{"id":230751,"date":"2026-01-29T00:13:09","date_gmt":"2026-01-29T00:13:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/230751\/"},"modified":"2026-01-29T00:13:09","modified_gmt":"2026-01-29T00:13:09","slug":"nowa-mapa-ciemnej-materii-odkrywa-szkielet-wszechswiata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/230751\/","title":{"rendered":"Nowa mapa ciemnej materii. Odkrywa szkielet wszech\u015bwiata"},"content":{"rendered":"<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Naukowcy s\u0105dz\u0105, \u017ce u zarania wszech\u015bwiata materia \u2014 ta ciemna, jak i ta widzialna \u2014 by\u0142a silnie rozproszona. Z czasem dosz\u0142o do gromadzenia si\u0119 ciemnej materii, kt\u00f3ra oddzia\u0142ywa\u0142a na materi\u0119, a ta tworzy\u0142a obszary, w kt\u00f3rych zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 gwiazdy i galaktyki. W ten spos\u00f3b rozk\u0142ad ciemnej materii zdecydowa\u0142 o obecnym rozk\u0142adzie galaktyk. Ciemna materia, powoduj\u0105c, \u017ce materia widzialna zacz\u0119\u0142a si\u0119 gromadzi\u0107, przyczyni\u0142a si\u0119 do szybszego powstania gwiazd, galaktyk oraz planet i \u017cycia. Mapa ta pokazuje ciemn\u0105 materi\u0119 jako architekta wszech\u015bwiata, kt\u00f3ry stopniowo organizowa\u0142 struktury, jakie obecnie mo\u017cemy obserwowa\u0107 przez teleskop, m\u00f3wi wsp\u00f3\u0142autor bada\u0144 doktor Gavin Leroy z Durham University.<\/p>\n<ul class=\"OchatFollowUps_wrapper__1ry7X\">\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jak powsta\u0142a mapa ciemnej materii?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie instytucje uczestniczy\u0142y w jej stworzeniu?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Co zarejestrowa\u0142 Teleskop Webba?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie plany maj\u0105 naukowcy dotycz\u0105ce badania ciemnej materii?<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Obszar, kt\u00f3ry pokrywa mapa, jest na niebie oko\u0142o 2,5-krotnie wi\u0119kszy ni\u017c Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni. Znajduje si\u0119 on w Gwiazdozbiorze Sekstantu. Teleskop Webba obserwowa\u0142 go w sumie przez 255 godzin, zarejestrowa\u0142 tam niemal 800 000 galaktyk, wiele z nich po raz pierwszy. Nowa mapa zawiera 10-krotnie wi\u0119cej galaktyk, ni\u017c mapy tego obszaru tworzone za pomoc\u0105 teleskop\u00f3w naziemnych i 2-krotnie wi\u0119cej, ni\u017c mapa uzyskana dzi\u0119ki Teleskopowi Hubble&#8217;a. To najwi\u0119ksza mapa ciemnej materii stworzona za pomoc\u0105 Webba, dwukrotnie bardziej dok\u0142adna, ni\u017c dotychczasowe. Wcze\u015bniej widzieli\u015bmy zamazany obraz ciemnej materii. Teraz, dzi\u0119ki niezwyk\u0142ej rozdzielczo\u015bci Webba, mo\u017cemy obserwowa\u0107 niewidoczny wcze\u015bniej szkielet wszech\u015bwiata i jego zadziwiaj\u0105ce szczeg\u00f3\u0142y, dodaje doktor Diana Scognamiglio z Jet Propulsion Laboratory.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Naukowcy ju\u017c planuj\u0105 stworzenie mapy ciemnej materii w skali ca\u0142ego wszech\u015bwiata. Chc\u0105 w tym celu wykorzysta\u0107 teleskop kosmiczny Euclid Europejskiej Agencji Kosmicznej oraz Nancy Grace Roman Space Telescope, kt\u00f3ry ma zosta\u0107 wystrzelony w ci\u0105gu najbli\u017cszych kilkunastu miesi\u0119cy.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">\u0179r\u00f3d\u0142o: An ultra-high-resolution map of (dark) matter, https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41550-025-02763-9<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Naukowcy s\u0105dz\u0105, \u017ce u zarania wszech\u015bwiata materia \u2014 ta ciemna, jak i ta widzialna \u2014 by\u0142a silnie rozproszona.&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":230752,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[1785,120,118,119,53,52,68,51,55,42,38,40,39,41,116,114,115,47,121,1348,117,50],"class_list":{"0":"post-230751","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-kopalniawiedzypl","9":"tag-nauka","10":"tag-nauka-i-technika","11":"tag-naukatechnika","12":"tag-new_header","13":"tag-onet3","14":"tag-onet3d","15":"tag-onet3d_2i","16":"tag-phx","17":"tag-pl","18":"tag-poland","19":"tag-polish","20":"tag-polska","21":"tag-polski","22":"tag-science","23":"tag-science-and-technology","24":"tag-sciencetechnology","25":"tag-screening_general","26":"tag-technika","27":"tag-technologia","28":"tag-technology","29":"tag-v2021"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115975500778136027","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/230751","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=230751"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/230751\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/230752"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=230751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=230751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=230751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}