{"id":238129,"date":"2026-02-02T12:39:09","date_gmt":"2026-02-02T12:39:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/238129\/"},"modified":"2026-02-02T12:39:09","modified_gmt":"2026-02-02T12:39:09","slug":"europa-stoi-na-glinianych-nogach-gdy-nadejdzie-pierwszy-cios-system-nie-bedzie-gotowy-opinia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/238129\/","title":{"rendered":"Europa stoi na glinianych nogach. Gdy nadejdzie pierwszy cios, system nie b\u0119dzie gotowy [OPINIA]"},"content":{"rendered":"

Wielu Europejczyk\u00f3w coraz g\u0142o\u015bniej m\u00f3wi dzi\u015b o bezpiecze\u0144stwie w obliczu mo\u017cliwego wycofywania si\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych. Jednak wszystkie proponowane rozwi\u0105zania musz\u0105 i\u015b\u0107 w parze z realnym zapleczem materialnym oraz polityczn\u0105 wol\u0105 dzia\u0142ania.<\/p>\n

W wyst\u0105pieniu przed Parlamentem Europejskim 26 stycznia<\/a> sekretarz generalny NATO Mark Rutte przedstawi\u0142 ocen\u0119 bezpiecze\u0144stwa Europy bez typowej dla dyplomacji \u0142agodnej retoryki. Skupi\u0142 si\u0119 na konkretnych zdolno\u015bciach, kt\u00f3re dzi\u015b stanowi\u0105 fundament europejskiego bezpiecze\u0144stwa, oraz na warunkach, w jakich mog\u0142yby one funkcjonowa\u0107 bez wsparcia USA. Swoj\u0105 wypowied\u017a opar\u0142 na kwestiach potencja\u0142u i zale\u017cno\u015bci, a nie \u2014 jak to cz\u0119sto bywa \u2014 na normatywnych celach europejskiej polityki bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n

M\u00f3wi\u0142 jak kto\u015b, kto na co dzie\u0144 obserwuje dzia\u0142anie systemu i doskonale zna jego ograniczenia.<\/p>\n

W centrum jego przekazu nie by\u0142a polityka, lecz zdolno\u015bci operacyjne \u2014 a to r\u00f3\u017cnica kluczowa. Europejskie stolice cz\u0119sto traktuj\u0105 bezpiecze\u0144stwo jako przed\u0142u\u017cenie woli politycznej. NATO natomiast postrzega je jako sum\u0119 konkretnych zdolno\u015bci, kt\u00f3re albo istniej\u0105, albo ich nie ma. Rutte bardzo wyra\u017anie zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 w\u0142a\u015bnie na to rozbie\u017cne podej\u015bcie.<\/p>\n

Cz\u0119sto zak\u0142ada si\u0119, \u017ce polityczna waga Europy automatycznie przek\u0142ada si\u0119 na jej wag\u0119 strategiczn\u0105. Tak jednak nie jest.<\/p>\n

Rutte stwierdzi\u0142, \u017ce europejska obrona, oparta wy\u0142\u0105cznie na w\u0142asnych mo\u017cliwo\u015bciach, wymaga\u0142aby nak\u0142ad\u00f3w wielokrotnie wy\u017cszych ni\u017c obecne. Wskaza\u0142 poziom oko\u0142o 10 proc. PKB jako ilustracj\u0119 skali inwestycji potrzebnych do zbudowania pe\u0142nego systemu odstraszania \u2014 obejmuj\u0105cego przemys\u0142 zbrojeniowy, logistyk\u0119 oraz zdolno\u015bci strategiczne, kt\u00f3re dzi\u015b w du\u017cej mierze zapewniaj\u0105 Stany Zjednoczone.<\/p>\n

Transatlantycki system bezpiecze\u0144stwa kszta\u0142tuje Europ\u0119 od dekad. Nie jest to jedynie sojusz polityczny, lecz z\u0142o\u017cona architektura, w kt\u00f3rej ameryka\u0144skie zdolno\u015bci s\u0105 wbudowane niemal w ka\u017cd\u0105 warstw\u0119 obrony zbiorowej.<\/p>\n

\n

Odstraszanie nuklearne, strategiczny transport lotniczy, rozpoznanie i wywiad, nadz\u00f3r satelitarny oraz systemy dowodzenia i kontroli \u2014 to obszary, w kt\u00f3rych Europa uczestniczy, ale nie odgrywa roli lidera.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Rutte podkre\u015bli\u0142 w Brukseli, \u017ce jednej decyzji politycznej nie da si\u0119 u\u017cy\u0107 jako substytutu tych zdolno\u015bci. Ich zast\u0105pienie wymaga czasu, zaplecza przemys\u0142owego, technologii oraz gotowo\u015bci politycznej do poniesienia ostatecznego ryzyka. I w\u0142a\u015bnie w tym miejscu europejska debata wci\u0105\u017c grz\u0119\u017anie.<\/p>\n

