{"id":230656,"date":"2026-01-28T22:58:17","date_gmt":"2026-01-28T22:58:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/230656\/"},"modified":"2026-01-28T22:58:17","modified_gmt":"2026-01-28T22:58:17","slug":"nazywali-go-mezem-stanu-bo-postawil-sie-usa-slusznie-jego-diagnoza-jest-bledna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/230656\/","title":{"rendered":"Nazywali go m\u0119\u017cem stanu, bo postawi\u0142 si\u0119 USA. S\u0142usznie? „Jego diagnoza jest b\u0142\u0119dna”"},"content":{"rendered":"

By\u0142y czasy, kiedy (szefowa niemieckich Zielonych) Franziska Brantner wychodzi\u0142a na ulice, protestuj\u0105c przeciwko kanadyjsko-europejskiej umowie o wolnym handlu CETA. Dzisiaj nie ma do\u015b\u0107 Kanady. Zarzuca\u0142a kanclerzowi Niemiec, \u017ce nie zbli\u017cy\u0142 si\u0119 wystarczaj\u0105co do Marka Carneya, premiera z Ottawy. Friedrich Merz „tylko po\u0142owicznie u\u015bcisn\u0105\u0142 wyci\u0105gni\u0119t\u0105 r\u0119k\u0119” po tym, jak Carney stwierdzi\u0142 upadek powojennego porz\u0105dku \u015bwiata zachodniego zdominowanego przez Stany Zjednoczone.<\/p>\n

Brantner bardziej spodoba\u0142a si\u0119 pochwa\u0142a fi\u0144skiego prezydenta Alexandra Stubba, kt\u00f3ry uzna\u0142, \u017ce Carney wyg\u0142osi\u0142 najlepsze przem\u00f3wienie w Davos.<\/a> Albo to, co mo\u017cna by\u0142o przeczyta\u0107 w niemieckich mediach. „W ko\u0144cu jaki\u015b m\u0105\u017c stanu odwa\u017cy\u0142 si\u0119 wypowiedzie\u0107 gorzk\u0105 prawd\u0119” \u2014 g\u0142osi\u0142 tytu\u0142 w portalu telewizji „n-tv”, dla „Tagesspiegel” przem\u00f3wienie to oznacza\u0142o „punkt zwrotny”, a dla „Spiegla” „pocz\u0105tek innej, lepszej polityki”.<\/p>\n

Nie wspomniano jednak nigdzie o tym, \u017ce polityk z Ottawy lubi si\u0119 wycofywa\u0107. Kiedy Carney uda\u0142 si\u0119 na \u015awiatowe Forum Ekonomiczne w Davos, konflikt w Grenlandii w\u0142a\u015bnie osi\u0105gn\u0105\u0142 niebezpieczny punkt. Mo\u017cliwy by\u0142 wybuch wojny handlowej, a nawet brutalne przej\u0119cie ziemi. Ceny na gie\u0142dach spada\u0142y. Carney wola\u0142 jednak pozosta\u0107 w \u015bwietle reflektor\u00f3w wielkiej sali w centrum kongresowym w Davos. Ci\u0119\u017ck\u0105 drog\u0119 do zaplecza pozostawi\u0142 innym.<\/p>\n

To Mark Rutte przekona\u0142 Trumpa do przynajmniej tymczasowego z\u0142agodzenia napi\u0119\u0107<\/a>, a jako sekretarza generalnego NATO z pewno\u015bci\u0105 nie jest to jego odpowiedzialno\u015b\u0107. Rutte, kt\u00f3ry cz\u0119sto daje si\u0119 przy\u0142apa\u0107 na okazjonalnych pochwa\u0142ach Trumpa, co spotyka si\u0119 z drwinami wszystkich tych, kt\u00f3rzy s\u0105 teraz zakochani w Carneyu. To ten sam Rutte, kt\u00f3ry \u2014 podobnie jak szefowie rz\u0105d\u00f3w Meloni, Merz i Starmer \u2014 nigdy nie przerwa\u0142 dialogu z Trumpem.<\/p>\n

