\nDoRzeczy.pl: Ministerstwo Klimatu i\u00a0\u015arodowiska zaprezentowa\u0142o projekt ustawy o\u00a0opakowaniach i\u00a0odpadach opakowaniowych (UC100), kt\u00f3rego celem deklaratywnym jest zmniejszenie ilo\u015bci odpad\u00f3w trafiaj\u0105cych do\u00a0\u015brodowiska. Co\u00a0zmienia w\u00a0gospodarowaniu odpadami nowa danina firm od\u00a0plastiku (ROP) proponowana w\u00a0projekcie resortu?
\n<\/p>\n
\nAleksander Traple: Zaproponowany przez Ministerstwo Klimatu i\u00a0\u015arodowiska w\u00a0ramach projektu ustawy o\u00a0opakowaniach i\u00a0odpadach opakowaniowych (UC100) nowy model rozszerzonej odpowiedzialno\u015bci producenta (ROP) wprowadza rewolucyjne zmiany w\u00a0gospodarowaniu odpadami. Zasadnicza zmiana polega\u0107 b\u0119dzie na\u00a0tym, \u017ce\u00a0producenci wype\u0142nia\u0107 b\u0119d\u0105 obowi\u0105zki wynikaj\u0105ce z\u00a0ROP za\u00a0po\u015brednictwem Narodowego Funduszu Ochrony \u015arodowiska i\u00a0Gospodarki Wodnej, a\u00a0ich rola sprowadzi si\u0119 do\u00a0wniesienia wspomnianej w\u00a0pytaniu daniny w\u00a0postaci op\u0142aty opakowaniowej. Oznacza to, \u017ce\u00a0znikn\u0105 z\u00a0rynku funkcjonuj\u0105ce od\u00a0blisko 25 lat Organizacje Odzysku Opakowa\u0144, kt\u00f3re pe\u0142ni\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w\u00a0systemie gospodarowania odpadami opakowaniowymi realizuj\u0105c wynikaj\u0105ce z\u00a0ROP obowi\u0105zki producent\u00f3w. Firmy te\u00a0(w wi\u0119kszo\u015bci ze\u00a0stuprocentowym polskim kapita\u0142em) tworz\u0105 konkurencyjny rynek, kt\u00f3ry jest niezb\u0119dnym bod\u017acem dla\u00a0obni\u017cania cen, wzrostu jako\u015bci wykonywanych us\u0142ug oraz\u00a0powstawania innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144. Tymczasem projekt UC100 proponuje centralizacj\u0119 i\u00a0upa\u0144stwowienie systemu, co\u00a0spowoduje wzrost koszt\u00f3w administrowania, generowany przez MKi\u015a, urz\u0119dy marsza\u0142kowskie, NFO\u015aiGW, Instytut Ochrony \u015arodowiska oraz\u00a0Rad\u0119 ROP, czyli podmioty nie\u00a0dzia\u0142aj\u0105ce na\u00a0zasadach rynkowych, nie\u00a0czuj\u0105ce presji na\u00a0redukcje koszt\u00f3w administracyjnych. Wed\u0142ug wst\u0119pnych szacunk\u00f3w w\u00a0razie wej\u015bcia w\u00a0\u017cycie przepis\u00f3w w\u00a0oparciu o\u00a0zapisy obecnego projektu UC100, koszty producent\u00f3w z\u00a0tytu\u0142u zagospodarowania opakowa\u0144 i\u00a0odpad\u00f3w opakowaniowych wzrosn\u0105 ponad pi\u0119ciokrotnie!
\n<\/p>\n
\nDlaczego Polak\u00f3w nie\u00a0informuje si\u0119, \u017ce\u00a0de facto wprowadza si\u0119 nowy qusi-podatek, a\u00a0do tego jego stawk\u0119, co\u00a0jest wed\u0142ug niekt\u00f3rych niekonstytucyjne, ustala minister w\u00a0drodze rozporz\u0105dzenia?
