{"id":235403,"date":"2026-01-31T12:42:18","date_gmt":"2026-01-31T12:42:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/235403\/"},"modified":"2026-01-31T12:42:18","modified_gmt":"2026-01-31T12:42:18","slug":"powstania-armia-ue-sa-konkretne-propozycje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/235403\/","title":{"rendered":"Powstania armia UE? S\u0105 konkretne propozycje"},"content":{"rendered":"

\"\"
\n Micha\u0142 G\u00f3rski
\n <\/a>
\n 30 stycznia 2026, 15:13<\/p>\n

\n 7 min.\n <\/p>\n

Andrius Kubilius, komisarz Unii Europejskiej ds. obrony i przestrzeni kosmicznej, opublikowa\u0142 dokument, w kt\u00f3rym przedstawi\u0142 argumenty za utworzeniem Europejskiej Rady Bezpiecze\u0144stwa. Poruszy\u0142 tam r\u00f3wnie\u017c kwesti\u0119 wsp\u00f3lnej europejskiej armii.<\/p>\n

Pos\u0142uchaj artyku\u0142u
\n \"Esto\u0144ski
\n Autor. S\u00f5durileht \/ Facebook<\/p>\n

Dokument<\/a> litewskiego polityka dotyczy zmian, kt\u00f3re w ostatnich miesi\u0105cach zasz\u0142y w krajach Unii Europejskiej w kontek\u015bcie wsp\u00f3lnego bezpiecze\u0144stwa. W analizie pojawiaj\u0105 si\u0119 pytania o to, jak Stary Kontynent odnajdzie si\u0119 w obliczu niedawnej publikacji Narodowej Strategii Bezpiecze\u0144stwa USA. Nie brakuje te\u017c niewygodnych pyta\u0144 dotycz\u0105cych obronno\u015bci w Europie.<\/p>\n

Zdaniem Kubiliusa osi\u0105gni\u0119cie europejskiej niezale\u017cno\u015bci obronnej jest nieuchronne. Dodaje przy tym, \u017ce dalsze odk\u0142adanie w czasie wa\u017cnych i trudnych decyzji \u2014 o kt\u00f3rych m\u00f3wiono ju\u017c co najmniej od 2017 roku \u2014 tym razem mo\u017ce mie\u0107 tragiczne skutki dla milion\u00f3w os\u00f3b. \u201eTo moment prze\u0142omowy dla niezale\u017cno\u015bci Europy w dziedzinie obronno\u015bci\u201d \u2014 parafrazuje s\u0142owa wypowiedziane przez przewodnicz\u0105c\u0105 Komisji Europejskiej, Ursul\u0119 von der Leyen.<\/p>\n

Co z USA? <\/p>\n

Wed\u0142ug Kubiliusa Europa musia\u0142a (i nadal musi) odnale\u017a\u0107 si\u0119 w ameryka\u0144skiej niejednoznaczno\u015bci geopolitycznej. Powo\u0142uje si\u0119 tutaj na s\u0142owa Maxa Bergmana, analityka z programu Europy, Rosji i Eurazji w waszyngto\u0144skim think tanku Center for Strategic and International Studies (CSIS), kt\u00f3ry uwa\u017ca, \u017ce Amerykanie ponaglaj\u0105 dzi\u015b Europejczyk\u00f3w, aby mocniej zadbali o w\u0142asn\u0105 obronno\u015b\u0107, cho\u0107 jeszcze do niedawna opierali si\u0119 europejskim inicjatywom maj\u0105cym na celu wzmocnienie w\u0142asnych zdolno\u015bci obronnych.<\/p>\n

