SAFE (Security Action for Europe) to nowy instrument finansowy Unii Europejskiej<\/a>, kt\u00f3rego celem jest wzmocnienie zdolno\u015bci obronnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich przez wsp\u00f3lne inwestycje w sprz\u0119t wojskowy i rozw\u00f3j europejskiego przemys\u0142u obronnego. Program jest odpowiedzi\u0105 na obni\u017caj\u0105cy si\u0119 poziom bezpiecze\u0144stwa w Europie. Przyczyn\u0105 jest wojna w Ukrainie, ale niepok\u00f3j europejskich pa\u0144stw budz\u0105 te\u017c pytania o dalsze zaanga\u017cowanie USA na naszym kontynencie.<\/p>\n Jakie warunki trzeba spe\u0142ni\u0107, by skorzysta\u0107 z SAFE?<\/p>\n
Umowy realizowane w ramach SAFE musz\u0105 gwarantowa\u0107, \u017ce nie wi\u0119cej ni\u017c 35 proc. kwot przyznanych w ramach programu wydamy na komponenty wytwarzane poza Uni\u0105 Europejsk\u0105 oraz w\u0105sk\u0105 grup\u0105 pa\u0144stw stowarzyszonych z programem, do kt\u00f3rej nale\u017c\u0105 Islandia, Liechtenstein, Norwegia oraz Ukraina. Oznacza to, \u017ce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 warto\u015bci zam\u00f3wie\u0144 \u2014 co najmniej 65 proc. \u2014 musi by\u0107 realizowana przez producent\u00f3w z UE oraz wymienionych kraj\u00f3w formalnie dopuszczonych do udzia\u0142u w SAFE.<\/p>\n
Czy Korea Po\u0142udniowa mo\u017ce skorzysta\u0107 z mechanizmu SAFE? <\/p>\n
Tak. Cho\u0107 po\u017cyczki w ramach SAFE s\u0105 dost\u0119pne wy\u0142\u0105cznie dla pa\u0144stw cz\u0142onkowskich UE, udzia\u0142 we wsp\u00f3lnych zam\u00f3wieniach mo\u017ce obejmowa\u0107 szersze grono kraj\u00f3w. Nale\u017c\u0105 do nich pa\u0144stwa przyst\u0119puj\u0105ce do Unii, kraje kandyduj\u0105ce i potencjalni kandydaci, Ukraina, a tak\u017ce pa\u0144stwa trzecie, kt\u00f3re podpisa\u0142y z UE porozumienia o partnerstwie w dziedzinie bezpiecze\u0144stwa i obrony. W tej grupie znajduj\u0105 si\u0119 m.in. Albania, Kanada, Japonia, Mo\u0142dawia, Macedonia P\u00f3\u0142nocna, Norwegia, Korea Po\u0142udniowa oraz Wielka Brytania.<\/p>\n
Unia Europejska przewiduje r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 zawierania dodatkowych porozumie\u0144 dwustronnych lub wielostronnych, kt\u00f3re mog\u0105 w przysz\u0142o\u015bci rozszerzy\u0107 zakres uczestnictwa i uprawnie\u0144 kolejnych pa\u0144stw.<\/p>\n
Na jakich zasadach Korea Po\u0142udniowa mo\u017ce wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w SAFE?<\/p>\n
Korea Po\u0142udniowa mo\u017ce uczestniczy\u0107 w realizacji zam\u00f3wie\u0144 w ramach SAFE w ograniczonym zakresie. Jej firmy mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 jako podwykonawcy, ale ich udzia\u0142 nie mo\u017ce przekroczy\u0107 35 proc. warto\u015bci komponent\u00f3w w danym projekcie. Oznacza to, \u017ce zakup sprz\u0119tu wojskowego w ca\u0142o\u015bci wyprodukowanego w Korei Po\u0142udniowej nie jest w ramach SAFE dopuszczalny.<\/p>\n
Czy USA mo\u017ce wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w programie?<\/p>\n
Nie. W obecnym kszta\u0142cie programu wsp\u00f3\u0142praca z ameryka\u0144skimi podmiotami w ramach SAFE nie jest mo\u017cliwa, poniewa\u017c USA nie zawar\u0142y z Uni\u0105 Europejsk\u0105 porozumienia o partnerstwie w dziedzinie bezpiecze\u0144stwa i obrony.<\/p>\n
Czy program SAFE jest wymierzony w USA?<\/p>\n
Program nie jest wymierzony w Stany Zjednoczone, lecz ma na celu wzmocnienie europejskiego przemys\u0142u obronnego i zmniejszenie zale\u017cno\u015bci UE od dostawc\u00f3w spoza Europy, w tym z USA. Wa\u017cne: ograniczenia dotycz\u0105 wy\u0142\u0105cznie wydatkowania \u015brodk\u00f3w w ramach konkretnego instrumentu finansowego UE i nie obejmuj\u0105 wszystkich zakup\u00f3w uzbrojenia realizowanych przez pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie. Polska, jak i ka\u017cde inne pa\u0144stwo UE, nadal mo\u017ce kupowa\u0107 ameryka\u0144ski sprz\u0119t wojskowy poza mechanizmem SAFE.<\/p>\n
Ile pieni\u0119dzy trafi do Polski w ramach SAFE?<\/p>\n
