- \n
- ma naruszon\u0105 sprawno\u015b\u0107 organizmu na poziomie powoduj\u0105cym istotne obni\u017cenie zdolno\u015bci do wykonywania pracy (mo\u017ce np. pracowa\u0107 tylko na p\u00f3\u0142 etatu) lub<\/li>\n
- posiada ograniczenia w pe\u0142nieniu r\u00f3l spo\u0142ecznych (czyli codziennym funkcjonowaniu) daj\u0105ce si\u0119 kompensowa\u0107 przy pomocy wyposa\u017cenia w przedmioty ortopedyczne, \u015brodki pomocnicze lub \u015brodki techniczne (takie jak np. okulary, proteza czy implant \u015blimakowy),<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n
- umiarkowanym \u2013 wobec osoby, kt\u00f3ra:<\/li>\n
- \n
- \n
- ma naruszon\u0105 sprawno\u015b\u0107 organizmu na poziomie powoduj\u0105cym niezdolno\u015b\u0107 do pracy albo potrzeb\u0119 przystosowania stanowiska pracy do jej schorzenia (czyli pozostaje zdolna do pracy, ale jedynie w warunkach pracy chronionej) lub<\/li>\n
- wymaga czasowej albo cz\u0119\u015bciowej pomocy innych os\u00f3b w pe\u0142nieniu r\u00f3l spo\u0142ecznych (czyli codziennym funkcjonowaniu) i odpowiednio<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n
- znacznym \u2013 wobec osoby, kt\u00f3ra:<\/li>\n
- \n
- \n
- ma naruszon\u0105 sprawno\u015b\u0107 organizmu na poziomie powoduj\u0105cym niezdolno\u015b\u0107 do pracy albo potrzeb\u0119 przystosowania stanowiska pracy do jej schorzenia (czyli pozostaje zdolna do pracy, ale jedynie w warunkach pracy chronionej) oraz<\/li>\n
- w zwi\u0105zku z niezdolno\u015bci\u0105 do samodzielnej egzystencji, potrzebuje sta\u0142ej lub d\u0142ugotrwa\u0142ej opieki i pomocy innych os\u00f3b w pe\u0142nieniu r\u00f3l spo\u0142ecznych (czyli codziennym funkcjonowaniu, m.in. w zakresie piel\u0119gnacji, karmienia czy poruszania si\u0119).<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
Orzeczenia o stopniu niepe\u0142nosprawno\u015bci \u2013 na wniosek zainteresowanego lub jego przedstawiciela ustawowego \u2013 wydawane s\u0105 przez powiatowe lub miejskie zespo\u0142y do spraw orzekania o niepe\u0142nosprawno\u015bci. Od orzeczenia wydanego przez powiatowy lub miejski zesp\u00f3\u0142 do spraw orzekania o niepe\u0142nosprawno\u015bci \u2013 w terminie 14 dni od jego otrzymania \u2013 s\u0142u\u017cy odwo\u0142anie do wojew\u00f3dzkiego zespo\u0142u do spraw orzekania o niepe\u0142nosprawno\u015bci. Od orzeczenia tego ostatniego natomiast \u2013 w terminie miesi\u0105ca \u2013 do s\u0105du pracy i ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych.<\/p>\n
Znaczenie podesz\u0142ego wieku przy ustalaniu niepe\u0142nosprawno\u015bci \u2013 czy seniorowi przys\u0142uguje orzeczenie o niepe\u0142nosprawno\u015bci?<\/p>\n
