{"id":236991,"date":"2026-02-01T13:19:17","date_gmt":"2026-02-01T13:19:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/236991\/"},"modified":"2026-02-01T13:19:17","modified_gmt":"2026-02-01T13:19:17","slug":"to-koniec-tak-chiny-po-cichu-rozszarpuja-europe-zaczely-od-serbii-fotoreportaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/236991\/","title":{"rendered":"„To koniec”. Tak Chiny po cichu rozszarpuj\u0105 Europ\u0119. Zacz\u0119\u0142y od Serbii [FOTOREPORTA\u017b]"},"content":{"rendered":"

W p\u00f3\u0142nocno-wschodniej Serbii miasto Bor powsta\u0142o wok\u00f3\u0142 jednych z najwa\u017cniejszych z\u0142\u00f3\u017c miedzi i z\u0142ota w Europie. Od lat 40. XX w. region ten szybko przyci\u0105ga\u0142 pracownik\u00f3w z ca\u0142ej Jugos\u0142awii. Majdanpek, po\u0142o\u017cony zaledwie 70 km dalej, rozr\u00f3s\u0142 si\u0119 wok\u00f3\u0142 innego ogromnego z\u0142o\u017ca, szacowanego na ponad 600 mln ton rudy. Przez dziesi\u0119ciolecia te o\u015brodki g\u00f3rnicze stanowi\u0142y podstaw\u0119 jugos\u0142owia\u0144skiego przemys\u0142u ci\u0119\u017ckiego, ale dzi\u015b dziedzictwo to staje si\u0119 coraz bardziej kruche.<\/p>\n

Od 2018 r. kompleks g\u00f3rniczy zosta\u0142 przej\u0119ty przez chi\u0144sk\u0105 pa\u0144stwow\u0105 grup\u0119 Zijin Mining, kt\u00f3ra zainwestowa\u0142a 2,3 mld euro [ok. 9,7 mld z\u0142 wed\u0142ug obecnego kursu walut] w zwi\u0119kszenie produkcji. Ekspansja wykracza daleko poza przemys\u0142 \u2014 zmienia krajobraz i \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w. Ca\u0142e rodziny obserwuj\u0105, jak ich domy, nieruchomo\u015bci i wspomnienia znikaj\u0105, gdy osady s\u0105 poch\u0142aniane przez kopalni\u0119. A serbski rz\u0105d nie zapewni\u0142 sensownych alternatyw dla przesiedlenia.<\/p>\n

Skutki dla \u015brodowiska s\u0105 ogromne: lasy i rzeki s\u0105 niszczone, dzika przyroda jest zagro\u017cona, a mieszka\u0144cy borykaj\u0105 si\u0119 z jednym z najbardziej zanieczyszczonych powietrzem w Europie. Tymczasem rosn\u0105ca chi\u0144ska si\u0142a robocza \u2014 obecnie licz\u0105ca tysi\u0105ce os\u00f3b \u2014 pozostaje w du\u017cej mierze odizolowana w zamkni\u0119tych obozach, rzadko mieszaj\u0105c si\u0119 z lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105, pozostawiaj\u0105c po sobie ogromn\u0105, ale niematerialn\u0105 obecno\u015b\u0107.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n

Bor i Majdanpek ilustruj\u0105 szerszy wzorzec. W 2022 r. chi\u0144skie inwestycje w Serbii po raz pierwszy wyr\u00f3wna\u0142y \u0142\u0105czny wk\u0142ad wszystkich 27 kraj\u00f3w UE, co wywo\u0142a\u0142o pytania o suwerenno\u015b\u0107 i neokolonialne wp\u0142ywy. Debata sta\u0142a si\u0119 bardziej ostra po zawaleniu si\u0119 odnowionej przez Chi\u0144czyk\u00f3w stacji kolejowej w Nowym Sadzie<\/a>, w wyniku kt\u00f3rego w 2024 r. zgin\u0119\u0142o 16 os\u00f3b, wywo\u0142uj\u0105c fal\u0119 protest\u00f3w.<\/p>\n

\n

Zijin Mining nadal rozszerza swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, a region i jego mieszka\u0144cy pozostaj\u0105 w stanie zawieszenia, zmagaj\u0105c si\u0119 z dylematem mi\u0119dzy zyskiem ekonomicznym a powoln\u0105 erozj\u0105 zbiorowej pami\u0119ci \u2014 zanikaj\u0105cymi domami, tradycjami i histori\u0105 zagro\u017conych spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Odczuwalne zmiany. Serbska miejscowo\u015b\u0107 Bor, niegdy\u015b ma\u0142a wioska, w ubieg\u0142ym stuleciu do\u015bwiadczy\u0142a dramatycznego rozwoju po odkryciu du\u017cych z\u0142\u00f3\u017c z\u0142ota i miedzi.<\/p>\n

