„Je\u015bli chcemy, aby zn\u00f3w traktowano nas powa\u017cnie, b\u0119dziemy musieli nauczy\u0107 si\u0119 j\u0119zyka polityki si\u0142owej” \u2014 powiedzia\u0142 w zesz\u0142ym tygodniu niemiecki kanclerz Friedrich Merz.<\/p>\n
Urz\u0119dnicy UE podkre\u015blaj\u0105, \u017ce takie \u015brodki maj\u0105 na celu „ograniczenie ryzyka” w stosunkach Europy ze Stanami Zjednoczonymi, a nie „od\u0142\u0105czenie si\u0119” (z ang. „decoupling”) \u2014 termin ten sugeruje ca\u0142kowite zerwanie wi\u0119zi gospodarczych i strategicznych.<\/p>\n
Do niedawna oba wyra\u017cenia odnosi\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do europejskich wysi\u0142k\u00f3w na rzecz zmniejszenia zale\u017cno\u015bci od Chin. Obecnie pojawiaj\u0105 si\u0119 one w odniesieniu do Stan\u00f3w Zjednoczonych \u2014 g\u0142\u00f3wnego partnera handlowego Europy i najwa\u017cniejszego sojusznika w sferze bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n
Proces „ograniczania ryzyka” jest dopiero w pocz\u0105tkowej fazie. Wed\u0142ug Jean-Luca Demarty’ego, kt\u00f3ry kierowa\u0142 departamentem handlu Komisji Europejskiej za kadencji jej poprzedniego przewodnicz\u0105cego Jean-Claude’a Junckera, uniezale\u017cnienie si\u0119 od ameryka\u0144skiego wsparcia<\/a> technologicznego i militarnego zajmie Unii wiele lat.<\/p>\n \u2014 Je\u015bli chodzi o handel, [Stany Zjednoczone] stanowi\u0105 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 naszego eksportu \u2014 m\u00f3wi Demarty. „To du\u017co, ale nie jest to kwestia \u017cycia i \u015bmierci”.<\/p>\n D\u0105\u017cenie Europy do dywersyfikacji sprawi\u0142o, \u017ce w ostatnich miesi\u0105cach Bruksela zawar\u0142a umowy handlowe z blokiem Mercosur<\/a> obejmuj\u0105cym kraje Ameryki \u0141aci\u0144skiej, a tak\u017ce z Indiami oraz Indonezj\u0105. Komisja zrewidowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c umow\u0119 z Meksykiem i wznowi\u0142a negocjacje z Australi\u0105, kt\u00f3re utkn\u0119\u0142y wcze\u015bniej w martwym punkcie.<\/p>\n „Europa prze\u017cywa moment swojej niezale\u017cno\u015bci” <\/p>\n Od czasu, gdy kontynent podni\u00f3s\u0142 si\u0119 z popio\u0142\u00f3w II wojny \u015bwiatowej, Europa polega\u0142a w gwarancjach bezpiecze\u0144stwa NATO, kt\u00f3rego wi\u0119kszo\u015b\u0107 funduszy pochodzi ze Stan\u00f3w Zjednoczonych. Podczas weekendowego spotkania w Zagrzebiu w Chorwacji konserwatywni przyw\u00f3dcy europejscy, w tym kanclerz Niemiec Merz, stwierdzili, \u017ce nadszed\u0142 czas, aby blok wzmocni\u0142 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 klauzul\u0119 wzajemnej obrony. Zobowi\u0105zuje ona kraje UE do obrony ka\u017cdego kraju UE, kt\u00f3ry zostanie zaatakowany.