Premiera ksi\u0105\u017cki pt. „Wojsko z tektury” odby\u0142a si\u0119 10 wrze\u015bnia. Poni\u017cej prezentujemy jej fragment<\/p>\n
Polak zaanga\u017cowany w produkcj\u0119 dron\u00f3w: Wielka Brytania wie, \u017ce w razie wojny samo wojsko sobie nie poradzi. Dlatego mocno zaczyna si\u0119 tam rozkr\u0119ca\u0107 wsp\u00f3\u0142praca armii z sektorem cywilnym. M\u00f3j kolega Anglik, kt\u00f3ry jest specjalist\u0105 od transakcji zwi\u0105zanych z uzbrojeniem, zosta\u0142 wci\u0105gni\u0119ty do armii w stopniu pu\u0142kownika i pracuje na p\u00f3\u0142 etatu w wojsku i na p\u00f3\u0142 etatu w korporacji. To jest m\u0105dre, bo u\u0142atwia elastyczne podej\u015bcie do tematu i szybkie podejmowanie decyzji. U nas instytucje pa\u0144stwa, w tym armia, s\u0105 absolutnie nieprzystosowane do wsp\u00f3\u0142pracy z sektorem prywatnym.<\/p>\n
Wynika to z wielu rzeczy. Na styku tych dw\u00f3ch \u015bwiat\u00f3w nie ma ludzi, kt\u00f3rzy by rozumieli r\u00f3\u017cnice. My w prywatnej bran\u017cy pracujemy dwadzie\u015bcia cztery godziny na dob\u0119, siedem dni w tygodniu. Jak jest temat do za\u0142atwienia, to si\u0119 go za\u0142atwia i robi si\u0119 to od r\u0119ki. A pa\u0144stwowe instytucje dzia\u0142aj\u0105 tak, \u017ce w pi\u0105tek po po\u0142udniu wiatr tam hula po korytarzach. W takim tempie to my w wy\u015bcigu technologicznym nawet nie mamy co startowa\u0107.<\/p>\n
Oficer ze sztabu: Je\u017celi chodzi o drony, to nie do\u015b\u0107, \u017ce ich prawie nie mamy, to na dodatek wszystko \u017ale organizujemy. W Ukrainie jest ogromna decentralizacja. Ich \u017co\u0142nierze u\u017cywaj\u0105 wszelkich mo\u017cliwych dron\u00f3w, jakie s\u0105 dost\u0119pne na rynku. Ka\u017cda brygada robi to po swojemu. Zmiany technologiczne id\u0105 tak szybko, \u017ce nie mo\u017cna czeka\u0107 na decyzje z wysokich sztab\u00f3w. W ten spos\u00f3b Ukrai\u0144cy przystosowuj\u0105 si\u0119 do rosyjskiej walki radioelektronicznej. Taktyka i jednej, i drugiej strony w zasadzie zmienia si\u0119 co tydzie\u0144, dwa. Dlatego zw\u0142aszcza Ukrai\u0144cy, kt\u00f3rzy maj\u0105 mniejszy potencja\u0142, musz\u0105 by\u0107 bardzo elastyczni. A my? Jakie z tego wyci\u0105gamy wnioski? \u017badne. U nas jak zwykle musi ruszy\u0107 ospa\u0142a machina urz\u0119dnicza. Powstaje Inspektorat Wojsk Bezza\u0142ogowych System\u00f3w Uzbrojenia. Wszystko b\u0119dzie scentralizowane.<\/p>\n
Oficer wojsk l\u0105dowych: Nas zabijaj\u0105 procedury. Jaki\u015b czas temu zrobili\u015bmy dywizjon Bayraktar\u00f3w. Oficerowie pracowali nad tym, by on osi\u0105gn\u0105\u0142 gotowo\u015b\u0107 operacyjn\u0105. Kupili\u015bmy te wielkie bezpilotowce od Turk\u00f3w za ci\u0119\u017ckie pieni\u0105dze, bo zach\u0142ysn\u0119li\u015bmy si\u0119 tym, \u017ce na pierwszym etapie wojny zrobi\u0142y \u015bwietn\u0105 robot\u0119. Tylko \u017ce potem, kiedy Rosjanie w\u0142\u0105czyli swoje stacje walki radioelektronicznej, Bayraktary si\u0119 sko\u0144czy\u0142y. Wi\u0119c sprz\u0119t, na bazie kt\u00f3rego w naszej armii powo\u0142ano ca\u0142\u0105 struktur\u0119 dywizjonu, wysypa\u0142 si\u0119 i to bez walki. Mam tylko nadziej\u0119, \u017ce kto\u015b z Turkami gada, \u017ceby je teraz chocia\u017c troch\u0119 zmodernizowa\u0107, by by\u0142y bardziej odporne na rosyjskie systemy.<\/p>\n