\u201eNajwi\u0119kszym przeciwnikiem zintegrowanej europejskiej obrony, podejmowania przez Uni\u0119 Europejsk\u0105 jakichkolwiek dzia\u0142a\u0144 w zakresie obronno\u015bci lub stworzenia przez NATO europejskiego filaru by\u0142y Stany Zjednoczone. To pozostawia Europ\u0119 na lodzie\u201d \u2014 pisa\u0142 jeszcze niedawno Bergman, pokazuj\u0105c w ten spos\u00f3b pewn\u0105 niekonsekwencj\u0119 Amerykan\u00f3w w kontek\u015bcie opublikowanej niedawno Narodowej Strategii Bezpiecze\u0144stwa USA. Dokument Pentagonu z jednej strony wyra\u017ca pewne zaniepokojenie administracji wynikaj\u0105ce z bardziej zjednoczonej Unii Europejskiej, a z drugiej oddaje Europie wi\u0119ksze pole manewru w kontek\u015bcie wzmacniania w\u0142asnej obrony.<\/p>\n

Pewne krytyczne podej\u015bcie do przedstawionych powy\u017cej dzia\u0142a\u0144 Waszyngtonu nie jest bynajmniej r\u00f3wnoznaczne z negowaniem potrzeby kontynuowania wsp\u00f3\u0142pracy europejsko-ameryka\u0144skiej. Kubilius jasno wskazuje, \u017ce relacje transatlantyckie pozostaj\u0105 \u201ekamieniem w\u0119gielnym\u201d europejskiego bezpiecze\u0144stwa, czym wpisuje si\u0119 w s\u0142owa wypowiedziane ostatnio przez sekretarza generalnego NATO Marka Rutte<\/a> czy szefa polskiego resortu obrony W\u0142adys\u0142awa Kosiniaka-Kamysza<\/a>. R\u00f3wnocze\u015bnie Litwin jasno zaznacza przy tym, \u017ce nie jest to r\u00f3wnoznaczne z tym, \u017ce Europa ma oczekiwa\u0107, \u017ce Amerykanie wezm\u0105 na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107 za zapewnienie bezpiecze\u0144stwa Staremu Kontynentowi. Ma on \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce nadszed\u0142 czas zadbania o w\u0142asn\u0105 obron\u0119, a nie wys\u0142ugiwanie si\u0119 innymi.<\/p>\n

Unia i jej bezpiecze\u0144stwo <\/p>\n

Jak zauwa\u017ca unijny komisarz ds. obrony, w ostatnich miesi\u0105cach Unia Europejska zrobi\u0142a w dziedzinie w\u0142asnego bezpiecze\u0144stwa wi\u0119cej ni\u017c przez kilka poprzednich lat. Wymienia tu przede wszystkim og\u0142oszony w 2025 roku program ReArm Europe, w tym instrument SAFE. \u201eNiezale\u017cno\u015b\u0107 i si\u0142a europejskiej obrony sta\u0142a si\u0119 jasnym strategicznym priorytetem dla Unii Europejskiej\u201d \u2014 stwierdzi\u0142, doceniaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c znacz\u0105ce zwi\u0119kszenie nak\u0142ad\u00f3w finansowych europejskich pa\u0144stw na zakupy zbrojeniowe.<\/p>\n

Kluczowe pytania, kt\u00f3re w tym miejscu zadaje Kubilius, dotycz\u0105 tego, czy samo zwi\u0119kszenie wydatk\u00f3w wystarczy, aby zapewni\u0107 gotowo\u015b\u0107 obronn\u0105 Europy. Czy fakt, \u017ce wydatki obronne kraj\u00f3w Unii Europejskiej w 2025 roku by\u0142y o 100 miliard\u00f3w dolar\u00f3w wy\u017csze ni\u017c wydatki Rosji, \u015bwiadczy o tym, \u017ce europejska cz\u0119\u015b\u0107 NATO jest ju\u017c gotowa do ewentualnego starcia z Federacj\u0105 Rosyjsk\u0105? Odpowied\u017a twierdz\u0105ca na tak zadane pytanie by\u0142aby zdaniem Kubiliusa spor\u0105 naiwno\u015bci\u0105, bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce Rosjanie posiadaj\u0105 sprawdzon\u0105 w boju armi\u0119 (a tego z pewno\u015bci\u0105 nie mo\u017cna powiedzie\u0107 o armiach europejskich). \u201eSamo zwi\u0119kszenie inwestycji w obronno\u015b\u0107 nie rozwi\u0105zuje wszystkich najwa\u017cniejszych problem\u00f3w zwi\u0105zanych z nasz\u0105 gotowo\u015bci\u0105 obronn\u0105\u201d \u2014 jasno konstatuje polityk, kt\u00f3ry posi\u0142kuje si\u0119 przy tym krytycznym komentarzem wymienianego ju\u017c w tek\u015bcie Maxa Bergmana.<\/p>\n