\n<\/p>\n
\nTo pytanie do\u00a0pani minister. Nie\u00a0budzi natomiast mojej w\u0105tpliwo\u015bci fakt, \u017ce\u00a0zaproponowana w\u00a0UC100 \u201eop\u0142ata opakowaniowa\u201d, kt\u00f3ra ma\u00a0by\u0107 wnoszona przez wszystkie podmioty wprowadzaj\u0105ce opakowania na\u00a0rynek, b\u0119dzie mia\u0142a charakter podatkowy. B\u0119dzie ona \u015bwiadczeniem pieni\u0119\u017cnym, bezzwrotnym i\u00a0ustalanym jednostronnie przez w\u0142adz\u0119 publiczn\u0105 w\u00a0drodze akt\u00f3w prawnych powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cych. Jednocze\u015bnie producenci nie\u00a0otrzymuj\u0105 w\u00a0zamian \u017cadnych \u015bwiadcze\u0144, co\u00a0oznacza, \u017ce\u00a0nie mo\u017cna tu stosowa\u0107 nazwy \u201eop\u0142ata\u201d. Ten rodzaj daniny wpisuje si\u0119 w\u00a0definicj\u0119 podatku i\u00a0tak w\u0142a\u015bnie \u201eop\u0142at\u0119 opakowaniow\u0105\u201d nale\u017cy traktowa\u0107. Dodatkow\u0105 luk\u0105 w\u00a0projekcie jest brak podmiotu odpowiedzialnego za\u00a0nieosi\u0105gni\u0119cie cel\u00f3w w\u00a0zakresie zbi\u00f3rki i\u00a0recyklingu odpad\u00f3w opakowaniowych. Do\u00a0tej pory tak\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 ponosi\u0142y Organizacje Odzysku. Nietrudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce\u00a0w\u00a0nowym systemie kary za\u00a0nieosi\u0105gni\u0119cie cel\u00f3w zostan\u0105 przerzucone na\u00a0zasadzie \u201eodpowiedzialno\u015bci zbiorowej\u201d na\u00a0wszystkich producent\u00f3w w\u00a0postaci podwy\u017cszenia \u201eop\u0142aty opakowaniowej\u201d.
\n<\/p>\n
\nA mo\u017ce musimy to\u00a0wszystko zrobi\u0107, o\u00a0czym mowa w\u00a0ustawie proponowanej przez Ministerstwo Klimatu, poniewa\u017c tego wymaga Unia Europejska?
\n<\/p>\n
\nProjekt UC100 wynika z\u00a0implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i\u00a0Rady 2008\/98\/E, ustanowionej m.in. w\u00a0celu urealnienia zasady \u201ezanieczyszczaj\u0105cy p\u0142aci\u201d. Natomiast rodzi si\u0119 pytanie czy\u00a0projekt UC100 mie\u015bci si\u0119 w\u00a0\u201eramach modelu odpowiedzialno\u015bci producent\u00f3w\u201d okre\u015blonego w\u00a0art. 8a tej dyrektywy \u2013\u00a0czy\u00a0jest sprawiedliwy, transparentny i\u00a0\u2013 co\u00a0najwa\u017cniejsze \u2013\u00a0efektywny, czyli czy\u00a0prowadzi do\u00a0osi\u0105gni\u0119cia cel\u00f3w gospodarki o\u00a0obiegu zamkni\u0119tym. Analiza 1700 uwag podmiot\u00f3w, kt\u00f3re przekaza\u0142y swoje stanowiska w\u00a0ramach konsultacji spo\u0142ecznych wyra\u017anie wskazuje na\u00a0fakt, \u017ce\u00a0odpowied\u017a na\u00a0powy\u017csze pytanie jest negatywna. Warto doda\u0107, \u017ce\u00a0zaaprobowany model ROP polegaj\u0105cy na\u00a0przej\u015bciu od\u00a0\u201egospodarki rynkowej\u201d na\u00a0\u201egospodark\u0119 uspo\u0142ecznion\u0105\u201d stanowi\u0142by ewenement na\u00a0skal\u0119 europejsk\u0105 i\u00a0m\u00f3g\u0142by okaza\u0107 si\u0119 kosztownym i\u00a0nieefektywnym eksperymentem.
\n<\/p>\n
\nMinisterstwo jednak zapewnia, \u017ce\u00a0konsument nie\u00a0ucierpi, a\u00a0ceny nie\u00a0wzrosn\u0105.
\n<\/p>\n
\nNie mog\u0119 zgodzi\u0107 si\u0119 z\u00a0powy\u017cszym twierdzeniem. Podwy\u017cszone koszty przedsi\u0119biorc\u00f3w wynikaj\u0105ce z\u00a0\u201eeksperymentu UC100\u201d b\u0119d\u0105 musia\u0142y zosta\u0107 przerzucone na\u00a0konsument\u00f3w, kt\u00f3rzy odczuj\u0105 to\u00a0w\u00a0wy\u017cszych cenach kupowanych produkt\u00f3w. Nie\u00a0pozostanie to\u00a0bez wp\u0142ywu na\u00a0poziom inflacji w\u00a0Polsce. Jednocze\u015bnie wzrost cen wyrob\u00f3w polskich przedsi\u0119biorc\u00f3w wp\u0142ynie na\u00a0spadek ich konkurencyjno\u015bci w\u00a0stosunku do\u00a0ich europejskich koleg\u00f3w, kt\u00f3rzy dzia\u0142aj\u0105 w\u00a0oparciu o\u00a0rynkowe modele ROP.
\n<\/p>\n
\nKto zyska na\u00a0tym projekcie, a\u00a0kto straci?