Genera\u0142 wojsk l\u0105dowych w rezerwie: Polskiemu wojsku brakuje wizji, jak zbudowa\u0107 system dronowy. Mamy troch\u0119 dron\u00f3w w armii, mi\u0119dzy innymi tureckie Bayraktary, kt\u00f3re w czasie wojny si\u0119 nie sprawdzi\u0142y, bo \u015bwiec\u0105 jak choinka na \u015bwi\u0119ta, s\u0105 cholernie g\u0142o\u015bnie i podatne na rosyjskie systemy walki radioelektronicznej. Mo\u017cna ich u\u017cy\u0107 w pierwszej fazie walk i koniec. Ale s\u0105. Zejd\u017amy ni\u017cej. Amunicja kr\u0105\u017c\u0105ca Warmate, czyli drony kamikadze, zosta\u0142a zam\u00f3wiona dopiero niedawno, cho\u0107 Kuku\u0142a jeszcze jak by\u0142 w WOT, m\u00f3wi\u0142, \u017ce kupi tysi\u0105ce Warmate\u2019\u00f3w.<\/p>\n
Kompletnie le\u017cy te\u017c wykorzystanie najmniejszych dron\u00f3w kamikadze, a przecie\u017c w Ukrainie to g\u0142\u00f3wny \u015brodek taktyczny \u017co\u0142nierzy. Jeszcze jedna rzecz jest tu istotna, jeden dron nic nie zmieni. Trzeba wprowadza\u0107 system dron\u00f3w rozpoznawczych, system dron\u00f3w uderzeniowych, system amunicji kr\u0105\u017c\u0105cej, system ma\u0142ych dron\u00f3w kamikadze. To powinno by\u0107 sp\u00f3jnie, a tego nie ma. Houston, mamy problem.<\/p>\n
Oficer z dywizji: W resorcie obrony powsta\u0142 pomys\u0142, \u017ce w wojsku nale\u017cy stworzy\u0107 dow\u00f3dztwo wojsk dronowych. To ma rozwi\u0105za\u0107 wszystkie problemy. Z do\u015bwiadczenia wiemy, \u017ce powo\u0142anie dow\u00f3dztwa nie tylko niczego nie rozwi\u0105\u017ce, a wr\u0119cz zabetonuje system. Uwa\u017cam, \u017ce drony powinny si\u0119 samodzielnie rozwija\u0107 w ka\u017cdym rodzaju wojsk, aby zwi\u0119kszy\u0107 ich mo\u017cliwo\u015bci i zdolno\u015bci. Kilka lat temu kupili\u015bmy drony do zak\u0142\u00f3cania dron\u00f3w. Zosta\u0142y wrzucone do os\u0142ony naszych HIMARS-\u00f3w. Polega to na tym, \u017ce wok\u00f3\u0142 wyrzutni lataj\u0105 drony z w\u0142\u0105czonymi zag\u0142uszarkami i \u017caden inny dron nie jest w stanie przekroczy\u0107 linii strefy. To by\u0142 nasz pomys\u0142 i nasza inicjatywa. Je\u017celi pozwolimy ludziom w rodzajach wojsk na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 znajdowa\u0107 zastosowanie dron\u00f3w, tak jak dzieje si\u0119 to w Ukrainie, to b\u0119dzie efekt. Jak b\u0119dzie decydowa\u0142o dow\u00f3dztwo, to zbudujemy skansen.<\/p>\n
Oficer wojsk l\u0105dowych: Dow\u00f3dcy 1. Brygady Pancernej i 25. Brygady Kawalerii Powietrznej dali ludziom woln\u0105 r\u0119k\u0119. \u017bo\u0142nierze, kt\u00f3rzy maj\u0105 zajawk\u0119 dronow\u0105, us\u0142yszeli, \u017ce mog\u0105 sami si\u0119 szkoli\u0107. Przynie\u015bli wi\u0119c do jednostek w\u0142asne drony i zacz\u0119li kombinowa\u0107. Dostali zadanie, by dopasowa\u0107 dzia\u0142ania do pola walki, na kt\u00f3rym przewa\u017caj\u0105 drony. Ch\u0142opaki po\u015bwi\u0119cili sw\u00f3j czas, wy\u0142o\u017cyli w\u0142asne pieni\u0105dze. Wysz\u0142o nie\u017ale. Media napisa\u0142y jednak, \u017ce \u017co\u0142nierze szkol\u0105 si\u0119 na prywatnym sprz\u0119cie. Zrobi\u0142a si\u0119 afera. Ludzie ze Sztabu Generalnego wpadli w sza\u0142 i chcieli t\u0119 inicjatyw\u0119 zamkn\u0105\u0107. P\u00f3\u017aniej, kiedy media posz\u0142y w drug\u0105 stron\u0119 i zacz\u0119\u0142y chwali\u0107 pomys\u0142, to sztab znowu si\u0119 obudzi\u0142. Genera\u0142 Kuku\u0142a napisa\u0142 na portalu X, \u017ce docenia, \u017ce chwali, \u017ce super.<\/p>\n