\u201eEuropejskie dyskusje skupiaj\u0105 si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie na finansowaniu, a nie na ogromnym problemie strukturalnym, jakim jest rozdrobnienie europejskiego krajobrazu obronnego, sk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 z co najmniej 25 odr\u0119bnych si\u0142 zbrojnych. M\u00f3wi\u0105c wprost, si\u0142y te nie s\u0105 przystosowane do obrony Europy. To dobrze, \u017ce Europa my\u015bli ambitnie, je\u015bli chodzi o finansowanie, ale musi r\u00f3wnie\u017c my\u015ble\u0107 ambitnie, je\u015bli chodzi o reform\u0119 i integracj\u0119 si\u0142 zbrojnych Europy\u201d \u2014 realistycznie spojrza\u0142 przedstawiciel CSIS.<\/p>\n

W tym miejscu analizy pojawia si\u0119 bardzo istotny punkt dotycz\u0105cy trzech filar\u00f3w, na kt\u00f3rych powinna opiera\u0107 si\u0119 europejska gotowo\u015b\u0107 obronna. Chodzio filar gotowo\u015bci obronnej w zakresie materialnym, instytucjonalnym i politycznym. \u201eJe\u015bli kt\u00f3rykolwiek z nich zawiedzie, zawiedzie ca\u0142a nasza gotowo\u015b\u0107 obronna\u201d \u2014 czytamy.<\/p>\n

Zdaniem Kubiliusa dotychczasowe wysi\u0142ki pa\u0144stw europejskich skupia\u0142y si\u0119 praktycznie wy\u0142\u0105cznie na realizacji pierwszego filaru. Jak zorganizowa\u0107 obron\u0119 na kontynencie europejskim, gdy Amerykanie ograniczaj\u0105 tu swoj\u0105 obecno\u015b\u0107? Jak przygotowa\u0107 si\u0119 do \u201ewalki jako Europa\u201d i \u201eeuropejski filar NATO\u201d? Jak zmobilizowa\u0107 wol\u0119 polityczn\u0105, aby odstrasza\u0107, broni\u0107, a w razie potrzeby walczy\u0107? Jak broni\u0107 \u201eserc i umys\u0142\u00f3w\u201d obywateli przed rosyjskimi pr\u00f3bami os\u0142abienia woli politycznej naszych spo\u0142ecze\u0144stw do obrony? Na te pytania nie do ko\u0144ca potrafiono dotychczas znale\u017a\u0107 odpowied\u017a.<\/p>\n

Wsp\u00f3lna europejska armia? <\/p>\n

Po tych pytaniach w analizie pojawi\u0142 si\u0119 temat, kt\u00f3ry budzi najwi\u0119ksze kontrowersje. Mianowicie chodzi o powracaj\u0105cy co jaki\u015b czas w debacie publicznej pomys\u0142 stworzenia wsp\u00f3lnej europejskiej armii. Wed\u0142ug Kubiliusa Europa znalaz\u0142a si\u0119 w sytuacji, w kt\u00f3rej taka idea jest coraz bardziej warta rozwa\u017cenia. W g\u0142\u00f3wnej mierze wynika to \u2014 jego zdaniem \u2014 z obecnej fragmentaryzacji, kt\u00f3ra przeszkadza w osi\u0105gni\u0119ciu realnej skuteczno\u015bci (szczeg\u00f3lnie na wypadek wycofania U.S. Army z Europy).<\/p>\n