\"\u017deljko, <\/p>\n

\u017deljko, kt\u00f3ry pracuje w kopalni od ponad dziesi\u0119ciu lat, twierdzi, \u017ce od czasu przej\u0119cia kompleksu przez chi\u0144sk\u0105 pa\u0144stwow\u0105 firm\u0119 Zijin Mining przepisy bezpiecze\u0144stwa uleg\u0142y pogorszeniu, a liczba wypadk\u00f3w wzros\u0142aMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

\u017beljko, kt\u00f3ry pracuje w kopalni od ponad dziesi\u0119ciu lat, twierdzi, \u017ce od czasu przej\u0119cia kompleksu przez chi\u0144sk\u0105 pa\u0144stwow\u0105 firm\u0119 Zijin Mining przepisy bezpiecze\u0144stwa uleg\u0142y pogorszeniu, a liczba wypadk\u00f3w wzros\u0142a.<\/p>\n

W wyniku wypadku w miejscu pracy w 2023 r. \u017beljko straci\u0142 40 proc. sprawno\u015bci ruchowej prawej r\u0119ki.<\/p>\n

\"Rodzina <\/p>\n

Rodzina Zivkovic\u00f3w w swoim domu w Slatinie, niedaleko BorMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em dochod\u00f3w rodziny jest rolnictwo. W ostatnich latach ich ziemia zosta\u0142a wyw\u0142aszczona w zwi\u0105zku z rozszerzeniem dzia\u0142alno\u015bci Zijin Mining. Syn pracuje obecnie jako kierowca w kopalni, podobnie jak wielu innych mieszka\u0144c\u00f3w okolicy, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 znale\u017a\u0107 innego zatrudnienia.<\/p>\n

1. Chi\u0144czycy \"Po <\/p>\n

Po lewej \u2014 na du\u017cych ekranach przed siedzib\u0105 Zijin Mining w Bor wy\u015bwietlane s\u0105 filmy promuj\u0105ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 firmy w regionie. Po prawej chi\u0144ska kucharka w chi\u0144skiej restauracji w Bor. Napis na jej fartuchu mo\u017cna przet\u0142umaczy\u0107 jako „Zarabiam pieni\u0105dze \u0142opat\u0105”Matteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

Firma sprowadzi\u0142a tysi\u0105ce pracownik\u00f3w z Chin, zakwaterowa\u0142a ich w obozach na terenie kopalni i uniemo\u017cliwi\u0142a im integracj\u0119 z lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105. \u2014 To kolonizacja \u2014 m\u00f3wi Ixeca, kt\u00f3rej rodzina od pokole\u0144 utrzymuje si\u0119 z rolnictwa. Obecnie ekspansja dzia\u0142alno\u015bci g\u00f3rniczej zagra\u017ca ich \u017ar\u00f3d\u0142om utrzymania. Cz\u0119\u015b\u0107 ich ziem zosta\u0142a ju\u017c wyw\u0142aszczona i pozywaj\u0105 oni Zijin Mining.<\/p>\n

\"Chi\u0144ska <\/p>\n

Chi\u0144ska i serbska flaga w chi\u0144skiej restauracji w BorMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

S\u0105siedzi? Umowa mi\u0119dzy Serbi\u0105 a Zijin Mining pozostaje tajna, co budzi obawy co do jej legalno\u015bci. Obecno\u015b\u0107 Chi\u0144czyk\u00f3w w tym regionie jest przyt\u0142aczaj\u0105ca, ale cz\u0119sto niewidoczna. Tylko kierownictwo i wy\u017csi rang\u0105 pracownicy Zijin Mining mog\u0105 opuszcza\u0107 obozy firmy, w przeciwie\u0144stwie do zwyk\u0142ych pracownik\u00f3w z Chin.<\/p>\n

\"Jeden <\/p>\n

Jeden z budynk\u00f3w wykorzystywanych jako biura przez Zijin Mining w BorzeMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

Pozostawiony \u015blad. Serbia wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 jako centralny punkt chi\u0144skiej ekspansji nie tylko na Ba\u0142kanach Zachodnich, ale tak\u017ce w Europie \u015arodkowej i Wschodniej. Pekin sta\u0142 si\u0119 najwi\u0119kszym indywidualnym inwestorem w Serbii.<\/p>\n