Polski ochotnik walcz\u0105cy w Ukrainie, operator dron\u00f3w: Czo\u0142gi, wozy opancerzone, haubice to sprz\u0119t, kt\u00f3rego proces starzenia si\u0119 trwa lata. Natomiast je\u017celi chodzi o drony, to m\u00f3wimy o perspektywie miesi\u0119cy, czasami tylko tygodni.<\/p>\n
Kiedy w procesie masowej produkcji nie jeste\u015b w stanie szybko podmienia\u0107 komponent\u00f3w bez przestawiania ca\u0142ej linii produkcyjnej, wymy\u015blania nowego modelu, to przegrasz. Je\u017celi masz zamkni\u0119te konstrukcje, kt\u00f3rych nie mo\u017cna dotkn\u0105\u0107, wszystko obwarowane jest gwarancjami producenta, to to nie zadzia\u0142a. Jestem przeciwnikiem, \u017ceby na dronach by\u0142y fabrycznie montowane g\u0142owice, dlatego \u017ce na froncie w zale\u017cno\u015bci od warunk\u00f3w mo\u017cesz potrzebowa\u0107 r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w g\u0142owic. Raz mo\u017ce to by\u0107 g\u0142owica od\u0142amkowa, a raz g\u0142owica burz\u0105ca lub \u0142adunek kumulacyjny. To \u017co\u0142nierz na miejscu powinien zdecydowa\u0107, w jakie g\u0142owice uzbrajamy drona bojowego.<\/p>\n
Oficer cyberwojsk: Powsta\u0142 Inspektorat Bezza\u0142ogowych System\u00f3w Uzbrojenia, a my, cyberwojska, mamy go wspiera\u0107. Tylko \u017ce wci\u0105\u017c czekamy na zdefiniowanie przez niego oczekiwa\u0144. My widzimy, w kt\u00f3rym miejscu powinni\u015bmy by\u0107.<\/p>\n
Edyta \u017bem\u0142a: I co widzicie?<\/p>\n
Oficer cyberwojsk: \u017be powinni\u015bmy budowa\u0107 w\u0142asne rozwi\u0105zania, tym bardziej \u017ce mamy w kraju ogromny potencja\u0142 intelektualny i zaawansowane technologie. Wola\u0142bym, \u017ceby\u015bmy inwestowali w sprz\u0119t made in Poland, a nie made in China i \u017ceby\u015bmy weryfikowali, czy to, co kupujemy, nie jest podr\u00f3bk\u0105. Chodzi o to, by\u015bmy bezrefleksyjnie nie kupowali chi\u0144skich zabawek, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 raportowa\u0142y do Chin.<\/p>\n
Edyta \u017bem\u0142a: To znaczy?<\/p>\n
Oficer cyberwojsk: To znaczy, \u017ce bardzo \u0142atwo zamontowa\u0107 w dronie oprogramowanie, kt\u00f3re tajnie przekazuje Chi\u0144czykom wszelkie dane. Wszystko, co b\u0119dziemy kupowa\u0107, powinno by\u0107 przebadane przez cyberwojska, a system operacyjny zmodyfikowany w ten spos\u00f3b, \u017ceby by\u0142 szczelny.<\/p>\n
Oficer wojsk l\u0105dowych: Na naszych oczach trwa technologiczny wy\u015bcig zbroje\u0144. Przy czym nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce same drony nie s\u0105 Wunderwaffe. To tylko narz\u0119dzie do przenoszenia \u015brodk\u00f3w walki. One uzupe\u0142niaj\u0105 zdolno\u015bci wojska, ale nie s\u0105 czarodziejsk\u0105 r\u00f3\u017cd\u017ck\u0105, dzi\u0119ki kt\u00f3rej wygrywa si\u0119 wojny. Jedna ukrai\u0144ska brygada zu\u017cy\u0142a czterdzie\u015bci tysi\u0119cy dron\u00f3w kamikadze. O ile to przesun\u0119\u0142o front? Ta bro\u0144 nie zmieni\u0142a rozgrywki na polu walki na tyle, aby mia\u0142a decyzyjno\u015b\u0107 strategiczn\u0105.<\/p>\n