Polska jest najwi\u0119kszym beneficjentem programu. Komisja Europejska zatwierdzi\u0142a polski plan i przyzna\u0142a naszemu krajowi 43,7 mld euro po\u017cyczki w ramach SAFE. To najwy\u017csza kwota spo\u015br\u00f3d wszystkich pa\u0144stw uczestnicz\u0105cych w programie i znacz\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 ca\u0142ej dost\u0119pnej puli, kt\u00f3ra wynosi 150 mld euro.<\/p>\n
Na co Polska planuje wyda\u0107 \u015brodki z SAFE?<\/p>\n
Pieni\u0105dze z programu SAFE maj\u0105 zosta\u0107 przeznaczone m.in. na realizacj\u0119 projektu Tarcza Wsch\u00f3d, obejmuj\u0105cego wzmocnienie ochrony granic, systemy obrony przed dronami, zabezpieczenia infrastruktury krytycznej oraz cyberbezpiecze\u0144stwo. \u015arodki trafi\u0105 tak\u017ce na rozw\u00f3j zdolno\u015bci dronowych i antydronowych, systemy artyleryjskie i przeciwrakietowe, zdolno\u015bci rakietowe, a tak\u017ce na popraw\u0119 logistyki i mobilno\u015bci wojskowej. Cz\u0119\u015b\u0107 inwestycji obejmie r\u00f3wnie\u017c infrastruktur\u0119 cywiln\u0105 o znaczeniu obronnym oraz wsparcie innych formacji odpowiedzialnych za bezpiecze\u0144stwo. \u2014 Z naszych szacunk\u00f3w wynika, \u017ce blisko 90 proc. tych pieni\u0119dzy faktycznie trafi do krajowych firm z sektora obronnego. Najwi\u0119ksze \u015brodki zostan\u0105 przeznaczone na Tarcz\u0119 Wsch\u00f3d \u2014 m\u00f3wi w rozmowie z Onetem pe\u0142nomocniczka rz\u0105du ds. SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka.<\/p>\n
Czy pieni\u0105dze z SAFE s\u0105 bezzwrotne?<\/p>\n
Nie. SAFE opiera si\u0119 na po\u017cyczkach. S\u0105 to jednak po\u017cyczki udzielane na bardzo korzystnych warunkach, z d\u0142ugim okresem sp\u0142aty, si\u0119gaj\u0105cym nawet 30\u201335 lat, oraz oprocentowaniem opartym na obligacjach unijnych, kt\u00f3re kszta\u0142tuje si\u0119 na poziomie oko\u0142o 3 proc.<\/p>\n
Jak i kiedy \u015brodki b\u0119d\u0105 wyp\u0142acane?<\/p>\n
Po podpisaniu um\u00f3w Polska otrzyma zaliczk\u0119 w wysoko\u015bci oko\u0142o 15 proc. przyznanej kwoty. Kolejne transze b\u0119d\u0105 wyp\u0142acane stopniowo, w miar\u0119 realizacji projekt\u00f3w i raportowania post\u0119p\u00f3w do Komisji Europejskiej.<\/p>\n
Czy SAFE oznacza tworzenie wsp\u00f3lnej armii UE?<\/p>\n
Nie. Program nie dotyczy powo\u0142ywania wsp\u00f3lnej armii ani przekazywania kompetencji wojskowych na poziom unijny. Decyzje dotycz\u0105ce obronno\u015bci pozostaj\u0105 w gestii pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, a SAFE ma jedynie u\u0142atwia\u0107 finansowanie i koordynacj\u0119 zakup\u00f3w sprz\u0119tu wojskowego<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"„Uwa\u017cam, \u017ce ograniczenia SAFE dot. wsp\u00f3\u0142pracy z ameryka\u0144skim przemys\u0142em s\u0105 szkodliwe dla Polski i mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na dalszy…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":232047,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,49,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,2739,29,30,86,71,26,161],"class_list":{"0":"post-232046","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-kraj","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-nat_styl","19":"tag-news","20":"tag-omp","21":"tag-pl","22":"tag-poland","23":"tag-polish","24":"tag-polska","25":"tag-polski","26":"tag-screening_general","27":"tag-slawomir_cenckiewicz","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-unia_europejska","31":"tag-usa","32":"tag-wiadomosci","33":"tag-wojsko"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115979421505793923","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/232046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=232046"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/232046\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/232047"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=232046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=232046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=232046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}