\n<\/p>\n
\nZaczn\u0119 od\u00a0drugiej cz\u0119\u015bci pytania, bo\u00a0tu lista jest d\u0142u\u017csza i\u00a0mam zdecydowanie wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119. G\u0142\u00f3wnymi przegranymi b\u0119d\u0105 przedsi\u0119biorcy \u2013\u00a0szczeg\u00f3lnie ci mali i\u00a0\u015bredni \u2013\u00a0kt\u00f3rych rentowno\u015b\u0107 zostanie istotnie zachwiana. Kolejn\u0105 grup\u0105 przegranych \u2013\u00a0i\u00a0to definitywnie \u2013\u00a0stan\u0105 si\u0119 organizacje odzysku, kt\u00f3re de facto zostan\u0105 uw\u0142aszczone przez pa\u0144stwo bez odszkodowania jak w\u00a0latach 50-tych XX wieku (s\u0142ynna \u201eBitwa o\u00a0Handel\u201d). Wieloletni \u2013\u00a0a\u00a0cz\u0119sto wielopokoleniowy \u2013\u00a0wysi\u0142ek organizacyjny, ludzki, finansowy \u2013\u00a0p\u00f3jd\u0105 na\u00a0marne, poniewa\u017c nie\u00a0b\u0119dzie ju\u017c dla\u00a0nich miejsca na\u00a0rynku. Doda\u0107 nale\u017cy, \u017ce\u00a0pracuj\u0105 tam niezwykle do\u015bwiadczeni fachowcy, kt\u00f3rych trudno szuka\u0107 na\u00a0korytarzach NFO\u015aiGW \u2013\u00a0instytucji, kt\u00f3ra ma\u00a0przej\u0105\u0107 rol\u0119 organizacji odzysku. Wreszcie na\u00a0koniec stracimy my\u00a0wszyscy jako konsumenci, p\u0142ac\u0105c wi\u0119cej w\u00a0sklepach za\u00a0kupowane produkty \u2013\u00a0w\u00a0tym przede wszystkim spo\u017cywcze. Kto zyska? Z\u00a0ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 wygranym b\u0119dzie NFO\u015aiGW, kt\u00f3ry stanie si\u0119 \u201esuper urz\u0119dem\u201d dysponuj\u0105cym znacznie wi\u0119kszym bud\u017cetem ni\u017c\u00a0obecnie. Samorz\u0105dy oraz\u00a0finalni recyklerzy mog\u0105 liczy\u0107 na\u00a0to, \u017ce\u00a0zyskaj\u0105 na\u00a0tej zmianie. Obawiam si\u0119 jednak, \u017ce\u00a0te \u201ezyski\u201d mog\u0105 by\u0107 do\u015b\u0107 iluzoryczne. Niekt\u00f3rzy samorz\u0105dowcy, kieruj\u0105c krytyczne uwagi pod\u00a0adresem Ministerstwa Klimatu i\u00a0\u015arodowiska chyba zaczynaj\u0105 dostrzega\u0107 s\u0142abo\u015bci zaproponowanego modelu ROP. Na\u00a0koniec chc\u0119 wyra\u017anie zaznaczy\u0107, \u017ce\u00a0\u015brodowisko przedsi\u0119biorc\u00f3w \u2013\u00a0w\u00a0tym zrzeszonych w\u00a0Og\u00f3lnopolskiej Izbie Gospodarczej Ochrony \u015arodowiska \u2013\u00a0nie\u00a0jest przeciwne systemowi ROP, ale\u00a0chce ponosi\u0107 koszty zagospodarowania odpad\u00f3w w\u00a0spos\u00f3b uzasadniony ekonomicznie, sprawiedliwy i\u00a0zasadny. Dlatego m\u00f3wimy: ROP \u2013\u00a0TAK, UC100 \u2013\u00a0NIE.
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
DoRzeczy.pl: Ministerstwo Klimatu i\u00a0\u015arodowiska zaprezentowa\u0142o projekt ustawy o\u00a0opakowaniach i\u00a0odpadach opakowaniowych (UC100), kt\u00f3rego celem deklaratywnym jest zmniejszenie ilo\u015bci…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":227114,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[113,112,98,105,1601,49,19261,3340,42,38,40,39,41,12171,2846],"class_list":{"0":"post-227113","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biznes","8":"tag-biznes","9":"tag-business","10":"tag-dorzeczy","11":"tag-ekonomia","12":"tag-klimat","13":"tag-kraj","14":"tag-ministerstwo-klimatu","15":"tag-opakowania","16":"tag-pl","17":"tag-poland","18":"tag-polish","19":"tag-polska","20":"tag-polski","21":"tag-smieci","22":"tag-tylko-na-dorzeczy-pl"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115965619298078598","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/227113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=227113"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/227113\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/227114"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=227113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=227113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=227113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}