Owszem, drony s\u0105 wa\u017cne. Trzeba rozwija\u0107 t\u0119 technologi\u0119 i wdra\u017ca\u0107 j\u0105 w armii. Nie demonizujmy jednak dron\u00f3w. W latach dwudziestych XX w. w armiach zach\u0142y\u015bni\u0119to si\u0119 samolotami. Uwa\u017cano, \u017ce wystarczy mie\u0107 lotnictwo, \u017ceby zdominowa\u0107 przeciwnika i wygra\u0107 wojn\u0119. P\u00f3\u017aniej pojawi\u0142y si\u0119 inne teorie. Ale dop\u00f3ki \u017co\u0142nierz nie stanie butem, to teren nie jest zaj\u0119ty.<\/p>\n
Oficer ze sztabu: Podgl\u0105damy wojn\u0119 w Ukrainie, ale jak zawsze u nas problem jest z implementacj\u0105 rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re ona podpowiada. Wielu koleg\u00f3w i kole\u017canek przyzwyczai\u0142o si\u0119 do okre\u015blonych rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re od lat funkcjonuj\u0105 w polskim wojsku. To jest najwi\u0119ksza grupa oporu. Ona b\u0119dzie robi\u0142a wszystko, \u017ceby nie pozwoli\u0107 na jakiekolwiek zmiany, bo strac\u0105 etaty, oka\u017ce si\u0119, \u017ce ich dow\u00f3dztwo jest ma\u0142o wa\u017cne albo \u017ce do tej pory niewiele zrobili.<\/p>\n
„To b\u0119dzie game changer”<\/p>\n
Oficer wojsk l\u0105dowych, dow\u00f3dca jednostki: Ale wie pani, jedno nam si\u0119 uda\u0142o. To cyberwojska.<\/p>\n
Edyta \u017bem\u0142a: No wreszcie s\u0142ysz\u0119, \u017ce co\u015b nam si\u0119 jednak uda\u0142o.<\/p>\n
Oficer wojsk l\u0105dowych, dow\u00f3dca jednostki: No, i to w wa\u017cnej dziedzinie. Teraz na przyk\u0142ad dzi\u0119ki cyberwojskom rozmawiam z pani\u0105 przez telefon, z kt\u00f3rego mog\u0119 wej\u015b\u0107 do niejawnych system\u00f3w w naszej wojskowej chmurze, a jest to zwyk\u0142a kom\u00f3rka, ale z systemem dost\u0119pu do danych. Ten system zbudowali w\u0142a\u015bnie nasi ludzie z cyberwojsk. Dla nas to niesamowita rewolucja, bo zawsze byli\u015bmy w trzeciej fazie \u0142\u0105czno\u015bci. Zna pani fazy \u0142\u0105czno\u015bci?<\/p>\n
Edyta \u017bem\u0142a: Nie.<\/p>\n
Oficer wojsk l\u0105dowych, dow\u00f3dca jednostki: Faza pierwsza to rozwijanie \u0142\u0105czno\u015bci. Faza druga nawi\u0105zywanie \u0142\u0105czno\u015bci. Faza trzecia \u2014 brak \u0142\u0105czno\u015bci. Faza czwarta zwijanie \u0142\u0105czno\u015bci. My zawsze byli\u015bmy w fazie trzeciej.<\/p>\n
Oficer cyberwojsk: \u0141\u0105czno\u015b\u0107 przez lata w polskim wojsku by\u0142a trupem schowanym w szafie. Nikt nie wiedzia\u0142, co z tym zrobi\u0107. W ko\u0144cu poprzednia ekipa polityczna wrzuci\u0142a tego trupa do cyberwojsk, nawet tego z nimi nie konsultuj\u0105c. Pewnego dnia nasz dow\u00f3dca po prostu si\u0119 o tym dowiedzia\u0142. Dosta\u0142 polecenie, \u017ceby tego trupa przyj\u0105\u0107 i spr\u00f3bowa\u0107 go reanimowa\u0107. Trzy tygodnie p\u00f3\u017aniej MON zacz\u0105\u0142 pyta\u0107, dlaczego trup jeszcze nie biega maraton\u00f3w. Troch\u0119 to trwa\u0142o, ale w pewnym momencie ten trup zacz\u0105\u0142 dawa\u0107 oznaki \u017cycia. Wtedy pojawi\u0142y si\u0119 konflikty mi\u0119dzy naszym