<\/p>\n Kanclerz Niemiec Friedrich Merz<\/p>\n Chocia\u017c klauzula wzajemnej obrony zawarta w art. 42.7 UE istnieje od 2009 r., rzadko uznawano j\u0105 za niezb\u0119dn\u0105, poniewa\u017c art. 5 NATO s\u0142u\u017cy\u0142 podobnemu celowi. Jednak rz\u0105dy europejskie zacz\u0119\u0142y w\u0105tpi\u0107, czy Stany Zjednoczone rzeczywi\u015bcie przyjd\u0105 Europie z pomoc\u0105<\/a>.<\/p>\n W Zagrzebiu przyw\u00f3dcy przyj\u0119li now\u0105 rol\u0119 UE jako podmiotu zapewniaj\u0105cego bezpiecze\u0144stwo, powierzaj\u0105c dw\u00f3m przyw\u00f3dcom, kt\u00f3rych nazwiska nie zosta\u0142y jeszcze podane, zadanie szybkiego opracowania plan\u00f3w przekszta\u0142cenia klauzuli UE ze s\u0142\u00f3w w \u017celazn\u0105 gwarancj\u0119 bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n \u2014 Przez dziesi\u0119ciolecia niekt\u00f3re kraje twierdzi\u0142y: „Mamy NATO, po co nam r\u00f3wnoleg\u0142e struktury?” \u2014 powiedzia\u0142 w rozmowie z POLITICO wysoki rang\u0105 dyplomata UE, kt\u00f3remu zapewniono anonimowo\u015b\u0107. Po gro\u017abach Trumpa dotycz\u0105cych Grenlandii wed\u0142ug tego urz\u0119dnika Europa „staje przed konieczno\u015bci\u0105 utworzenia struktur dowodzenia wojskowego w ramach UE”.<\/p>\n W komentarzach skierowanych w zesz\u0142ym tygodniu do prawodawc\u00f3w UE sekretarz generalny NATO Mark Rutte powiedzia\u0142<\/a>, \u017ce ka\u017cdy, kto wierzy, \u017ce Europa mo\u017ce si\u0119 broni\u0107 bez pomocy Stan\u00f3w Zjednoczonych, powinien „dalej \u015bni\u0107”.<\/p>\n Europa pozostaje w du\u017cym stopniu zale\u017cna od potencja\u0142u militarnego Stan\u00f3w Zjednoczonych, zw\u0142aszcza w zakresie wsparcia dla Ukrainy w obronie przed Rosj\u0105. Jednak niekt\u00f3rzy Europejczycy otwarcie m\u00f3wi\u0105 teraz o kosztach zmniejszenia zale\u017cno\u015bci od Stan\u00f3w Zjednoczonych \u2014 i twierdz\u0105, \u017ce s\u0105 one do zniesienia.<\/p>\n „Nie mo\u017cna tego ju\u017c d\u0142u\u017cej akceptowa\u0107” <\/p>\n Zmiana nastroj\u00f3w jest najbardziej widoczna w przypadku technologii, gdzie zale\u017cno\u015b\u0107 Europy od platform takich jak X<\/a>, Meta i Google od dawna niepokoi wyborc\u00f3w UE. \u015awiadczy o tym szerokie poparcie dla unijnych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych technologii.<\/p>\n Rz\u0105d francuskiego prezydenta Emmanuela Macrona planuje zakaza\u0107 urz\u0119dnikom korzystania z ameryka\u0144skich narz\u0119dzi do wideokonferencji. Inne kraje, takie jak Niemcy, rozwa\u017caj\u0105 podobne dzia\u0142ania.<\/p>\n \u2014 Jest bardzo jasne, \u017ce Europa prze\u017cywa moment swojej niezale\u017cno\u015bci \u2014 powiedzia\u0142a w zesz\u0142ym tygodniu podczas konferencji POLITICO Henna Virkkunen, unijna komisarz do spraw technologii. „W ci\u0105gu ostatniego roku wszyscy naprawd\u0119 zdali sobie spraw\u0119, jak wa\u017cne jest, aby\u015bmy nie byli zale\u017cni od jednego kraju lub jednej firmy, je\u015bli chodzi o niekt\u00f3re bardzo krytyczne technologie”.