Zagro\u017cenia dla zdrowia. Rodzina kobiety z Krivelj [wsi po\u0142o\u017conej w pobli\u017cu Bor], kt\u00f3ra zmar\u0142a w m\u0142odym wieku na raka p\u0142uc, obwinia za to zanieczyszczenie spowodowane dzia\u0142alno\u015bci\u0105 g\u00f3rnicz\u0105. Skutki intensywnej eksploatacji i wytapiania s\u0105 odczuwalne w ca\u0142ym regionie.<\/p>\n

Jako\u015b\u0107 powietrza budzi powa\u017cne obawy: raport ze stycznia 2024 r. ujawni\u0142 cz\u0119ste skoki poziomu dwutlenku siarki w okolicy Bor, przyczyniaj\u0105ce si\u0119 zar\u00f3wno do ostrych, jak i przewlek\u0142ych problem\u00f3w oddechowych, a tak\u017ce do kwa\u015bnych deszczy. W badaniu wykryto r\u00f3wnie\u017c drobny py\u0142 zawieraj\u0105cy metale ci\u0119\u017ckie, takie jak o\u0142\u00f3w, kadm, nikiel i arsen. Od momentu przej\u0119cia dzia\u0142alno\u015bci przez Zijin nie przeprowadzono \u017cadnej systematycznej oceny zdrowia publicznego.<\/p>\n

\"Widok <\/p>\n

Widok kopalni miedzi i z\u0142ota w MajdanpekMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

Ci\u0119\u017cka praca. Bor i Majdanpek posiadaj\u0105 jedne z najwi\u0119kszych zasob\u00f3w miedzi na \u015bwiecie i jedno z najwi\u0119kszych z\u0142\u00f3\u017c z\u0142ota w Europie. W 2023 r. Serbia wyeksportowa\u0142a ok. 1,06 mln ton rud miedzi i koncentrat\u00f3w o warto\u015bci 1,46 mld dol. [ok. 5,19 mld z\u0142]. G\u0142\u00f3wnym nabywc\u0105 by\u0142y Chiny.<\/p>\n

2. Serbowie \"73-letnia <\/p>\n

73-letnia Joleht w swoim domu w SlatinieMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

Perspektywa. \u2014 To tak, jakby\u015bmy spali na z\u0142ocie, ale umierali na raka \u2014 m\u00f3wi 73-letnia Joleht w swoim domu w Slatinie. S\u0105siedzi twierdz\u0105, \u017ce ich domy powoli si\u0119 rozpadaj\u0105 z powodu podziemnej eksploatacji miedzi i z\u0142ota. Musz\u0105 zmaga\u0107 si\u0119 z p\u0119kni\u0119ciami i przeciekami wody w \u015bcianach.<\/p>\n

\"Ludzie <\/p>\n

Ludzie protestuj\u0105 przeciwko rz\u0105dowi centralnemu i powszechnej korupcji, maszeruj\u0105c ulicami Majdanpek w lutym 2025 r.Matteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

Martwa rzeka. Analiza osad\u00f3w wykaza\u0142a wysokie st\u0119\u017cenia miedzi, arsenu i niklu, przekraczaj\u0105ce progi remediacji, szczeg\u00f3lnie w pobli\u017cu obszar\u00f3w wydobywczych. W rezultacie Borska Reka jest uwa\u017cana za „martw\u0105 rzek\u0119”, pozbawion\u0105 \u017cycia wodnego, o powa\u017cnym wp\u0142ywie na \u015brodowisko, kt\u00f3ry rozci\u0105ga si\u0119 a\u017c do Dunaju poprzez Timok. Instytut Zdrowia Publicznego Batut opublikowa\u0142 badanie wykazuj\u0105ce zwi\u0119kszone ryzyko \u015bmiertelno\u015bci zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d m\u0119\u017cczyzn, jak i kobiet w Borze we wszystkich grupach wiekowych.<\/p>\n

\"Rzeka <\/p>\n

Rzeka Borska Reka, znana jako jedna z najbardziej zanieczyszczonych dr\u00f3g wodnych w Europie. Jest to g\u0142\u00f3wny dop\u0142yw rzeki Veliki TimokMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