dow\u00f3dc\u0105 a zarz\u0105dem \u0142\u0105czno\u015bci w Sztabie Generalnym. \u0141\u0105czno\u015bciowcy naciskali, \u017ceby\u015bmy kupowali drogi sprz\u0119t od konkretnych firm, kt\u00f3re dostarcza\u0142y go wojsku od lat. Chcieli budowa\u0107 aparatownie \u0142\u0105czno\u015bci, kt\u00f3rych ju\u017c od dawna nie chc\u0105 Ukrai\u0144cy, bo widz\u0105, \u017ce na wojnie to nie dzia\u0142a. Je\u017celi Rosjanie widz\u0105, \u017ce gdzie\u015b wystaje antena, to kryj\u0105 ten obszar na dwa kilometry kwadratowe ogniem. Dla nikogo nie jest zaskoczeniem, \u017ce tam, gdzie jest antena, jest te\u017c stanowisko dowodzenia.<\/p>\n
Zobacz pozosta\u0142e fragmenty ksi\u0105\u017cki:<\/p>\n
Oficer ze struktur NATO: U nas kierowca wozu dowodzenia, na kt\u00f3rym by\u0142a \u0142\u0105czno\u015b\u0107 niejawna, musia\u0142 mie\u0107 dopuszczenie do klauzuli tajne tylko dlatego, \u017ce jest w tym wozie. Absurd. W dodatku wszystko wok\u00f3\u0142 miejsca, gdzie ten w\u00f3z stanie, trzeba otoczy\u0107 concertin\u0105, jakby to przed czymkolwiek zabezpiecza\u0142o, bo na pewno nie zabezpiecza przed rozpoznaniem elektromagnetycznym. Horrendalne. Na szcz\u0119\u015bcie to podej\u015bcie powoli zmienia si\u0119 na normalne. Andrzejczak zacz\u0105\u0142 t\u0119 rewolucj\u0119. Da\u0142 zadanie gen. Molendzie, szefowi cyberwojsk, i nagle okaza\u0142o si\u0119, \u017ce tajny system \u0142\u0105czno\u015bci mo\u017cna rozwin\u0105\u0107 praktycznie wsz\u0119dzie. W dodatku jest on odpowiednio zabezpieczony. Powoli zacz\u0105\u0142 si\u0119 kruszy\u0107 system oparty na zasadach ochrony informacji niejawnych, kt\u00f3ry r\u00f3\u017cni panowie i panie od lat nam wpajali jak dekalog. Teraz wysz\u0142o, \u017ce to wszystko bzdura. Wystarczy sie\u0107, serwer, chmura. Tylko \u017ce wojskowi z tych wszystkich zapyzia\u0142ych departament\u00f3w tajnych przez poufne ju\u017c si\u0119 tego nie naucz\u0105. Broni\u0105 si\u0119 wi\u0119c jak wilki, bo walcz\u0105 o przetrwanie.<\/p>\n
Oficer cyberwojsk: My akurat bardzo uwa\u017cnie obserwujemy wojn\u0119 w Ukrainie. Pierwszy wniosek, jaki p\u0142ynie z tej wojny w zakresie \u0142\u0105czno\u015bci, jest taki, \u017ce musimy zbudowa\u0107 rozwi\u0105zania, kt\u00f3re s\u0105 lekkie i efektywne. W dodatku, je\u017celi zbyt mocno chronimy nasze informacje, to one mog\u0105 za p\u00f3\u017ano trafi\u0107 na front. Oni nas przestrzegali, \u017ceby\u015bmy nie budowali rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re zapewni\u0105 bezpiecze\u0144stwo danych, a nie zapewni\u0105 funkcjonalno\u015bci. Ukrainiec, z kt\u00f3rym rozmawia\u0142em, powiedzia\u0142 mi: „Jak w twoim kraju informacja niejawna pojawi si\u0119 w przestrzeni jawnej, to tylko kto\u015b b\u0119dzie mia\u0142 problemy. Natomiast jak ja nie jestem w stanie przekaza\u0107 informacji o zagro\u017ceniu, to gin\u0105 kompanie po sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t ludzi”. Ukrai\u0144cy wprost nam m\u00f3wi\u0105, \u017ce nie ma czego\u015b takiego, jak \u0142\u0105czno\u015b\u0107 typowo wojskowa. Jak nasi tego nie zrozumiej\u0105, to o\u015blepi\u0105 i og\u0142usz\u0105 ca\u0142e nasze si\u0142y zbrojne.<\/p>\n