W literaturze podkre\u015bla si\u0119, \u017ce \u2013 niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 jest wielowymiarowym zjawiskiem wzajemnych relacji mi\u0119dzy czynnikami zdrowotnymi (choroby, urazy, zaburzenia), \u015brodowiskowymi (m.in. prawo, polityka spo\u0142eczna, architektura) oraz jednostkowymi (m.in. wiek, p\u0142ec\u0301, poziom wykszta\u0142cenia, cechy osobowo\u015bciowe).3 Jak r\u00f3wnie\u017c, i\u017c \u2013 \u201ewiek jest istotnym czynnikiem determinuj\u0105cym wzrost ryzyka wyst\u0105pienia niepe\u0142nosprawno\u015bci, a tym samym i zmniejszenia stopnia samodzielno\u015bci w wykonywaniu czynno\u015bci niezb\u0119dnych w codziennym \u017cyciu, co z kolei wyznacza rosn\u0105cy zakres jako\u015bciowy i ilo\u015bciowy zapotrzebowania na pomoc udzielan\u0105 osobom w wieku starszym.\u201d4<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n
Przy ustalaniu niepe\u0142nosprawno\u015bci przez powiatowy lub miejski zesp\u00f3\u0142 do spraw orzekania o niepe\u0142nosprawno\u015bci zgodnie z opisanymi powy\u017cej zasadami (a wi\u0119c przy ustalaniu tzw. niepe\u0142nosprawno\u015bci prawnej, a nie wy\u0142\u0105cznie biologicznej) \u2013 wiek danej osoby, r\u00f3wnie\u017c pozostaje nie bez znaczenia, ale bez w\u0105tpienia \u2013 nie jest on kluczowym czynnikiem, kt\u00f3ry decyduje o zaliczeniu danej osoby (lub jej niezaliczeniu) do os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych. Przy orzekaniu o niepe\u0142nosprawno\u015bci uwzgl\u0119dnia si\u0119 bowiem ca\u0142okszta\u0142t okoliczno\u015bci, tj. zar\u00f3wno fizyczne, psychiczne, jak i spo\u0142eczne aspekty funkcjonowania cz\u0142owieka. Nie ulega jednak w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce osoby w podesz\u0142ym wieku \u2013 znacznie cz\u0119\u015bciej (ni\u017c osoby m\u0142odsze) borykaj\u0105 si\u0119 z utrat\u0105 sprawno\u015bci (spowodowan\u0105 m.in. w\u0142a\u015bnie przez podesz\u0142y wiek), kt\u00f3ra ma znacz\u0105cy wp\u0142yw na ich codzienne funkcjonowanie, a tym samym \u2013 wykazuj\u0105 zwi\u0119kszone zapotrzebowanie na pomoc innych os\u00f3b w pe\u0142nieniu r\u00f3l spo\u0142ecznych (m.in. w postaci us\u0142ug opieku\u0144czych). To s\u0105 ju\u017c natomiast czynniki, kt\u00f3re maj\u0105 kluczowe znaczenie przy zaliczaniu danej osoby do os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych i okre\u015blaniu stopnia jej niepe\u0142nosprawno\u015bci. Mo\u017cna wi\u0119c pokusi\u0107 si\u0119 o stwierdzenie, \u017ce podesz\u0142y wiek jest jednym z czynnik\u00f3w, kt\u00f3ry w spos\u00f3b po\u015bredni (o ile poci\u0105ga on za sob\u0105 ograniczenia w pe\u0142nieniu r\u00f3l spo\u0142ecznych, czyli codziennym funkcjonowaniu, w zwi\u0105zku ze obni\u017con\u0105 sprawno\u015bci\u0105 organizmu spowodowan\u0105 tym wiekiem) \u2013 mo\u017ce determinowa\u0107 niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 danej osoby.<\/p>\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych w Polsce to seniorzy (a konkretnie \u2013 osoby w wieku senioralnym powy\u017cej 60 roku \u017cycia)<\/p>\n