R\u00f3wnowaga mi\u0119dzy Waszyngtonem a Pekinem<\/p>\n

Carney, podobnie jak francuski prezydent Emmanuel Macron, mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na ostr\u0105 krytyk\u0119 Trumpa i Stan\u00f3w Zjednoczonych w\u0142a\u015bnie dlatego \u2014 i tylko dlatego \u2014 \u017ce inni zachowuj\u0105 umiar. Co wi\u0119cej, Carneyowi \u2014 co zosta\u0142o praktycznie ca\u0142kowicie pomini\u0119te w komentarzach europejskiej opinii publicznej \u2014 \u0142atwo jest r\u00f3\u017cne rzeczy m\u00f3wi\u0107. Kanada znajduje si\u0119 w zupe\u0142nie innej sytuacji ni\u017c Europa pod wzgl\u0119dem strategii bezpiecze\u0144stwa. Nigdy, pod \u017cadnym pozorem, rz\u0105d USA \u2014 pod rz\u0105dami Trumpa lub kogokolwiek innego \u2014 nie pozwoli\u0142by, aby trzecia si\u0142a naruszy\u0142a suwerenno\u015b\u0107 lub integralno\u015b\u0107 terytorialn\u0105 bezpo\u015bredniego s\u0105siada w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\n

\"Mark <\/p>\n

Mark Carney, premier Kanady, podczas \u015awiatowego Forum Ekonomicznego w Davos, 20 stycznia 2026 r.EPA\/GIAN EHRENZELLER \/ PAP<\/p>\n

Artyku\u0142 5. NATO zawsze b\u0119dzie mia\u0142 zastosowanie wobec Kanady, niezale\u017cnie od tego, jak bardzo szef rz\u0105du z Ottawy b\u0119dzie si\u0119 wym\u0105drza\u0142. Europejczycy, niestety, nie mog\u0105 by\u0107 tego pewni za czas\u00f3w Trumpa. Chocia\u017cby z tego powodu w Europie nale\u017cy si\u0119 dobrze zastanowi\u0107, zanim mianuje si\u0119 Marka Carney’a doradc\u0105 strategicznym.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c diagnoza Carney’a jest w tym kraju analizowana raczej powierzchownie. Jej sednem nie jest krytyka obecnego rz\u0105du USA. Jest to og\u00f3lny zarzut wobec wielkich mocarstw, bo od dawna nadu\u017cywaj\u0105 swojej pozycji. Uderzaj\u0105ce by\u0142oby zreszt\u0105, gdyby Carney postawi\u0142 znak r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy USA a Chinami. Na przyk\u0142ad w polityce handlowej mo\u017cna z pewno\u015bci\u0105 oskar\u017cy\u0107 Amerykan\u00f3w o okazjonalne pr\u00f3by zast\u0105pienia rz\u0105d\u00f3w prawa prawem d\u017cungli. Ale to Chiny, wy\u0142\u0105cznie Chiny, tak \u015bwiadomie i systematycznie podwa\u017caj\u0105 ustanowione prawo handlowe od czasu przyst\u0105pienia do \u015awiatowej Organizacji Handlu (WTO) \u0107wier\u0107 wieku temu.<\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci jednak zarzut Carneya dotycz\u0105cy nadu\u017cy\u0107 nie odnosi si\u0119 w r\u00f3wnym stopniu do obu supermocarstw. Jest on skierowany wy\u0142\u0105cznie do Ameryki. Co z tego wyniknie, gdy zostanie to zrealizowane? Polityczna r\u00f3wnowaga Ottawy wobec Waszyngtonu i Pekinu?<\/p>\n

Recepta Carneya na „zmienn\u0105 geometri\u0119” jest bardziej kusz\u0105ca ni\u017c obiecuj\u0105ca. Carney opowiada si\u0119 za „r\u00f3\u017cnymi koalicjami dla r\u00f3\u017cnych warto\u015bci i interes\u00f3w”. Innymi s\u0142owy, Kanada chce wej\u015b\u0107 w lu\u017an\u0105, poliamoryczn\u0105 sie\u0107 relacji na arenie mi\u0119dzynarodowej \u2014 drog\u0119, kt\u00f3rej Europa, wraz ze swoj\u0105 Uni\u0105 Europejsk\u0105, s\u0142usznie unika.<\/p>\n