Powr\u00f3t marzenia o niezale\u017cno\u015bci<\/p>\n

Idea europejskiej obrony bez udzia\u0142u Stan\u00f3w Zjednoczonych powr\u00f3ci\u0142a w okresie nasilonego poczucia zagro\u017cenia<\/a>. Wojna w Ukrainie, niestabilno\u015b\u0107 w Europie P\u00f3\u0142nocnej, kwestie Arktyki i Grenlandii oraz zmiany polityczne w Waszyngtonie sprawi\u0142y, \u017ce wsparcie USA przesta\u0142o by\u0107 postrzegane jako co\u015b oczywistego. W takiej atmosferze has\u0142a niezale\u017cno\u015bci nabieraj\u0105 emocjonalnej si\u0142y. Problem zaczyna si\u0119 wtedy, gdy emocje zast\u0119puj\u0105 ch\u0142odn\u0105 analiz\u0119.<\/p>\n

\"Mark <\/p>\n

Mark Rutte i Donald Trump, Davos, Szwajcaria, 21 stycznia 2026 r.Chip Somodevilla \/ Getty Images<\/p>\n

Rutte mocno osadzi\u0142 swoje wyst\u0105pienie w aktualnym kontek\u015bcie. Ukraina nadal si\u0119 broni dzi\u0119ki po\u0142\u0105czeniu europejskiej pomocy i ameryka\u0144skich zdolno\u015bci. Systemy obrony powietrznej, wywiad w czasie rzeczywistym, logistyka oraz utrzymanie tempa dzia\u0142a\u0144 bojowych wci\u0105\u017c w du\u017cej mierze zale\u017c\u0105 od zaanga\u017cowania USA.<\/p>\n

Europejski przemys\u0142 obronny rozwija si\u0119, lecz jego zdolno\u015b\u0107 do zaspokojenia potrzeb wsp\u00f3\u0142czesnego pola walki pozostaje ograniczona. Linie produkcyjne nie s\u0105 uruchamiane w takim tempie, w jakim zu\u017cywana jest amunicja. Ta luka definiuje realny stan europejskiego bezpiecze\u0144stwa w 2026 r.<\/p>\n

W tej rzeczywisto\u015bci Europa dzia\u0142a przede wszystkim jako du\u017cy nabywca bezpiecze\u0144stwa. Bud\u017cety rosn\u0105, kontrakty s\u0105 podpisywane, a rz\u0105dy prezentuj\u0105 dane dotycz\u0105ce wydatk\u00f3w. Jednak kupowanie to nie to samo co produkowanie. Nabywca jest uzale\u017cniony od rynku, termin\u00f3w i uwarunkowa\u0144 politycznych dostawcy. Producent natomiast kontroluje tempo, priorytety i rezerwy na czas kryzysu.<\/p>\n

Kr\u0119gos\u0142up, kt\u00f3rego Europie brakuje<\/p>\n

R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy tymi rolami jest szczeg\u00f3lnie widoczna w obszarach okre\u015blanych w planowaniu wojskowym jako kluczowe zdolno\u015bci wspieraj\u0105ce. Bez strategicznego transportu lotniczego nie ma szybkiego przerzutu wojsk. Bez tankowania w powietrzu nie da si\u0119 utrzyma\u0107 sta\u0142ej obecno\u015bci lotniczej. Bez wywiadu nie ma trafnych i terminowych decyzji. Bez niezawodnego systemu dowodzenia i kontroli nie ma koordynacji dzia\u0142a\u0144. We wszystkich tych obszarach Europa nadal polega na mo\u017cliwo\u015bciach ameryka\u0144skich.<\/p>\n

Rutte przekonywa\u0142 w Brukseli, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ta \u015bwiadomo\u015b\u0107 powinna wyznacza\u0107 granice europejskich ambicji. Nie sprzeciwia\u0142 si\u0119 wzmacnianiu europejskiej obronno\u015bci, lecz ostrzega\u0142 przed jej fragmentacj\u0105. R\u00f3wnoleg\u0142e struktury, dublowanie system\u00f3w i rywalizuj\u0105ce interesy przemys\u0142owe nie zwi\u0119kszaj\u0105 zdolno\u015bci \u2014 marnuj\u0105 czas i zasoby.<\/p>\n

\n

Je\u015bli strategiczna autonomia sprowadzi si\u0119 jedynie do politycznego sloganu, pozbawionego realnej tre\u015bci operacyjnej, Europa straci lata i \u015brodki bez rzeczywistego post\u0119pu.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Czas dzia\u0142a przeciwko Europie<\/p>\n