Z najnowszych danych G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego dotycz\u0105cych liczby os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych w Polsce, wynika, \u017ce w 2024 r. \u2013 ponad 63 procent wszystkich os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych w Polsce (bo a\u017c 2 507,7 tys.) stanowi\u0142y osoby w wieku powy\u017cej 60 roku \u017cycia.5 Czyli osoby starsze \u2013 zgodnie z definicj\u0105 zawart\u0105 w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11.09.2015 r. o osobach starszych.<\/p>\n
Ilustruje to poni\u017cszy wykres:<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ydXAtd2lla3Utdy0yMDI0LXItMzkwNDU2MjkuanBnIn0.jpg\"\/)
<\/p>\nGUS, Osoby niepe\u0142nosprawne prawnie wed\u0142ug p\u0142ci i grup wieku w 2024 r.<\/p>\n
GUS<\/p>\n
Z danych tych, jednoznacznie wynika, \u017ce wiek danej osoby jest czynnikiem, kt\u00f3ry pozostaje nie bez znaczenia przy orzekaniu o niepe\u0142nosprawno\u015bci, a zjawisko niepe\u0142nosprawno\u015bci w Polsce, nasila si\u0119 wraz z wiekiem. Szacuje si\u0119, \u017ce statystycznemu Polakowi \u015brednio niemal 20% \u017cycia up\u0142ynie jako osobie \u017cyj\u0105cej z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105: urodzony w Polsce, w roku 2015, m\u0119\u017cczyzna prze\u017cyje 14 lat swego spodziewanego oko\u0142o 73-letniego \u017cycia jako osoba niesprawna, a kobieta \u015brednio 19 lat, z uwagi na wiek, przewidywalny na oko\u0142o 81 lat.6<\/p>\n
\u015awiadczenia, ulgi i uprawnienia przys\u0142uguj\u0105ce seniorowi, posiadaj\u0105cemu orzeczenie o stopniu niepe\u0142nosprawno\u015bci [lista]<\/p>\n
Seniorom, kt\u00f3rzy posiadaj\u0105 orzeczenie o stopniu niepe\u0142nosprawno\u015bci, przys\u0142uguje szereg \u015bwiadcze\u0144, ulg i uprawnie\u0144, dlatego warto, aby osoby w podesz\u0142ym wieku \u2013 je\u017celi zachodz\u0105 ku temu przes\u0142anki \u2013 postara\u0142y si\u0119 o uzyskanie dla siebie takiego orzeczenia. W\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych, nale\u017cy wymieni\u0107:<\/p>\n
- \n
- zasi\u0142ek piel\u0119gnacyjny w kwocie 215,84 z\u0142 miesi\u0119cznie, kt\u00f3ry przys\u0142uguje osobie niepe\u0142nosprawnej w wieku powy\u017cej 16 roku \u017cycia, je\u017celi legitymuje si\u0119 orzeczeniem o znacznym stopniu niepe\u0142nosprawno\u015bci, jak r\u00f3wnie\u017c osobie, kt\u00f3ra uko\u0144czy\u0142a 75 lat (bez wzgl\u0119du na posiadanie orzeczenia o stopniu niepe\u0142nosprawno\u015bci) \u2013 osoby, w wieku senioralnym, kt\u00f3re nie uko\u0144czy\u0142y jeszcze 75 roku \u017cycia, mog\u0105 zatem uzyska\u0107 to \u015bwiadczenie, je\u017celi posiadaj\u0105 orzeczenie o znacznym stopniu niepe\u0142nosprawno\u015bci. Warto r\u00f3wnie\u017c w tym miejscu zaznaczy\u0107, \u017ce zasi\u0142ek piel\u0119gnacyjny nie mo\u017ce by\u0107 pobierany jednocze\u015bnie z tzw. dodatkiem piel\u0119gnacyjnym, kt\u00f3ry tak\u017ce przys\u0142uguje wszystkim seniorom, kt\u00f3rzy uko\u0144czyli 75 rok \u017cycia i jest to \u015bwiadczenie w kwocie wy\u017cszej od zasi\u0142ku piel\u0119gnacyjnego, bo opiewaj\u0105ce na 365,91 z\u0142 miesi\u0119cznie. Po 75 roku \u017cycia \u2013 bardziej op\u0142acalne dla seniora, staje si\u0119 wi\u0119c pobieranie ww. dodatku piel\u0119gnacyjnego;<\/li>\n