Carney jest szczeg\u00f3lnie zainteresowany piel\u0119gnowaniem relacji z innymi „\u015brednimi mocarstwami”: \u2014 \u015arednie mocarstwa musz\u0105 dzia\u0142a\u0107 wsp\u00f3lnie, poniewa\u017c je\u015bli nie ma nas przy stole, to jeste\u015bmy w menu \u2014 m\u00f3wi\u0142.<\/p>\n

Samo za\u0142o\u017cenie, \u017ce \u015brednie pot\u0119gi s\u0105 lub mog\u0105 by\u0107 samowystarczalne, jest wr\u0119cz zabawn\u0105 my\u015bl\u0105. We\u017amy na przyk\u0142ad sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 \u2014 19 z 20 najwi\u0119kszych modeli j\u0119zykowych, z kt\u00f3rych korzysta najwi\u0119cej u\u017cytkownik\u00f3w, pochodzi ze Stan\u00f3w Zjednoczonych lub Chin. Albo handel jako ca\u0142o\u015b\u0107: Niemcy same w niewielkim stopniu korzystaj\u0105 z dynamicznie rosn\u0105cej wymiany towar\u00f3w i us\u0142ug z Kanad\u0105 (warto\u015b\u0107 wymiany handlowej w 2024 r.: prawie 20 mld euro), dop\u00f3ki wymiana z USA i Chinami (po oko\u0142o 250 mld) jest niepewna.<\/p>\n

Nie jest wi\u0119c przypadkiem, \u017ce dziesi\u0119\u0107 lat po podpisaniu umowa CETA popad\u0142a niemal w zapomnienie. Do dzi\u015b nie wesz\u0142a ona w pe\u0142ni w \u017cycie. W Niemczech czekano sze\u015b\u0107 lat na ratyfikacj\u0119, w innych krajach UE, takich jak Francja, W\u0142ochy i Polska, ratyfikacja nie nast\u0105pi\u0142a do dzi\u015b. Nic nie wiadomo o tym, \u017ce rz\u0105d federalny wywiera\u0142by presj\u0119 na opiesza\u0142ych partner\u00f3w z UE. Najwyra\u017aniej nikt nie chce traci\u0107 kapita\u0142u politycznego na ostatecznie raczej ma\u0142o znacz\u0105cy wolny handel z Kanad\u0105.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c w samej Kanadzie ratyfikacja CETA, niezale\u017cnie od retoryki Carneya, nadal si\u0119 op\u00f3\u017ania. Zamiast tego kanadyjski premier woli pod\u0105\u017ca\u0107 za swoimi poliamorycznymi instynktami. W swoim przem\u00f3wieniu w Davos Carney og\u0142osi\u0142 nie tylko „zerwanie” z Zachodem. Zaraz potem og\u0142osi\u0142 r\u00f3wnie\u017c „nowe partnerstwa strategiczne”. A konkretnie z Chinami i Katarem \u2014 czyli z najwi\u0119kszymi i najbogatszymi dyktaturami \u015bwiata.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"By\u0142y czasy, kiedy (szefowa niemieckich Zielonych) Franziska Brantner wychodzi\u0142a na ulice, protestuj\u0105c przeciwko kanadyjsko-europejskiej umowie o wolnym handlu…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":230657,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,44,27,193,34,35,10875,28,31,48,25,46,40,41,47,80,29,30,71,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-230656","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-donald_trump","12":"tag-headlines","13":"tag-kanada","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-mark_carney","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-polish","23":"tag-polski","24":"tag-screening_general","25":"tag-swiat","26":"tag-top-stories","27":"tag-topstories","28":"tag-usa","29":"tag-wiadomosci","30":"tag-world","31":"tag-world-news","32":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115975205887365658","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/230656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=230656"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/230656\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/230657"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=230656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=230656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=230656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}