Lokalna organizacja pozarz\u0105dowa Ne damo Jadar zosta\u0142a za\u0142o\u017cona, aby domaga\u0107 si\u0119 od kopalni Majdanpek przestrzegania przepis\u00f3w dotycz\u0105cych ochrony \u015brodowiska i promowa\u0107 rozwi\u0105zania dla mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych domy s\u0105 zagro\u017cone rozbudow\u0105 kopalni. W ostatnich latach dosz\u0142o do kilku incydent\u00f3w przemocy mi\u0119dzy cz\u0142onkami organizacji pozarz\u0105dowej a prywatnymi stra\u017cnikami patroluj\u0105cymi kopalni\u0119.<\/p>\n

\"Miodrag, <\/p>\n

Miodrag, rolnik z wsi Slatina, poluje w pobli\u017cu teren\u00f3w obecnie zajmowanych przez Zijin MiningMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

My\u015bliwy. Jego rodzina rolnika by\u0142a w du\u017cym stopniu uzale\u017cniona od rolnictwa, ale obecnie ich posiad\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142a zredukowana do zaledwie kilku hektar\u00f3w. Miodrag pozywa obecnie chi\u0144sk\u0105 firm\u0119, twierdz\u0105c, \u017ce ziemia zosta\u0142a niesprawiedliwie wyw\u0142aszczona. \u2014 Pewnego dnia pod naszym domem b\u0119dzie kopalnia \u2014 uwa\u017ca. Twierdzi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce polowanie sta\u0142o si\u0119 niemo\u017cliwe z powodu ci\u0105g\u0142ego ha\u0142asu i eksplozji. \u2014 Czuj\u0119, jak dr\u017cy m\u00f3j dom \u2014 opowiada.<\/p>\n

\"Ojciec, <\/p>\n

Ojciec, syn i dziadek z rodziny Jovic\u00f3w na podw\u00f3rku swojego domu w SlatinieMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

Rodzinny biznes. Cz\u0119\u015b\u0107 ich grunt\u00f3w rolnych zosta\u0142a wyw\u0142aszczona. \u2014 To koniec, nic wi\u0119cej nie mo\u017cna zrobi\u0107 \u2014 m\u00f3wi Ivica Jovic. \u2014 W tej chwili akceptuj\u0119 fakt, \u017ce zabior\u0105 mi ziemi\u0119, ale niech przynajmniej dadz\u0105 mi inne miejsce i pozwol\u0105 mi dalej uprawia\u0107 rol\u0119 \u2014 dodaje. Jovic otrzyma\u0142 pisma z \u017c\u0105daniem zaprzestania dzia\u0142alno\u015bci od Zijin Mining po tym, jak rzekomo dosz\u0142o do s\u0142ownej konfrontacji z chi\u0144skimi pracownikami pracuj\u0105cymi na terenie, kt\u00f3ry kiedy\u015b nale\u017ca\u0142 do niego.<\/p>\n

\"Jeden <\/p>\n

Jeden z wielu obiekt\u00f3w nale\u017c\u0105cych do Zijin Mining, w pobli\u017cu wsi Slatina, na obrze\u017cach BorMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

Rozbudowa. Miasto Bor, kt\u00f3re powsta\u0142o dzi\u0119ki kopalni, oraz pobliskie wioski s\u0105 obecnie zagro\u017cone znikni\u0119ciem z powodu jej rozbudowy.<\/p>\n

3. Przysz\u0142o\u015b\u0107 \"Jasna <\/p>\n

Jasna Bacilovic z c\u00f3rk\u0105 Katarin\u0105 Tomi\u0107 w swoim domu we wsi KriveljMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

Pozosta\u0107 na miejscu. Wie\u015b Krivelj powoli znika z powodu ekspansji kopalni, ale zar\u00f3wno Jasna, jak i ca\u0142a jej rodzina s\u0105 zdecydowani zachowa\u0107 sw\u00f3j dom, kt\u00f3ry nale\u017cy do nich od XIX w., i broni\u0107 wsi. \u2014 Nie chc\u0119 mieszka\u0107 nigdzie indziej \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n

\n

To jest m\u00f3j dom. Pami\u0119tam, \u017ce kiedy by\u0142am dzieckiem, bawi\u0142am si\u0119 z przyjaci\u00f3\u0142mi na wzg\u00f3rzu niedaleko st\u0105d, ale teraz tego wzg\u00f3rza ju\u017c nie ma. Moje dzieci mog\u0105 nigdy nie zobaczy\u0107 tej wsi, poniewa\u017c mo\u017ce ona znikn\u0105\u0107 na zawsze<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 m\u00f3wi Tomi\u0107.<\/p>\n