- \u015bwiadczenie wspieraj\u0105ce w kwocie od 752 z\u0142 do 4 134 z\u0142 (tj. od 40% do 220% renty socjalnej; kwota \u015bwiadczenia podlega corocznej waloryzacji, a wi\u0119c zostanie podwy\u017cszona od 1 marca 2026 r.), w zale\u017cno\u015bci od poziomu potrzeby wsparcia ustalonego w decyzji ustalaj\u0105cej poziom potrzeby wsparcia, przy czym, aby \u015bwiadczenie w og\u00f3le przys\u0142ugiwa\u0142o \u2013 ww. poziom potrzeby wsparcia musi zosta\u0107 ustalony na poziomie co najmniej 70 punkt\u00f3w. Warto r\u00f3wnie\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce \u015bwiadczenie wspieraj\u0105ce nie przys\u0142uguje jednak, je\u017celi osoba z niepe\u0142nosprawno\u015bciami zosta\u0142a umieszczona w domu pomocy spo\u0142ecznej, w rodzinnym domu pomocy, zak\u0142adzie opieku\u0144czo-leczniczym, zak\u0142adzie piel\u0119gnacyjno-opieku\u0144czym, plac\u00f3wce zapewniaj\u0105cej ca\u0142odobow\u0105 opiek\u0119 osobom niepe\u0142nosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podesz\u0142ym wieku;<\/li>\n
- prawo do korzystania poza kolejno\u015bci\u0105 ze \u015bwiadcze\u0144 opieki zdrowotnej oraz z us\u0142ug farmaceutycznych udzielanych w aptekach, kt\u00f3re wynika z art. 47c pkt 2 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o \u015bwiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze \u015brodk\u00f3w publicznych i kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c przys\u0142uguje osobom legitymuj\u0105cym si\u0119 orzeczeniem o znacznym stopniu niepe\u0142nosprawno\u015bci. Do \u015bwiadcze\u0144, z kt\u00f3rych \u2013 na ww. podstawie \u2013 mo\u017cna korzysta\u0107 poza kolejno\u015bci\u0105, zaliczane s\u0105:<\/li>\n
- \n
- \n
- \u015bwiadczenia podstawowej opieki zdrowotnej (lekarza, piel\u0119gniarki, po\u0142o\u017cnej),<\/li>\n
- \u015bwiadczenia w szpitalach,<\/li>\n
- \u015bwiadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (specjalist\u00f3w przyjmuj\u0105cych w przychodniach),<\/li>\n
- us\u0142ugi farmaceutyczne udzielane w aptekach oraz<\/li>\n
- \u015bwiadczenia rehabilitacji leczniczej (zgodnie ze wskazaniami medycznymi i bez limitu).<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
Korzystanie \u201epoza kolejno\u015bci\u0105\u201d oznacza natomiast, \u017ce:<\/p>\n
- \n
- \u015bwiadczenie ambulatoryjnej opieki zdrowotnej i \u015bwiadczenie szpitalne powinno by\u0107 udzielone w dniu zg\u0142oszenia,<\/li>\n
- je\u017celi udzielenie \u015bwiadczenia w dniu zg\u0142oszenia nie b\u0119dzie mo\u017cliwe \u2013 powinno ono zosta\u0107 zrealizowane w innym terminie, poza kolejno\u015bci\u0105 wynikaj\u0105c\u0105 z prowadzonej listy oczekuj\u0105cych,<\/li>\n