\u201ePoprawa jako\u015bciowa nast\u0105pi tylko wtedy, gdy nasza instytucjonalna gotowo\u015b\u0107 obronna zostanie zasadniczo przekszta\u0142cona i ujednolicona na szczeblu UE. Aby zrozumie\u0107, dlaczego, zadajmy sobie nieoczywiste pytanie, na kt\u00f3re \u0142atwo odpowiedzie\u0107: czy Stany Zjednoczone by\u0142yby silniejsze militarnie, gdyby mia\u0142y 50 armii na szczeblu stanowym, 50 suwerennych polityk obronnych na szczeblu stanowym i 50 bud\u017cet\u00f3w obronnych?\u201d \u2014 pyta retorycznie unijny polityk. Dodaje przy tym seri\u0119 komentarzy innych analityk\u00f3w, kt\u00f3rzy krytycznie odnosz\u0105 si\u0119 do obecnego stanu rzeczy.<\/p>\n

\u201eBior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce w europejskich krajach NATO s\u0142u\u017cy 1,86 mln aktywnych \u017co\u0142nierzy, uderzaj\u0105ce \u2014 je\u015bli nie \u017cenuj\u0105ce \u2014 jest to, \u017ce wycofanie mniej ni\u017c 100 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich mo\u017ce stworzy\u0107 strategiczn\u0105 pr\u00f3\u017cni\u0119\u201d \u2014 pisze, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na tekst Maxa Bergmanna oraz Otto Svendsena, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce Stary Kontynent \u201emusi posiada\u0107 w\u0142asne paneuropejskie si\u0142y zbrojne licz\u0105ce co najmniej 100 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mog\u0142y zosta\u0107 zmobilizowane i przeniesione do dowolnego regionu Europy. (\u2026) Takie si\u0142y nie zast\u0105pi\u0105 krajowych si\u0142 zbrojnych, ale b\u0119d\u0105 je uzupe\u0142nia\u0107, zapewniaj\u0105c warto\u015b\u0107 dodan\u0105, kt\u00f3r\u0105 obecnie zapewniaj\u0105 stacjonuj\u0105ce w Europie si\u0142y ameryka\u0144skie\u201d \u2014 proponuj\u0105 analitycy.<\/p>\n

Konkretne rozwi\u0105zania <\/p>\n

Nie wchodz\u0105c w szczeg\u00f3\u0142y traktatowe, mo\u017cemy zostawi\u0107 temat mimo wszystko mglistej wci\u0105\u017c idei europejskiej armii. W tek\u015bcie pojawia si\u0119 bowiem kilka propozycji, kt\u00f3re z du\u017c\u0105 doz\u0105 prawdopodobie\u0144stwa mog\u0105 zadzia\u0107 si\u0119 szybciej i \u2014 przede wszystkim \u2014 mog\u0105 \u0142atwiej zyska\u0107 zgod\u0119 wi\u0119kszo\u015bci poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, kt\u00f3re \u2014 jak s\u0142usznie zauwa\u017ca Kubilius \u2014 wol\u0105 koncentrowa\u0107 si\u0119 na rozwoju w\u0142asnych zdolno\u015bci obronnych.<\/p>\n

W zwi\u0105zku z tym, \u017ce Komisja Europejska nie jest \u2014 wed\u0142ug Kubiliusa \u2014 w stanie pe\u0142ni\u0107 roli platformy debat strategicznych, coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 nieformalne formaty przyw\u00f3dztwa. Jako przyk\u0142ad podane s\u0105 grupy E5+ oraz G5+, gdzie spotykaj\u0105 si\u0119 przedstawiciele takich kraj\u00f3w jak: Polska, Niemcy, Francja, W\u0142ochy, Wielka Brytania i Hiszpania (m.in. w celu koordynacji pomocy wojskowej dla Ukrainy czy wsp\u00f3\u0142pracy z USA). Pomys\u0142\u00f3w na podobnie dzia\u0142aj\u0105ce formaty jest wi\u0119cej.<\/p>\n