Oficer ze struktur NATO: Ch\u0142opaki z cyberwojsk opracowali net boxy. To takie skrzynie, w kt\u00f3rych s\u0105 anteny i r\u00f3\u017cne \u015brodki \u0142\u0105czno\u015bci. Dzi\u0119ki nim w dowolnym miejscu w polu mo\u017cna skorzysta\u0107 z dost\u0119pnych \u015brodk\u00f3w \u0142\u0105czno\u015bci. Zbudowali to na bazie do\u015bwiadcze\u0144 naszych wojsk specjalnych. Podobne rozwi\u0105zania maj\u0105 te\u017c Amerykanie. Oni sami to wyprodukowali. \u017baden przemys\u0142 w tym nie uczestniczy\u0142. Za p\u00f3\u0142 roku \u017co\u0142nierze, jak zaczn\u0105 tego u\u017cywa\u0107, poczuj\u0105 ogromn\u0105 zmian\u0119. Zobacz\u0105, \u017ce stanowisko dowodzenia mo\u017cna zbudowa\u0107 bez aparat\u00f3w, radiolinii. Bior\u0105 skrzynk\u0119, rozstawiaj\u0105 si\u0119 w dowolnym miejscu \u2014 i gotowe. To b\u0119dzie przepa\u015b\u0107 w stosunku do tego, co mamy teraz. Je\u017celi porucznicy, kapitanowie zaczn\u0105 to rozumie\u0107 i zaczn\u0105 t\u0142umaczy\u0107 swoim prze\u0142o\u017conym, \u017ce to jest prze\u0142omowa technologia, to mo\u017ce i oni b\u0119d\u0105 musieli w ko\u0144cu zrozumie\u0107, co si\u0119 dzieje w Ukrainie. Na razie pu\u0142kownicy i genera\u0142owie promuj\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107, kt\u00f3rej ja uczy\u0142em si\u0119 jeszcze w ubieg\u0142ym wieku.<\/p>\n
Oficer wojsk l\u0105dowych: Na odprawie pad\u0142o, \u017ce przechodzimy ca\u0142kowicie na nowy system, kt\u00f3ry zrobi\u0142y cyberwojska. To jest rewelacja. Wznie\u015bli\u015bmy si\u0119 na zupe\u0142nie inny poziom \u0142\u0105czno\u015bci tajnej, w dodatku jeste\u015bmy kompatybilni z ca\u0142ym NATO. Natomiast wozy \u0142\u0105czno\u015bci maj\u0105 pozosta\u0107 jako backupy oraz s\u0142u\u017cy\u0107 do dzia\u0142a\u0144 kryzysowych typu pow\u00f3d\u017a.<\/p>\n
Oficer wojsk l\u0105dowych, dow\u00f3dca jednostki: Ludzie od gen. Molendy zrobili \u0142\u0105czno\u015b\u0107 cyfrow\u0105 na najwy\u017cszym poziomie. Najwa\u017cniejsze, \u017ce dzi\u0119ki temu oszcz\u0119dza si\u0119 czas, a w wojsku czas jest najcenniejszy. Zniszczony sprz\u0119t mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 nowym. Zabitych \u017co\u0142nierzy te\u017c mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 nowymi \u017co\u0142nierzami, ale zmarnowanego czasu nie zast\u0105pi si\u0119 nigdy. Jak go stracimy, ju\u017c tego nie nadrobimy. Nie ja to wymy\u015bli\u0142em, tylko s\u0142ynny rosyjski genera\u0142 Suworow.<\/p>\n
Oficer ze sztabu: Molenda zacz\u0105\u0142 te\u017c budowa\u0107 system zarz\u0105dzania polem walki. Od wielu lat wojsko p\u0142aci\u0142o prywatnej firmie, kt\u00f3ra obiecywa\u0142a, \u017ce taki system zrobi na jeden batalion Rosomak\u00f3w i nie mog\u0142a sobie z tym poradzi\u0107. A cyberwojska zbudowa\u0142y otwarty system, kt\u00f3ry mo\u017cna wykorzysta\u0107 w ka\u017cdym nowym sprz\u0119cie. My\u015bl\u0119, \u017ce jak nikt nie b\u0119dzie im przeszkadza\u0142, to ch\u0142opaki zrobi\u0105 taki system jak ukrai\u0144ska Kropiwa albo i lepszy.<\/p>\n