<\/p>\n Francja zamierza zakaza\u0107 urz\u0119dnikom publicznym korzystania z ameryka\u0144skich platform, w tym Google Meet, Zoom i Teams \u2014 poinformowa\u0142 rzecznik rz\u0105du w rozmowie z POLITICO. Urz\u0119dnicy wkr\u00f3tce przejd\u0105 na Visio, narz\u0119dzie do wideokonferencji dzia\u0142aj\u0105ce dzi\u0119ki infrastrukturze dostarczanej przez francusk\u0105 firm\u0119 Outscale.<\/p>\n W Parlamencie Europejskim prawodawcy wzywaj\u0105 jego przewodnicz\u0105c\u0105, Robert\u0119 Metsol\u0119, do rezygnacji z ameryka\u0144skiego oprogramowania i sprz\u0119tu, a tak\u017ce z ameryka\u0144skiego narz\u0119dzia do rezerwacji podr\u00f3\u017cy.<\/p>\n W Niemczech politycy chc\u0105 potencjalnego niemieckiego lub europejskiego zamiennika oprogramowania stworzonego przez ameryka\u0144sk\u0105 firm\u0119 Palantir zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 analiz\u0105 danych. \u2014 Taka zale\u017cno\u015b\u0107 od kluczowych technologii jest oczywi\u015bcie powa\u017cnym problemem \u2014 powiedzia\u0142 serwisowi POLITICO Sebastian Fiedler, pose\u0142 Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD).<\/p>\n Nawet w Holandii, jednym z bardziej proameryka\u0144skich kraj\u00f3w Europy, ro\u015bnie liczba apeli ze strony prawodawc\u00f3w i wyborc\u00f3w, aby chroni\u0107 wra\u017cliwe technologie przed ameryka\u0144skimi wp\u0142ywami. Holenderscy prawodawcy rozpatruj\u0105 petycj\u0119 podpisan\u0105 przez 140 tys. os\u00f3b<\/a>, w kt\u00f3rej wzywaj\u0105 pa\u0144stwo do zablokowania przej\u0119cia pa\u0144stwowego narz\u0119dzia do weryfikacji to\u017csamo\u015bci przez ameryka\u0144sk\u0105 firm\u0119.<\/p>\n Podczas \u015awiatowego Forum Ekonomicznego w Davos w Szwajcarii pod koniec stycznia niemiecka przedsi\u0119biorczyni Anna Zeiter og\u0142osi\u0142a uruchomienie europejskiej platformy spo\u0142eczno\u015bciowej o nazwie W, kt\u00f3ra mo\u017ce konkurowa\u0107 z serwisem X Elona Muska. Platforma ameryka\u0144skiego miliardera zosta\u0142a ukarana grzywn\u0105 za naruszenie unijnych przepis\u00f3w<\/a> dotycz\u0105cych moderacji tre\u015bci.<\/p>\n Zeiter powiedzia\u0142a Euronews, \u017ce W planuje przechowywa\u0107 swoje dane na „europejskich serwerach nale\u017c\u0105cych do europejskich firm” i ogranicza grono inwestor\u00f3w do Europejczyk\u00f3w.<\/p>\n Jak dot\u0105d Bruksela nie wprowadzi\u0142a jeszcze \u017cadnych takich zmian do prawa. Oczekuje si\u0119 jednak, \u017ce nadchodz\u0105ce przepisy dotycz\u0105ce us\u0142ug w chmurze i sztucznej inteligencji b\u0119d\u0105 sygna\u0142em o potrzebie europeizacji oferty technologicznej Unii.<\/p>\n![\"Kanclerz](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/1yHk9kpTURBXy81M2YyYzk4YWQ5NmM0NzBhZmY0NTI0YmY1MzU1YzMxNi5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
Florian Gaertner\/Photothek via Getty Images \/ Contributor \/ Getty Images<\/p>\n