Jest jeszcze jeden wymiar wyst\u0105pienia Ruttego, kt\u00f3ry w du\u017cej mierze przeszed\u0142 bez echa, a dotyczy samej natury europejskiej si\u0142y.<\/p>\n

Przez ostatnie dekady Europa zbudowa\u0142a niezwykle rozbudowany aparat normatywny i regulacyjny. W handlu, polityce klimatycznej, regulacjach cyfrowych czy zasadach konkurencji Unia Europejska sta\u0142a si\u0119 globalnym wyznacznikiem standard\u00f3w<\/a>. W sferze bezpiecze\u0144stwa same regu\u0142y nie gwarantuj\u0105 jednak stabilno\u015bci. To stabilno\u015b\u0107 umo\u017cliwia obron\u0119 regu\u0142, gdy s\u0105 zagro\u017cone. Rutte wyra\u017anie odr\u00f3\u017cni\u0142 \u015bwiat, w kt\u00f3rym Europa kontroluje normy, od \u015bwiata, w kt\u00f3rym o sile decyduj\u0105 inne metody.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n

Pod tym wzgl\u0119dem europejska debata obronna cierpi na strukturalne nieporozumienie. Cz\u0119sto zak\u0142ada si\u0119, \u017ce polityczna waga Europy automatycznie przek\u0142ada si\u0119 na jej wag\u0119 strategiczn\u0105. Tak si\u0119 jednak nie dzieje.<\/p>\n

Waga strategiczna wymaga instrument\u00f3w zdolnych do szybkiego, skoordynowanego dzia\u0142ania, bez konieczno\u015bci uzyskiwania zewn\u0119trznych zg\u00f3d. Dop\u00f3ki kluczowe elementy tych instrument\u00f3w pozostaj\u0105 poza europejsk\u0105 kontrol\u0105, polityczna si\u0142a Europy ogranicza si\u0119 do czas\u00f3w pokoju lub kryzys\u00f3w o niskiej intensywno\u015bci.<\/p>\n

M\u00f3wi\u0105c z perspektywy NATO, Rutte przypomnia\u0142 o czym\u015b, co w europejskich dyskusjach cz\u0119sto si\u0119 pomija: o czasie. System\u00f3w bezpiecze\u0144stwa nie buduje si\u0119 w rytmie kadencji politycznych, lecz w perspektywie dekad. Ka\u017cdy rok zw\u0142oki zwi\u0119ksza zale\u017cno\u015b\u0107<\/a>, poniewa\u017c przeciwnicy nie stoj\u0105 w miejscu.<\/p>\n

\n

Podczas gdy Europa debatuje nad modelami instytucjonalnymi, inni testuj\u0105 granice, modyfikuj\u0105 taktyk\u0119 i inwestuj\u0105 w zdolno\u015bci omijaj\u0105ce tradycyjne odpowiedzi wojskowe. W takim \u015brodowisku brak decyzji ma swoj\u0105 cen\u0119.<\/p>\n<\/blockquote>\n

W tym kontek\u015bcie Rutte podkre\u015bli\u0142, \u017ce same formaty instytucjonalne nie tworz\u0105 zdolno\u015bci obronnych. Bez mocy produkcyjnych, sprawnej logistyki i jednolitego systemu dowodzenia europejskie bezpiecze\u0144stwo pozostaje zale\u017cne od aktor\u00f3w zewn\u0119trznych, niezale\u017cnie od podpisanych porozumie\u0144 politycznych. I w\u0142a\u015bnie tutaj le\u017cy zasadniczy dylemat Europy na najbli\u017csze lata. Wzmacnianie obronno\u015bci nie b\u0119dzie widowiskowe. Nie przyniesie szybkich politycznych punkt\u00f3w. B\u0119dzie procesem powolnym, technicznym i cz\u0119sto niewidocznym dla opinii publicznej. Bez niego jednak wszelkie rozmowy o autonomii pozostan\u0105 czyst\u0105 retoryk\u0105.<\/p>\n

\"Sekretarz <\/p>\n

Sekretarz stanu USA Marco Rubio i sekretarz generalny NATO Mark Rutte (zdj\u0119cie pogl\u0105dowe)Wiktor D\u0105bkowski \/ PAP<\/p>\n

Bez z\u0142udze\u0144 i bez skr\u00f3t\u00f3w<\/p>\n

Rutte zaznaczy\u0142, \u017ce potrzebne jest jasne zobowi\u0105zanie strategiczne. Europejska polityka bezpiecze\u0144stwa musi rozstrzygn\u0105\u0107, czy celem jest wzmocnienie roli Europy w ramach NATO<\/a>, czy budowa odr\u0119bnych zdolno\u015bci obronnych \u2014 poniewa\u017c oba podej\u015bcia opieraj\u0105 si\u0119 na zupe\u0142nie innych za\u0142o\u017ceniach.<\/p>\n