- a w przypadku \u015bwiadcze\u0144 ambulatoryjnej opieki specjalistycznej \u2013 powinno zosta\u0107 udzielone nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c w ci\u0105gu 7 dni roboczych od dnia zg\u0142oszenia (termin 7 dni nie dotyczy zatem \u015bwiadcze\u0144 szpitalnych);<\/li>\n<\/ol>\n
- \n
- prawo do uzyskania bez skierowania ambulatoryjnych \u015bwiadcze\u0144 specjalistycznych finansowanych ze \u015brodk\u00f3w publicznych \u2013 kt\u00f3re, zgodnie z art. 57 ust. 2 pkt 14 ustawa z dnia 27.08.2004 r. o \u015bwiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze \u015brodk\u00f3w publicznych, przys\u0142uguje osobom legitymuj\u0105cym si\u0119 orzeczeniem o znacznym stopniu niepe\u0142nosprawno\u015bci;<\/li>\n
- prawo do uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych dofinansowywanych przez PFRON \u2013 kt\u00f3re przys\u0142uguje zar\u00f3wno osobom z lekkim, umiarkowanym, jak i znacznym stopniem niepe\u0142nosprawno\u015bci;<\/li>\n
- prawo do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej, w ramach rocznego rozliczenia podatku dochodowego, z kt\u00f3rej mog\u0105 skorzysta\u0107 wszystkie osoby niepe\u0142nosprawne (niezale\u017cnie od stopnia tej niepe\u0142nosprawno\u015bci) i w ramach kt\u00f3rej mo\u017cna odliczy\u0107 od podatku m.in. koszty poniesione na:<\/li>\n
- \n
- \n
- adaptacj\u0119 i wyposa\u017cenie mieszkania stosownie do potrzeb, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z niepe\u0142nosprawno\u015bci,<\/li>\n
- przystosowanie pojazdu do potrzeb, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z niepe\u0142nosprawno\u015bci,<\/li>\n
- zakup, napraw\u0119 lub najem wyrob\u00f3w medycznych,<\/li>\n
- zakup, napraw\u0119 lub najem indywidualnego sprz\u0119tu, urz\u0105dze\u0144 i narz\u0119dzi niezb\u0119dnych w rehabilitacji oraz u\u0142atwiaj\u0105cych wykonywanie czynno\u015bci \u017cyciowych, stosownie do potrzeb wynikaj\u0105cych z niepe\u0142nosprawno\u015bci,<\/li>\n
- udzia\u0142 w turnusie rehabilitacyjnym,<\/li>\n
- pobyt w zak\u0142adzie lecznictwa uzdrowiskowego, zak\u0142adzie rehabilitacji leczniczej, zak\u0142adzie opieku\u0144czo-leczniczym i zak\u0142adzie piel\u0119gnacyjno-opieku\u0144czym,<\/li>\n
- zabiegi rehabilitacyjne lub leczniczo-rehabilitacyjne,<\/li>\n
- zakup lek\u00f3w \u2013 w wysoko\u015bci r\u00f3\u017cnicy pomi\u0119dzy wydatkami faktycznie poniesionymi w danym miesi\u0105cu, a kwot\u0105 100 z\u0142 oraz<\/li>\n
- zakup pieluchomajtek, pieluch anatomicznych, ch\u0142onnych majtek, podk\u0142ad\u00f3w, wk\u0142ad\u00f3w anatomicznych \u2013 przy czym maksymalna kwota odliczenia w tym przypadku wynosi 2 280 z\u0142;<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n
- prawo do uzyskania karty parkingowej, kt\u00f3ra uprawnia do parkowania na tzw. kopertach i kt\u00f3ra wydawana jest ka\u017cdemu, kto posiada:<\/li>\n
- \n
- \n
- stwierdzone znacznie ograniczone mo\u017cliwo\u015bci samodzielnego poruszania si\u0119 oraz<\/li>\n