W Krivelj by\u0142o kiedy\u015b a\u017c 22 kafane \u2014 rodzinne tawerny i restauracje. Dzi\u015b pozosta\u0142a tylko jedna, a wie\u015b powoli znika. \u2014 Znikaj\u0105 odg\u0142osy wsi. Nie s\u0142ysz\u0119 ju\u017c otwierania okiennic, radia dochodz\u0105cego z domu mojego wujka ani rozm\u00f3w s\u0105siad\u00f3w. Otwieram okno i nic nie s\u0142ysz\u0119 \u2014 m\u00f3wi Bacilovic.<\/p>\n

\"Przystanek <\/p>\n

Przystanek autobusowy w Majdanpek pokryty nekrologami lokalnych mieszka\u0144c\u00f3wMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

Odeszli. Obecnie gmina Bor jest jedn\u0105 z najbogatszych w Serbii, mimo \u017ce lokalne wynagrodzenia pozostaj\u0105 niskie, podobnie jak w pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci kraju. Kopalnia rozros\u0142a si\u0119 do tego stopnia, \u017ce sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 miasta. Istniej\u0105 plany przeniesienia ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci do Metovnicy, niezagospodarowanego obszaru, na kt\u00f3rym znajduje si\u0119 tylko kilka rozrzuconych gospodarstw, ale nic nie zosta\u0142o jeszcze potwierdzone.<\/p>\n

\"Na <\/p>\n

Na dole mieszkaniec Majdanpeku spogl\u0105da w kierunku kopalni nale\u017c\u0105cej do chi\u0144skiej firmy Zijin MiningMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

Czuwanie. Aktywista, kt\u00f3ry od lat walczy z zanieczyszczeniem \u015brodowiska i niekontrolowan\u0105 ekspansj\u0105 kopalni, otrzyma\u0142 zar\u00f3wno werbalne, jak i fizyczne gro\u017aby za swoje zaanga\u017cowanie spo\u0142eczne.<\/p>\n

\"Widok <\/p>\n

Widok wn\u0119trza dworca kolejowego w Bor, obecnie opuszczonego po po\u017carze, kt\u00f3ry wed\u0142ug niekt\u00f3rych mieszka\u0144c\u00f3w by\u0142 celowyMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

Ostatni poci\u0105g. Mieszka\u0144cy podejrzewaj\u0105 oni, \u017ce firma Zijin jest zainteresowana nabyciem grunt\u00f3w kolejowych i rozszerzeniem swojej dzia\u0142alno\u015bci w tym regionie.<\/p>\n

\"Czarno-bia\u0142e <\/p>\n

Czarno-bia\u0142e zdj\u0119cie przedstawia dom opuszczony w wyniku rozbudowy kopalniMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n

Dawne \u017cycie. Wiele rodzin sprzeda\u0142o swoje domy firmie Zijin Mining, kt\u00f3ra nadal kupuje grunty. Rozszerzenie dzia\u0142alno\u015bci firmy grozi zniszczeniem ca\u0142ych wsi.<\/p>\n

Nast\u0119pny rozdzia\u0142. \u2014 To nie jest koniec \u015bwiata, ale st\u0105d mo\u017cna go zobaczy\u0107 \u2014 m\u00f3wi Aladin Zekypy, na zdj\u0119ciu z dw\u00f3jk\u0105 dzieci w wieku 10 i 7 lat, w swoim domu, kt\u00f3ry stoi zaledwie kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w od kopalni odkrywkowej w Bor. Marzy o tym, \u017ce pewnego dnia b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zapewni\u0107 swojej rodzinie zdrowsze miejsce do \u017cycia.<\/p>\n

\"Aladin <\/p>\n

Aladin Zekypy z dzie\u0107miMatteo Trevisan, Politico.eu \/ mat. prasowe<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W p\u00f3\u0142nocno-wschodniej Serbii miasto Bor powsta\u0142o wok\u00f3\u0142 jednych z najwa\u017cniejszych z\u0142\u00f3\u017c miedzi i z\u0142ota w Europie. Od lat…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":236992,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,85,27,42780,42781,34,35,28,31,48,25,46,40,1314,41,47,279,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-236991","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-chiny","12":"tag-headlines","13":"tag-kopalnia_miedzi","14":"tag-kopalnia_zlota","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-polish","23":"tag-politico","24":"tag-polski","25":"tag-screening_general","26":"tag-serbia","27":"tag-swiat","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/115995578731721896","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/236991","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=236991"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/236991\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/236992"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=236991"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=236991"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=236991"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}