W tym drugim przypadku bezpiecze\u0144stwo przestaje by\u0107 polityk\u0105 drugorz\u0119dn\u0105, a staje si\u0119 centralnym elementem strategii przemys\u0142owej i fiskalnej. Oznacza to wsp\u00f3lne moce produkcyjne, standaryzacj\u0119, d\u0142ugoterminowe kontrakty, polityczn\u0105 kontrol\u0119 eksportu oraz jasny podzia\u0142 odpowiedzialno\u015bci. Wymaga to tak\u017ce gotowo\u015bci do przekazania cz\u0119\u015bci suwerenno\u015bci narodowej na poziom wsp\u00f3lny w obszarze, kt\u00f3ry dot\u0105d pozostawa\u0142 niemal wy\u0142\u0105cznie domen\u0105 pa\u0144stw narodowych.<\/p>\n

Wyst\u0105pienie Ruttego by\u0142o wi\u0119c czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c ostrze\u017ceniem \u2014 by\u0142o testem dojrza\u0142o\u015bci europejskiej debaty. Europa nie mo\u017ce ju\u017c pozwoli\u0107 sobie na unikanie trudnych decyzji, zw\u0142aszcza teraz, gdy bezpiecze\u0144stwo ponownie staje si\u0119 kwesti\u0105 fundamentalnego przetrwania. Nie istnieje szybka \u015bcie\u017cka do niezale\u017cno\u015bci bez koszt\u00f3w. Nie da si\u0119 te\u017c korzysta\u0107 z obecnego systemu bez powa\u017cnych inwestycji.<\/p>\n

Najbardziej realistycznym scenariuszem na nadchodz\u0105ce lata b\u0119dzie model hybrydowy. Europa b\u0119dzie nadal rozwija\u0107 w\u0142asne zdolno\u015bci, lecz w ramach NATO. Nacisk przesunie si\u0119 na przemys\u0142, wsp\u00f3lne zakupy oraz te obszary zdolno\u015bci, kt\u00f3rych dzi\u015b najbardziej brakuje. Obecno\u015b\u0107 USA nie zniknie, ale stanie si\u0119 bardziej warunkowa. Oczekiwania wobec europejskich sojusznik\u00f3w b\u0119d\u0105 ja\u015bniejsze i bardziej wymagaj\u0105ce.<\/p>\n

\n

Najwi\u0119ksze zagro\u017cenie dla Europy nie p\u0142ynie z Waszyngtonu, lecz z wewn\u0119trznego chaosu. Je\u015bli strategiczna autonomia zostanie zredukowana do politycznego has\u0142a bez realnej tre\u015bci operacyjnej, Europa zmarnuje lata i zasoby bez rzeczywistego post\u0119pu.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Je\u015bli jednak potraktuje j\u0105 jako proces budowy systemu o jasno okre\u015blonych priorytetach i realistycznych terminach, mo\u017ce ona wzmocni\u0107 zar\u00f3wno Europ\u0119, jak i NATO.<\/p>\n

Rutte zrobi\u0142 w Brukseli co\u015b rzadkiego we wsp\u00f3\u0142czesnej polityce mi\u0119dzynarodowej: przem\u00f3wi\u0142 jak administrator systemu, a nie mediator polityczny. Jego przekaz by\u0142 prosty i niewygodny \u2014 bezpiecze\u0144stwo nie jest kwesti\u0105 intencji, lecz zdolno\u015bci.<\/p>\n

Europa musi teraz zdecydowa\u0107, czy chce te zdolno\u015bci kupowa\u0107, czy je budowa\u0107. Ten wyb\u00f3r nie jest ideologiczny \u2014 jest materialny. A im d\u0142u\u017cej b\u0119dzie odk\u0142adany, tym wy\u017csza oka\u017ce si\u0119 jego cena.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wielu Europejczyk\u00f3w coraz g\u0142o\u015bniej m\u00f3wi dzi\u015b o bezpiecze\u0144stwie w obliczu mo\u017cliwego wycofywania si\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych. Jednak wszystkie proponowane…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":238130,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,189,27,76,34,35,13445,28,31,48,160,25,46,40,41,47,80,29,30,415,86,71,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-238129","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-europa","12":"tag-headlines","13":"tag-inwazja_rosji_na_ukraine","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-mark_rutte","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-nato","21":"tag-news","22":"tag-omp","23":"tag-polish","24":"tag-polski","25":"tag-screening_general","26":"tag-swiat","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-ukraina","30":"tag-unia_europejska","31":"tag-usa","32":"tag-wiadomosci","33":"tag-world","34":"tag-world-news","35":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116001083710965340","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/238129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=238129"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/238129\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/238130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=238129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=238129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=238129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}