Jednym z nich jest o\u017cywienie idei Europejskiej Rady Bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3ra wed\u0142ug Kubiliusa mog\u0142aby sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z grona cz\u0142onk\u00f3w sta\u0142ych (E5: Niemcy, Francja, W\u0142ochy, Hiszpania, Polska), rotacyjnych oraz przedstawicieli unijnych struktur.<\/p>\n

\u201eOczywiste jest, \u017ce Europejska Rada Bezpiecze\u0144stwa powinna by\u0107 czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko instrumentem zarz\u0105dzania kryzysowego i powinna r\u00f3wnie\u017c pe\u0142ni\u0107 najwy\u017csz\u0105 rol\u0119 koordynacyjn\u0105 w czasie pokoju lub gotowo\u015bci obronnej, aby zapewni\u0107 materialn\u0105 gotowo\u015b\u0107 obronn\u0105 \u2013 na przyk\u0142ad zapewni\u0107 wdro\u017cenie planu dzia\u0142ania w zakresie gotowo\u015bci obronnej 2030\u201d \u2014 czytamy w propozycji, w kt\u00f3rej wymienia si\u0119 wi\u0119cej argument\u00f3w \u201eza\u201d powstaniem takiej rady. Za co mia\u0142aby ona jeszcze dok\u0142adnie odpowiada\u0107? M.in. za koordynacj\u0119 polityki na rzecz defragmentacji europejskiego przemys\u0142u obronnego i rozwoju paneuropejskich projekt\u00f3w obronnych, opracowanie koncepcji \u201eeuropejskiego filaru NATO\u201d czy integracj\u0119 potencja\u0142u obronnego Ukrainy z UE.<\/p>\n

\u201eTrudno sobie wyobrazi\u0107, aby w przypadku agresji militarnej zarz\u0105dzanie kryzysowe by\u0142o realizowane przez tradycyjne instytucje UE w oparciu o konsensus 27 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Europejska Rada Bezpiecze\u0144stwa musi z wyprzedzeniem otrzyma\u0107 mandat do dzia\u0142ania bez \u017cadnych ogranicze\u0144 jako najwy\u017cszy organ koordynacyjny i decyzyjny UE, z obowi\u0105zkiem uzyskania zatwierdzenia decyzji przez Rad\u0119 ex post. Stosunki mi\u0119dzy przewodnicz\u0105cymi Europejskiej Rady Bezpiecze\u0144stwa, Rady UE i Komisji UE w czasie takiego kryzysu powinny zosta\u0107 dok\u0142adniej okre\u015blone w specjalnym rozporz\u0105dzeniu UE w sprawie zarz\u0105dzania kryzysami wojskowymi\u201d \u2014 czytamy we fragmencie, kt\u00f3ry mo\u017cna uzna\u0107 za dobre podsumowanie przedstawionej idei. Idei, do kt\u00f3rej realizacji daleka droga, cho\u0107 na pewno kr\u00f3tsza ni\u017c w przypadku rozwa\u017canej przez Kubiliusa wsp\u00f3lnej europejskiej armii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Micha\u0142 G\u00f3rski 30 stycznia 2026, 15:13 7 min. Andrius Kubilius, komisarz Unii Europejskiej ds. obrony i przestrzeni kosmicznej,…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":235404,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[42598,32,33,189,42597,27,6233,34,35,28,31,160,25,40,41,4293,80,29,30,104,18248,71,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-235403","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-andrius-kubilius","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-europa","12":"tag-europejska-rada-bezpieczenstwa","13":"tag-headlines","14":"tag-komisja-europejska","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nato","20":"tag-news","21":"tag-polish","22":"tag-polski","23":"tag-stany-zjednoczone","24":"tag-swiat","25":"tag-top-stories","26":"tag-topstories","27":"tag-unia-europejska","28":"tag-us-army","29":"tag-usa","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115989770703224655","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/235403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=235403"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/235403\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/235404"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=235403"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=235403"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=235403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}