- wskazanie do wydania karty parkingowej w orzeczeniu o stopniu niepe\u0142nosprawno\u015bci lub o wskazaniach do ulg i uprawnie\u0144;<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n
- prawo do zwolnienia z abonamentu RTV \u2013 kt\u00f3re przys\u0142uguje m.in. osobom legitymuj\u0105cym si\u0119 orzeczeniem o znacznym stopniu niepe\u0142nosprawno\u015bci, a po uko\u0144czeniu 75 roku \u017cycia \u2013 wszystkim seniorom. Do zwolnienia z ww. op\u0142aty uprawnione s\u0105 r\u00f3wnie\u017c osoby, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142y 60 lat i maj\u0105 prawo do emerytury, kt\u00f3rej wysoko\u015b\u0107 nie przekracza miesi\u0119cznie kwoty 50% przeci\u0119tnego wynagrodzenia. W celu skorzystania ze zwolnienia z op\u0142at abonamentowych \u2013 uprawniona osoba, zobowi\u0105zana jest do przedstawienia w urz\u0119dzie Poczty Polskiej dokumentu potwierdzaj\u0105cego to uprawnienie wraz z o\u015bwiadczeniem, kt\u00f3rego wz\u00f3r mo\u017cna pobra\u0107 pobra\u0107 poni\u017cej:<\/li>\n<\/ol>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ua2kvdW5rbm93bi5wbmcifQ.jpg\"\/)
<\/a><\/p>\nProgram \u201eOpieka 75+\u201d na rok 2026 \u2013 dedykowany seniorom niezale\u017cnie od posiadania orzeczenia o stopniu niepe\u0142nosprawno\u015bci<\/p>\n
Seniorom, kt\u00f3rzy z powodu podesz\u0142ego wieku i wynikaj\u0105cej z tego obni\u017conej sprawno\u015bci, na poziomie powoduj\u0105cym ograniczenia w pe\u0142nieniu r\u00f3l spo\u0142ecznych, potrzebuj\u0105 pomocy os\u00f3b trzecich w codziennym funkcjonowaniu \u2013 niezale\u017cnie od posiadania przez nich (lub nie) orzeczenia o stopniu niepe\u0142nosprawno\u015bci \u2013 dedykowany jest program \u201eOpieka 75+\u201d, kt\u00f3ry na rok 2026 zosta\u0142 zaakceptowany przez MRPiPS w dniu 23 grudnia 2025 r. i b\u0119dzie realizowany do 31 grudnia 2025 r.<\/p>\n
Jest to program, kt\u00f3ry do wymagaj\u0105cych opieki senior\u00f3w adresowany w jest w spos\u00f3b po\u015bredni, poniewa\u017c jego bezpo\u015brednimi beneficjantami s\u0105 gminy, licz\u0105ce do 60 tys. mieszka\u0144c\u00f3w \u2013 zar\u00f3wno miejskie, wiejskie, jak i miejsko-wiejskie. Celem programu jest zwi\u0119kszenie dost\u0119pno\u015bci do us\u0142ug opieku\u0144czych, w tym specjalistycznych us\u0142ug opieku\u0144czych, dla os\u00f3b w wieku 75 lat i wi\u0119cej, kt\u00f3re s\u0105 osobami samotnymi lub s\u0105 osobami samotnie gospodaruj\u0105cymi, jak r\u00f3wnie\u017c tych, kt\u00f3re pozostaj\u0105 w rodzinie.<\/p>\n
Gminy, kt\u00f3re przyst\u0105pi\u0105 do realizacji programu, uzyskuj\u0105 finansowe wsparcie w wysoko\u015bci do 60% przewidywanych koszt\u00f3w realizacji ich zadania w\u0142asnego o charakterze obowi\u0105zkowym wynikaj\u0105cym z ustawy o pomocy spo\u0142ecznej, w zakresie realizacji us\u0142ug opieku\u0144czych, w tym specjalistycznych us\u0142ug opieku\u0144czych dla os\u00f3b spe\u0142niaj\u0105cych kryteria okre\u015blone w programie.<\/p>\n