Oficer cyberwojsk: My teraz szykujemy si\u0119 na rewolucj\u0119. Wiosn\u0105 tego roku minister Kosiniak-Kamysz zatwierdzi\u0142 koncepcj\u0119 budowy Centrum Implementacji Sztucznej Inteligencji. To jest wewn\u0119trzna kom\u00f3rka dow\u00f3dztwa cyberwojsk. Je\u015bli ta technologia wejdzie do armii, to spowoduje tak\u0105 rewolucj\u0119, o jakiej si\u0119 nikomu nie \u015bni\u0142o.<\/p>\n
Edyta \u017bem\u0142a: Co zmieni w wojsku?<\/p>\n
Wysokiej klasy programista: Algorytmy AI wejd\u0105 w ka\u017cdy obszar wojskowej techniki. Sztuczna inteligencja zaimplementowana w systemach uzbrojenia przeniknie w przestrze\u0144, w kt\u00f3rej do tej pory o ich u\u017cyciu decydowa\u0142 cz\u0142owiek. Z czasem go wyeliminuje. Wtedy nast\u0105pi powolny, ale nieunikniony zmierzch wielu \u015brodk\u00f3w technicznych walki, jakie znamy. Nast\u0105pi przedefiniowanie sposob\u00f3w prowadzenia wojny. To b\u0119dzie gigantyczna zmiana.<\/p>\n
Zobacz pozosta\u0142e fragmenty ksi\u0105\u017cki:<\/p>\n
Oficer cyberwojsk: Mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 scenariusz, kiedy ogrom danych, kt\u00f3re pozyskuj\u0105 satelity, drony, radary czy samoloty, jest analizowany przez algorytmy sztucznej inteligencji. Dow\u00f3dca od tej technologii otrzyma rekomendacje do dzia\u0142ania. Je\u015bli tak si\u0119 stanie, to po\u0142owa sztabu jakiegokolwiek dow\u00f3dcy jest ju\u017c niepotrzebna. Teraz wdra\u017camy najprostsze rozwi\u0105zania, dzi\u0119ki kt\u00f3rym nasze odprawy b\u0119d\u0105 z automatu spisywane przez Al. Automat b\u0119dzie te\u017c robi\u0142 sprawozdania. Znowu wyjdzie, \u017ce p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca os\u00f3b jest niepotrzebnych armii. Prosz\u0119 mi wierzy\u0107, w wojsku s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy jakby nie przychodzili do pracy, to i tak nikt by tego nie zauwa\u017cy\u0142. Nie wnosz\u0105 \u017cadnej warto\u015bci. Wiem, \u017ce wkurzyli\u015bmy wiele grup interesu w wojsku i przemy\u015ble. Trudno. B\u0119dziemy robi\u0107 swoje, bo albo p\u00f3jdziemy w kierunku, kt\u00f3ry wyznacza technologia, albo b\u0119dzie po nas.<\/p>\n
Oficer wojsk specjalnych: Ludzie od gen. Molendy to s\u0105 cyberwojownicy. Udaremniaj\u0105 i blokuj\u0105 tysi\u0105ce r\u00f3\u017cnego rodzaju atak\u00f3w hakerskich na wojskowe systemy. To jest parasol roz\u0142o\u017cony nad armi\u0105. Tam siedz\u0105 go\u015bcie z du\u017cymi g\u0142owami. Mi\u0119\u015bnie zwiotcza\u0142y, ale za to operuj\u0105 m\u00f3zgami tak, \u017ce staj\u0105 si\u0119 gro\u017aniejsi ni\u017c \u015bwietnie wyszkolony komandos z no\u017cem w z\u0119bach. I o to chodzi. Tacy s\u0105 nam potrzebni. W wojskach specjalnych robili\u015bmy analizy i nam wysz\u0142o, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dziemy mie\u0107 przewag\u0119 siedemdziesi\u0105t procent bighead\u00f3w w stosunku do trzydziestu procent paker\u00f3w. Wielkie g\u0142owy b\u0119d\u0105 operowa\u0107 przede wszystkim dronami, komputerami. Nie zatrzymamy tych zmian. W tym kierunku musimy i\u015b\u0107, je\u017celi chcemy si\u0119 utrzyma\u0107 na powierzchni.<\/p>\n
