ym roku Subrahmanyam Jaishankar, indyjski minister spraw zagranicznych, odnosz\u0105c si\u0119 do polityki zagranicznej ameryka\u0144skiego prezydenta.<\/p>\n

Rywale Zachodu wci\u0105\u017c nie s\u0105 pewni, czy polityka Trumpa na pewno im si\u0119 op\u0142aci<\/p>\n

Nowe \u015bwiatowe pot\u0119gi \u015bwiata jednak my\u015bl\u0105 zawsze w perspektywie dekad \u2014 i realizuj\u0105 swoje ambicje ostro\u017cnie, krok po kroku. Dlatego te\u017c z rezerw\u0105 podchodz\u0105 do nieprzewidywalnych dzia\u0142a\u0144 prezydenta USA. Indie i Brazylia bardzo pow\u015bci\u0105gliwie zareagowa\u0142y na transatlantycki sp\u00f3r z tego tygodnia.<\/p>\n

Z Chin i Rosji p\u0142yn\u0119\u0142y co prawda ostrzejsze sygna\u0142y, jednak tak\u017ce tam pojawia\u0142y si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci, czy wydarzenia rzeczywi\u015bcie le\u017c\u0105 w ich interesie. Pekin zauwa\u017cy\u0142, \u017ce Trump uzasadni\u0142 swoje d\u0105\u017cenie do przej\u0119cia kontroli nad Grenlandi\u0105 ch\u0119ci\u0105 powstrzymania Chin i Rosji przed wej\u015bciem do Arktyki<\/a>.<\/p>\n

\u2014 Wszystkie pa\u0144stwa s\u0105 uprawnione i maj\u0105 swobod\u0119, aby dzia\u0142a\u0107 w Arktyce zgodnie z prawem. Nale\u017cy to szanowa\u0107 \u2014 powiedzia\u0142a rzeczniczka chi\u0144skiego MSZ Mao Ning. \u2014 Stany Zjednoczone nie powinny wykorzystywa\u0107 innych kraj\u00f3w jako pretekstu do realizowania w\u0142asnych interes\u00f3w.<\/p>\n

W Rosji reakcje na dzia\u0142ania Trumpa by\u0142y jak zwykle ma\u0142o dyplomatyczne i r\u00f3wnie\u017c niejednoznaczne. Z jednej strony szef MSZ Siergiej \u0141awrow podkre\u015bla\u0142 podobie\u0144stwa mi\u0119dzy ambicjami prezydenta USA wobec Grenlandii a aneksj\u0105 Krymu przez Putina w 2014 r. \u2014 Krym jest dla bezpiecze\u0144stwa Rosji nie mniej wa\u017cny ni\u017c Grenlandia dla USA \u2014 stwierdzi\u0142.<\/p>\n

\"W\u0142adimir<\/p>\n

W\u0142adimir Putin, prezydent Rosji, i Siergiej \u0141awrow, minister spraw zagranicznych. Moskwa, 22 stycznia 2026 r.EPA\/RAMIL SITDIKOV\/REUTERS \/ POOL \/ PAP<\/p>\n

Jednak by\u0142y prezydent, a obecnie jeden z g\u0142\u00f3wnych „jastrz\u0119bi” Kremla, Dmitrij Miedwiediew, wypowiedzia\u0142 si\u0119 ostro\u017cniej. Jego zdaniem istnieje zasadnicza r\u00f3\u017cnica w stosunku do Krymu: \u2014 Grenlandia nigdy nie by\u0142a bezpo\u015brednio zwi\u0105zana ze Stanami Zjednoczonymi, nawet je\u015bli kilka razy pr\u00f3bowali j\u0105 kupi\u0107 \u2014 przekonywa\u0142.<\/p>\n

Ostatnio rywale Zachodu musieli przyzna\u0107, \u017ce Trump ju\u017c zupe\u0142nie otwarcie przyjmuje koncepcj\u0119 „wielobiegunowo\u015bci”. Wida\u0107 to wyra\u017anie w nowej ameryka\u0144skiej Strategii Bezpiecze\u0144stwa Narodowego<\/a> (NSS).<\/p>\n

„Po zako\u0144czeniu zimnej wojny elity polityki zagranicznej Stan\u00f3w Zjednoczonych wmawia\u0142y sobie, \u017ce trwa\u0142a ameryka\u0144ska dominacja nad ca\u0142ym \u015bwiatem le\u017cy w najlepszym interesie naszego kraju” \u2014 czytamy we wst\u0119pie do NSS. „Sprawy innych pa\u0144stw interesuj\u0105 nas tylko wtedy, gdy ich dzia\u0142ania bezpo\u015brednio zagra\u017caj\u0105 naszym interesom”.<\/p>\n

Trump szybko przeszed\u0142 od s\u0142\u00f3w do czyn\u00f3w, og\u0142aszaj\u0105c Ameryk\u0119 \u0141aci\u0144sk\u0105 i Arktyk\u0119 strefami wp\u0142yw\u00f3w USA \u2014 a tym samym obszarami zamkni\u0119tymi dla Chin i Rosji. Interwencja USA w Wenezueli odcina rywalom Zachodu wa\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142o taniej ropy<\/a>, kt\u00f3ra dot\u0105d, poprzez szar\u0105 stref\u0119, wspiera\u0142a autorytaryzmy. Cho\u0107 sp\u00f3r o Grenlandi\u0119 rozgrywa si\u0119 przede wszystkim mi\u0119dzy USA a Europ\u0105, w d\u0142u\u017cszej perspektywie mo\u017ce zaszkodzi\u0107 zw\u0142aszcza Chinom i Rosji.<\/p>\n

Potwierdzi\u0142 to komentarz popularnej prorz\u0105dowej rosyjskiej gazety „Moskowskij komsomolec”. Arktyka z regionu wsp\u00f3\u0142pracy staje si\u0119 aren\u0105 konfrontacji. „Flota P\u00f3\u0142nocna b\u0119dzie zagro\u017cona. Pojawi\u0105 si\u0119 nowe przeszkody dla projekt\u00f3w gospodarczych. Os\u0142abnie odstraszanie j\u0105drowe” \u2014 napisano w dzienniku. Rosja zostanie strategicznie odizolowana. „Grenlandia to nie tylko wyspa o powierzchni 2 mln km kw., kt\u00f3rej po\u017c\u0105da Trump. To lodowa p\u0119tla na szyi Rosji. A Trump ju\u017c zacz\u0105\u0142 j\u0105 zaciska\u0107” \u2014 ostrzega prorz\u0105dowa gazeta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kilka liczb uwidacznia spektakularn\u0105 przemian\u0119 \u015bwiata. Na prze\u0142omie tysi\u0105cleci, gdy Zach\u00f3d dominowa\u0142 na globie, siedem najwi\u0119kszych zachodnich pa\u0144stw…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":224874,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,41583,85,9796,27,1103,34,35,28,31,48,25,46,40,41,87,47,80,29,30,71,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-224873","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-brics_grupa_panstw","12":"tag-chiny","13":"tag-grenlandia","14":"tag-headlines","15":"tag-indie","16":"tag-latest-news","17":"tag-latestnews","18":"tag-naglowki","19":"tag-najwazniejsze-artykuly","20":"tag-nat_styl","21":"tag-news","22":"tag-omp","23":"tag-polish","24":"tag-polski","25":"tag-rosja","26":"tag-screening_general","27":"tag-swiat","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-usa","31":"tag-wiadomosci","32":"tag-world","33":"tag-world-news","34":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115957593908383560","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224873","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=224873"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224873\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/224874"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=224873"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=224873"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=224873"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}