Oficer wojsk l\u0105dowych: Amerykanie podczas wojen w Iraku i Afganistanie ukuli takie poj\u0119cie: generation kill. Chodzi\u0142o o za\u0142ogi woz\u00f3w bojowych. Ci ch\u0142opcy grali w gry komputerowe i przestali odr\u00f3\u017cnia\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 w wozie od gry komputerowej. Jak strzelali do taliba, to byli zdziwieni, \u017ce nie dostali punkt\u00f3w bonusowych, bo w grze zawsze s\u0105 bonusy. Rzeczywisto\u015b\u0107 realna i wirtualna sta\u0142y si\u0119 dla nich jednym. Dlaczego? Bo wsiadali do woz\u00f3w, gdzie jest komputer, a w domu czy w bazie grali w gierk\u0119 na takim samym komputerze, z takim samym joystickiem. Potem doszli jeszcze operatorzy dron\u00f3w bojowych, kt\u00f3rzy zabijali ludzi na Bliskim Wschodzie, siedz\u0105c w bazie w Tampie na Florydzie. Amerykanie si\u0119 zorientowali, \u017ce szkolenie wirtualne \u017co\u0142nierzy jest szybkie, tanie i przek\u0142ada si\u0119 na efekty na polu walki. Poza tym jak spadnie dron, to operator we\u017amie nast\u0119pny kawa\u0142ek pizzy, zapije col\u0105 i ma drugie \u017cycie, czyli wystrzeli w powietrze nast\u0119pnego drona. Za chwil\u0119 \u2014 tak podejrzewam \u2014 tego operatora i tak zast\u0105pi sztuczna inteligencja.<\/p>\n
Oficer cyberwojsk: Jestem przekonany, \u017ce sztuczna inteligencja to b\u0119dzie game changer. My na razie zaczynamy t\u0119 zabaw\u0119. Skorzystamy z polskiego modelu sztucznej inteligencji, kt\u00f3ry opracowa\u0142a grupa pasjonat\u00f3w, i go wytrenujemy. Chcemy go uczy\u0107 na niejawnych danych w taki spos\u00f3b, \u017ceby nie mia\u0142 kontaktu z internetem. Te dane by\u0142yby na naszej wojskowej chmurze, w kontrolowanym \u015brodowisku. Zobaczymy, do czego dojdziemy, ale ju\u017c wiemy, \u017ce to narz\u0119dzie b\u0119dzie dawa\u0142o ogromn\u0105 przewag\u0119 dow\u00f3dcy. Pytanie: czy dow\u00f3dca b\u0119dzie chcia\u0142 i potrafi\u0142 z tego skorzysta\u0107 oraz czy nasi wojskowi s\u0105 na to gotowi? Dochodzimy znowu do tego samego wyzwania co zawsze, czyli braku nie tylko zrozumienia, ale i przychylno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Premiera ksi\u0105\u017cki pt. „Wojsko z tektury” odby\u0142a si\u0119 10 wrze\u015bnia. Poni\u017cej prezentujemy jej fragment Polak zaanga\u017cowany w produkcj\u0119…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":23641,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[2891,56,425,32,33,36,37,7438,27,49,34,35,4909,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,87,47,29,30,26],"class_list":{"0":"post-23640","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-armia","9":"tag-article_premium","10":"tag-bezpieczenstwo","11":"tag-breaking-news","12":"tag-breakingnews","13":"tag-featured-news","14":"tag-featurednews","15":"tag-fragmenty_ksiazek","16":"tag-headlines","17":"tag-kraj","18":"tag-latest-news","19":"tag-latestnews","20":"tag-livebar_tst1","21":"tag-naglowki","22":"tag-najwazniejsze-artykuly","23":"tag-nat_styl","24":"tag-news","25":"tag-omp","26":"tag-pl","27":"tag-poland","28":"tag-polish","29":"tag-polska","30":"tag-polski","31":"tag-rosja","32":"tag-screening_general","33":"tag-top-stories","34":"tag-topstories","35":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23640","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23640"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23640\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}